EFFECTEN VAN HET COMBINEREN VAN STRATEGIEËN EN VAN MANAGEMENTCONCEPTEN RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EFFECTEN VAN HET COMBINEREN VAN STRATEGIEËN EN VAN MANAGEMENTCONCEPTEN RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK"

Transcriptie

1 Management accounting & control: EFFECTEN VAN HET COMBINEREN VAN STRATEGIEËN EN VAN MANAGEMENTCONCEPTEN RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK 32 MCA: juni 214, nummer 3

2 Onderzoekers hebben de laatste jaren in toenemende mate oog voor het gegeven dat bepaalde organisatiekenmerken beter in combinatie dan individueel kunnen worden onderzocht. Een goed voorbeeld hiervan zijn concurrentiestrategieën. In studies naar de invloed van dergelijke strategieën op bijvoorbeeld de vormgeving van management control systemen zijn tot op heden overwegend typologieën gebruikt die ervan uitgaan dat een bedrijf slechts één bepaalde strategie hanteert, zoals een differentiatie of een lagekostenstrategie (zie Porter, 1985). Tegelijkertijd heeft onderzoek aangetoond dat een toenemend aantal bedrijven in de praktijk meerdere strategieën met elkaar combineert, doordat zij zowel op kwaliteit en flexibiliteit als op kosten concurreren. Een ander goed voorbeeld is het gebruik van managementconcepten, zoals total quality management (TQM) en justintime (JIT). Ook deze organisatiekenmerken zijn tot op heden overwegend individueel onderzocht, terwijl uit onderzoek blijkt dat zij door bedrijven in de praktijk vaak in combinatie worden gebruikt. Dr. M. Schoute: In dit artikel worden de resultaten besproken van twee recent gepubliceerde studies waarin de auteur (in het eerste geval samen met twee collega s) effecten van het gebruik van combinaties van strategieën en van managementconcepten heeft onderzocht. Eerst wordt aandacht besteed aan een studie die de auteur samen met Henri Dekker en Tom Groot heeft uitgevoerd (Dekker et al., 213). In deze studie is onderzocht of, en zo ja hoe, bedrijven die een gemengde strategie hanteren (oftewel, een combinatie van zowel een differentiatie als een lagekostenstrategie) hun prestatiemetings en prestatiebeloningssystemen anders vormgeven dan bedrijven die slechts één van deze strategieën hanteren. Vervolgens wordt aandacht besteed aan een studie die de auteur individueel heeft uitgevoerd (Schoute, 214). In deze studie is onderzocht of, en zo ja in welke mate, vier managementconcepten (total quality management (TQM), justintime (JIT), valuebased management (VBM) en de balanced scorecard (BSC)) in combinatie worden gebruikt, alsmede hoe het gebruik van deze concepten, individueel en in combinatie, samenhangt met meerdere dimensies van organisatorische prestaties. Het artikel wordt afgesloten met een korte conclusie. Het combineren van strategieën en prestatiemetings en prestatiebeloningssystemen In de studie die is gepubliceerd als Dekker et al. (213) hebben wij onderzocht of, en zo ja hoe, bedrijven die een gemengde strategie hanteren (oftewel, een combinatie van zowel een differentiatie als een lagekostenstrategie) hun prestatiemetings en prestatiebeloningssystemen anders vormgeven dan bedrijven die slechts één van deze strategieën hanteren. Wij verwachtten dat bedrijven die een gemengde strategie hanteren, ten opzichte van bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren, een grotere verscheidenheid aan prestatiemaatstaven gebruiken en intensiever gebruikmaken van prestatiemetinginformatie. Dit op basis van het gegeven dat dergelijke bedrijven minder mogelijkheden hebben om prestatiemaatstaven onderling in te ruilen, hetgeen tot meer omvattende en com MCA: juni 214, nummer 3 33

3 plexe prestatiemetingssystemen leidt die potentieel conflicterende maatstaven omvatten. Ook zullen in dergelijke bedrijven over het algemeen de besluitvormings en beheersingsprocessen relatief complex zijn, hetgeen naar verwachting tot een intensiever gebruik van prestatiemetinginformatie leidt. Verder verwachtten wij dat bedrijven die een gemengde strategie hanteren, ten opzichte van bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren, worden gekenmerkt door een hogere beloningsintensiteit en een grotere spreiding van beloningsgewichten op verschillende prestatiedimensies. Dit vanwege het feit dat de relatief complexe besluitvormingsprocessen in dergelijke bedrijven het mogelijk noodzakelijk maken om aan managers prestatiegerelateerde beloningen toe te kennen, alsmede (door middel van de beloningsgewichten op verschillende prestatiedimensies) richting te verschaffen met betrekking tot afwegingen tussen beslissingen die in lijn zijn met de verschillende nagestreefde strategische prioriteiten. Voor het toetsen van onze verwachtingen hebben wij gebruikgemaakt van enquêtegegevens die onder 387 Nederlandse bedrijven zijn verzameld, waarbij de respondenten expliciet is gevraagd om zich bij de beantwoording van de vragen te richten op de managers van de primaire operationele eenheden van hun bedrijf. 1 Op basis van een clusteranalyse hebben wij eerst vijf groepen bedrijven met vergelijkbare (combinaties van) strategische prioriteiten geïdentificeerd. Bij twee van deze groepen sluiten de prioriteiten direct aan bij een differentiatie of een lagekostenstrategie, bij twee andere groepen sluiten ze geheel of gedeeltelijk aan bij een gemengde strategie (dus bij een combinatie van zowel een differentiatie als een lagekostenstrategie), terwijl de bedrijven in de laatste groep geen duidelijke strategie lijken te hanteren. Van de onderzochte bedrijven blijkt meer dan de helft een geheel of gedeeltelijk gemengde strategie te hanteren, terwijl slechts ongeveer 36 procent van de steekproef een differentiatie of een lagekosten Variabelen Lage kosten vs. Differentiatie Lage kosten vs. Gemengd Differentiatie vs. Gemengd Panel A: Prestatiemeting PMdiversiteit Kosten & gebruik van middelen Marktprestaties Productieefficiëntie Kwaliteit Innovatie Personeelsbeleid Individuele kwaliteiten managers Intensiteit van PMgebruik Panel B: Prestatiebeloning Gebruik van prestatiebeloning Beloningsintensiteit Spreiding van beloningsgewichten Financiële prestaties Commerciële prestaties Operationele prestaties Innovatieprestaties Personeelsbeleid Individuele kwaliteiten managers Noten: = significant hoger gemiddelde voor de eerstgenoemde dan voor de laatstgenoemde strategie, = significant lager gemiddelde voor de eerstgenoemde dan voor de laatstgenoemde strategie en = geen significant verschil in gemiddelde tussen de eerstgenoemde en de laatstgenoemde strategie. Tabel 1. Belangrijkste onderzoeksresultaten van Dekker et al. (213) 34 MCA: juni 214, nummer 3

4 Het implementeren van VBM kan nadelig zijn voor werknemersgerelateerde zaken strategie hanteert. Vervolgens zijn de geïdentificeerde clusters gevalideerd door te analyseren in welke mate de vijf groepen bedrijven van elkaar verschillen in termen van enkele omgevings en organisatiekenmerken, waarbij onder andere is gevonden dat het hanteren van een geheel gemengde strategie gepaard gaat met een relatief hoge mate van omgevingsveranderlijkheid, het hebben van relatief veel competenties en relatief flexibele coördinatiestructuren. Om onze hypothesen te toetsen, hebben wij geanalyseerd of de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren significant verschillen van de bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren in termen van de nadruk die zij in hun bedrijfsvoering op verschillende aspecten van prestatiemeting en beloning leggen (zie tabel 1). 2 Uit de analyses blijkt onder andere dat de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren een grotere diversiteit aan prestatiemaatstaven gebruiken dan de bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren. Als we vervolgens kijken naar het belang van verschillende typen maatstaven, dan blijkt dat de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren alle zeven onderzochte typen maatstaven relatief meer gebruiken, hoewel het verschil in het belang van kosten & gebruik van middelen en productieefficiëntie maatstaven ten opzichte van de bedrijven die een lagekostenstrategie hanteren niet significant is. De verschillen in het belang van de zeven typen maatstaven tussen de bedrijven die respectievelijk een lagekostenstrategie of een differentiatiestrategie hanteren zijn geheel zoals verwacht mag worden. De intensiteit van het gebruik van prestatiemetinginformatie blijkt eveneens hoger te zijn bij de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren dan bij de bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren. De resultaten met betrekking tot de vormgeving van de prestatiemetingssystemen zijn hiermee geheel conform onze verwachtingen. Voor wat betreft de onderzochte aspecten van prestatiebeloning zijn de verschillen tussen de drie groepen bedrijven wat minder eenduidig. Hier blijken er weinig significante verschillen te zijn tussen de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren en de bedrijven die een differentiatiestrategie hanteren. Ten opzichte van deze beide groepen blijken de bedrijven die een lagekostenstrategie hanteren daarentegen minder gebruik te maken van prestatiebeloning, terwijl bij hen ook de intensiteit van de beloningen (gemeten als de maximaal haalbare bonus als percentage van het basissalaris) lager is. Als we vervolgens kijken naar het relatieve belang (het gewicht) van zes prestatiedimensies voor de bonusbepaling, dan blijken zowel de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren als de bedrijven die een differentiatiestrategie hanteren daarbij meer nadruk te leggen op commerciële en innovatieprestaties dan de bedrijven die een lagekostenstrategie hanteren, terwijl deze laatste groep meer nadruk legt op financiële en operationele prestaties dan de groep bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteert. Daarnaast blijkt de spreiding van beloningsgewichten eveneens hoger te zijn bij de bedrijven die een lagekostenstrategie hanteren dan bij de bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren. De resultaten met betrekking tot de vormgeving van de prestatiebeloningssystemen zijn hiermee slechts gedeeltelijk conform onze verwachtingen. Het combineren van managementconcepten en organisatorische prestaties In de studie die is gepubliceerd als Schoute (214) heb ik onderzocht of, en zo ja in welke mate, vier managementconcepten in combinatie worden gebruikt, alsmede hoe het gebruik van deze concepten, individueel en in combinatie, samenhangt met meerdere dimensies van organisatorische prestaties. Van de onderzochte concepten zijn er twee operational management (OM)concepten (total quality management; TQM en justintime; JIT) en de andere twee prestatiemetingsconcepten (valuebased management; VBM en de balanced scorecard; BSC). Voor ieder van deze concepten geldt dat empirisch onderzoek naar hun individuele effecten op organisatorische prestaties gemengde resultaten heeft laten zien. Dit suggereert dat deze effecten mogelijk conditioneel zijn, oftewel dat het gebruik van de concepten in bepaalde omstandig MCA: juni 214, nummer 3 35

5 Bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren gebruiken een grote diversiteit aan prestatiemaatstaven heden meer voordelen biedt dan in andere, hetgeen ook de mogelijkheid omvat dat hun effecten conditioneel zijn op het gebruik van één of meer van de andere concepten. In lijn hiermee stelt de literatuur in toenemende mate vast dat (in ieder geval enkele van) de concepten (inhoudelijk) complementair aan elkaar zijn. In Schoute (214) heb ik daarom de volgende twee onderzoeksvragen onderzocht: 1. Zijn er, in termen van hun gebruik, onderlinge relaties tussen de zojuist genoemde vier managementconcepten en als dat het geval is, welke combinaties komen in de praktijk dan het meeste voor? 2. Hoe hangt het gebruik van deze managementconcepten, individueel en in combinatie, samen met meerdere dimensies van organisatorische prestaties? Voor mijn onderzoek heb ik gebruikgemaakt van enquêtegegevens die onder 191 middelgrote, Nederlandse productiebedrijven zijn verzameld. 3 Op basis van een exploratieve factoranalyse heb ik eerst de onderliggende dimensies van organisatorische prestaties geïdentificeerd, hetgeen er vier blijken te zijn: prestaties in termen van a. accounting return, b. innovation, c. human resource management en d. product market maatstaven. Vervolgens heb ik de onderlinge relaties tussen de vier managementconcepten geanalyseerd en heb ik de (mogelijke) relaties tussen de (combinaties van) concepten en de dimensies van organisatorische prestaties getoetst. Van de onderzochte bedrijven gebruiken er 84 (44,%) TQM, 71 (37,2%) JIT, 79 (41,4%) VBM en 48 (25,1%) de BSC. Iets minder dan de helft van de bedrijven (9) gebruikt ten minste twee van de vier managementconcepten, hetgeen suggereert dat veel bedrijven deze concepten inderdaad in combinatie lijken te gebruiken. Deze suggestie wordt versterkt door het feit dat, in termen van hun gebruik, ieder van de vier concepten positief met de andere drie concepten gecorreleerd blijkt te zijn. Om de aard van deze onderlinge relaties nader te onderzoeken (dat wil zeggen, om te toetsen of de bedrijven de vier concepten inderdaad in combinatie gebruiken en zo ja, welke combinaties in de praktijk het meeste voorkomen), is gebruikgemaakt van hiërarchische loglineaire analyse. Met behulp van deze statistische methode zijn, in termen van hun gebruik, vier significante combinaties van de concepten geïdentificeerd: zowel TQMgebruik als VBMgebruik zijn significant (conditioneel) geassocieerd met gebruik van zowel JIT als de BSC (zie figuur 1). Dit impliceert dat in ieder geval een deel van de onderzochte bedrijven deze concepten inderdaad in combinatie blijkt te gebruiken. Met betrekking tot de tweede onderzoeksvraag zijn de relaties tussen de (combinaties van) concepten en de vier dimensies van organisatorische prestaties onderzocht. Als geheel tonen de resultaten aan dat hoewel ieder concept ook individueel gerelateerd is aan ten minste één van de vier dimensies van organisatorische prestaties, verscheidene van deze relaties sterker en/of meer genuanceerd zijn indien bepaalde concepten in combinatie worden gebruikt. Meer in het bijzonder duiden zij erop dat het combineren van TQM en JIT, evenals het combineren van TQM en de BSC, de positieve effecten versterkt die deze concepten individueel hebben op prestaties van bedrijven in termen van human resource management maatstaven. Dit hangt waarschijnlijk samen TQM Organisatorische prestaties in termen van: Accounting return maatstaven; Innovation maatstaven; Human resource management maatstaven; Product market maatstaven. JIT BSC VBM Figuur 1. Onderzoeksmodel van Schoute (214) Noot: De doorgetrokken lijnen geven de resultaten weer voor de eerste onderzoeksvraag; de onderbroken pijlen geven de onderzochte relaties weer voor de tweede onderzoeksvraag. 36 MCA: juni 214, nummer 3

6 met de sterke nadruk die ieder van deze concepten op werknemersgerelateerde zaken legt. Daarnaast ondersteunen de resultaten ook de gedachte dat het implementeren van VBM nadelig kan zijn voor werknemersgerelateerde zaken. Ook tonen zij aan dat aangezien zowel JIT als VBM sterk gericht zijn op kostenreductie, het in combinatie gebruiken van deze twee concepten hun individuele positieve effecten op de financiële prestaties van bedrijven kan versterken. Controleren voor een aantal contextuele factoren blijkt nauwelijks invloed op de resultaten te hebben. Analyses waarin de mate van implementatiesucces van de concepten in ogenschouw wordt genomen, laten echter, bovenop de eerdere resultaten, zien dat bij hogere niveaus van implementatiesucces van zowel VBM als de BSC de prestaties van bedrijven in termen van product market maatstaven slechter zijn. Tevens laten deze analyses zien dat het succesvol implementeren van ieder van de vier geidentificeerde combinaties van concepten de financiele prestaties van bedrijven lijkt te verbeteren. Conclusie In dit artikel zijn kort de resultaten besproken van twee recent gepubliceerde studies waarin de auteur (in het eerste geval samen met twee collega s) effecten van het gebruik van combinaties van strategieën en van managementconcepten heeft onderzocht. Uit het onderzoek naar de effecten van het combineren van concurrentiestrategieën op prestatiemetings en prestatiebeloningssystemen (Dekker et al., 213) blijkt dat meer dan de helft van de onderzochte bedrijven een geheel of gedeeltelijk gemengde strategie hanteert, terwijl slechts ongeveer 36 procent van de steekproef een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteert. Verder blijkt dat bedrijven die een geheel gemengde strategie hanteren, ten opzichte van bedrijven die een differentiatie of een lagekostenstrategie hanteren, meer omvattende en complexe prestatiemetingssystemen gebruiken en intensiever gebruikmaken van prestatiemetinginformatie. Tegelijkertijd blijken dergelijke bedrijven voor wat betreft hun prestatiebeloningssysteem slechts weinig te verschillen van bedrijven die een differentiatiestrategie hanteren, terwijl er ten opzichte van bedrijven die een lagekostenstrategie hanteren wel sprake is van significante verschillen. Uit het onderzoek naar de effecten van het combineren van vier managementconcepten op organisatorische prestaties (Schoute, 214) blijkt dat iets minder dan de helft van de onderzochte bedrijven ten minste twee van de vier concepten gebruikt. In termen van hun gebruik, zijn er vier combinaties van de concepten geïdentificeerd: zowel TQMgebruik als VBMgebruik zijn significant (conditioneel) geassocieerd met gebruik van zowel JIT als de BSC. Tevens blijkt dat hoewel ieder concept ook individueel gerelateerd is aan ten minste één van de vier dimensies van organisatorische prestaties, verscheidene van deze relaties sterker en/of meer genuanceerd zijn indien bepaalde concepten in combinatie worden gebruikt. Tezamen onderschrijven deze twee studies daarmee het belang om bepaalde organisatiekenmerken in combinatie te onderzoeken. Noten 1 Overigens zijn deze enquêtegegevens enkele jaren geleden verzameld onder leden van het Controllers Instituut. Zie Schoute (212 en 213) voor verwijzingen naar andere publicaties op basis van deze gegevens. 2 In Dekker et al. (213) hebben wij onze aandacht vooral op de onderlinge verschillen tussen deze drie groepen gericht, omdat eventuele verschillen met de andere twee groepen (oftewel, met de bedrijven die een gedeeltelijk gemengde strategie hanteren en de bedrijven die geen duidelijke strategie lijken te hanteren) theoretisch minder eenduidig zijn. 3 Overigens zijn deze enquêtegegevens enkele jaren geleden voor een geheel ander doel verzameld, namelijk voor het promotieonderzoek van de auteur (zie Schoute, 29). Literatuur ~ Dekker, H.C., T.L.C.M. Groot en M. Schoute (213), A balancing act? The implications of mixed strategies for performance measurement system design, Journal of Management Accounting Research, 25, p ~ Porter, M.E. (1985), Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance, The Free Press, New York (NY). ~ Schoute, M. (29), Antecedents and Consequences of Cost System Design Choices, proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam. ~ Schoute, M. (212), Vaststelling en interpretatie van taakstellingen: Recente ontwikkelingen in onderzoek, Management Control en Accounting, 16 (4), p ~ Schoute, M. (213), Ontwerp, gebruik en effecten van valuebased management: Recente ontwikkelingen in onderzoek, Management Control en Accounting, 17 (4), p ~ Schoute, M. (214), Interrelationships among management practices, and their effects on organizational performance, International Journal of Management Accounting Research, 3 (2), p Dr. M. Schoute is als universitair docent verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. MCA: juni 214, nummer 3 37

ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK

ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK Management accounting & control: ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK Value-Based Management (VBM) systemen hebben betrekking op geïntegreerde interne

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de Management control: Ontwerp, toepassingen en effectiviteit van kostensystemen Recente ontwikkelingen in onderzoek Naar het ontwerp van kostensystemen, en de antecedenten en gevolgen ervan, wordt de laatste

Nadere informatie

Antecedents and consequences of cost system design choices Martijn Schoute

Antecedents and consequences of cost system design choices Martijn Schoute Antecedents and consequences of cost system design choices Martijn Schoute Nederlandstalige samenvatting Titel: Antecedenten en gevolgen van ontwerpkeuzes van kostensystemen In dit proefschrift staat het

Nadere informatie

GEBRUIK VAN ABC. Sinds haar introductie in de management accounting literatuur, biedt activitybased

GEBRUIK VAN ABC. Sinds haar introductie in de management accounting literatuur, biedt activitybased 34 MCA: mei 29, nummer 4 Tom Nance: beeld Management control: CONTEXTUELE FACTOREN, EN DE ADOPTIE EN HET GEBRUIK VAN ABC RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK Sinds haar introductie in de management accounting

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT Posities als antecedenten van management-denken over concernstrategie ACHTERGROND (H. 1-3) Concernstrategie heeft betrekking op de manier waarop een concern zijn portfolio

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Best practices voor een waardevolle implementatie

Best practices voor een waardevolle implementatie NEDERLANDSE ERVARINGEN MET VALUE MANAGEMENT Best practices voor een waardevolle implementatie Door Rob Lanen, en Diane Vonk Bedrijven die de verschillende elementen van Value Management op een coherente

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Human Resource Analytics De cursus Human Resource Analytics duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention Samenvatting Wesley Brandes MSc Introductie Het succes van CRM is volgens Bauer, Grether en Leach (2002) afhankelijk van

Nadere informatie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Systematische vergelijking van de interne organisatie en prestaties van corporaties toont aan dat kleine corporaties met veel ervaring als maatschappelijke

Nadere informatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie Samenvatting Gehoor en de relatie met psychosociale gezondheid, werkgerelateerde variabelen en zorggebruik. De Nationale Longitudinale Studie naar Horen Slechthorendheid is een veelvoorkomende chronische

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 Gedurende de geschiedenis hebben verschillende factoren zoals slavernij, migratie, de katholieke kerk en multinationals zoals de Shell raffinaderij de gezinsstructuren

Nadere informatie

Persoonlijke factoren en Sales succes

Persoonlijke factoren en Sales succes Persoonlijke factoren en Sales succes Welke samenhang is er? Gerard Groenewegen Mei 2009 06-55717189 1 Agenda 1. Inleiding 2. Opzet studie 3. Beoordeling van dit onderzoek 4. Bevindingen 5. Conclusie 6.

Nadere informatie

Customer Insights Center & VODW onderzoeksrapport CIC 2. Wat is Customer Intelligence (CI) en wat is het belang daarvan?

Customer Insights Center & VODW onderzoeksrapport CIC 2. Wat is Customer Intelligence (CI) en wat is het belang daarvan? Competing on analytics Status quo van Customer Intelligence in Nederland Prof.dr. P.C. Verhoef Prof.dr. J.C. Hoekstra Dr. H. van der Scheer Met ondersteuning van L. de Vries In samenwerking met VODW Marketing

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Thema 5. Strategisch management

Thema 5. Strategisch management Thema 5 Strategisch management 1. Strategie van een onderneming: definitie en typologie De strategie van een onderneming verwijst naar het GEDRAG van de onderneming. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen

Nadere informatie

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek.

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek. Why participation works: the role of employee involvement in the implementation of the customer relationship management type of organizational change (dissertation J.T. Bouma). SAMENVATTING Het hier gepresenteerde

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het exporterende MKB in Europa Al eeuwenlang worden in Europa goederen (en tegenwoordig ook steeds meer diensten) internationaal verhandeld. Eén van de oudste manieren om

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Het voornaamste doel van dit proefschrift is nieuwe methoden te ontwikkelen en te valideren om de effectiviteit van customization te kunnen bepalen en hoe dataverzameling kan worden verbeterd. Om deze

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Even voorstellen: Historie

Even voorstellen: Historie Postbus 33 5160 AA Sprang-Capelle T 0416 280 880 F 0416 273 322 E info@vanscholladvies.nl I www.vanscholladvies.nl BTW-nr NL8057.27.826.B.01 K.v.K. Tilburg nr. 18047302 Rabobank 33.42.24.578 Even voorstellen:

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Scaudit Performance Onderzoek & Internet Service

Scaudit Performance Onderzoek & Internet Service 1 Een oriënterend Case-onderzoek naar Continuiteits Management (Samenvattende versie) drs. Ernst R. Brus, Scaudit / MDW Research Henk H. Berenfinger, MDW-visie 2006-11-15 Onderzoekspartners: Hoofdsponsors

Nadere informatie

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5 Project Balanced Scorecard Vakcode 56012 Verantwoordelijke dhr. H. Kevelham ECTS 6 Kwartiel 1.3 en 1.4 Competenties IBL1, IBL2, IBL3, IBL7 Prestatie-indicatoren 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 2.1, 2.2, 2.3,

Nadere informatie

De Balanced Scorecard

De Balanced Scorecard Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Bachelorscriptie Opleiding : Bedrijfswetenschappen Afdeling : Accounting De Balanced Scorecard Heeft het effect op prestaties van bedrijven? Auteur

Nadere informatie

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en Samenvatting In de laatste 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de psychosociale gevolgen van kanker. Een goede zaak want aandacht voor kanker, een ziekte waar iedereen in zijn of haar leven wel eens

Nadere informatie

Kwaliteit en organisatiecultuur

Kwaliteit en organisatiecultuur Nummer 1, Februari 2000 Kwaliteit en organisatiecultuur Mr drs Koen Laagland is werkzaam als adviseur bij Eiffel Projecten & Opleidingen te Arnhem. Dr Herman Steensma is werkzaam als hoofddocent Sociale-

Nadere informatie

Bedrijfsmodel en Omzet Verbeteraar (BOV)

Bedrijfsmodel en Omzet Verbeteraar (BOV) Bedrijfsmodel en Omzet Verbeteraar (BOV) Branchevergelijkend onderzoek tussenpersonen Performance verbetering door benchmarking Amsterdam, januari 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken

Nadere informatie

Zuinige Superinnovatoren. Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. Prof.Dr. Dries Faems

Zuinige Superinnovatoren. Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. Prof.Dr. Dries Faems Deelrapport Noord-Nederlandse Innovatiemonitor Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl 1. INLEIDING 1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR Dit rapport is opgesteld in het kader van

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership Samenvatting proefschrift Leonie Heres MSc. www.leonieheres.com l.heres@fm.ru.nl Introductie

Nadere informatie

Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak

Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak 1 Achtergrond van het onderzoek Bedrijven vertrouwen meer en meer op social media om klanten te betrekken

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 1

Samenvatting. Samenvatting 1 Management en Levensbeschouwing in Nederland Tom van den Belt / Joop Moret 0342 401629 / tvdbelt@beltomadvies.nl (proefschrift, januari 2010, Radboud Universiteit Nijmegen, Institute of Management Research

Nadere informatie

STRATEGISCHE MANAGEMENT ACCOUNTING: WAT DOEN NEDERLANDSE ORGANISATIES?

STRATEGISCHE MANAGEMENT ACCOUNTING: WAT DOEN NEDERLANDSE ORGANISATIES? Management accounting & control: STRATEGISCHE MANAGEMENT ACCOUNTING: WAT DOEN NEDERLANDSE ORGANISATIES? In de voorgaande decennia is veel kritiek geuit op conventionele management accounting praktijken

Nadere informatie

inhoudsopgave naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5

inhoudsopgave naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5 Deel i naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5 2. Strategisch HR beleid...8 2.1 Van strategie naar instrument... 9 3. Meten is weten...13 4. Ken- en stuurgetallen

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

Bruto nationaal geluk: een proef op de som 19

Bruto nationaal geluk: een proef op de som 19 Bruto nationaal geluk: een proef op de som Crétien van Campen De laatste jaren hebben verscheidene auteurs gepleit voor geluk als een nieuw richtsnoer voor beleid (Kahneman 1999, Veenhoven 2002, Layard

Nadere informatie

Samenvatting De belangrijkste onderzoeksvraag waarop het werk in dit proefschrift een antwoord probeert te vinden, is welke typen taalkundige informatie het nuttigst zijn voor de lexicale desambiguatie

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

Brink, P. van den, (2003)

Brink, P. van den, (2003) Brink, P. van den, (2003) Social, Organizational and Technological Conditions that enable Knowledge Sharing. Technische Universiteit Delft. ISBN: 90-9014-681-4 Prijs: 19,95 (inclusief BTW en verzendkosten)

Nadere informatie

Innovatiebenchmark Noord-Nederland. Overzichtsrapport. Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl

Innovatiebenchmark Noord-Nederland. Overzichtsrapport. Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl Innovatiebenchmark Noord-Nederland Overzichtsrapport Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl 1. Inleiding 1.1 Project Innovatie Benchmark Noord-Nederland Dit rapport is opgesteld in kader van het project

Nadere informatie

Onderbenutte optimalisatiegebieden (incl. voorbeelden):

Onderbenutte optimalisatiegebieden (incl. voorbeelden): Hoe vinden en benutten we meer met minder mogelijkheden binnen A Asset M Management?? Seminar AMC 28 oktober 2010 Amsterdam Gigi van Rhee, Rhee Stratelligence Inhoud Asset Management scope en huidige focus

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kinderen met astma die daar regelmatig klachten van hebben, krijgen vaak het advies van een arts om dagelijks medicijnen te gebruiken. Die medicijnen zijn meestal corticosteroïden

Nadere informatie

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen 1 Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen Peter van der Meer Samenvatting In dit onderzoek is geprobeerd antwoord te geven op de vraag in hoeverre het mogelijk is verschillen

Nadere informatie

8-6-2010. Status van risicomanagement 2010. Risico, Innovatie & Verandering Implementatie van Risicomanagement in Organisaties als Project?

8-6-2010. Status van risicomanagement 2010. Risico, Innovatie & Verandering Implementatie van Risicomanagement in Organisaties als Project? Risico, Innovatie & Verandering Implementatie van Risicomanagement in Organisaties als Project? Status van 2010 Dr. Ir. Martin Th. van Staveren MBA Consultant, Auteur, Docent, Coach Naast ontwikkeling

Nadere informatie

Figuur 1 Model Operational Excellence

Figuur 1 Model Operational Excellence 1. Management samenvatting Ondanks de groeiende populariteit process redesign, is er maar weinig bekend over de strategieën die organisaties kunnen volgen om te bereiken. Een redesign strategie specificeert

Nadere informatie

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA LINCOLN STEFFENS I have seen the future and it works IiP = Meer dan Opleiden! (veel meer.) Recent Onderzoek Informeel Leren ( Research voor Onderwijs &

Nadere informatie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie INLEIDING Wanneer het economische vertrouwen stijgt, stijgen ook de vertrekintenties. Dit biedt een uitdaging

Nadere informatie

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Samenvatting In natuurkunde 12 liepen de prestaties van meisjes nog steeds achter bij die van jongens. Dit hangt samen

Nadere informatie

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan?

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Dr. Arnoud Evers Overzicht presentatie Wetenschap en praktijk

Nadere informatie

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012-

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- Martin Jager Partner BDO Westfriesland - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- De Controller van de 21 e Eeuw Dr. André de Waal MBA 12 juni 2012 Controllers Circle West-Friesland

Nadere informatie

Goede klanten, slechte klanten

Goede klanten, slechte klanten 14-17_Thomassen_10_2005 19-09-2005 08:53 Pagina 14 WAARDERING Drs J-P. Thomassen is directeur van adviesbureau TQM Consult, Rotterdam (tqmconsult@euronet.nl). Rendementsvergroting door sturen op de waarde

Nadere informatie

Proeftuinplan: Meten is weten!

Proeftuinplan: Meten is weten! Proeftuinplan: Meten is weten! Toetsen: hoog, laag, vooraf, achteraf? Werkt het nu wel? Middels een wetenschappelijk onderzoek willen we onderzoeken wat de effecten zijn van het verhogen cq. verlagen van

Nadere informatie

SAMENVATTING (Summary in Dutch)

SAMENVATTING (Summary in Dutch) 152 SAMENVATTING (Summary in Dutch) Sinds het begin van de jaren 70 zijn economen zich in toenemende mate gaan interesseren voor dat wat zich afspeelt binnenin ondernemingen, zoals de verhoudingen tussen

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 179 In dit proefschrift werden de resultaten beschreven van studies die zijn verricht bij volwassen vrouwen met symptomen van bekkenbodem dysfunctie. Deze symptomen komen frequent voor en kunnen de kwaliteit

Nadere informatie

Geef handen en voeten aan performance management

Geef handen en voeten aan performance management Geef handen en voeten aan performance management De laatste jaren is het maken van concrete afspraken over de ICT-serviceverlening steeds belangrijker geworden. Belangrijke oorzaken hiervoor zijn onder

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Geschiedenis van leidinggevende stijlen

Geschiedenis van leidinggevende stijlen Geschiedenis van leidinggevende stijlen Aan het begin van de vorige eeuw zijn de eerste theorieën over management en leiderschap geformuleerd. Tegen de achtergrond van de industriële revolutie stonden

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

SUPPLY CHAIN MANAGE- MENT EN VALUE CHAIN ANALYSIS

SUPPLY CHAIN MANAGE- MENT EN VALUE CHAIN ANALYSIS SUPPLY CHAIN MANAGE- MENT EN VALUE CHAIN ANALYSIS Drs. H.C. Dekker* Inleiding While accounting systems do contain useful data for cost analysis, they often get in the way of strategic cost analysis (Porter,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19 De auteurs 3 Voorwoord 5 Inleiding 7 Deel 1: Het begon met ABC 17 Bezin eer je begint... 19 Wat is Activity Based Costing? 25 1. Globaal ABC-model 25 2. Basisconcepten 30 2.1. Activity Costing 30 2.2.

Nadere informatie

CONTROLLERS IN BUSINESS: EEN HUMAN RESOURCE VRAAGSTUK?

CONTROLLERS IN BUSINESS: EEN HUMAN RESOURCE VRAAGSTUK? Ontwikkeling financiële functie: CONTROLLERS IN BUSINESS: EEN HUMAN RESOURCE VRAAGSTUK? In nummer 5 van vorig jaar publiceerde MCA de top 50 registercontrollers en accountants in business. Over de controllers

Nadere informatie

Beheerscontrole Leidraad voor het doelgericht management van organisaties Werner Bruggeman Regine Slagmulder

Beheerscontrole Leidraad voor het doelgericht management van organisaties Werner Bruggeman Regine Slagmulder Beheerscontrole Leidraad voor het doelgericht management van organisaties Werner Bruggeman Regine Slagmulder Inhoud Voorwoord 5 Hoofdstuk 1 Beheerscontrole: definities en concepten 15 1. Definitie en doel

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Systematische reviews op het gebied van complementaire en alternatieve geneeskunde: belang, methoden en voorbeelden uit de acupunctuur

Systematische reviews op het gebied van complementaire en alternatieve geneeskunde: belang, methoden en voorbeelden uit de acupunctuur Samenvatting Systematische reviews op het gebied van complementaire en alternatieve geneeskunde: belang, methoden en voorbeelden uit de acupunctuur Dit proefschrift heeft ten doel bij te dragen aan het

Nadere informatie

50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid

50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid 50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid Prof. Dr. Geert Bouckaert Een stand van zaken In welke sectoren zijn we actief? Met hoeveel zijn we? Hoeveel publiceren we?

Nadere informatie

Proefschrift. Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems. Merel Griffith - Lendering. Samenvatting

Proefschrift. Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems. Merel Griffith - Lendering. Samenvatting Proefschrift Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems Merel Griffith - Lendering Samenvatting Het gebruik van cannabis is gerelateerd aan een breed scala van psychische problemen, waaronder

Nadere informatie

ERASMUS INNOVATIEMONITOR ZORG

ERASMUS INNOVATIEMONITOR ZORG 2012 ERASMUS INNOVATIEMONITOR ZORG - 2012 - IN OPDRACHT VAN ACTIZ ORGANISATIE VAN ZORGONDERNEMERS Inhoudsopgave Achtergrond... 3 Aanleiding... 3 Afbakening sociale innovatie... 4 Onderzoeksopzet en respondenten...

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 De thematiek

1 Inleiding. 1.1 De thematiek 1 Inleiding 1.1 De thematiek Voor ondernemers is de relatie tussen organisatie en markt van cruciaal belang. De organisatie ontleent haar bestaansrecht aan de markt. De omzet wordt tenslotte op de markt

Nadere informatie

Dutch Summary. Dutch Summary

Dutch Summary. Dutch Summary Dutch Summary Dutch Summary In dit proefschrift worden de effecten van financiële liberalisatie op economische groei, inkomensongelijkheid en financiële instabiliteit onderzocht. Specifiek worden hierbij

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. "Samenwerken op Afstand" Voordelen in beeld, maar beleid blijft nog uit

Onderzoeksrapport. Samenwerken op Afstand Voordelen in beeld, maar beleid blijft nog uit Onderzoeksrapport "Samenwerken op Afstand" Voordelen in beeld, maar beleid blijft nog uit Auteurs: Jeroen van der Velden Jorick van der Vlies Arnoud van Gemeren Inhoud Inleiding... 2 Doel... 2 De praktijk...

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

Wat doen ingenieurs en wat verdienen ze ermee?

Wat doen ingenieurs en wat verdienen ze ermee? 8 Wat doen ingenieurs en wat verdienen ze ermee? 80 8 Wat doen ingenieurs en wat verdienen ze ermee? Arnaud Dupuy en Philip Marey Na hun afstuderen kunnen ingenieurs in verschillende soorten functies aan

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een bedrijf dat bereid is om te investeren in innovatie, zal er in de regel ook zeker van willen zijn dat het profiteert van deze innovatie zonder dat een concurrent de

Nadere informatie

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis.

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis. Vergelijking inhoud EBC*L en CE Ondernemerschap Inleiding Met de komst van de CE Ondernemerschap zijn er veel vragen gesteld over de overeenkomsten en verschillen tussen de CE Ondernemerschap en EBC*L.

Nadere informatie

Samenvatting. Motiveren van oudere werknemers: Een levensloopperspectief op de rol van waargenomen personeelsinstrumenten

Samenvatting. Motiveren van oudere werknemers: Een levensloopperspectief op de rol van waargenomen personeelsinstrumenten Samenvatting Motiveren van oudere werknemers: Een levensloopperspectief op de rol van waargenomen personeelsinstrumenten 1 Introductie De beroepsbevolking in westerse landen vergrijst. Door het stijgen

Nadere informatie

Ontwikkeling Benchmarkinstrument Klantgerichte Organisatie

Ontwikkeling Benchmarkinstrument Klantgerichte Organisatie Ontwikkeling Benchmarkinstrument Klantgerichte Organisatie Platform voor Klantgericht Ondernemen Rijksuniversiteit Groningen CMotions Janny Hoekstra Ronald Wiekenkamp CIC 2 Startpunt: gevalideerde theorie

Nadere informatie

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Wim Hoyer Arnhem 28 mei 2009 Opzet Presentatie Introductie Interaction Interim Performance management Balanced Scorecard Basisprincipes Wat kun je ermee Game

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen 133 SAMENVATTING Sociale vergelijking is een automatisch en dagelijks proces waarmee individuen informatie over zichzelf verkrijgen. Sinds Festinger (1954) zijn assumpties over sociale vergelijking bekendmaakte,

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond?

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Donderdag 13 maart 2014 Martijn Kilsdonk MScHA Manager behandeling & begeleiding en Planetree coördinator Disclosure belangen

Nadere informatie

TH-MI Motivation Indicator. Brown Jeremy Manager Brainwave Ltd.

TH-MI Motivation Indicator. Brown Jeremy Manager Brainwave Ltd. Brown Jeremy Manager Brainwave Ltd. TH-MI Motivation Indicator Dit rapport werd gegenereerd op 30-08-2013 door White Alan van Brainwave Ltd.. De onderliggende data dateren van 30-08-2013. OVER DE MOTIVATION

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

leveren ...op het koppelvlak tussen overheid en marktpartij Significant B.V. Jan-Pieter Papenhuijzen 19 april 2011

leveren ...op het koppelvlak tussen overheid en marktpartij Significant B.V. Jan-Pieter Papenhuijzen 19 april 2011 Laat de markt haar waarde leveren...op het koppelvlak tussen overheid en marktpartij Significant B.V. 19 april 2011 Jan-Pieter Papenhuijzen Agenda Waardecreatie in de publieke sector Benaderen van een

Nadere informatie