Commons Naamsvermelding NietCommercieel GeenAfgeleideWerken 2.5 Netherlands License. Bekijk de licentie. (voornaam of voorletters) Peter

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Commons Naamsvermelding NietCommercieel GeenAfgeleideWerken 2.5 Netherlands License. Bekijk de licentie. (voornaam of voorletters) Peter"

Transcriptie

1 Soort document: Artikel SenS ID: Hoofdcategorie Organisatie Format: pdf Rubriek(en) Procesmanagement Trefwo(o)rd(en) Draagvlak, verandering, sturing Niveau Advance Titel: Waarom het aansturen en veranderen van organisaties zo lastig is. Kan procesmanagement een oplossing bieden? Omschrijving: In dit artikel worden enkele belangrijke oorzaken van problemen bij de aansturing van organisaties en veranderingsprocessen aangegeven. Wanneer kan procesmanagement helpen bij het oplossen van deze problemen en waar moet je bij een procesmatige benadering op letten.. Jaar van uitgifte 2006 Tijdschrift n.v.t. Nummer Bladzijden Van tot en met Licentie Auteur(s): Commons Naamsvermelding NietCommercieel GeenAfgeleideWerken 2.5 Netherlands License. Bekijk de licentie. (achternaam) Schenkeveld (voornaam of voorletters) Peter Info auteur(s) Peter Schenkeveld is een bedrijfskundige met een ruime ervaring in veranderingsprocessen bij zowel profit als non profit organisaties. Hij is mede oprichter en eigenaar van organisatie adviesburo SenS. Opslagplaats Knowledge Base Management Verandermanagement Bijlage: artikel 1

2 Waarom is aansturen en veranderen soms zo lastig? kan procesmanagement een oplossing bieden? Aansturing en verandering; een teleurstellende ervaring? In veel organisaties zijn de ervaringen met het aansturen van de organisatie of delen daarvan en het doorvoeren van veranderingen nogal eens teleurstellend. Vaak wordt met goede moed aan een bepaald verbetering of veranderingsproject begonnen of worden initiatieven opgestart, maar veel deze initiatieven en projecten halen de eindstreep niet of er is aan de eindstreep nog maar weinig over van de eens zo fraaie doelstellingen. Waardoor ontstaan deze teleurstellende ervaringen? degene die een verandering initieert en graag wil realiseren functioneert vaak in een netwerk van afhankelijkheden. Hij kan de verandering niet eenzijdig opleggen en is van anderen afhankelijk. soms zijn de problemen zo complex dat er geen eenduidige inhoudelijke oplossing voor bestaat. Hierdoor is degene die de verandering wenst, vaak onvoldoende overtuigend voor andere partijen. Andere partijen hebben andere definities van het probleem, zien andere oplossingen en hebben daarvoor hun eigen argumenten. Nader onderzoek levert in deze situaties vaak weinig op. Ze bevestigen partijen in hun eigen gelijk en de onzekerheid neemt alleen maar toe. veel veranderingen worden sterk projectmatig opgezet: scherpe probleemdefinities, heldere doelen, strakke planningen. In veel gevallen heeft een projectbenadering echter een beperkte betekenis, omdat partijen hiermee niet gedwongen worden om de probleemdefinitie, de doelen en de planningen maar voetstoots te accepteren. In essentie gaat het erom dat de partijen die betrokken zijn bij sturing of verandering zich niet laten overtuigen door uitsluitend inhoudelijke argumenten. Ze hebben eigen opvattingen en oplossingrichtingen, die ze te weinig terug zien in de voorstellen van de initiatiefnemer. Ze voelen zich onvoldoende betrokken. De oplossing ligt in een proces van interactie. Er zal overlegt en onderhandelt moeten worden over het bepalen van de problemen en het kiezen voor bepaalde oplossingen. Procesbenadering Als we sturings of veranderingsvraagstukken op een procesmatige wijze aanpakken betekent dit dat: er vooraf tussen de betrokken partijen afspraken gemaakt worden over de manier waarop het (besluitvormings)proces zal gaan verlopen het accent van de afspraken verschuift van de inhoud naar de wijze van totstandkoming de procesafspraken voldoende ruimte moeten bieden aan de eigen belangen van de betrokken partijen. Kortom bij een inhoudelijke benadering vindt de aansturing plaats door personen met een inhoudelijke oriëntatie, terwijl bij een procesmatige benadering de aansturing plaatsvindt 2

3 door personen met een procesoriëntatie. De deelnemers aan het proces hebben ieder voor zich wel een inhoudelijke orientatie. Een procesmanager zorgt ervoor dat het veranderingsproces goed verloopt: dat partijen zich aan de afspraken houden, dat er goed wordt gecommuniceerd, dat besluiten conform de afgesproken regels worden genomen enz. Belangrijkste voor en nadelen van procesmanagement Als belangrijkste voordelen van procesmanagement kunnen worden genoemd: realisatie van draagvlak reductie van inhoudelijke onzekerheid verrijking van probleemdefinities en oplossingen incorporatie van dynamiek transparantie van besluitvorming depolitisering van de besluitvorming Als belangrijkste risico s van procesmanagement kunnen worden genoemd: procesmanagement als dekmantel uitleggen in plaats van overleggen beheersen in plaats van ruimte geven procesmanagement vervangt de andere managementstijlen volledig risico van trage besluitvorming; andere managementstijlen blijven nodig procesmanagement leidt tot verarming van de besluitvorming een grijs en grauw compromis; veel partijen, vele belangen niet consistent; willekeurige compensatie verliezers geen confrontatie denkbeelden; ontbreken inhoudelijke visie Als deze risico s tijdig onderkent worden, kunnen ze echter goed worden beheerst, zodat de negatieve effecten niet hoeven op te treden. Belangrijkste elementen van het ontwerp van een proces De belangrijkste elementen bij het ontwerpen van processen zijn: openheid core values voortgang inhoud Openheid De initiatiefnemer neemt een open houding aan en neemt niet eenzijdig besluiten. Andere partijen geven mede richting aan besluitvorming en kunnen aangeven welke onderwerpen zij graag op de agenda zien. 3

4 Belangrijkste principes: alle relevante partijen worden bij het proces betrokken bij aanvang worden geen inhoudelijke keuzes maar procesafspraken gemaakt transparantie van proces en procesmanagement Core values Niet alleen de core values van de organisatie verdienen bescherming. Ook de eigen kernwaarden van de betrokken partijen moeten beschermt worden. Partijen die zich committeren aan het proces moeten er zeker van kunnen zijn dat hun kernwaarden voldoende bescherming krijgen. Belangrijkste principes: kernwaarden van zowel de organisatie als de betrokken partijen worden voldoende beschermd commitment aan proces; niet bij voorbaat aan resultaat commitment kan door partijen worden uitgesteld het proces kent exit regels Voortgang Om trage en stroperige besluitvorming te voorkomen is het noodzakelijk om bij het ontwerp van het proces ervoor te zorgen dat het proces voldoende vaart en voortgang kent. Belangrijkste principes: proces kent winstmogelijkheden en prikkels voor coöperatief gedrag proces kent zware personele bezetting omgeving van proces draagt bij aan versnelling van proces conflicten worden zo diep mogelijk in proces weggelegd command and control wordt als aanjager van proces benut Inhoud Er kan inhoudelijk sprake zijn van scherpe belangentegenstellingen. Dit kan leiden tot inconsistente of inhoudelijk zwakke besluiten. Het is dan ook belangrijk om de inhoudelijke kwaliteit te waarborgen. Belangrijkste principes: maak onderscheid tussen experts en belanghebbenden, maar laat ze wel samenwerken; ieder vanuit zijn of haar eigen rol. zorg dat eerst inhoudelijke variëteit ontstaat en daarna gewerkt wordt aan inhoudelijke selectie. Ieder proces dient recht te doen aan alle vier de kernelementen. De procesmanager zal hierover moeten waken. Maar voordat het proces daadwerkelijk van start kan gaan zullen betrokken partijen moeten beseffen dat ze elkaar nodig hebben om een bepaald probleem op te lossen. Overigens kan een procesmanager ook een rol spelen bij dit bewustwordingsproces. 4

5 Bronnen: Bruijn, de J.A., Heuvelhof, ten E.F., Veld, in t R.J. (2002) Procesmanagement, Over procesmanagement en besluitvorming, Schoonhoven, Academic Service. 5

6 6

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting Soortdocument: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID:06 00 001 Format: docx pdf Titel Moe van veranderen Omschrijving In veel organisaties hebben de vele veranderingen van de afgelopen jaren mensen

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

DEEL I. 5.6 Procesmanagement. 5.6.1 Definitie project. 5.6.2 Kern van de methode. 5.6.3 Historie. 5.6.4 Scope. 5.6.

DEEL I. 5.6 Procesmanagement. 5.6.1 Definitie project. 5.6.2 Kern van de methode. 5.6.3 Historie. 5.6.4 Scope. 5.6. 90 Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement - 2de druk 5.6 Procesmanagement Deel I van de beschrijving van Procesmanagement is gereviseerd en geautoriseerd door Jaap Walter, een van de auteurs van

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours

Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours Voor een HRM organisatie en werk symposium van betekenis 10-09-2013 Sturen op vertrouwen Leiderschap en HRM voor de nieuwe werkelijkheid Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours Over de

Nadere informatie

PROCESGERICHT WERKEN ALS

PROCESGERICHT WERKEN ALS PROCESGERICHT WERKEN ALS LEIDRAAD TE BEGINNEN BIJ DE AANSTURING: LUCHT, RUIMTE EN VERBINDING Opdrachtgever: Waterschap Vallei en Veluwe Project: Procesgericht werken Rapport: Aansturing Datum: 29 januari

Nadere informatie

Vragenlijst Ketens de baas'

Vragenlijst Ketens de baas' Vragenlijst Ketens de baas' Binnen onze organisatie wordt het belang van regelmatig benadrukt in uitingen van bestuurders en C 1 I management C 1 I Bij onze SP wordt het belang van regelmatig benadrukt

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS

BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Wie ben ik? Tanja van den Akker MBA van Forsa Advies Missie: Nederland beter maken in projecten Door: training, begeleiding, advies en coaching 2 Veranderen is het

Nadere informatie

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten Systeemdenken De wereld waarin ondernemingen bestaan is bijzonder complex en gecompliceerd en door het gebruik van verschillende concepten kan de werkelijkheid nog enigszins beheersbaar worden gemaakt.

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014 Herfst 2014 Waarom is het realiseren van de strategie vaak zo lastig? Het ontwikkelen van een goede strategie is al niet eenvoudig, laat staan de realisatie ervan Het blijkt in de praktijk dat veel organisaties

Nadere informatie

Welkom. Welkom. Grensoverschrijdend samenwerken

Welkom. Welkom. Grensoverschrijdend samenwerken Welkom Welkom Grensoverschrijdend samenwerken Organiseren tussen organisaties Organiseren tussen organisaties is een vorm van organiseren tussen autonome organisaties op basis van duurzame afspraken met

Nadere informatie

7S Model (McKinsey) Ondersteuning bij het uitvoeren. van een analyse van een interne organisatie

7S Model (McKinsey) Ondersteuning bij het uitvoeren. van een analyse van een interne organisatie 7S Model (McKinsey) Ondersteuning bij het uitvoeren van een analyse van een interne organisatie 1 7S model McKinsey Het McKinsey 7S model is een managementmodel om een interne analyse te maken. McKinsey

Nadere informatie

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management Perselectief Interim Specialistisch Interim Management Inleiding De laatste economische ontwikkelingen hebben organisaties nieuwe uitdagingen gegeven. Of het nu de sector bouw is of onderwijs & overheid,

Nadere informatie

VERANDER DOOR BELANGEN: STAKEHOLDERMANAGEMENT

VERANDER DOOR BELANGEN: STAKEHOLDERMANAGEMENT VERANDER DOOR BELANGEN: STAKEHOLDERMANAGEMENT Joris de Bie U werkt aan een verandering in uw organisatie. Een reis waarbij veel verschillende mensen betrokken zijn die allemaal een eigen belang hebben

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie. Van Schoonhoven Infra B.V.

Communicatieplan CO 2 -reductie. Van Schoonhoven Infra B.V. Communicatieplan CO 2 -reductie B.V. Leusden, november 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Over dit communicatieplan

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Succesvol Veranderingen Realiseren

Succesvol Veranderingen Realiseren Training Succesvol Veranderingen Realiseren Effectief resultaten boeken door de kern aan te pakken. Training Succesvol veranderingen realiseren ph advies Organisaties kunnen niet bloeien zonder verandering,

Nadere informatie

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag.

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Vragen bij Leercasus Leiderschap, management en macht Vraag 1 Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Gedragscode Talis. Talis thuis in Nijmegen en Wijchen.

Gedragscode Talis. Talis thuis in Nijmegen en Wijchen. Gedragscode Talis De gedragscode Talis bevat informatie over de algemene werkafspraken die gelden in het kader van integriteit. Algemeen: - Het beleid van Talis dragen wij eenduidig uit. - Wij erkennen

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Review(Interne audit) CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2

Review(Interne audit) CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2 Review(Interne audit) CO2 reductiesysteem Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprintberekening 4 2.2. Kwaliteitsmanagement (ISO

Nadere informatie

Integraal management en Sturen

Integraal management en Sturen Integraal management en Sturen Inleiding InterimProf werkt continu aan de ontwikkeling van haar interimmers. Daartoe heeft zij een Ontwikkelprogramma opgesteld. In dat kader is op 27 en 28 maart 2013 een

Nadere informatie

WELKOM Hostmanship Quickscan Gemeente Etten-Leur Hostmanship Quickscan De kracht van de organisatie wordt bepaald door de kwaliteit van de relaties zowel intern als extern Hostmanship Quickscan

Nadere informatie

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Over onze visie op planning en hoe een centrale planningsapplicatie organisaties in de professionele dienstverlening kan helpen de kosten te drukken en

Nadere informatie

Wel transformatie; meer service

Wel transformatie; meer service Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling (SKG) Initiatief toenmalig ministerie van VROM en aantal marktpartijen. In 2013 20 publieke en private partijen plus Kring van Adviseurs. Bevorderen Uitstekend opdrachtgeverschap

Nadere informatie

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management Perselectief Interim Specialistisch Interim Management Inleiding De laatste economische ontwikkelingen hebben organisaties nieuwe uitdagingen gegeven. Of het nu de sector bouw is of onderwijs & overheid,

Nadere informatie

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk.

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk. Procesmanagement 10 tips Inhoud 1. Is het een proces? 2. Sense of urgency 3. De beste regisseur? 4. Stakeholders 5. Verken de geschiedenis 6. Investeer in relatie 7. Open openbaar 8. BATNA 9. De joker

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

Pallas Advies. Bedrijfsinformatie

Pallas Advies. Bedrijfsinformatie Pallas Advies Bedrijfsinformatie Wat is Pallas Advies? Pallas Advies ondersteunt en adviseert overheidsorganisaties op het gebied van parkeren, mobiliteit en (reis)informatie. De ondersteuning kan op meerdere

Nadere informatie

Zonder partners lukt het niet

Zonder partners lukt het niet Zonder partners lukt het niet Vorm een breedspectrum BOEBS-team. Waarom? Hoe? Het BOEBS-team heeft het meeste kans op slagen als het uit een breed gamma van partners is samengesteld, die elk vanuit een

Nadere informatie

Subsidieaanvraag. Indienen bij: Gemeente Nuenen, Postbus , 5670 GA Nuenen. A. Algemene gegevens. Naam activiteit : Gevraagd subsidiebedrag :

Subsidieaanvraag. Indienen bij: Gemeente Nuenen, Postbus , 5670 GA Nuenen. A. Algemene gegevens. Naam activiteit : Gevraagd subsidiebedrag : Subsidieaanvraag Indienen bij: Gemeente Nuenen, Postbus 10 000, 5670 GA Nuenen Alleen volledig ingevulde en ondertekende formulieren, worden in behandeling genomen. A. Algemene gegevens Naam activiteit

Nadere informatie

Meedoen is het motto

Meedoen is het motto Meedoen is het motto Vrijwilligerscentrale Organisaties voor gehandicapten en mensen met een functiebeperking Adviesorgaan Senioren Cliëntenraden zorgverleners Ouderenbonden gemeente Wooninitiatieven voor

Nadere informatie

Een project, weet waar je aan begint!

Een project, weet waar je aan begint! Een project, White paper Projectmanagement Auteur: Natascha Leeuwenkuijl Januari 2013 Bedrijfskunde www.avansplus.nl Een project, Je hebt t vast ooit meegemaakt, dat je op een gegeven moment in een project

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Missionstatement en core values

Missionstatement en core values Missionstatement en core values Inhoud 1 Het formuleren van missionstatement en core values... 1 2 Het maken en uitdragen van missie en kernwaarden... 5 1 Het formuleren van missionstatement en core values

Nadere informatie

Dijkverleggingen in de planstudiefase

Dijkverleggingen in de planstudiefase Dijkverleggingen in de planstudiefase Een evaluatie van de procesgang van Ruimte voor de Rivier-projecten F.M. van der Heijden Bachelorthesis Planologie Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit

Nadere informatie

Zero Based Begroten. De andere kant van de kaasschaafmethode

Zero Based Begroten. De andere kant van de kaasschaafmethode Zero Based Begroten De andere kant van de kaasschaafmethode Je moet de tijd nemen voor Zero Based Begroten, en je moet lef hebben Zero Based begroten legt een duidelijke relatie tussen de doelstellingen,

Nadere informatie

Hoe kan het versnellen van investeringsprojecten bijdragen tot een breder maatschappelijk draagvlak?

Hoe kan het versnellen van investeringsprojecten bijdragen tot een breder maatschappelijk draagvlak? Hoe kan het versnellen van investeringsprojecten bijdragen tot een breder maatschappelijk draagvlak? Havens en omwonenden Inspiratiedag 11 oktober 2011 Vaststellingen Commissies Berx en Sauwens Lange duurtijd

Nadere informatie

Van Beek Infra Groep BV.

Van Beek Infra Groep BV. Communicatieplan CO 2 -reductie Van Beek Infra Groep BV. Etten-Leur, 28 april 2015 (documentnummer 50101.03) Auteur(s): VGMK-coordinator Geaccordeerd door: Peter van Beek, Directie C O L O F O N Het format

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie

Communicatieplan CO 2 -reductie Communicatieplan CO 2 -reductie Heerenveen, 8 februari 2012 Auteur(s): G. Schoemaker Geaccordeerd door: Directeur C O L O F O N Het format voor dit communicatieplan is opgesteld door Stichting Stimular.

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren OR - competentieprofiel LNV Camiel Schols SBI training & advies Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

Nadere informatie

Procesmanagement is de zus van projectmanagement

Procesmanagement is de zus van projectmanagement Procesmanagement is de zus van projectmanagement Sinds 1989 legt NIMO zich exclusief toe op de ontwikkeling van project- en programmamanagement. NIMO hanteert daarvoor twee invalshoeken. Enerzijds werkt

Nadere informatie

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST 2: vergaderen Als je lid bent van een studentenraad, vergader je vaak. Je hebt vergaderen met de studentenraad, maar ook vergaderingen met het College van Bestuur en de Ondernemingsraad (OR). Gemiddeld

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN CO2 PROGRAMMA 2016

COMMUNICATIEPLAN CO2 PROGRAMMA 2016 COMMUNICATIEPLAN CO2 PROGRAMMA 2016 Documentcode [Doc ID] Status Definitief Datum 2-5-2016 Versie 1.0 Object NVT Activiteittype NVT Werkpakket NVT Opgesteld A. Carlucci Functie: KAM-coordinator Paraaf

Nadere informatie

Kennisdeling Procesmanagement

Kennisdeling Procesmanagement Kennisdeling Procesmanagement Transparantie in Kwaliteit: succes gegarandeerd op basis van de (Referentie) InformatieArchitectuur André Wessels ROC van Twente Jan Kouwenhoven Mavim/The Weels Inventors

Nadere informatie

Conclusies veranderen van organisatiecultuur

Conclusies veranderen van organisatiecultuur Hoofdstuk 11 Conclusies veranderen van organisatiecultuur In dit deel heb ik de basisprincipes en ingrediënten beschreven van de voor cultuurveranderingen in organisaties. 114 Leiders in cultuurverandering

Nadere informatie

Navigus. Navigus. Branchemodel Gemeenten. 28 november 2006, Oss. Achtergronden, visie en schermvoorbeelden. www.navigus.nl.

Navigus. Navigus. Branchemodel Gemeenten. 28 november 2006, Oss. Achtergronden, visie en schermvoorbeelden. www.navigus.nl. Branchemodel Gemeenten 28 november 2006, Oss Achtergronden, visie en schermvoorbeelden Slide 1 Agenda Opening en Welkom, Lia Berben, loco gemeentesectretaris van de gemeente Oss "De Beleids- en Beheerscyclus

Nadere informatie

Edward Mutsaers MHA. De kracht van de massa Negen keuzes voor succesvolle inkoopsamenwerking

Edward Mutsaers MHA. De kracht van de massa Negen keuzes voor succesvolle inkoopsamenwerking Edward Mutsaers MHA De kracht van de massa Negen keuzes voor succesvolle inkoopsamenwerking 1 Agenda Introductie Negen keuzes Uitdagingen Vormen van inkoopsamenwerking Vragen? 2 Introductie Huidige staat

Nadere informatie

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 LEAN ISO 9001 Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 Wie is er bekend met: ISO 9001 ISO 9001:2015 LEAN 2 LEAN ISO 9001 ISO 9001 Algemeen toepasbaar bedrijfskundig model om je organisatie adequaat in

Nadere informatie

Procesmodel in de High Level Structure

Procesmodel in de High Level Structure Procesmodel in de High Level Structure Geert-Jan Rens Principal Consultant Assurance Services dinsdag november 06 DNV GL 06 maandag 7 november 06 SAFER, SMARTER, GREENER High Level Structure een fundamentele

Nadere informatie

versie 16 aug 2011 2. HOOFDLIJNEN GEBIEDSPROCESSEN 3. Fase 1: UITWERKING VOORVERKENNING 4. Fase 2: UITWERKING VERKENNING

versie 16 aug 2011 2. HOOFDLIJNEN GEBIEDSPROCESSEN 3. Fase 1: UITWERKING VOORVERKENNING 4. Fase 2: UITWERKING VERKENNING Orchideeën kunnen alleen op een plaats groeien als voor de kieming noodzakelijke schimmel aanwezig is. Zonder schimmel kan het zaad niet uitgroeien. Ze leven in mutualistische symbiose (een interactie

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Het rondetafeloverleg (i.v.m. 1Gezin1Plan)

Het rondetafeloverleg (i.v.m. 1Gezin1Plan) Het rondetafeloverleg (i.v.m. 1Gezin1Plan) Inleiding Tijdens een rondetafeloverleg of -bijeenkomst overlegt een gezin met personen uit het sociale netwerk en betrokken zorg- en dienstverleners over het

Nadere informatie

Vlaanderen. is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN. Een nieuwe procesaanpak. www.complexeprojecten.be

Vlaanderen. is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN. Een nieuwe procesaanpak. www.complexeprojecten.be Vlaanderen is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN Een nieuwe procesaanpak www.complexeprojecten.be U heeft het als bestuur of als private initiatiefnemer wellicht reeds meegemaakt. De opstart en uitvoering

Nadere informatie

Naar een sluitende aanpak van risicojongeren

Naar een sluitende aanpak van risicojongeren Naar een sluitende aanpak van risicojongeren Een evaluatie van het justitieel casusoverleg in de politieregio Rotterdam-Rijnmond Jelke Doodkorte Naar een sluitende aanpak van risicojongeren Naar een sluitende

Nadere informatie

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Commissie Ruimte, Verkeer en Wonen, 2 februari 2015 Agenda Onderwerpen 1. Verbetertraject beheersing grondexploitaties

Nadere informatie

Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd

Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd Werkdocument Montessori voor een nieuwe tijd 1 oktober 2013 (revisie) Versie 2.3 1e Amstelveense Montessorischool Michelina Hoogeveen, Irene Simonis, Frank Versloot Inhoudsopgave Inleiding, doelen en uitgangspunten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie. Baggerbedrijf West Friesland

Communicatieplan CO 2 -reductie. Baggerbedrijf West Friesland Communicatieplan CO 2 -reductie Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet

Nadere informatie

De opgave. Drie gelijkwaardige gemeenten Sterke lokale identiteit Bestuur dicht bij bevolking Bestaande samenwerkingsvormen

De opgave. Drie gelijkwaardige gemeenten Sterke lokale identiteit Bestuur dicht bij bevolking Bestaande samenwerkingsvormen De opgave + Drie gelijkwaardige gemeenten Sterke lokale identiteit Bestuur dicht bij bevolking Bestaande samenwerkingsvormen - Kwetsbare eigen organisatie Beperkte investeringsbudgetten Onvoldoende slagkracht

Nadere informatie

Motiverende Gespreksvoering

Motiverende Gespreksvoering Motiverende Gespreksvoering Gert Jan van der Burg Kinderarts - MI trainer Wie ben ik en wat doe ik? Sinds 1988 Kinderarts (Amsterdam, Blaricum, Ede) Driedaagse MI cursus in 2005 Toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer Integraal coachen Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1.

Nadere informatie

Heiderijk Nijmegen-Mook

Heiderijk Nijmegen-Mook Heiderijk Nijmegen-Mook Een analyse van het beleidsproces rond de heideontwikkeling tussen Nijmegen en Mook Roel Poppink Bachelorthesis Planologie Opleiding geografie, planologie en milieu (GPM) Radboud

Nadere informatie

CommunicatieplanCO 2 -reductie. Van de Kreeke Beheer bv & Habets-van de Kreeke Holding bv

CommunicatieplanCO 2 -reductie. Van de Kreeke Beheer bv & Habets-van de Kreeke Holding bv CommunicatieplanCO 2 -reductie Van de Kreeke Beheer bv & Habets-van de Kreeke Holding bv Nuth, 20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel directeur COLOFON

Nadere informatie

Eerste fase processturing. Hoofdirectie. Regiodirecties. Procesmanagers

Eerste fase processturing. Hoofdirectie. Regiodirecties. Procesmanagers Processturing bij IND De Immigratie- en Naturalisatiedienst is verantwoordelijk voor de uitvoering van het vreemdelingenbeleid. Zonder medewerking van politie, Koninklijke Marechaussee, COA (opvang van

Nadere informatie

PROTOCOL GESCHEIDEN OUDERS. Openbaar Onderwijs Graafstroom 2012

PROTOCOL GESCHEIDEN OUDERS. Openbaar Onderwijs Graafstroom 2012 PROTOCOL GESCHEIDEN OUDERS Openbaar Onderwijs Graafstroom 2012 Vooraf Dit protocol is belangrijk voor alle gescheiden ouders, opdat zij weten hoe school omgaat met de afspraken omtrent informatieverstrekking

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur?

Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur? Conferentie SWPBS, Zwolle, 16 november 2012 Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur? Hannelore Veltman & Machiel van de Laar Managing PBS; gedeeld eigenaarschap of het feestje

Nadere informatie

Business Case. <>

Business Case. <<Naam project>> Business Case SYSQA B.V. Almere Versie : Datum : Status : Opgesteld door : Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1.1 Doel van dit document...

Nadere informatie

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Met onderstaande handreiking wil OPF aangesloten ondernemingspensioenfondsen helpen bij het organiseren van de zelfevaluatie van het functioneren

Nadere informatie

Overzicht kerntaken, werkprocessen, prestatie-indicatoren gekoppeld aan examenproducten

Overzicht kerntaken, werkprocessen, prestatie-indicatoren gekoppeld aan examenproducten Overzicht kerntaken, werkprocessen, prestatie-indicatoren gekoppeld aan examenproducten Kerntaak 1 Organiseert het leerproces van de (lerende) medewerker in de praktijk Werkproces Prestatie-indicator Examenproduct

Nadere informatie

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden Projectmatig werken Inleiding...2 Het maken van projecthandleidingen...3 Format Projecthandleiding...4 Procesverslag...5 Problemen bij samenwerking...7 Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden 1 Inleiding In deze

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Docenten

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die in Microsoft Outlook e-mails wil ondertekenen met een elektronische identiteitskaart. In deze handleiding leggen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel I Het belang van oefenen 15. Deel II De context van het oefenen 21. Deel III Competenties bij het oefenen 29

Inhoudsopgave. Deel I Het belang van oefenen 15. Deel II De context van het oefenen 21. Deel III Competenties bij het oefenen 29 Inhoudsopgave Voorwoord 11 Inleidend katern 13 Deel I Het belang van oefenen 15 Deel II De context van het oefenen 21 Deel III Competenties bij het oefenen 29 Katern 1 Planning en voorbereiding van het

Nadere informatie

Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011

Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011 Sectie bestuurs- & politieke wetenschappen Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011 Dr. Marlies Honingh contact: m.honingh@fm.ru.nl

Nadere informatie

Bevindingen monitoring uitvoering dorpsplannen

Bevindingen monitoring uitvoering dorpsplannen Bevindingen monitoring uitvoering dorpsplannen Een studie naar de effecten van een dorpsplan en de ervaringen van dorpsbelangenorganisaties met de uitwerking ervan in 16 kleine kernen September 2009 Bevindingen

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

Service van begin tot eind. De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS)

Service van begin tot eind. De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS) Service van begin tot eind De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS) INHOUD 1 VOORWOORD 2 MISSIE BVS 3 KWALITEITSBELEID 4 ORGANISATIESTRUCTUUR 5 HET KWALITEITSSYSTEEM 5.1 NORMEN 5.2 ELEMENTEN

Nadere informatie

1.Wat heb je gehoord? Veel initiatieven gedeeld maar niet verbonden, kortom de regie ontbreekt Inhoud van de betekeniswolk verandert = verandering

1.Wat heb je gehoord? Veel initiatieven gedeeld maar niet verbonden, kortom de regie ontbreekt Inhoud van de betekeniswolk verandert = verandering Landelijke bijeenkomst Brandweer over morgen en verandering, 7 maart 2012, te Vianen Weergave flip-overs: ronde 2 A) Maak afspraken over: voorzitter / tijdsbewaker Opdracht 2: 15 minuten B) Denk eerst

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

voor meer resultaat uit uw vastgoedonderneming

voor meer resultaat uit uw vastgoedonderneming Hoe haalt u meer resultaat uit uw vastgoedonderneming? Wie ondernemerschap koppelt aan creativiteit en een effectief bedrijfsproces met transparante besluitvorming, behaalt de beste resultaten. HouVast

Nadere informatie

KWIC INSTRUMENT. Knippen in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST. u Doelstelling instrument u Stappenplan

KWIC INSTRUMENT. Knippen in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST. u Doelstelling instrument u Stappenplan KWIC INSTRUMENT 3 Knien in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST u Doelstelling instrument u Staenplan 1 Doelstelling instrument In de KWIC toolbox gaan we er van

Nadere informatie

Manager Bedrijfsvoering

Manager Bedrijfsvoering Manager Bedrijfsvoering Verbinder, peoplemanager en sparringpartner op strategisch niveau Severinus Severinus noemt zich dé zorgorganisatie in Veldhoven en omgeving. Zij bieden primair zorg voor mensen

Nadere informatie

Besturen van een stichting of vereniging

Besturen van een stichting of vereniging Besturen van een stichting of vereniging In dit document wordt ingegaan op een aantal aspecten die van belang zijn bij het goed besturen van een stichting of vereniging. De taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie