Passend onderwijs vanuit de leraar bezien

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Passend onderwijs vanuit de leraar bezien"

Transcriptie

1 Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond 30 oktober

2 Inleiding Na aanleiding van de tweede voortgangsrapportage passend onderwijs benoemde staatssecretaris Dekker het belang van het betrekken van leraren bij het invoeren van het passend onderwijs; In de commissie heb ik al toegezegd dat ik bij de volgende voortgangsrapportage graag in kaart breng of leraren bij de uitwerking van dit beleid en bij het opstellen van ontwikkelingsplannen voldoende worden betrokken. Echter werd dit gevolgd met: Het gaat mij echt een stap te ver om nu een heel nieuwe steekproef, een soort enquête onder leraren, te houden. 1 Voor de Algemene Onderwijsbond de aanleiding om hier wél mee aan de slag te gaan. Al in een vroeg stadium hebben wij geconstateerd dat de communicatie naar het personeel en de betrokkenheid van het personeel bij de implementatie van passend onderwijs minimaal is 2. Dit zorgt ervoor dat het voor veel leraren onduidelijk is wat hen te wachten staat. Het gesprek over passend onderwijs wordt gevoerd op bestuurlijk niveau en te weinig in de klas. Het is de hoogste tijd dat passend onderwijs eens vanuit de leraren wordt bezien. Hoe kijkt de leraar tegen passend onderwijs aan? Worden leraren voldoende betrokken bij de invoering van passend onderwijs? Voelen leraren zich bekwaam genoeg om zorgleerlingen in de klas op te nemen? En zijn de leraren er wel klaar voor? De centrale vraag in dit onderzoek is daarom: Hoe schat de leraar de betrokkenheid, de bekwaamheid en het draagvlak van hemzelf in, wanneer hij kijkt naar de intrede van de wet Passend Onderwijs? Het doel van dit verslag is dat het een leesbaardere versie betreft van het grootschalige onderzoek Passend Onderwijs vanuit de Leraar bezien. Voor nadere informatie of specifiekere resultaten en cijfers is het volledige onderzoek te beraadslagen 3. 1 Dekker ( ). Passend Onderwijs. 2 Algemene Onderwijsbond (2013). Passend Onderwijs. Brief naar de Leden Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Utrecht. Briefnummer WD/HP. 3 Algemene Onderwijsbond (2013). Passend onderwijs vanuit de leraar bezien. Utrecht. 2

3 Samenvatting Op 1 augustus 2014 treedt de wet Passend onderwijs in werking. Nog steeds lijkt de focus teveel op de bestuurlijke inrichting te liggen en wordt de vertaalslag naar de klas onvoldoende gemaakt. De Algemene Onderwijsbond maakt zich hier ernstige zorgen over. Met dit onderzoek laat de AOb zien hoe de invoering van passend onderwijs door leraren wordt ervaren. Hoe kijkt de leraar tegen passend onderwijs aan? Worden leraren voldoende betrokken bij de invoering van passend onderwijs? Voelen leraren zich bekwaam genoeg om zorgleerlingen in de klas op te nemen? En zijn leraren er wel klaar voor? Kloof tussen management en werkvloer Leraren voelen zich nog steeds onvoldoende betrokken bij de beslissingen rondom passend onderwijs en hebben het gevoel geen tot weinig invloed te hebben op de zorgstructuur binnen de school. De mening en visie van leraren over zaken rondom passend onderwijs wordt te weinig gevraagd en er wordt hen niet gevraagd wat zij haalbaar achten in hun klas. Het management geeft daarentegen aan zich wel betrokken te voelen bij de beslissingen rondom passend onderwijs. Van het management geeft 50 procent aan dat er op school een ondersteuningsprofiel is opgesteld. Onder leraren is er nog veel onbekend. Meer dan de helft van de leraren heeft geen idee of er een ondersteuningsprofiel is opgesteld of opgesteld gaat worden. Slechts 20 procent weet dat er een ondersteuningsprofiel is en 23 procent weet dat deze er (nog) niet is. Dit betekent dat het voor veel leraren onduidelijk is wat er van hen verwacht wordt. De groepsgrootte is bepalend Het lijkt erop dat met de invoering van passend onderwijs de werkdruk alleen maar verder zal toenemen. Leraren verwachten dat door de invoering van de wet er meer zorgleerlingen komen in de klas, er meer verschillende niveaus ontstaan en de administratieve lasten verder toenemen. Hierbij is de grootte van de klassen volgens de leraren bepalend voor de mate waarin zij zorgleerlingen hulp kunnen bieden. Volgens leraren is de ideale groepsgrootte in het basisonderwijs 23 en in het voortgezet onderwijs 22. Dit is een groot verschil met de huidige praktijk: een gemiddelde groepsgrootte van 26, waarbij 28 tot 30 leerlingen het meeste voorkomt. Gemiddeld hebben leraren 5 zorgleerlingen in de klas, terwijl ze aangeven gemiddeld 3 zorgleerlingen in de klas aan te kunnen. De wil is er, maar de tijd en ondersteuning ontbreekt De wil om zich in te zetten is groot, maar op veel scholen ontbreekt het aan tijd en goede ondersteuning. De meeste leraren voelen zich bekwaam genoeg in het omgaan met de problematieken die nu het meest voorkomen, maar door het toenemen van de klassengrootte, de niveaus en de eisen is het steeds moeilijker te managen. Er is behoefte aan steun op maat; ondersteuning en scholing die past bij de leraar en de concrete situatie in de klas. De ondersteuning van leraen door inzet van personen met een specifieke deskundigheid wordt steeds beperkter, vanwege de bezuinigingen van scholen. Leraren hebben behoefte aan extra handen in de klas. Wat te doen? Leraren geven aan meer handen in de klas te willen, betere ondersteuning, kleinere klassen en meer ruimte en tijd om zich te professionaliseren. Daarbij is het van groot belang dat leraren betrokken gaan worden bij de besluiten die genomen worden of al zijn genomen door de schoolbesturen. De vertaalslag naar de praktijk in de klas moet nu toch echt gemaakt worden. 3

4 1. Betrokkenheid van leraren Leraren moeten worden betrokken bij de invoering! Er is nog niet eens met ons besproken wat er in de klas moet en gaat gebeuren. Hoewel duidelijk is dat het passend onderwijs gaat om het gegeven onderwijs binnen de klas, wordt uitgerekend deze professional nog vaak buiten de plannen gehouden. 45 Leraren staan het dichtste bij de leerling en kunnen zien waar een leerling behoefte aan heeft. Leraren kunnen tevens het beste aangeven hoe de groepsresultaten en zorg moeten worden verbeterd in hun klas. De leraar is degene die uiteindelijk de plannen rondom het ondersteuningsprofiel van een samenwerkingsverband in de praktijk uitvoeren. De leraar is verantwoordelijk voor de uiteindelijke resultaten van de leerlingen en de geboden zorg in de klas. Het is daarom van groot belang dat de leraren achter de plannen staan die worden gemaakt door de overheid en het samenwerkingsverband binnen het passend onderwijs. Het draagvlak onder leraren moet groot genoeg zijn om de plannen rondom passend onderwijs te doen slagen. 6 Hierbij is de betrokkenheid van leraren van groot belang. Betrokkenheid in deze context betekent dat de leraar wordt meegenomen in de beslissingen die worden genomen bij de werkgever, het samenwerkingsverband of de overheid. Kloof tussen management en werkvloer Het management voelt zich meer betrokken dan de leraren. Wanneer het gemiddelde cijfer van de betrokkenheid van de leraren wordt vergeleken met dat van het management en ondersteunend personeel, is dat het gemiddelde wel overeenkomt met het ondersteunend personeel, maar niet met het management. Het vragen van de mening van leraren rondom passend onderwijs, het betrokken worden in het proces en het aangeven wat de leraar haalbaar acht binnen de klas met passend onderwijs wordt niet gedaan. Het proces moet vanuit de werkvloer opgetuigd worden. Het is onjuist om er vanuit te gaan dat met het opstellen van procedures alles goed komt. De leraar en de leerling zijn niet in procedures te vangen. Onwetendheid over ondersteuningsprofiel Wanneer wordt gekeken naar de ondersteuningsprofielen die de scholen moeten opstellen, blijkt dat er veel onduidelijkheid is. Leraren worden nog buiten de plannen van de nieuw opgestelde ondersteuningsprofielen gehouden. Veel leraren hebben geen idee of de school al een ondersteuningsprofiel heeft (56,3%), weten niet of de school ermee bezig is (32%), 57% van de leraren weten niet of de school nog van plan is een ondersteuningsplan te maken. Hier is ook de kloof tussen het management en de werkvloer zichtbaar. Van het management zegt 49,8% dat de school een ondersteuningsprofiel heeft, waarvan het grootste deel in het speciaal onderwijs zit. Ik heb nu nog amper een idee wat het allemaal inhoudt en wat de gevolgen zijn voor het onderwijs in het algemeen, maar ook voor de docenten en de leerlingen. 4 Algemene Onderwijsbond (2013). Passend Onderwijs. Brief naar de Leden Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Utrecht. Briefnummer WD/HP. 5 Algemene Rekenkamer (2013). Kunnen basisscholen passend onderwijs aan? Den Haag. 6 Brekelmans, F. (2012). Brief aan tweede Kamercommissie betreffende wetsvoorstel passend onderwijs, datum:

5 Invloed op zorgstructuur Leraren geven aan dat zij geen directe invloed hebben op de zorgstructuur. Dit is in strijd met de doelen die zijn opgesteld door OC&W waarin staat genoemd dat de leraren invloed moeten hebben op de zorgstructuur en een adviesrecht hebben bij het opstellen van een ondersteuningsplan 7. Dit punt vergt daarom nog de aandacht. Leraren moeten meer betrokken worden bij het opstellen van deze plannen. Zij moeten in ieder geval kennis hebben van het ondersteuningsplan dat wordt opgesteld in hun eigen school. Aanpak van de werkwijze van onderop en niet van bovenaf. Dat wil zeggen dat je als team samen met het management je profiel opstelt. Op onze school hebben we dit tot nu toe gedaan. Plannen die gemaakt worden, worden dan ook door het hele team gedragen en vorm gegeven en niemand voelt zich van bovenaf onder druk gezet. Het is wel van belang om in alle enthousiasme keuzes te maken en niet teveel zaken tegelijk aan te pakken. Ook hier is de kloof tussen de werkvloer en het management weer zichtbaar. Het management heeft over het algemeen wel het gevoel hier invloed op te hebben. Het ondersteunend personeel reageert vrij neutraal tot negatief. En de leraar geeft aan hier niet direct invloed op uit te oefenen. Dat leraren invloed uitoefenen op de zorgstructuur is van groot belang. Leraren kunnen immers het beste aangeven welke hulp in de klas nodig is. 7 Passend Onderwijs (2013). Veranderingen voor leraren en begeleiders. Gevonden op 9 september 2013 op 5

6 2. Zorgleerlingen Met het passend onderwijs gaat het al gauw over veranderingen voor zorgleerlingen. Volgens de leraren zijn op dit moment ongeveer 23 procent van de leerlingen zorgleerlingen 8. In de laatste jaren is een stijging te zien van zorgleerlingen die worden doorverwezen naar (Voortgezet) Speciaal Onderwijs ((V)SO) en Speciaal Basisonderwijs (SBO). 9 Dit terwijl het aantal leerlingen op het primair onderwijs en voortgezet onderwijs krimpt 10. Eén van de redenen voor het invoeren van Passend Onderwijs is het tegengaan van deze groei. De zorgleerlingen zouden meer in het regulier onderwijs terecht moeten komen. Uit onderzoek is een definitie voor zorgleerlingen ontwikkeld, die in dit onderzoek wordt aangehouden, namelijk: Een zorgleerling is een leerling: - Voor wie een individueel handelingsplan bestaat en/of; - Voor wie een specifieke aanpak of extra hulp nodig is en/of; - Die een specifiek probleem of beperking heeft procent van de leraren heeft een of meerdere zorgleerlingen in de klas. Leraren geven aan dat de dyslexie (66%), ADHD (61%) en een stoornis in het autistisch spectrum (57%) het meest voorkomen. Het minste komen het Syndroom van Down (1,5%) en visuele problemen (1,1%) voor. Gemiddeld hebben leraren in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs 5 zorgleerlingen in de klas, waarbij 3 en 5 leerlingen het meest als antwoord is gegeven (beiden 16,3%). In het speciaal onderwijs zitten gemiddeld 12 zorgleerlingen in de klas. Leraren in het regulier onderwijs geven aan dat zij 3 of minder zorgleerlingen aan denken te kunnen in de klas. Leraren in het speciaal onderwijs geven aan gemiddeld 9 zorgleerlingen aan te kunnen. Visie op zorgleerlingen Aan leraren is gevraagd of hun school een duidelijke visie heeft op de ondersteuning van zorgleerlingen. Deze vraag is neutraal beantwoord. Wanneer dit wordt uitgesplitst over de grootte van de scholen, kan voorzichtig worden gesteld dat hoe groter een school, hoe negatiever de vraag is beantwoord. Tenslotte is nog gekeken naar de verdeling over de sectoren. Dan valt op dat vooral het speciaal onderwijs van mening is een duidelijke visie te hebben, het basisonderwijs hier ook redelijk positief over is, maar dat het voortgezet onderwijs vooral neutraal wordt beoordeeld. 8 Smeets, E., Ledoux, G., Blok, H., Felix, C., Heurter, A., Kuijk, van, J., Vergeer, M. (2013). Op de drempel van passend onderwijs. Beleid en aan bod rond specifieke onderwijsbehoeften in zes samenwerkingsverbanden. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. 9 Algemene Rekenkamer (2013). Kunnen basisscholen passend onderwijs aan? Den Haag. 10 Centraal Bureau voor de Statistiek (2013). 11 Driessen, G., Mulder, L., & Roeleveld, J. (2012). Cohortonderzoek COOL5-18. Technisch rapport basisonderwijs, tweede meting 2010/11. Nijmegen: ITS / Amsterdam: Kohnstamm Instituut 6

7 3. Klassengrootte De ideale klassengrootte De ideale klassengrootte volgens leraren in het basisonderwijs is 23, in het voortgezet onderwijs 22 en in het speciaal onderwijs 12, terwijl de gemiddelde groepsgrootte op dit moment bij deze leraren in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs 26 leerlingen is, waarbij 28 tot 30 leerlingen zelfs het meeste voorkomt, en 13 in het speciaal onderwijs. De klassengrootte neemt toe Ongeacht of het leerlingenaantal groeit of krimpt op een school, de klassengrootte neemt toe. Op het merendeel van de scholen blijft het leerlingaantal stabiel (41,3%), 29,1% maakt een krimp mee en 27,7% van de scholen groeien. Opvallend is dat hoewel het leerlingaantal op scholen daalt, het grote merendeel van de klassen groeit (79,5%). Een reden dat het leerlingenaantal krimpt en tegelijk de klassengrootte toeneemt, kan het herverdelen van kinderen over klassen zijn. Zo kunnen bijvoorbeeld drie kleine klassen worden samengevoegd tot twee grote groepen. Toch is dit geen wenselijke verandering, gezien de meningen van leraren dat zij kleinere groepen willen. Hoewel velen die beleid bepalen ventileren dat groepsgrootte niet van invloed is op de resultaten in de klas, zal elke groepsleerkracht met ervaring aan kunnen geven dat er toch ergens een plafond moet zijn. Groei aantal zorgleerlingen Aansluitend op de groei van klassen verwachten leraren en het management in het primair en voortgezet onderwijs een groei van zorgleerlingen in de klas. Dit is geen verassend gegeven, aangezien dit al in eerder onderzoek is ondervonden 12. Dit is wel een zorgelijke ontwikkeling, aangezien leraren aangeven gemiddeld drie zorgleerlingen aan te kunnen, terwijl zij er nu al vijf hebben. De vraag die deze gegevens automatisch oproepen is natuurlijk of leraren straks de extra zorgleerlingen in de klas wel aankunnen? Klassengrootte bepalend voor zorg in de klas De grootte van de klassen is volgens leraren bepalend voor de mate waarin zij zorgleerlingen hulp kunnen bieden. Het ondersteunend personeel en management kijkt hier iets neutraler tegenaan, maar is het er voor het grootste deel mee eens. Hoe groter de klassen worden, hoe minder bekwaam leraren zich voelen bij het bieden van hulp aan het groeiende aantal zorgleerlingen. Het zal zeker niet slagen met grote klassen. De problemen binnen een groep worden er steeds meer en dat terwijl de groepsgrootte groeit. Ik heb als docent niet de tijd om de zorgleerling de aandacht te geven die hij/zij nodig heeft. 12 Algemene Rekenkamer (2013). Kunnen basisscholen passend onderwijs aan? Den Haag. 7

8 4. Ondersteuning De kwaliteit neemt niet toe Leraren verwachten dat met het passend onderwijs het aantal zorgleerlingen, niveaus, de werkdruk en de administratieve lasten toenemen en dat meer zorgleerlingen in het regulier onderwijs worden opgenomen. Leraren verwachten dan ook dat de kwaliteit van het onderwijs met de invoering van passend onderwijs niet zal toenemen. Leraren geven aan behoefte te hebben naar steun op maat; ondersteuning en scholing die past bij de leraar en de concrete situatie in de klas. 13 Overbelast Eén op de vijf leraren voelt zich nu al overbelast 14. Het nieuwe opbrengstgericht werken vraagt om het bijhouden van extra administratie. Leraren ervaren mede daardoor dat zij onvoldoende tijd hebben om de groep met extra ondersteuningsbehoeften voldoende aandacht te geven. Leraren hebben het idee dat ze onmogelijk tegemoet kunnen komen aan alle leerbehoeften, maar doen wel graag de moeite. Daarnaast komt nog de druk van het leveren van goede prestaties door de leerlingen, om als school hier niet op afgerekend te worden 15. Leraren ervaren een spanningsveld tussen het investeren in leerlingen met een specifieke leerbehoefte en het maximaliseren van de leeropbrengst. Administratieve lasten rondom zorgleerlingen Leraren zijn gemiddeld 3,78 uur per week kwijt aan extra administratieve lasten rondom zorgleerlingen, waarvan 90,8% 8 of minder uur kwijt is en daarvan 51,5% minder dan 3 uur. Opvallend is dat wanneer per sector wordt gekeken de leraren in het voortgezet onderwijs het minst aantal uren kwijt zijn, namelijk 2 uur per week gemiddeld. De leraren in het speciaal onderwijs zijn de meeste uren kwijt met gemiddeld 8 tot 10 uur. Ondersteuning Leraren geven aan behoefte te hebben aan ondersteuning en geven daarbij ook aan dat de ondersteuning op dit moment niet voldoende is. Hierin zijn wel verschillen aan te geven. Zo hebben de leraren in het voortgezet onderwijs minder het idee dat zij worden ondersteund dan leraren in het basisonderwijs en speciaal onderwijs. Vooral de leraren in het speciaal onderwijs zijn hierover positief. Voorzichtig mag hierover ook worden gesteld dat hoe groter de school, hoe minder men het gevoel heeft dat hij wordt ondersteund bij het onderwijs geven aan zorgleerlingen. Leraren hebben behoefte aan extra handen in de klas. Ondersteuning van leraren door inzet van personen met ervaring of specifieke deskundigheid is beperkt, vanwege de bezuinigingen van scholen. De interne begeleiders hebben hiervoor te weinig tijd. Terwijl het afvloeien van onderwijsondersteunend personeel en deskundigen juist met het invoeren van passend onderwijs niet wenselijk is. Passend onderwijs is mogelijk als er meer ondersteuning in de klas aanwezig is. Ik eindig dit schooljaar met 30 leerlingen en dat zou ik zelf niet voor elkaar krijgen zonder mijn onderwijsassistent! 13 Mol Lous, A. (2011). Ex-ante evaluatie Passend Onderwijs. Studie in opdracht van ECPO. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. 14 Smeets, E., Ledoux, G., Blok, H., Felix, C., Heurter, A., Kuijk, van, J., Vergeer, M. (2013). Op de drempel van passend onderwijs. Beleid en aan bod rond specifieke onderwijsbehoeften in zes samenwerkingsverbanden. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. 15 Algemene Rekenkamer (2013). Kunnen basisscholen passend onderwijs aan? Den Haag. 8

9 5. Bekwaamheid en professionalisering Eén van de belangrijkste doelen vanuit de Wet Passend Onderwijs is dat de leraar leert om te gaan met verschillen in de klas. Zoals blijkt is dit bij veel leraren nog een hekelpunt. Niet zozeer omdat zij zich niet willen professionaliseren of kunnen, maar eerder doordat zij hiervoor de tijd niet kunnen vinden. Dit wekt zorgen bij zowel de besturen als de leraren zelf. Pas wanneer de leraar zich bekwaam genoeg voelt om de grotere klassen met meer diversiteit aan te kunnen, kunnen de doelen die worden gesteld rondom passend onderwijs slagen. Bekwaamheid in deze context betekent daarom het vertrouwen in het kennen en kunnen van alle kennis en vaardigheden die nodig zijn bij het vormgeven van het passend onderwijs binnen de klas, school en maatschappij. Bekwaamheid Op de vraag of men zorgleerlingen kan bieden wat zij nodig hebben, geven leraren aan dit niet altijd te kunnen. De wil om zich in te zetten is groot, maar op veel scholen ontbreekt het aan tijd en goede ondersteuning. De meeste leraren voelen zich bekwaam genoeg in het omgaan met de problematieken die nu het meest voorkomen, maar door het toenemen van de klassengrootte, de niveaus en de eisen is het steeds moeilijker te managen. Het is geen onwil om passend onderwijs met scepsis te bekijken, of dat we er niet capabel voor zijn, maar juist een tijdsprobleem. Hoe organiseer je al die verschillende aandacht en behoeftes in je groep gedurende de dag? Leraren voelen zich deskundig genoeg om onderwijs te geven aan zorgleerlingen met de meest voorkomende zorgen (sociaal-emotionele problemen, adhd, dyslexie en faalangst). Minder deskundig voelen leraren zich op het gebied van Syndroom van Down, verstandelijke beperkingen of zeer moeilijk lerend, doof- en slechthorendheid en visuele beperkingen. Dit betreft de zorgleerlingen die op dit moment het minst voorkomen in het regulier onderwijs. Een opvallend punt is dat leraren denken meer moeite te hebben met zorgleerlingen met gedragsproblemen dan zorgleerlingen met een probleem met leertempo/leerniveau. Er moet gekeken worden naar wat voor zorgleerlingen er in de klas zitten. Persoonlijk vind ik 8 dyslecten minderen zwaar dan 3 kinderen met gedragsproblemen. Daarom is het moeilijk te zeggen hoeveel zorgleerlingen je in je klas aan kunt. Dit hangt sterk af van de zorgproblematiek. Professionalisering Een deel van de leraren ziet dat er geïnvesteerd wordt in professionalisering. Dit gebeurt vaak niet op de gewenste manier. Leraren volgen vaak de verplichte teamscholing, maar hebben onvoldoende tijd voor maatwerk. Daarnaast geven leraren aan dat zij onvoldoende tijd krijgen om zich te professionaliseren. Ruimte tot professionaliseren kan nog meer worden geboden, met name op grote scholen en in het voortgezet onderwijs. De leraar is wel een deskundige, maar geen octopus. De focus op professionaliseren is prima, maar we zijn nu ook geen amateurs en zelfs deskundigen weten en kunnen niet alles. 9

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond. 30 oktober 2013

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond. 30 oktober 2013 Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond 30 oktober 2013 1 2 Inhoud Woord vooraf 4 Samenvatting 5 Aanleiding 6 Passend onderwijs 6 Betrokkenheid van leraren

Nadere informatie

30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie.

30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie. 30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie. Meerkeuze Vraag / variabele Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor?

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Samenvatting. Zie hiervoor het werkplan van de Evaluatie- en adviescommissie passend onderwijs 2008-2012. ECPO, oktober 2008.

Samenvatting. Zie hiervoor het werkplan van de Evaluatie- en adviescommissie passend onderwijs 2008-2012. ECPO, oktober 2008. Rapport 827 Jaap Roeleveld, Guuske Ledoux, Wil Oud en Thea Peetsma. Volgen van zorgleerlingen binnen het speciaal onderwijs en het speciaal basisonderwijs. Verkennende studie in het kader van de evaluatie

Nadere informatie

Aandachtspunten Leraren passend onderwijs

Aandachtspunten Leraren passend onderwijs Aandachtspunten Leraren passend onderwijs Beste leraar, Op 1 augustus 2014 wordt de wet passend onderwijs ingevoerd. Dit betekent dat er een aantal zaken anders geregeld zijn voor leerling, leraar en ouder.

Nadere informatie

Schoolportret samenwerkingsverband Roermond. vo- docenten over Passend onderwijs (vmbo tot en met gymnasium)

Schoolportret samenwerkingsverband Roermond. vo- docenten over Passend onderwijs (vmbo tot en met gymnasium) Schoolportret samenwerkingsverband Roermond vo- docenten over Passend onderwijs (vmbo tot en met gymnasium) Schoolportret samenwerkingsverband Roermond vo- docenten over Passend onderwijs (vmbo tot en

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Meer doen met minder mensen

Meer doen met minder mensen Meer doen met minder mensen Voor het achtergrondverhaal Meer doen met minder mensen in het Onderwijsblad 14 van 22 september is gebruik gemaakt van verschillende bronnen, cijfers van het ministerie van

Nadere informatie

Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond maart 2014

Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond maart 2014 Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond maart 2014 1 Meer leerlingen op gewone basisschool Aan de vooravond van de invoering van passend onderwijs is het tijd om de balans op te maken.

Nadere informatie

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Bernulphusschool

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Bernulphusschool SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Bernulphusschool 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van de Bernulphusschool. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Passend onderwijs Bergen,Gennep en Mook Informatie voor alle ouders

Passend onderwijs Bergen,Gennep en Mook Informatie voor alle ouders Passend onderwijs Bergen,Gennep en Mook Informatie voor alle ouders Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1 Passend onderwijs in een notendop Hoofdstuk 2 Het ondersteuningsprofiel Hoofdstuk 3 Aanmelden Hoofdstuk

Nadere informatie

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL School ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN basisschool Ondersteuningsprofiel van De Horizon Naam van de school: Basisschool De Horizon Adres: Landtong 8-10 Postcode: 1186 GP Plaats: Amstelveen Datum: juni 2015 Opgesteld

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs Utrecht, juni 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 0302631080 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl

Nadere informatie

Passend Onderwijs in Friesland. hoe zit dat precies

Passend Onderwijs in Friesland. hoe zit dat precies Passend Onderwijs in Friesland hoe zit dat precies Passend Onderwijs is de nieuwe manier waarop in het onderwijs extra ondersteuning aan leerlingen met leer- of ontwikkelingsmoeilijkheden wordt gegeven.

Nadere informatie

Daartoe spreken partijen onderstaand pakket maatregelen af ter bevordering van de mobiliteit van personeel.

Daartoe spreken partijen onderstaand pakket maatregelen af ter bevordering van de mobiliteit van personeel. Onderhandelaarsakkoord convenant mobiliteit passend onderwijs PARTIJEN Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap PO-Raad VO-raad AOC Raad CNV Onderwijs AVS CMHF OVERWEGENDE: dat er sprake is van

Nadere informatie

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%).

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). ENQUETE: Groepsgrootte in het basisonderwijs 259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). 1. Hoeveel scholen vallen er onder uw bestuur? Ingevuld

Nadere informatie

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL VRAGENLIJST (DEEL 2) UITERSTE INLEVERDATUM 21-3-2014 Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis en kunde Aantoonbare specifieke deskundigheid

Nadere informatie

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T)

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) TRIPLE T Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) Passend onderwijs Een ontwikkeling die parallel loopt aan de transitie Jeugdzorg en die met name vanwege de sterk inhoudelijke samenhang

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011 Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht

Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht In werking vanaf 1 augustus 2014 Samen aan de slag voor de beste onderwijsplek voor uw kind! Aannamebeleid EWS, J.D. Pagina 1 Inleiding Vanaf 1 augustus 2014

Nadere informatie

Eigen wijs, wijzer, wijst

Eigen wijs, wijzer, wijst Eigen wijs, wijzer, wijst IN DIT NUMMER 7 punten plan onder de aandacht CNVO aanwezig bij Ronde Tafelgesprek Tweede Kamer CNVO AANWEZIG BIJ RONDE TAFEL GESPREK AFSCHEID VOORZITTER STUURGROEP BELEID/POLITIEK

Nadere informatie

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2017D04668 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 1. Auteurs Jaap Roeleveld, Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Ed Smeets, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen (e.smeets@its.ru.nl)

Nadere informatie

Passend onderwijs. Lid van het dagelijks bestuur, Liesbeth Verheggen

Passend onderwijs. Lid van het dagelijks bestuur, Liesbeth Verheggen Passend onderwijs De AOb heeft zich uitgesproken vóór het behouden van zoveel mogelijk leerlingen binnen het reguliere onderwijs. Maar de AOb voegde daar altijd aan toe dat passend onderwijs dan wel op

Nadere informatie

Stap voor stap naar passend onderwijs. 10 minuten aandacht voor 7 stappen

Stap voor stap naar passend onderwijs. 10 minuten aandacht voor 7 stappen Stap voor stap naar passend onderwijs 10 minuten aandacht voor 7 stappen ORWOORD De invoering van passend onderwijs moet stapsgewijs en zorgvuldig gebeuren. Daarom wil de Stuurgroep Passend Onderwijs van

Nadere informatie

ONDERSTEUNINGSPROFIEL MONTESSORI LYCEUM 2016-2017. www.passendonderwijsgroningen.nl staat aangegeven:

ONDERSTEUNINGSPROFIEL MONTESSORI LYCEUM 2016-2017. www.passendonderwijsgroningen.nl staat aangegeven: ONDERSTEUNINGSPROFIEL MONTESSORI LYCEUM 2016-2017 INLEIDING Onze school maakt deel uit van het samenwerkingsverband VO 20.01. Samen met alle scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs in de gemeenten

Nadere informatie

Voor wie is de Week van passend onderwijs bedoeld?

Voor wie is de Week van passend onderwijs bedoeld? Ongetwijfeld heeft iedereen wel eens de term PASSEND ONDERWIJS voorbij zien komen. Samenwerkingsverbanden, schoolbesturen en scholen zijn al een aantal jaar druk bezig alles vorm te geven zoals het in

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2016-2017 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool De Wieling. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke verplichting.

Nadere informatie

Enquête regeldruk in het Amsterdamse Onderwijs. D66 Amsterdam Januari 2014

Enquête regeldruk in het Amsterdamse Onderwijs. D66 Amsterdam Januari 2014 Enquête regeldruk in het Amsterdamse Onderwijs D66 Amsterdam Januari 2014 Introductie Afgelopen jaren krijgen wij steeds vaker te horen dat professionals uit het onderwijs werkdruk ervoeren door regels

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld)

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld) SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool SamSam Oosterhout (Gld) 1 2 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool SamSam. Iedere school stelt een SOP

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 497 Passend onderwijs Nr. 113 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De feiten over stille bezuinigingen in het primair onderwijs

De feiten over stille bezuinigingen in het primair onderwijs De feiten over stille bezuinigingen in het primair onderwijs Het primair onderwijs kampt met de gevolgen van zogenoemde stille bezuinigingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden. Sinds enkele weken

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

Bezuinigingen passend onderwijs

Bezuinigingen passend onderwijs Bezuinigingen passend onderwijs Passend onderwijs en speciaal onderwijs worden bijna als synoniemen door elkaar gebruikt, terwijl er principiele verschillen zijn. Passend onderwijs Concept (Nog) niet vastgelegd

Nadere informatie

Vragen gesteld op de ouderavond op 11 februari 2014 gehouden in De Boemerang te Naaldwijk

Vragen gesteld op de ouderavond op 11 februari 2014 gehouden in De Boemerang te Naaldwijk Vragen gesteld op de ouderavond op 11 februari 2014 gehouden in De Boemerang te Naaldwijk 1: En wat kunnen jullie betekenen voor hoogbegaafde kinderen. Het is aan de school om aanbod te hebben voor hoogbegaafde

Nadere informatie

Handreiking. Ouders, schoolondersteuningsprofiel en medezeggenschap. steunpunt medezeggenschap passend onderwijs. Floor Kaspers

Handreiking. Ouders, schoolondersteuningsprofiel en medezeggenschap. steunpunt medezeggenschap passend onderwijs. Floor Kaspers Handreiking steunpunt Ouders, schoolondersteuningsprofiel en Floor Kaspers December 2013 Inhoud Inleiding 2 1. Wat is het schoolondersteuningsprofiel? 3 Wat staat er in ieder schoolondersteuningsprofiel?

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

Passend onderwijs - Op zoek naar een school

Passend onderwijs - Op zoek naar een school Passend onderwijs - Op zoek naar een school Wanneer u op zoek gaat naar een passende school voor uw kind zijn veel factoren van belang. Uiteindelijk gaat het om een match tussen wat het beste bij uw kind

Nadere informatie

2011D23606 LIJST VAN VRAGEN

2011D23606 LIJST VAN VRAGEN 2011D23606 LIJST VAN VRAGEN De commissie voor de Rijksuitgaven en de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben over het rapport Cultuurkaart in het voortgezet onderwijsvan de Algemene

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool de Kameleon

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool de Kameleon SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool de Kameleon 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool de Kameleon. Iedere school stelt een SOP op, dit is

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

Deze toelichting wordt mede gegeven namens de Staatssecretaris van Economische Zaken.

Deze toelichting wordt mede gegeven namens de Staatssecretaris van Economische Zaken. Nota van toelichting De wijzigingen uit deze algemene maatregel van bestuur betreffen twee onderwerpen, namelijk het stellen van nadere voorwaarden aan orthopedagogisch-didactische centra in het primair

Nadere informatie

Alle kinderen naar de juiste school, zodat zij het onderwijs ontvangen dat bij hen past!

Alle kinderen naar de juiste school, zodat zij het onderwijs ontvangen dat bij hen past! Voorschoolse instellingen en instanties Alle kinderen naar de juiste school, zodat zij het onderwijs ontvangen dat bij hen past! SAMENWERKINGSVERBAND VOOR PRIMAIR ONDERWIJS ELBURG EPE ERMELO HARDERWIJK

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Toelichting Beste leerling, Jij zit in de Eureka!-klas. We zijn benieuwd naar jouw mening. Die kun je geven in deze vragenlijst. Die bestaat

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 00CV00 School Matthijsje

Schoolondersteuningsprofiel. 00CV00 School Matthijsje Schoolondersteuningsprofiel 00CV00 School Matthijsje Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning...

Nadere informatie

Notitie Schoolondersteuningsprofiel 2016 en verder

Notitie Schoolondersteuningsprofiel 2016 en verder Notitie Schoolondersteuningsprofiel 2016 en verder Inleiding en relevantie van deze notitie De Amsterdamse scholen hebben in de aanloop naar passend onderwijs in de periode voor 1 augustus 2014 hun eerste

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Passend Onderwijs van start. Augustus In dit nummer

Nieuwsbrief. Passend Onderwijs van start. Augustus In dit nummer 2014 NUMMER 1 Nieuwsbrief Augustus 2014 Passend Onderwijs van start In dit nummer 1 Passend onderwijs van start 2 Even voorstellen: Jack Biskop 2 MDC: Multi-disciplinaire commissie 3 Passend Onderwijs:

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden Samenwerkingsverbanden SWV Primair onderwijs (Samenwerkende schoolbesturen primair onderwijs) SWV voortgezet onderwijs (Samenwerkende schoolbesturen voortgezet onderwijs Regionale Expertise Centra/Clusters

Nadere informatie

SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014

SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014 SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Visie op zorg... 4 Opbrengstgericht werken en passend onderwijs... 5 De structuur van de zorg... 9 Ontwikkelingsperspectief...

Nadere informatie

Onderwijs en vluchtelingenkinderen

Onderwijs en vluchtelingenkinderen Onderwijs en vluchtelingenkinderen Zijn scholen en onderwijsgevenden voldoende toegerust om vluchtelingenkinderen onderwijs te bieden? Een enquête onder onderwijsgevenden van basisscholen, scholen voor

Nadere informatie

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011)

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011) Passend onderwijs U heeft er vast al wel over gehoord: passend onderwijs. Maar wat is het nu precies en wat betekent dat voor onze school? Waarom gingen op 6 maart 2012 50.000 mensen uit het onderwijs

Nadere informatie

Hoe gaat t nu? Passend onderwijs is ingevoerd. Ach. meer leerlingen tegen die extra. Kom je vergeleken met vorig jaar 1 ondersteuning nodig hebben?

Hoe gaat t nu? Passend onderwijs is ingevoerd. Ach. meer leerlingen tegen die extra. Kom je vergeleken met vorig jaar 1 ondersteuning nodig hebben? Ach Quickscan: Passend onderwijs: Hoe gaat t nu? Passend onderwijs is ingevoerd Hoe gaat t nu? Kom je vergeleken met vorig jaar 1 ondersteuning nodig hebben? meer leerlingen tegen die extra 2 Welke problemen

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 14GF00 De Zeester

Schoolondersteuningsprofiel. 14GF00 De Zeester Schoolondersteuningsprofiel 14GF00 De Zeester Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning... 8 4 Deskundigheid

Nadere informatie

OPP binnen Plein 013. Wat?

OPP binnen Plein 013. Wat? OPP binnen Plein 013 Wat? De Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft in het vergaderjaar 2013-2014 een wijziging opgenomen in de Wet op het Primair Onderwijs in verband met het registeren van leerlingen

Nadere informatie

Leerkrachten en interne begeleiders over onderwijs aan zorgleerlingen

Leerkrachten en interne begeleiders over onderwijs aan zorgleerlingen Leerkrachten en interne begeleiders over onderwijs aan zorgleerlingen Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen Verslag van onderzoek Ed Smeets Henk Blok Guuske Ledoux LEERKRACHTEN EN

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2016-2017 1 Voorwoord Voor u ligt het SchoolOndersteuningsProfiel (SOP) van basisschool de Arnhorst in Velp Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Clara Fabriciusschool

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Clara Fabriciusschool SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Clara Fabriciusschool 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Clara Fabricius. Iedere school stelt een SOP op, dit

Nadere informatie

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen'

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' 3.1 Het management Op managementniveau worden zeven standaarden onderscheiden, die elk een aantal indicatoren omvatten. Na het scoren

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool de Kameleon

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool de Kameleon SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2016-2017 Basisschool de Kameleon 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool de Kameleon. Iedere school stelt een SOP op, dit is

Nadere informatie

Onderwijs op mijn eigen plek. Naar Passend Onderwijs op Urk

Onderwijs op mijn eigen plek. Naar Passend Onderwijs op Urk Onderwijs op mijn eigen plek Naar Passend Onderwijs op Urk 1 Rehoboth en Passend Onderwijs op Urk Op Urk werken we aan Passend Onderwijs. Dat betekent dat bijna alle kinderen op Urk naar school moeten

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel Joost van den Vondelschool - 19 november 2014

Schoolondersteuningsprofiel Joost van den Vondelschool - 19 november 2014 Contactgegevens school Naam Joost van den Vondelschool Straat + huisnummer Huijgenslaan 41 Plaats Amersfoort Postcode 3818 WB Land Nederland Brinnummer 16GL Telefoon (33)4617997 E-mailadres directie@vondel.net

Nadere informatie

Achtergronden van de wet ( knelpunten huidig systeem) en doelen van deze wet:

Achtergronden van de wet ( knelpunten huidig systeem) en doelen van deze wet: BIJLAGE 1 Hoofdpunten wet Passend Onderwijs Leeswijzer: Dit document geeft in het kort de inhoud en de consequenties van de nieuwe wet op het passend onderwijs weer. De wetgever is zeer ambitieus en optimistisch

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Dr. Aletta Jacobsschool

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Dr. Aletta Jacobsschool SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Dr. Aletta Jacobsschool 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool dr. Aletta Jacobsschool. Iedere school stelt een SOP

Nadere informatie

Plaatsingsprocedure leerjaar 1. Clusius College Castricum

Plaatsingsprocedure leerjaar 1. Clusius College Castricum Plaatsingsprocedure leerjaar 1 Inhoud 1. Plaatsingscommissie blz. 3 A. Doel van de plaatsingscommissie blz. 3 B. Samenstelling, taken blz. 3 C. Ondersteuning: blz. 3 externe deskundigen interne deskundigen

Nadere informatie

Postbus EA s Gravenhage. ieder. rekening. terug in. Dit heeft. volgens ons

Postbus EA s Gravenhage. ieder. rekening. terug in. Dit heeft. volgens ons Tweede Kamer der Staten Generaal Vaste Commissie voor OCW Postbus 20018 2500 EA s Gravenhage Datum: 3 juli 2017 Betreft: AO voortgangsrapportage passend onderwijs 5 juli 2017 Geachtee Kamerleden, Op woensdag

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 14QN00 IBS De Twamester

Schoolondersteuningsprofiel. 14QN00 IBS De Twamester Schoolondersteuningsprofiel 14QN00 IBS De Twamester Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning... 8

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Naam school: De Fontein Leerlingaantal: 270 Klassendeler: 25 Brinnummer: 24 DX De Fontein is een groeiende, moderne, Christelijke basisschool.

Nadere informatie

Bezuiniging op Passend Onderwijs voor 2013 geschrapt. Houdbaarheid na 2013 Invoering op 1-8-2014

Bezuiniging op Passend Onderwijs voor 2013 geschrapt. Houdbaarheid na 2013 Invoering op 1-8-2014 19-6-2012 Geschiedenis: 1998 (WSNS 2 e fase), 2003 (WEC), 2005 (vernieuwing zorgstructuren) Bezuiniging op Passend Onderwijs voor 2013 geschrapt. Houdbaarheid na 2013 Invoering op 1-8-2014 Behandeling

Nadere informatie

In artikel 18 van de Wet op de expertisecentra wordt na het tweede lid een lid

In artikel 18 van de Wet op de expertisecentra wordt na het tweede lid een lid Voorstel van Wet tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van het onderwijs te geven in de Engelse, Duitse

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2013-2014

Evaluatie Jaarplan 2013-2014 Evaluatie Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit

Nadere informatie

1. Inleiding. Zorgplan 2015-2019 Pagina 1

1. Inleiding. Zorgplan 2015-2019 Pagina 1 ZORGPLAN 2015-2019 Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Passend Onderwijs... 2 a. Algemeen... 2 b. Samenwerkingsverband... 3 c. Basiszorg en zorgprofiel... 3 d. Toelatingscriteria... 4 3. Zorg in de klas... 5

Nadere informatie

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL ROALD DAHL

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL ROALD DAHL RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL ROALD DAHL Plaats : Sint-Michielsgestel BRIN-nummer : 04TH Onderzoeksnummer : 119077 Datum schoolbezoek : 9 Rapport vastgesteld

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring (20KY00) School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring 20KY Directeur

Nadere informatie

Landelijke Jeugdmonitor. Rapportage 2e kwartaal 2008

Landelijke Jeugdmonitor. Rapportage 2e kwartaal 2008 Landelijke Jeugdmonitor Rapportage 2e kwartaal 2008 Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen, 2008 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien

Nadere informatie

PASSEND ONDERWIJS IN PRAKTIJK

PASSEND ONDERWIJS IN PRAKTIJK THEMA TERUGBLIK OP EEN JAAR PASSEND ONDERWIJS NIEUW VAN BALANS: PASSEND ONDERWIJS IN PRAKTIJK Tekst: Anouk van Westerloo Foto s: Thijs Rooimans Om te zorgen dat ouders, onderwijs en zorg hun gezamenlijk

Nadere informatie

CAOP Research & Europa, januari 2014

CAOP Research & Europa, januari 2014 Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum op het gebied van arbeidszaken en arbeidsmarktvraagstukken in het publieke domein. CAOP Research & Europa is het onderzoeks- en adviesteam van het CAOP op het

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. van de 4 2. Missie en Visie van de 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal

Nadere informatie

Preventieve Ambulante Begeleiding

Preventieve Ambulante Begeleiding Preventieve Ambulante Begeleiding 1. Wat is Preventieve Ambulante Begeleiding Preventieve Ambulante Begeleiding is een kortdurende dienstverlening in de vorm van ondersteuning en advisering door een ambulant

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 04TL00 Chr Basissch It Twaspan

Schoolondersteuningsprofiel. 04TL00 Chr Basissch It Twaspan Schoolondersteuningsprofiel 04TL00 Chr Basissch It Twaspan Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning...

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Openbare Montessori Basisschool Tuinstad Schiebroek/ Ter Bregge (17FY00) Algemene gegevens School BRIN Tuinstad Schiebroek 17FY00 Directeur René

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Inleiding GBS De Open Kring is een gereformeerde basisschool binnen schoolvereniging Veluwe Plus. We worden in veel ondersteuningsvragen op dit moment ondersteund door zorgteam

Nadere informatie

Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu?

Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu? Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu? voorlichtingsfolder voor ouders R.K. basisschool De Wingerd Zwaag Inleiding In deze folder willen we u iets vertellen

Nadere informatie

RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS

RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS INHOUDSOPGAVE INHOUD Inleiding 3 Het onderzoek 4 Conclusies 9 Politieke eisen 9 Tot slot 10 Bijlage: Volledige vragenlijst 11 2 INLEIDING INLEIDING Goed onderwijs is noodzakelijk

Nadere informatie

De ambulant begeleider heeft als eerste zorg het welbevinden van de leerling binnen het regulier onderwijs

De ambulant begeleider heeft als eerste zorg het welbevinden van de leerling binnen het regulier onderwijs 1 Wat is ambulante begeleiding? Ambulante begeleiding is ondersteuning van het speciaal onderwijs aan het regulier onderwijs. Met ambulante begeleiding kunnen leerlingen met een cluster 4 indicatie regulier

Nadere informatie

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013 Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis NVA Congres 2013 Autisme en onderwijs NVA 4 oktober 2013 Ellen Luteijn Inhoud Hoe kan onderwijs passend zijn voor leerlingen met ASS? Passend Onderwijs

Nadere informatie

MEE. Voor ouders. Ondersteuning bij leven met een beperking. Passend onderwijs

MEE. Voor ouders. Ondersteuning bij leven met een beperking. Passend onderwijs MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Voor ouders Passend onderwijs Passend onderwijs Voor ouders Hoe kan ik invloed uitoefenen op de ontwikkeling van mijn kind? Welke ondersteuning heeft mijn

Nadere informatie

Verslag van een schriftelijk overleg. De voorzitter van de commissie Van Bochove. Adjunct-griffier van de commissie Janssen

Verslag van een schriftelijk overleg. De voorzitter van de commissie Van Bochove. Adjunct-griffier van de commissie Janssen Kamerstuk 31497, nr. 55 31 497 Passend Onderwijs Nr. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld d.d... Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR IKC Het Sterrenbos

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR IKC Het Sterrenbos SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 IKC Het Sterrenbos 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van IKC Het Sterrenbos. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

Datum 1 mei 2015 Beantwoording vragen ontwikkeling groepsgrootte in het basisonderwijs

Datum 1 mei 2015 Beantwoording vragen ontwikkeling groepsgrootte in het basisonderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

ONDERSTEUNINGSPROFIEL januari 2013 WILLEM LODEWIJK GYMNASIUM GRONINGEN

ONDERSTEUNINGSPROFIEL januari 2013 WILLEM LODEWIJK GYMNASIUM GRONINGEN ONDERSTEUNINGSPROFIEL januari 2013 WILLEM LODEWIJK GYMNASIUM GRONINGEN VWO/GYMNASIUM ALGEMEEN De volgende kernwaarden van het Willem Lodewijk Gymnasium -geformuleerd in het meerjarenplan- vormen de basis

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie