Adaptief onderwijs met ICT Alumni dag Inge Molenaar Universiteit van Amsterdam

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adaptief onderwijs met ICT Alumni dag Inge Molenaar Universiteit van Amsterdam"

Transcriptie

1 Adaptief onderwijs met ICT Alumni dag 2009 Inge Molenaar Universiteit van Amsterdam

2 Introductie Voorstellen Wie zijn jullie? Doen jullie wat met E-learning? Adaptieve ondersteuning Adaptief onderwijs materiaal

3 1. Wat is de opbrengst van een jaar meer onderwijs voor het individuele inkomen? a. Een verschil van 1-3% b. Een verschil van 3-5% c. Een verschil van 6-8% d. Een verschil van 8-10%

4 Wat levert beter onderwijs op? 1 jaar meer onderwijs levert op: 6-8% individuele inkomensverbetering 0,03% structurele economische groei 50 miljard welvaartseffect voor de samenleving Onderzoek van H. Maassen van den Brink (Uva)

5 2. Hoeveel % van de leerlingen die individueel onderwijs krijgen, haalt het niveau wat door 50% van de leerlingen in klassikaal onderwijs wordt behaald? a. 28% b. 48% c. 78% d. 98%

6 The 2 Sigma Problem Achievement for students learning in a one-to-one environment can exceed classroom teaching outcomes by up to two standard deviations; the The 2 Sigma Problem; equivalent to raising the performance of 50th percentile students to that of 98th percentile students. Het 2 Sigma Probleem Benjamin Bloom University of Chicago 1984 De score van 50% van de leerlingen wordt door 98% van de leerlingen behaald

7 Foto individueel

8

9 Richting Individueel Onderwijs Adaptieve ondersteuning Adaptief lesmateriaal

10 Wat zijn persoonlijke agents? Artificiële intelligentie in het onderwijs Agents die kennismodellen ontwikkelen Agents die aandachtspatronen monitoren

11

12 Problematiserende Conditie

13

14

15

16

17 Probleemstelling

18 Probleemstelling Leerlingen hebben moeite met het leren in innovatieve leerarrangementen Open, constructieve taken doen een groot beroep op metacognitive vaardigheden Oplossing: Scaffolding metacognitie (Hadwin &Azevedo, 2005) Scaffolden van metacognitie in groepsleerprocessen?

19 Doel Het doel van deze studie is om inzicht te krijgen in: de effecten van scaffolding van metacognitie in groepsleerprocessen op de leeruitkomsten in een innovatief leerarrangement de effecten van verschillende vormen van scaffolding op de leeruitkomsten

20 Metacognitie Object level Meta level (Nelson, 1996) Kennis over en regulatie van de cognitieve activiteiten (Flavell, 1979) Metacognitieve activiteiten: Oriëntatie, planning, monitoring, evaluatie en reflectie (Zimmerman, 2002, Veenman et al, 2006) Intrinsieke triggers (metacognitieve ervaringen) en extrinsieke triggers (scaffolds) (Efkledes, 2006)

21 Sociaal gedeelde Metacognitie Sociale metacognitie is het proces waarin meerdere individuen hun gezamenlijke cognitieve activiteiten reguleren (Iskala et al, 2004) Individuele en groepsleerprocessen bestaan uit dezelfde cognitieve en metacognitieve activiteiten De triggers in sociale metacognitie kunnen van alle groepsleden komen (production deficits) en de uitvoering van de metacognitieve activiteiten kunnen gedeeld worden door de leden van de groep (availability deficits)

22 Scaffolden Het ondersteunen van leerlingen op basis van behoefte, waarbij de ondersteuning wordt afgebouwd als de vaardigheden van de leerlingen toenemen (Wood, et al., 1976) Integratie van scaffolden in het leerproces: Statische versus Dynamische scaffolding Mechanisme van scaffolding: Structurend versus problematiserend.

23 Scaffolding Het ondersteunen van leerling, waarbij de ondersteuning verminderd wordt als de capaciteiten van de leerling verbeteren (Wood, 1976 in Azevedo &Hadwin, 2006) Statische dynamische adaptieve ondersteuning

24 Resultaten prompting Positieve effecten van prompting bij probleem oplossingstaken (King, 1992; Kauffman, 2004) Prompting van metacognitive activiteiten heeft effecten op transfer (Lin & Lehman, 1999, Bannert, 2006, 2008) Verschillen met onze studie: Statische integratie van de prompts Problematiserende prompts Op individueel niveau College studenten

25 Onderzoeksvragen 1. Wat is het effect van dynamisch scaffolden van metacognitie in groepsleerprocessen op de leeruitkomsten? We verwachten dat dynamische scaffolding leeruitkomsten verbetert (Hypothese 1) 2. Wat is het effect van verschillende vormen van scaffolding (problematiseren structureren) op leeruitkomsten? We verwachten dat problematiseren meer effect heeft dan structureren op de leeruitkomsten (Hypothese 2)

26 Methode Drie condities (random gewogen toegewezen): Controle groep Structurende conditie Problematisende conditie 52 groepen van drie personen (156 studenten, 3 scholen, 6 klassen) 8 lesuren (2 uur voor- en nametingen, 6 uur aan de taak, 2 tot 3 uur met scaffolding) De onderzoekstaak is Willen jullie daar wonen? ICT leeromgeving, met 3 personen achter 1 pc

27 Positionering van de prompts Orientatie prompt Planning prompt Monitoring prompt Taak selectie Taak scherm Taak selectie

28 Condities Structurende Conditie Problematiserende Conditie

29

30 Problematiserende Conditie

31 Leeruitkomsten Groepsprestaties: Kwaliteit van het werkstuk Aantal gestelde vragen Individuele declaratieve kennis Recall Kennistoets Toepassingstaak Transfertaak Individuele procedurele kennis Procedurele test

32 Effecten van Dynamisch Scaffolden Een niet significant effect van kleine omvang op de groepsprestaties Geen effecten op individuele declaratieve kennis Significant effect van kleine omvang op individuele procedurele kennis

33 Effecten van verschillende vormen van Scaffolding Significant effect van middelgrote omvang op de groepsprestaties Geen effecten op recall, kennistoets en toepassing van de kennis Significant effect van kleine omvang op transfer van individuele declaratieve kennis Significant effect van kleine omvang op individuele procedurele kennis

34 Dynamisch scaffolden Dynamische scaffolding van metacognitie heeft een positief effect op: Procedurele kennis De groepsprestaties (niet - significant) Dynamische scaffolding heeft geen effect op: Declaratieve kennis (recall, kennis, toepassing en transfer van kennis) Dit is in lijn met eerdere bevindingen van Lin & Lehman, 1999; Bannert, 2006, 2008

35 De vorm van de scaffolds De vorm van scaffolding maakt een verschil, problematiserende scaffolds hebben een positief effect op: De groepsprestaties Transfer van declaratieve kennis Procedurele kennis De vorm van scaffolding heeft geen effect op Recall, kennis en toepassing van declaratieve kennis

36 Conclusie Dynamische scaffolding van metacognitie is effectief in het ondersteunen van procedurele kennis-acquisitie De vorm van de scaffolds heeft een belangrijk effect op de leeruitkomsten Open vraag; Hoe beinvloeden de verschillende vormen van scaffolding de sociaal gedeelde metacognitie en het groepsproces? Gespreksanalyse

37 Richting Individueel Onderwijs Adaptieve ondersteuning Adaptief lesmateriaal

38 De Educatieve Contentketen

39 3. Hoeveel is 1/4 + 1/6? a. 14/24 b. 5/12 c. 1/2 d. 2/3

40

41

42

43

44

45

46

47 Samen?! Adaptief lesmateriaal Adaptieve ondersteuning

48 Integratie: Lesmateriaal in Scorm pakketten Agents die werken met de informatie uit de scorm pakketten Adaptief onderwijs materiaal met adaptieve ondersteuning

49 Samenvatting Er is ruimte voor verbetering Richting individueel onderwijs Adaptief lesmateriaal Adaptieve ondersteuning Nodig: een goed ICT infrastructuur en competentie leerkrachten

50 Bedankt voor Uw aandacht

Effectieve strategieën voor zelfgereguleerd leren

Effectieve strategieën voor zelfgereguleerd leren Effectieve strategieën voor zelfgereguleerd leren NWO Onderzoek van Hester de Boer, Anouk S. Donker-Bergstra, Danny D.N.M. Kostons (2012, GION) Samengevat door Irma van der Neut (IVA Onderwijs) Zelf gereguleerd

Nadere informatie

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij EXCELLENT ONDERWIJS NADER BEKEKEN Dr. Kees Vernooij Lector emeritus Effectief taal- en leesonderwijs Kenniscentrum Expertis Motto Excellente scholen zijn

Nadere informatie

Coping under acute stress: The role of person characteristics

Coping under acute stress: The role of person characteristics under acute stress: The role of person characteristics Roos Delahaij Universiteit van Tilburg 1 Nederlandse Defensie Academie 2 TNO Defensie en Veiligheid 3 Promotoren: Prof dr. Tony Gaillard en Prof dr.

Nadere informatie

Past digitaal onderwijs onze leerlingen? Simea Congres, 10 april 2014 Helen Blom & Harry Knoors

Past digitaal onderwijs onze leerlingen? Simea Congres, 10 april 2014 Helen Blom & Harry Knoors Past digitaal onderwijs onze leerlingen? Simea Congres, 10 april 2014 Helen Blom & Harry Knoors 1 ICT Transforming Education (Unesco, 2010) The fourth revolution: Learning is moving beyond the walls of

Nadere informatie

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs?

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? M. Valcke Universiteit Gent Brugge, 4 oktober 2013 http://users.ugent.be/~mvalcke/cv_2012/! Structuur

Nadere informatie

ONDERSTEUNEN VAN PLANNINGSACTIVITEITEN TIJDENS HET ZOEKEN VAN INFORMATIE OP HET WEB. Nanette M. van Schooten

ONDERSTEUNEN VAN PLANNINGSACTIVITEITEN TIJDENS HET ZOEKEN VAN INFORMATIE OP HET WEB. Nanette M. van Schooten ONDERSTEUNEN VAN PLANNINGSACTIVITEITEN TIJDENS HET ZOEKEN VAN INFORMATIE OP HET WEB Nanette M. van Schooten 2 3 Samenvatting In dit onderzoek is onderzocht hoe middelbare scholieren het best ondersteund

Nadere informatie

2. Onderzoek (3) 3. Discussie. Hulpmiddel gebruik in een cursus. Gebruikersprofielen, studentenfactoren en leereffecten.

2. Onderzoek (3) 3. Discussie. Hulpmiddel gebruik in een cursus. Gebruikersprofielen, studentenfactoren en leereffecten. Hulpmiddel gebruik in een cursus hoger onderwijs: Gebruikersprofielen, studentenfactoren en leereffecten. Griet Lust, Jan Elen, Geraldine Clarebout Centrum voor Instructiepsychologie en Technologie, KU

Nadere informatie

Kan niet bestaat niet. Workshop Slotdag Project Van Hinderpaal naar Mijlpaal Stichting Perspectief 31 mei 2014

Kan niet bestaat niet. Workshop Slotdag Project Van Hinderpaal naar Mijlpaal Stichting Perspectief 31 mei 2014 Kan niet bestaat niet Workshop Slotdag Project Van Hinderpaal naar Mijlpaal Stichting Perspectief 31 mei 2014 Agenda Workshop Invullen Vragenlijst met stellingen Opdracht Kruip in de huid van Tim Wat is

Nadere informatie

Stimuleren van ontdekkend leren met behulp van proceswerkbladen: effecten op taakprestaties

Stimuleren van ontdekkend leren met behulp van proceswerkbladen: effecten op taakprestaties Stimuleren van ontdekkend leren met behulp van proceswerkbladen: effecten op taakprestaties Fostering inquiry learning by process worksheets: effects on students task performance Kim de Jong Studentnummer:

Nadere informatie

Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012

Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012 Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012 Wij Jullie Afstemmen verhaal op jullie vragen Iedereen stopt tijd en vooral energie in het stimuleren van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen.

Nadere informatie

E-Learning productie. Hulp on the moment of need

E-Learning productie. Hulp on the moment of need E-Learning productie Software Creëren IT gebruikersdocumentatie Hulp on the moment of need Corporate Learning Talent Management Over tts tts knowledge matters. tts zorgt voor kennisoverdracht en de ontwikkeling

Nadere informatie

Tumult Bijeenkomsten op school

Tumult Bijeenkomsten op school Tumult Bijeenkomsten op school Wil jij weten hoe je het meeste haalt uit het Tumult lesmateriaal? Ben je op zoek naar een inspirerende sessie met je mentorenteam? Boek dan een Tumult bijeenkomst! Onze

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create 1 1. GEGEVENS AANVRAGER Onderwijsinstelling Naam Postadres Postbus 61 Bezoekadres Sterrenlaan Postcode/plaats Website schoolorganisatie Postbankrekeningnummer Bankrekeningnummer BRIN-nummer Volledige naam

Nadere informatie

Toetsresultaten gebruiken als leermoment: werkt dat?

Toetsresultaten gebruiken als leermoment: werkt dat? 1 Toetsresultaten gebruiken als leermoment: werkt dat? A. Ensink Maastricht University Teachers Academy Faculty of Humanities and Sciences Master Evidence Based Innovation in Teaching ID: 6011951 Augustus

Nadere informatie

Broodje aap in het onderwijs maar wat zegt de wetenschap? Prof. dr. Paul A. Kirschner

Broodje aap in het onderwijs maar wat zegt de wetenschap? Prof. dr. Paul A. Kirschner Broodje aap in het onderwijs maar wat zegt de wetenschap? Prof. dr. Paul A. Kirschner Wat is een broodje aap verhaal? Weergave van een (vaak fictieve) gebeurtenis Breed gecirculeerd / doorverteld Vaak

Nadere informatie

Werkvormen voor automatisering bij rekenen

Werkvormen voor automatisering bij rekenen Workshop Automatiseren Werkvormen voor 8 september 2010 Henk Logtenberg Hogeschool Windesheim Agenda (1) 1. Introductie 1.1 Voorstellen 1.2 Warming - up 1.3 Doelen vandaag 2. Delen van kennis en ervaringen

Nadere informatie

Structuur. E-learning en samenwerkend leren. Wat weten we over samenwerkend leren

Structuur. E-learning en samenwerkend leren. Wat weten we over samenwerkend leren Samenwerkend leren in virtuele leeromgevingen. Wat vertelt onderzoek ons over functies, effecten en condities? M. Valcke, T. Schellens & B. De Wever Collaborative learning is in the air Everyone wants

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? De plaats van e-learning dr. Wiebe de Vries Aanpak Waarom Onderwijsmethode Educatie items Evidence based Nadelen Treatment recommendation. Instruction

Nadere informatie

Studeren en Leren Vorm VWO PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN. Naam Z

Studeren en Leren Vorm VWO PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN. Naam Z Studeren en Leren Vorm VWO PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN Naam Z Gegevens deelnemer Algemeen Naam Naam Z Leeftijd 18 Geslacht man Afnamedatum 17 Oktober 2012 Normgroep VWO 6 Opleiding atheneum Klas/jaar 6

Nadere informatie

Zelfsturend leren met een puberbrein

Zelfsturend leren met een puberbrein Zelfsturend leren met een puberbrein Jacqueline Saalmink In het hedendaagse voortgezet onderwijs wordt een groot beroep gedaan op zelfsturend leren. Leerlingen moeten hiervoor beschikken over vaardigheden

Nadere informatie

SAMENVATTING Samenwerkend leren wordt gekenmerkt door een didactiek die interacties tussen lerenden stimuleert. Door studenten te laten samenwerken ontstaan leersituaties waarin ideeën, informatie en ervaringen

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Wegwijs op het World Wide Web: ondersteunen van informatievaardigheden van jongeren

Wegwijs op het World Wide Web: ondersteunen van informatievaardigheden van jongeren DIDACTIEK SAMENWERKEND LEREN 4 1 Wegwijs op het World Wide Web: ondersteunen van informatievaardigheden van jongeren Annelies Raes en Tammy Schellens Vakgroep Onderwijskunde, Universiteit Gent 1. Inleiding

Nadere informatie

UvAInform FNWI pilot COACH 2

UvAInform FNWI pilot COACH 2 UvAInform FNWI pilot COACH 2 Aanvragers: Bert Bredeweg (IvI, FNWI, UvA) 2 Natasa Brouwer (ESC, FNWI, UvA) Andre Heck (KdV, FNWI, UvA) Datum: versie 14 11 24 3 1. Inleiding algemeen De FNWI gaat drie onderzoeken

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Onderzoek in vogelvlucht ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Veel onderzoek met verschillende onderzoeksopzetten in verschillende settings:

Nadere informatie

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek Visie ICT bij de SJB Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? 1 Missie, visie en strategie Ambitie? Doelen? Plannen? Kennisstand organisatie? Budget? 2 Kikker- of Vogelperspectief? conservatie Missie? innovatie

Nadere informatie

Stilstaan bij leeractiviteiten in het projectonderwijs

Stilstaan bij leeractiviteiten in het projectonderwijs Olga Wortman Stilstaan bij leeractiviteiten in het projectonderwijs Voor Hbo-opleidingen die met hun onderwijs beogen het leren leren te bevorderen, kan projectonderwijs een geschikte werkvorm zijn. Vanuit

Nadere informatie

Predictief meten van metacognitieve vaardigheden bij samenwerkend ontdekkend leren

Predictief meten van metacognitieve vaardigheden bij samenwerkend ontdekkend leren Predictief meten van metacognitieve vaardigheden bij samenwerkend ontdekkend leren Amber Walraven 1 & Ard Lazonder 2 1 Open Universiteit, OTEC 2 Universiteit Twente, Afdeling Instructietechnologie Paper

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

ACADEMIE. Professionalisering Leren en lesgeven met ict

ACADEMIE. Professionalisering Leren en lesgeven met ict ACADEMIE Professionalisering Leren en lesgeven Professionalisering Leren en lesgeven Leren en lesgeven met behulp van ict is in het onderwijs steeds belangrijker. Leraren moeten minimaal over dezelfde

Nadere informatie

InCasu een ambitieus casusmodel

InCasu een ambitieus casusmodel sambo-ict conferentie InCasu een ambitieus casusmodel sept. 2011 Marjolein van Daalen Henri Roosdorp Introductie Waarom InCasu Casusmodel De ambitie Het EXMO Onderzoek Resultaten Lering Een ICT oplossing

Nadere informatie

Voorbeeld: Vallende Sommen. Games

Voorbeeld: Vallende Sommen. Games Games voor het Rekenonderwijs Mark Overmars Universiteit Utrecht The Game Maker Company Voorbeeld: Vallende Sommen Doel: Bepaal of som kleiner of groter dan 100 is (naar links of naar rechts) Problemen

Nadere informatie

9. Een educatief computerspel voor rekenen bij kleuters

9. Een educatief computerspel voor rekenen bij kleuters 9. Een educatief computerspel voor rekenen bij kleuters It s all-in the game Femke Kirschner, Evelyn Kroesbergen, Patricia van Soest & Marielle van Vliet Een educatief computerspel voor getalbegrip bij

Nadere informatie

Motorisch functioneren in Noonan syndroom: Een interview met Noonan syndroom personen en/of hun ouders

Motorisch functioneren in Noonan syndroom: Een interview met Noonan syndroom personen en/of hun ouders Motorisch functioneren in Noonan syndroom: Een interview met Noonan syndroom personen en/of hun ouders Ellen Croonen, AIOS kindergeneeskunde Radboudumc Inhoudsopgave Achtergrond Doel Methode Resultaten

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

Goesting in Leren en Werken 22 april 2O15. Herman Van de Mosselaer, projectmanager onderwijsgerelateerd onderzoek

Goesting in Leren en Werken 22 april 2O15. Herman Van de Mosselaer, projectmanager onderwijsgerelateerd onderzoek Goesting in Leren en Werken 22 april 2O15 Herman Van de Mosselaer, projectmanager onderwijsgerelateerd onderzoek Artesis Plantijn Hogeschool 6 campussen, centrum Antwerpen VERSTERKEN INSTROOM Secundair

Nadere informatie

Maatwerkgericht handelen van docenten VO

Maatwerkgericht handelen van docenten VO Maatwerkgericht handelen van docenten VO Maatwerkgericht handelen van docenten VO In deze brochure: Maatwerk leveren door docenthandelen af te stemmen op leerlingkenmerken: theoretische achtergronden Aan

Nadere informatie

leren binnen het basisonderwijs Zelfverantwoordelijk Literatuurstudie uitgevoerd in het kader van de Master Leren en Innoveren, Interactum, Utrecht

leren binnen het basisonderwijs Zelfverantwoordelijk Literatuurstudie uitgevoerd in het kader van de Master Leren en Innoveren, Interactum, Utrecht Zelfverantwoordelijk leren binnen het basisonderwijs Literatuurstudie uitgevoerd in het kader van de Master Leren en Innoveren, Interactum, Utrecht Sanne Vleugel st nr. 100459 Anouk van Ginkel st nr. 100447

Nadere informatie

Maatgericht handelen van docenten in het vo!

Maatgericht handelen van docenten in het vo! Maatgericht handelen van docenten in het vo! In deze brochure: Maatwerk leveren door docent-handelen af te stemmen op leerling kenmerken: theoretische achtergronden Aan de slag met maatwerkgericht handelen:

Nadere informatie

Actief leren. Voordelen actief leren:

Actief leren. Voordelen actief leren: Actief leren Actief leren is iets dat we de komende jaren ook in Suriname steeds vaker zullen tegenkomen binnen de scholen. De tijd dat de leerling luistert naar het verhaal van de leerkracht en zijn uitleg

Nadere informatie

KPB Activerende didactiek

KPB Activerende didactiek 2014-2015 Cursuscode Cohort 2012: LGWKAD40P2 Cohort 2013: LGWKAD01P2 Cohort 2014: LGWKAD01P2 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Werken aan competenties 3 Praktijkopdracht activerende didactiek 3 Bijlage 1: Beoordelingsformulier

Nadere informatie

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands Proefschrift Marieke Heers (gepromoveerd 3 oktober in Maastricht; promotoren prof.dr. W.N.J. Groot en prof.dr. H. Maassen van den Brink)

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

b.s. Oostenwind Raalte 23-3-2015 Ouderavond

b.s. Oostenwind Raalte 23-3-2015 Ouderavond b.s. Oostenwind Raalte 23-3-2015 Ouderavond Inhoud Welkom en voorstellen Exova en Math Wie is Exova? Omslag in onderwijs Wat is Math? Verandering in leerkrachtgedrag en leerlinggedrag (én oudergedrag)

Nadere informatie

SWINXS BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het?

SWINXS BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? BESCHRIJVING SWINXS Wat is het? De Swinxs is een game console die zowel binnen- als buiten gebruikt kan worden voor actieve spellen. De Swinxs stuurt het spel aan met behulp van spraak. De console praat,

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Al spelend leren: onderzoek naar de educatieve (meer)waarde van computergames in de klas Project Ben de Bever

Al spelend leren: onderzoek naar de educatieve (meer)waarde van computergames in de klas Project Ben de Bever Al spelend leren: onderzoek naar de educatieve (meer)waarde van computergames in de klas Project Ben de Bever 2010-2011 Een onderzoek van: Universiteit Gent Katarina Panic Prof. Dr. Verolien Cauberghe

Nadere informatie

Meertaligheid en Meertalig onderwijs: hoe zit dat nu? Jill Surmont, Multilingual Research Unit, Vrije Universiteit Brussel

Meertaligheid en Meertalig onderwijs: hoe zit dat nu? Jill Surmont, Multilingual Research Unit, Vrije Universiteit Brussel Meertaligheid en Meertalig onderwijs: Jill Surmont, Multilingual Research Unit, Vrije Universiteit Brussel Opbouw workshop 1) Introductie 2) Theoretische achtergrond 3) Praktisch: omgaan met meertalige

Nadere informatie

Bijeenkomsten 2012-2013

Bijeenkomsten 2012-2013 Bijeenkomsten 2012-2013 Datafeedforward Intervisie Lezing/masterclass gekoppeld aan professionele leergemeenschap Werken in een Professionele LeerGemeenschap Motto: Professionals doen het samen en doen

Nadere informatie

De Nieuwe Universiteit

De Nieuwe Universiteit De Nieuwe Universiteit Dr. Caroline Nevejan Alumni UvA Social Science Performance Design ApplicaBons Performing Arts Labs (UK) EducaBonal InnovaBon DissertaBon ArBsBc Research Caroline Nevejan, Strategic

Nadere informatie

elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren

elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren Martin Valcke Department Educational Studies Ghent University Martin.Valcke@UGent.be http://users.ugent.be/~mvalcke/cv_2012/ Structuur Een

Nadere informatie

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte Visible Learning - John Hattie Wat maakt de school tot een succes? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar wat werkt nu echt? In het baanbrekende boek Visible Learning verwerkt John Hattie de resultaten

Nadere informatie

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Leraarschap en leiderschap Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Inhoud De opkomst van de leraar Beelden over leiderschap Shit & assholes Leiderschapskwaliteiten Structuur

Nadere informatie

ILL-STRUCTURED OPDRACHTEN

ILL-STRUCTURED OPDRACHTEN ILL-STRUCTURED OPDRACHTEN voor context gericht onderwijs Lenie Kneppers Wat is een ill-structured opdracht? Opdracht is gesitueerd in een context: een voor leerlingen herkenbare, specifieke situatie of

Nadere informatie

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd Subsidie: Bernard van Leer Foundation Inhoud presentatie Onze Klas Mijn Wereld Ontwikkeling:

Nadere informatie

ACADEMIE. Professionalisering Leren en lesgeven met ict

ACADEMIE. Professionalisering Leren en lesgeven met ict ACADEMIE Professionalisering Leren en lesgeven met ict Professionalisering Leren en lesgeven met ict Leren en lesgeven met behulp van ict is in het onderwijs steeds belangrijker. Leraren moeten minimaal

Nadere informatie

Studiebegeleiding & tutoraat

Studiebegeleiding & tutoraat Studiebegeleiding & tutoraat Patricia Post-Nievelstein, Head Tutor, University College Utrecht Richard van den Doel, Senior Tutor, University College Roosevelt Oscar van den Wijngaard, Coordinator Academic

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Innovatief adaptief onderwijs

Innovatief adaptief onderwijs Innovatief adaptief onderwijs Rekentuin, Taalzee en Words&Birds Marlijn Bouwman Spin-off van de Universiteit van Amsterdam Voortgekomen uit onderzoek naar ontwikkelingsprocessen (2007 2009) Online leeromgevingen

Nadere informatie

Stichting Innovatief Onderwijs Nederland

Stichting Innovatief Onderwijs Nederland Stichting Innovatief Onderwijs Nederland ONTZORGT SCHOLEN OP ICT De ION QuickScan heeft als primair doel om scholen voor te bereiden op digitalisering van het onderwijs binnen. U kunt direct met de resultaten

Nadere informatie

TALENT KAMPIOENEN. www.epathways.eu. e-pathways CPD Handboek. Handboek nr. in serie

TALENT KAMPIOENEN. www.epathways.eu. e-pathways CPD Handboek. Handboek nr. in serie TALENT KAMPIOENEN e-pathways CPD Handboek Handboek nr. 15 in serie www.epathways.eu Wat zijn talentkampioenen? De pool met getalenteerd personeel is waarschijnlijk de grootste hulpbron die elke organisatie

Nadere informatie

Onderzoekend leren met computersimulaties

Onderzoekend leren met computersimulaties Onderzoekend leren met computersimulaties TON DE JONG Universiteit Twente Nieuwe kennis wordt verkregen door onderzoek. Onderzoekers bedenken vragen, stellen hypothesen op, ontwerpen experimenten, verzamelen

Nadere informatie

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g SWPBS: meer dan behaviorisme? Programma Welkom & intro: de kern Pedagogische kwaliteit: de opdracht & keuzes in de uitvoering Theoretische kaders De functie & kwaliteit van feedback Belonen/ erkennen/

Nadere informatie

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Online learning is the single biggest change in education since the printing press John Chubb and Terry Moe Inhoud Online leren Voordelen en aandachtspunten

Nadere informatie

Game Design in het Onderwijs

Game Design in het Onderwijs Game Design in het Onderwijs Mark Overmars Universiteit Utrecht Inhoud Games Basis elementen Games in het onderwijs Game ontwerp 2 Games Grote bedrijfstak wereldwijd 20 miljard euro De productie van een

Nadere informatie

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling Procedure advies en aanmelding september 2014 Voorbereiding PO Juni Planningsafspraken met bureau School & Onderwijs Service (SOS) 2 toetsmomenten(dagdelen): NIO en PMT-K2 Drempelonderzoek Voorbereiding

Nadere informatie

Herinrichting Schoolplein mavo 3

Herinrichting Schoolplein mavo 3 Herinrichting Schoolplein mavo 3 Pagina 1 van 7 Inleiding Binnenkort ga je aan de slag met het project Herinrichting van het schoolplein. Alle leerlingen van het derde leerjaar gaan ervoor zorgen dat ons

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

Taalonderwijs waar ook dyslectische studenten optimaal van profiteren. Nationale Dyslexie Conferentie Cindy Teunissen 3 april 2013

Taalonderwijs waar ook dyslectische studenten optimaal van profiteren. Nationale Dyslexie Conferentie Cindy Teunissen 3 april 2013 Taalonderwijs waar ook dyslectische studenten optimaal van profiteren Nationale Dyslexie Conferentie Cindy Teunissen 3 april 2013 Programma Mbo ers met dyslexie Goed taalonderwijs Specifieke begeleiding

Nadere informatie

Opleiding. De wereld van de klant. Een programma voor Helpdesk Agents in klantgericht communiceren

Opleiding. De wereld van de klant. Een programma voor Helpdesk Agents in klantgericht communiceren Opleiding De wereld van de klant Een programma voor Helpdesk Agents in klantgericht communiceren Als je zorgt voor de middelen zal het doel wel voor zichzelf zorgen. Gandhi Uw vraag Ontwikkel een opleidingsprogramma

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

Overzicht competenties Schrijven

Overzicht competenties Schrijven Overzicht competenties Schrijven Inleiding De insteek bij alle hbo-opleidingen is om in de komende jaren een competentiegerichte aanpak te gaan hanteren. De bedoeling daarbij is om onder andere de student

Nadere informatie

De toekomst van de zaakvakken. Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys

De toekomst van de zaakvakken. Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys De toekomst van de zaakvakken Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys Programma Blik op de toekomst Maatschappelijke ontwikkelingen Betekenis voor het curriculum van het basisonderwijs Betekenis voor

Nadere informatie

E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij.

E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij. E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij. Cindy De Smet Onderzoeker en Lector @hogent PhD-student @ugent @drsmetty (Twitter) Alsook op Pure, Slideshare, Academia.edu, Google Scholar, ResearchGate,

Nadere informatie

Summary in Dutch Nederlandse Samenvatting. Het delen van Affect: Paden, Processen en Prestatie

Summary in Dutch Nederlandse Samenvatting. Het delen van Affect: Paden, Processen en Prestatie Summary in Dutch Nederlandse Samenvatting Het delen van Affect: Paden, Processen en Prestatie Het delen van gevoelens (emoties of stemmingen) met anderen is bijna onvermijdelijk in ons dagelijks leven.

Nadere informatie

E-learning, wat is er zoal? E-learning, wat is er zoal? 14-4-2014. Petje op. Petje op petje af. Kortst erkende opleiding is 23 minuten

E-learning, wat is er zoal? E-learning, wat is er zoal? 14-4-2014. Petje op. Petje op petje af. Kortst erkende opleiding is 23 minuten E-learning, wat is er zoal? E-learning, wat is er zoal? Wiebe de Vries Harold Meeuwsen Petje op petje af Hoe lang duurt de kortste basale reanimatieopleiding die wetenschappelijk onderzocht en bruikbaar

Nadere informatie

HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk

HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk Enschede, 21 oktober 2014 Hoogbegaafd en. Lianne Hoogeveen HOOGBEGAAFD? Verschillende theorieën en modellen; verschil in nadruk Meest gangbaar op dit moment in Nederland (en daarbuiten): een multidimensionaal,

Nadere informatie

Leerstrategieën en actief leren. Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys

Leerstrategieën en actief leren. Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys Leerstrategieën en actief leren Anje Ros Lector Leren en Innoveren, Fontys Even een gedachtenoefening Onderwijs over 30 jaar? Programma Blik op de toekomst Maatschappelijke ontwikkelingen Betekenis voor

Nadere informatie

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO Masterclass ICT-docentprofessionalisering 12 september 2011 Anna Tomson, Erwin Faasse, Peter J. Dekker 1 OPZET 1. Startpunt: HvA-beleid vanaf 2007 Peter 2. Inhoud: Voorbeeld

Nadere informatie

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm Dit collegevoorbeeld/lesvoorbeeld laat twee verschillende werkvormen zien, een werkvorm die gericht is op lagere orde

Nadere informatie

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen Menselijk niveau: Het is nodig dat het onderwijs NU massaal ICT hulpmiddelen integreert in het onderwijzen en leren om zo de kinderen voor te bereiden op de toekomst waarin creatieve en innovatieve vaardigheden

Nadere informatie

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1 Ronde 2 Martine Braaksma & Gert Rijlaarsdam Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Contact: braaksma@uva.nl Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Nadere informatie

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 DEEL 1 E-LEARNING IN DE TIJD 1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 3. Heden... 10 3.1 Voor- en nadelen van e-learning...10 3.1.1 Voordelen van e-learning...10 3.1.2 Nadelen

Nadere informatie

Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken

Studiedag Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Marieke van Nieuwenhuyze Karine De Gendt 9 juni 2015 Introductiesessie lerende netwerken Waarom heb je voor deze

Nadere informatie

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Sociaal leren in een leernetwerk Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Aanleiding: de sores van een hogeschool Gebruik maken van de innovatieve ontwikkelingen binnen de opleidingsscholen Werken aan een

Nadere informatie

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Doelen Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Congres OinO Donderdag 6 november 2014 Apeldoorn t.stokhof@oino-advies.nl U kent de algemene definitie van feedback. U weet dat een duidelijk

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Klasbetrokkenheid bij jongens en meisjes bij de start van het secundair onderwijs: de cruciale rol van leerkrachtstijl

Klasbetrokkenheid bij jongens en meisjes bij de start van het secundair onderwijs: de cruciale rol van leerkrachtstijl Klas bij jongens en meisjes bij de start van het secundair onderwijs: de cruciale rol van leerkrachtstijl Sofie Lietaert Debora Roorda Bieke De Fraine Karine Verschueren Ferre Laevers Centrum voor Onderwijseffectiviteit

Nadere informatie

Implementatie van een effectief CGt programma voor gedragsproblemen op school Spelen leerkrachten een rol?

Implementatie van een effectief CGt programma voor gedragsproblemen op school Spelen leerkrachten een rol? Implementatie van een effectief CGt programma voor gedragsproblemen op school Spelen leerkrachten een rol? Juliette M.Liber, Gerly M. De Boo & Pier J.M. Prins VGCt 2011, Veldhoven Training is effectief,

Nadere informatie

MOTIVATIE INTRODUCTIE

MOTIVATIE INTRODUCTIE BINNENSTEBUITEN 12 MAART 2015, BÈTAPARTNERS Al meer dan 16 jaar een autoriteit op het gebied van jongerencultuur Jaarlijks contact met duizenden jongeren Research, trends, campagnes, lezingen, trainingen

Nadere informatie

*strikte grenzen? *pedagogisch model. *Recht doen aan talent? *Is er verschil? *medisch model. Recht doen aan talent 26-11-2013. www.jansonadvies.

*strikte grenzen? *pedagogisch model. *Recht doen aan talent? *Is er verschil? *medisch model. Recht doen aan talent 26-11-2013. www.jansonadvies. voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs Above and beyond Recht doen aan talent als sproces in een school http://www.youtube.com/watch?v=7kmm 387HNQk&list=PLWRmokay2IU3gnFhLSkBu2 PSp1Q7ykLKq&index=3

Nadere informatie

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010)

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010) Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 010) Ilya Zitter & Aimée Hoeve Versie 5 oktober 010 Vooraf Vertrekpunt voor de monitor & audit van de

Nadere informatie

Docentenhandleiding Vogelen met DNA

Docentenhandleiding Vogelen met DNA Docentenhandleiding Vogelen met DNA Doelgroep: 4-5 Havo, 4-6 VWO Leerstofgebied: biologie, erfelijkheid, evolutie Werkvorm: digitaal, alleen of groepswerk (max. 3 leerlingen per groep) Duur: 1 á 2 lesuren

Nadere informatie