Duurzame mobiliteit. Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag Martien Das Rijkswaterstaat WVL

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame mobiliteit. Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag Martien Das Rijkswaterstaat WVL"

Transcriptie

1 Duurzame mobiliteit Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag 2017 Martien Das WVL

2 De uitdaging Mobiliteit zorgt voor gemiddeld ca 20% CO2-emissie, 1/3 van energievraag huishouden CO2 reductie mobiliteit uitwerken in landelijk en decentraal klimaatbeleid Versnelling nodig in energietransitie in mobiliteit om doelen Parijs te halen Opschalen en versnellen bij Rijk, provincies en gemeenten, ieder vanuit eigen rol Idealiter integraal: klimaat, lucht, geluid, ruimte, economie, bereikbaarheid, etc Monitoring en huidige prestatie: Staat in uw klimaatbeleid een doel voor CO2-reductie mobiliteit? Staat in uw mobiliteitsbeleid een doel voor CO2-reductie mobiliteit? 2 Title

3 3 Title

4 Wie is aan zet? Het Rijk moet het doen, die bepalen fiscaliteit en investeren in weginfrastructuur De gemeente moeten het doen, die staan dichtst bij mobiliteitskeuzes van burgers De provincie moet het doen, die investeren in OV en regionale weginfrastructuur Het moet van Europa komen, daar worden de uitstooteisen voor voertuigen uitonderhandeld Kortom.iedereen heeft eigen rol en cirkel van invloed 4 Title

5 Trias Mobilica de 3 V s voor decentraal 1) Verminder volume Preventie mobiliteit door slimme ruimtelijke ordening (Transit Oriented Development) 2) Verander (modal shift) Van weg naar OV, fiets, goederenvervoer rail/weg/water 3) Verduurzaam (voertuigen, brandstoffen) Goederenvervoer, OV, personenauto s, beheer, duurzaam inkopen Iedere reis begint of eindigt in een gemeente bij burger thuis of op werkplek 5 Title

6 Handreiking Klimaatbeleid en duurzame mobiliteit Handreiking geactualiseerd juni 2017 Voor gemeenten, provincies en waterschappen Ondersteuning bij het vormgeven van duurzame mobiliteitsbeleid Landelijke en Europese beleidskaders, intern proces Inzicht in mogelijke maatregelen om lokaal of provinciaal mobiliteitsbeleid te verduurzamen 6 Title

7 Samenspel lokaal-provincie-rijk Ruimtelijke ordening: preventie mobiliteit, verdichting rond OVknooppunten, parkeernorm, match wonen-werken (autopendel) Fietssnelwegen Flankerend beleid vergroening wagenpark (push/pull) Duurzame OV-concessie in overleg met regio/gemeenten Kennisdelen en opschalen Afstemming lokaal beleid, ga bijv. niet onderling concurreren met gratis parkeren 7 Title

8 Slim combineren in duurzame mobiliteit Kies voor maatregelen die niet alleen ontspitsen, maar zorgen voor minder automobiliteit: dan ook voordelen CO2, luchtkwaliteit, geluid Kies bij geluidsbeleid voor bronmaatregelen: dan ook CO2 reductie en/of betere luchtkwaliteit Duurzaam inkopen: goede voorbeeld eigen bedrijfsvoering, wees launching customer Actieve mobiliteit: gezondere bevolking door betere lucht, minder geluid en meer bewegen. Sociaal: actieve mobiliteit zorgt voor meer ontmoeting & geluk 8 Title

9 Economische aspecten Kies maatregelen die bijdragen aan meerdere beleidsdoelen (klimaat, lucht, geluid, economie, bereikbaarheid) Met maatregelpakket duurzame mobiliteit kan aanleg/onderhoud van (extra) weginfrastructuur worden vermeden: dat tikt aan Groene banen: van bewaakte fietsenstallingen tot verkoop duurzame voertuigen (vb Tesla), betrek bedrijfsleven! Kosten besparen in eigen bedrijfsvoering door groen mobiliteitsbeleid en duurzaam inkopen Gezondheidseffecten, aantrekkelijke stad/provincie 9 Title

10 Vragen en meer informatie: Martien Das Title

11 Stelling -vraag - dilemma Hoe groot is aandeel CO2 door verkeer van uw gemeente/provincie Is er routekaart (-xx% CO2 door verkeer in 2030/2050)? Sturen op luchtkwaliteit of op CO2? Sturen op mobiliteitsgedrag of op voertuigen/brandstoffen Wortel of stok, effectiviteit versus draagvlak Bestuurlijk lef: maatregelen nemen die effectief zijn maar die (aanvankelijk) veel weerstand opleveren (zoals hogere parkeertarieven, ruimte voor fiets ten koste van auto, milieuzone) 11 Title

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Haags Milieucentrum, 26 februari 2013 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Haags Milieucentrum, 26 februari 2013 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Haags Milieucentrum, 26 februari 2013 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Overzicht CE Delft Mobiliteit kost ons veel Mogelijkheden CO 2 -reductie transport

Nadere informatie

Autodelen in de versnelling!

Autodelen in de versnelling! Autodelen in de versnelling! Webinar Beter Benutten Martien Das Rijkswaterstaat WVL Duurzame mobiliteit Autodelen: gamechanger mobiliteitsgedrag Beter Benutten gaat om beïnvloeden van mobiliteitskeuzes

Nadere informatie

Plan van Aanpak Emissievrije Mobiliteit. A-avond 23 mei 2017 Erik staps (verkeersplanoloog) Afdeling Verkeer, Milieu en Duurzaamheid

Plan van Aanpak Emissievrije Mobiliteit. A-avond 23 mei 2017 Erik staps (verkeersplanoloog) Afdeling Verkeer, Milieu en Duurzaamheid Plan van Aanpak Emissievrije Mobiliteit A-avond 23 mei 2017 Erik staps (verkeersplanoloog) Afdeling Verkeer, Milieu en Duurzaamheid Klimaatplan Emissievrije mobiliteit 2020: Omslagpunt elektrisch rijden?

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen

Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen Schoon en hoogwaardig openbaar vervoer in Nijmegen Symposium Op weg naar een gezonde spits Dinsdag 5 oktober 2010 Klaas-Jan Gräfe Senior beleidsmedewerker mobiliteit 1 Inhoud Knelpunten luchtkwaliteit

Nadere informatie

Beter Benutten van Duurzame Mobiliteit en Regelgeving. Schakeldag 2014, Utrecht Marien G. Bakker RWS WVL (water, verkeer en leefomgeving)

Beter Benutten van Duurzame Mobiliteit en Regelgeving. Schakeldag 2014, Utrecht Marien G. Bakker RWS WVL (water, verkeer en leefomgeving) Beter Benutten van Duurzame Mobiliteit en Regelgeving Schakeldag 2014, Utrecht Marien G. Bakker RWS WVL (water, verkeer en leefomgeving) 8 juli 2014 Inhoud en doel workshop Inleiding Presentatie Klaartje

Nadere informatie

LOKALE KLIMAATAMBITIES

LOKALE KLIMAATAMBITIES LOKALE KLIMAATAMBITIES Welke lokale klimaatambities heeft u? Tijdens de Nationale Klimaattop op 26 oktober worden diverse lokale klimaatambities uitgesproken op verschillende thema s. Waarvoor maakt uw

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Luchtkwaliteit, geluid en verkeer

Luchtkwaliteit, geluid en verkeer Luchtkwaliteit, geluid en verkeer Door Ton Hesselmans Hoofd Leefomgeving & Milieu CROW Luchtkwaliteit, geluid en verkeer 1 Samen werken aan een succesvolle en duurzame openbare ruimte Schone lucht is cruciaal

Nadere informatie

Resultaten enquête onder wethouders grote gemeenten over duurzame mobiliteit

Resultaten enquête onder wethouders grote gemeenten over duurzame mobiliteit Resultaten enquête onder wethouders grote gemeenten over duurzame mobiliteit Juni 2016 Pagina Voorwoord 3 1. Samenvatting 4 2. Aanleiding en opzet enquête 4 3. Resultaten 5 1.1 Rol duurzame mobiliteit

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven Duurzame mobiliteit in de stad TNO Sustainable Transport & Logistics 2 Inhoud De uitdaging Veel om uit te kiezen: het palet aan mogelijke oplossingen Niet of-of maar en-en: bijdragen van heel veel oplossingen

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit. Programma:

Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit. Programma: Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit Jacco Buisman, directeur Movares, Zijn persoonlijke ervaringen met het low car diet. Programma: Geert Kloppenburg, projectleider duurzame mobiliteit van Urgenda

Nadere informatie

Themabijeenkomst Duurzame mobiliteit in nieuwe coalities 9 juni 2010

Themabijeenkomst Duurzame mobiliteit in nieuwe coalities 9 juni 2010 Themabijeenkomst Duurzame mobiliteit in nieuwe coalities 9 juni 2010 Duurzaamheid, duurzame mobiliteit, groene steden en klimaatambities: de meeste nieuwe coalitieakkoorden van de gemeenten spreken ervan.

Nadere informatie

Wagenparkscan. Schoon op Weg. Bewust rijden met groene energie. bouwen aan samenhang

Wagenparkscan. Schoon op Weg. Bewust rijden met groene energie. bouwen aan samenhang Wagenparkscan Schoon op Weg Bewust rijden met groene energie bouwen aan samenhang Schoon op Weg > Vrijblijvende wagenparkscan Stadsregio Rotterdam werkt onder de noemer Schoon op Weg aan een betere luchtkwaliteit

Nadere informatie

Gezonde lucht voor Utrecht. Wiet Baggen, senior adviseru. Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst. Utrecht.nl

Gezonde lucht voor Utrecht. Wiet Baggen, senior adviseru. Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst. Utrecht.nl Gezonde lucht voor Utrecht Wiet Baggen, senior adviseru Hier komt tekst Overzicht luchtbeleid Hier komt ook tekst Utrecht.nl Inhoud Schets gemeente Utrecht Karakteristieken Bouwprojecten stilgelegd / Veranderende

Nadere informatie

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Project uitwerking en planvoorbereiding Advies verkenningen Onderzoek duurzame stedenbouw

Nadere informatie

- - - - - - - - o o o - - - - -

- - - - - - - - o o o - - - - - o o o o o o Zorg voor groene groei in een circulaire, biobased economie Centrale vragen: Wat zijn ambities van RWS in het thema? Hoe raken andere beleidsvelden/partijen en RWS elkaar? Wat moet je

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Wat wordt de Randstad er beter van?

Wat wordt de Randstad er beter van? Wat wordt de Randstad er beter van? Afronding DBR Arie Bleijenberg I&M, Den Haag, 3 juni 2015 Verantwoording DBR: 10,6 M, 100 onderzoekers, 14 programma s, 6 jaar Betere Randstad? Gebaseerd op: 9 artikelen

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

Even voorstellen. Thuis werken. Carpoolen. Richard Ninaber van Eyben Mobility Consultant. Living. Travel / Living

Even voorstellen. Thuis werken. Carpoolen. Richard Ninaber van Eyben Mobility Consultant. Living. Travel / Living Even voorstellen Richard Ninaber van Eyben Mobility Consultant Thuis werken Inhoudsopgave Athlon Mobility Consultancy Athlon en zakelijke mobiliteit Welke vragen komen wij tegen Een voorbeeld van onze

Nadere informatie

23/11/2016. Knelpuntenanalyse Holland Rijnland. Agenda. 1. Inleiding. Portefeuillehoudersoverleg

23/11/2016. Knelpuntenanalyse Holland Rijnland. Agenda. 1. Inleiding. Portefeuillehoudersoverleg Knelpuntenanalyse Holland Rijnland Portefeuillehoudersoverleg Alex van Gent en Lieke Hüsslage Agenda 1. Inleiding 2. Trends & Ontwikkelingen 3. Regionale mobiliteitsagenda 4. Vervolgproces 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Duurzame campus. Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik

Duurzame campus. Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik Duurzame campus Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? Tips and tricks voor het verduurzamen van een universiteitsterrein NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik Inhoud Wat maakt de campus duurzaam?

Nadere informatie

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 2013 2014 2015 2017 / 2018 10-pagers functionaliteiten: - beleidsverkenning INEK: integraal nationaal energie en klimaat plan - bestuurlijk stuk (TK) - alle lidstaten

Nadere informatie

De elektrische wensbus

De elektrische wensbus De elektrische wensbus 1 Inhoud 1. Vijf ontwikkelingen versterken elkaar 2. Resultaten pilot Berg aan de Maas: Kilometers, ritten, laden. 3. Technische ontwikkelingen / Knelpunten en oplossingen 4. Kostencalculatie

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma "Aanpakken en Aanpassen".

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma Aanpakken en Aanpassen. Gedeputeerde Staten STATENNOTITIE Aan de leden van Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Beleidsevaluatie Gelders Klimaatprogramma "Aanpakken en Aanpassen". HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

4 oktober Utrecht

4 oktober Utrecht 4 oktober 2017 Utrecht 1 Waarom een RES? 1. Verantwoordelijkheid energietransitie wordt voor een belangrijk deel bij gemeenten gelegd. Maar ze hebben beperkte grip. 2. Praten over energietransitie betekent

Nadere informatie

*1355949* Onderwerp duurzame mobiliteit

*1355949* Onderwerp duurzame mobiliteit - Opinieronde - ** Onderwerp duurzame mobiliteit Doel van deze notitie Met behulp van deze notitie duurzame mobiliteit een opiniërende discussie te voeren en richtinggevende uitspraken te doen die worden

Nadere informatie

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities André de Groot gemeente Rotterdam, programma Versnelling010 27 januari 2015 Opbouw stedelijk programma Duurzaam Groene, gezonde en veerkrachtige stad

Nadere informatie

Voortgang CO 2 reductie

Voortgang CO 2 reductie Voortgang CO 2 reductie Introductie A. Hak wil in 2020 CO2 neutraal werken en heeft doorlopend aandacht voor de invloed van onze werkzaamheden op het milieu. Wij zijn gecertificeerd volgens ISO 14001 en

Nadere informatie

Gent in Europese projecten

Gent in Europese projecten Gent in Europese projecten Europese projecten Nu: - Push & Pull - Ch4llenge - Tide Belangrijkste ervaring: - Civitas Elan (2008-2012) Europese projecten Gent heeft vooral een mentorrol, aangezien we via

Nadere informatie

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 -

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Slim laden Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio elektrisch

Nadere informatie

Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016

Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016 Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016 Jeugdige overmoed Wij worden allemaal ouder Totdat de dood ons scheidt 0 40 45 Totdat de dood ons scheidt 0 20 60 100 0 40 Een

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

GreenPlan. Boek groen resultaat

GreenPlan. Boek groen resultaat GreenPlan Boek groen resultaat Waarom groen ondernemen? Groen ondernemen krijgt in het bedrijfsleven steeds meer aandacht. En terecht. We zijn getuige van een opwarming van de aarde. Een toenemende CO

Nadere informatie

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s In Nederlandse stedelijke gebieden bestaan problemen voor wat betreft de luchtkwaliteit. Overheden hebben de verplichting om de lokale luchtkwaliteit

Nadere informatie

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Doelstellingen - Mondiaal Parijs-akkoord: Well below 2 degrees. Mondiaal circa 50% emissiereductie nodig in

Nadere informatie

Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI

Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI Ronde tafel Vlaamse Klimaattop 25 oktober 2016 Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI Advies- en ingenieursbureaus Bureaux d ingénierie et de consultance Houston! We have a

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

zoeken naar een bestuurlijke visie op de energietransitie

zoeken naar een bestuurlijke visie op de energietransitie zoeken naar een bestuurlijke visie op de energietransitie Seminar All Electric Woningen Institute for Business Research Arnhem, 2 november 2017 Leon Bobbe, directievoorzitter De Key perspectief aanpak

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam. Overwegende dat:

Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam. Overwegende dat: Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam 15 april 2015 Duurzaamheidsconvenant GVB Gemeente Amsterdam Overwegende dat: Amsterdam op alle fronten groeit, de economie goede vooruitzichten kent, het aantal

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1

Verkeersplanning. 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Verkeersplanning 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 1 Effecten van verkeer- en vervoersbeleid op stil, schoon en zuinig Robert van den Brink 7e SilentRoads Symposium, 18 mei 2010 2 de vier V sv A B

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Duurzaamheid in weg- en waterbeheer

Duurzaamheid in weg- en waterbeheer Eventuele subtitel Duurzaamheid in weg- en waterbeheer Programma voor deze sessie Platform WOW Eric Diepstraten (Rijkswaterstaat) Lindy Molenkamp (provincie Overijssel) Wat betekent klimaatverandering

Nadere informatie

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012 Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Vervolg op Klimaatbeleid 2003-2007 Waarom een Klimaatprogramma? Wat houdt het programma in?

Nadere informatie

Slimme en gezonde steden: (samen)werken aan een gezonde leefomgeving. dr. Miriam Weber

Slimme en gezonde steden: (samen)werken aan een gezonde leefomgeving. dr. Miriam Weber Slimme en gezonde steden: (samen)werken aan een gezonde leefomgeving dr. Miriam Weber 19 april 2016 Mijn bijdrage Beelden uit onze omgeving. Gezonde leefomgeving: een nieuw frame? Governance: wie, hoe,

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief

Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief Samen zorgen voor minder CO 2 6 maart 2012 Opbouw van mijn bijdrage Ambitie en concept van

Nadere informatie

: 20 juni 2008 : Hernieuwde aanvulling op ons advies over de Hoofdlijnennotitie Drieluik Ons kenmerk : PAL 2008/018 Aantal pagina's : 2

: 20 juni 2008 : Hernieuwde aanvulling op ons advies over de Hoofdlijnennotitie Drieluik Ons kenmerk : PAL 2008/018 Aantal pagina's : 2 PAL PS van Zuid-Holland Postbus 90602 2509 LP Den Haag Datum Onderwerp : 20 juni 2008 : Hernieuwde aanvulling op ons advies over de Hoofdlijnennotitie Drieluik Ons kenmerk : PAL 2008/018 Aantal pagina's

Nadere informatie

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring!

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! Lagere CO 2 -uitstoot Meer veilige auto s Keuzevrijheid in vervoer Minder files Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! www.creatieve-energie.nl De zakelijk gebruikte

Nadere informatie

TRANSITION = Lokaal luchtkwaliteitsbeleid Stad Gent

TRANSITION = Lokaal luchtkwaliteitsbeleid Stad Gent TRANSITION = Lokaal luchtkwaliteitsbeleid Stad Gent Tine Heyse Schepen voor Milieu, Klimaat, Energie en Noord-Zuid Stad Gent 10 oktober 2016 Mobiliteitsplan Gent: Duurzame MODAL SHIFT Bijdrage (lokaal)

Nadere informatie

Stadsregio Arnhem Nijmegen. Wim Dijkstra en Roel Wever 5 Juni 2014

Stadsregio Arnhem Nijmegen. Wim Dijkstra en Roel Wever 5 Juni 2014 Stadsregio Arnhem Nijmegen Wim Dijkstra en Roel Wever 5 Juni 2014 20 gemeenten (en Druten) 738.000 inwoners 1.000 km2 Stadsregio is regionale samenwerking Kerntaken: WONEN, WERKEN, RUIMTE en MOBILITEIT

Nadere informatie

De toekomst van de netten

De toekomst van de netten De toekomst van de netten Speelveld, energieneutrale wijk, rol van smart grids dr. C. (Cor) Leguijt, presentatie Kivi-Niria, 8 okt. 2013 Inhoud de toekomst van de netten Kort: over CE Delft De hoeken van

Nadere informatie

Duurzame Mobiliteit Gemeente Noordoostpolder: noodzaak én kans

Duurzame Mobiliteit Gemeente Noordoostpolder: noodzaak én kans O N T W E R P Duurzame Mobiliteit Gemeente Noordoostpolder: noodzaak én kans Visie Duurzame mobiliteit Noordoostpolder Voorwoord Voor u ligt het ontwerp van de kadernota Duurzame Mobiliteit. De nota beschrijft

Nadere informatie

Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid

Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid Carin Biegnolé C O N V E R S I O N P L AT F O R M S V O O R K O P L O P E R S U Hogeschool Utrecht Hogeschool van Amsterdam

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Trends in fietsgebruik

Trends in fietsgebruik Trends in fietsgebruik Lucas Harms i.s.m. Roland Kager Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Universiteit van Amsterdam Trends in fietsgebruik A. Sociale en ruimtelijke verschillen B. Fiets in de keten

Nadere informatie

Startnotitie Ontwikkelingsperspectief Circulaire Economie Noord-Holland

Startnotitie Ontwikkelingsperspectief Circulaire Economie Noord-Holland Startnotitie Ontwikkelingsperspectief Circulaire Economie Noord-Holland 1. Inleiding... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Aanleiding... 3 1.3 Deel van een groter geheel... 4 2. Algemene uitgangspunten... 5 2.1. De opgave...

Nadere informatie

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integrale energiestrategie UU Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integraal en Samen! 2 3-10-2017 Integrale energiestrategie UU Universiteit Utrecht Opgericht in 1636 30.000 studenten en 7.500 medewerkers

Nadere informatie

SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link

SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link Context: Mobimix www.mobimix.be Informeren van

Nadere informatie

E-car sharing in Zuid - Limburg

E-car sharing in Zuid - Limburg E-car sharing in Zuid - Limburg Visie en toepassing in Zuid Limburg Waarom e-car sharing in Zuid-Limburg? Waarom dit e-car sharing project? o Doorbraak van e-mobility in minder dicht bevolkte gebieden

Nadere informatie

Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI

Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI Ronde tafel Vlaamse Klimaattop 25 oktober 2016 Klimaat en mobiliteitsknoop verzoenbaar? ir. Jan Bosschem, CEO ORI Advies- en ingenieursbureaus Bureaux d ingénierie et de consultance 1 Houston! We have

Nadere informatie

Any color so long as it is green

Any color so long as it is green Any color so long as it is green Duurzame mobiliteit op lokaal niveau Richard Smokers Attero Minisymposium, Duurzame mobiliteit, Wijster, 2 Any color so long as it is green Inhoud Uitdagingen Wat valt

Nadere informatie

ROUTEKAART DUURZAAM OSS

ROUTEKAART DUURZAAM OSS ROUTEKAART DUURZAAM OSS 2025-2030 Duurzaam Oss Alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal of energieleverend in 2025 Bestaande woningen en gebouwen energiezuiniger maken Verduurzamen verkeer en vervoer

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid

Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid Hans Tindemans (beleidsmedewerker VRP) Studiedag: van basismobiliteit naar basisbereikbaarheid 2 okt.

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam Regiomarkt 10-3-2016 1 Brede Aanpak Aanleiding Eerder onderzoek: knelpunten A9 Achterliggende ontwikkelingen: toenemende verstedelijking, vergrijzing, technologische

Nadere informatie

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF I. Ecosportief, sporten doe je spoorloos! II. Belangrijke uitdagingen voor de sport III. Ecosportieve instrumenten IV. Ecosportieve infrastructuur en ruimte

Nadere informatie

Achtergrond en doel presentatie

Achtergrond en doel presentatie Achtergrond en doel presentatie Achtergrond Uitnodiging van de raad; Nuon heeft reeds wind turbines in de Hoofdplaatpolder; Nuon ziet mogelijkheden voor het op termijn vervanging van de huidige turbines

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER BRANDSTOFFEN WEGVERKEER Update toekomstverkenning Paul Hofmeijer, 25 juni 2013 Partner MMG Advies Voor strategie, organisatieadvies en duurzame mobiliteit AGENDA 1. Actualiteiten uit media & drivers 2.

Nadere informatie

Gezonde lucht voor Utrecht

Gezonde lucht voor Utrecht Gezonde lucht voor Utrecht Aanvullende maatregelen luchtkwaliteit Programmabureau Luchtkwaliteit Gemeente Utrecht Context Gezondheid van Utrechters voorop Ambitie college: Europese normen zijn minimumnormen

Nadere informatie

Mobiliteitsplan Utrecht 2025

Mobiliteitsplan Utrecht 2025 Raadsinformatiebijeenkomst 7 april 2016 Mobiliteitsplan Utrecht 2025 Slimme Routes, Slim Regelen, Slim Bestemmen Hier komt tekst Specifieke vragen door de gemeenteraad Verkeersveiligheid Economische impact

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Trends in fietsgebruik

Trends in fietsgebruik Trends in fietsgebruik Lucas Harms Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Universiteit van Amsterdam Trends in fietsgebruik A. Toenemende drukte? B. Sociale en ruimtelijke verschillen C. Fiets in de keten

Nadere informatie

Strategische MobiliteitsAgenda

Strategische MobiliteitsAgenda Strategische MobiliteitsAgenda Eindhoven 2012-2025 2025 Verkeersavond Stratum Dinsdag 22 november 2011 Eindhoven 2040! Dynamische stad met menselijke maat (Stadsvisie 2040) Aantrekkelijk voor wonen, werken,

Nadere informatie

Living Lab Utrecht TRENDDAG SLIMME EN GEZONDE STAD. schone & duurzame mobiliteit. Jan Willem Tap & Robert Arends

Living Lab Utrecht TRENDDAG SLIMME EN GEZONDE STAD. schone & duurzame mobiliteit. Jan Willem Tap & Robert Arends Living Lab Utrecht TRENDDAG SLIMME EN GEZONDE STAD Jan Willem Tap & Robert Arends schone & duurzame mobiliteit TRENDDAG SLIMME EN GEZONDE STAD > Introductie Living Lab Utrecht: werklijn schone en duurzame

Nadere informatie

Verbinden gezondheid & ruimte

Verbinden gezondheid & ruimte Verbinden gezondheid & ruimte Annette Duivenvoorden Projectleider Platform31 Opbouw - Stellingen - Thema gezondheid & ruimte - Inventaris- en boodschappenlijst - Drie strategieën: gezondheid een plek in

Nadere informatie

De reiziger centraal! Op weg naar integrale duurzame mobiliteit

De reiziger centraal! Op weg naar integrale duurzame mobiliteit 21 4 2015 De reiziger centraal! Op weg naar integrale duurzame mobiliteit Movares - Chris Verweijen En wie ben ik? RET: openbaar vervoer Rotterdam: Onderzoek naar beweegredenen reiziger Netwerkontwerp

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN. Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013

ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN. Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013 ENERGIENEUTRALE REGIO MET EEN SOCIALE REFLEX DE REGIONALE ENERGIESTRATEGIE ZUID-WEST-VLAANDEREN Energiedag voor lokale besturen 19 maart 2013 Dominiek Vandewiele Leiedal? De energietransitie komt! Zuid-West-Vlaanderen

Nadere informatie

REKENINGRIJDEN IN EN OM ANTWERPEN. 27 oktober 2016

REKENINGRIJDEN IN EN OM ANTWERPEN. 27 oktober 2016 REKENINGRIJDEN IN EN OM ANTWERPEN 27 oktober 2016 Transport & Mobility Leuven KU Leuven spin-off met 20 toponderzoekers Ingenieusr, computerwetenschappers, psychologen, economen, milieudeskundigen Onafhankelijk

Nadere informatie

Mobiliteit in ruimte en tijd verkenningen van de toekomst van de mobiliteit en de mobiliteit van de toekomst

Mobiliteit in ruimte en tijd verkenningen van de toekomst van de mobiliteit en de mobiliteit van de toekomst Mobiliteit in ruimte en tijd verkenningen van de toekomst van de mobiliteit en de mobiliteit van de toekomst Prof. verbonden aan Universiteit Gent AMRP Afdeling Mobiliteit en Ruimtelijke Planning IDM -

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Algemene presentatie. Informatiebijeenkomst Adviseurs Openbaar Vervoer Rotterdam, 13 maart 2011

Algemene presentatie. Informatiebijeenkomst Adviseurs Openbaar Vervoer Rotterdam, 13 maart 2011 Informatiebijeenkomst Adviseurs Openbaar Vervoer Rotterdam, 13 maart 2011 Algemene presentatie Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot deze presentatie berusten bij de Stichting Zero Emissie

Nadere informatie

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat FOSFAATFABRIEK Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) (Rafaël Lazaroms, coördinator klimaat en energie Unie van Waterschappen) 1 mei 2012 1 Inhoud presentatie Green

Nadere informatie

DBR Synthesestudie I&M Duurzame mobiliteit. 14 juni 2013. Bijdrage Bert van Wee

DBR Synthesestudie I&M Duurzame mobiliteit. 14 juni 2013. Bijdrage Bert van Wee DBR Synthesestudie I&M Duurzame mobiliteit 14 juni 2013 Bijdrage Bert van Wee Wat zijn de mogelijkheden om verduurzaming van verkeer en vervoer door te voeren en wat zijn daarvan de ruimtelijke, economische

Nadere informatie

* DRAFT * Slimme mobiliteit en parkeren DeHoef-West. 4 juli 2017

* DRAFT * Slimme mobiliteit en parkeren DeHoef-West. 4 juli 2017 * DRAFT * Slimme mobiliteit en parkeren DeHoef-West 4 juli 2017 Ons vertrekpunt Ontwikkel een plan om tot concrete voorstellen te komen die samen een totaal mobiliteitsconcept vormen met als doel de ruimtelijke

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie