Hoofdlijnen van het Nederlands belastingrecht

Transcriptie

1 Hoofdlijnen van het Nederlands belastingrecht door Mr. P.M. van Schie Prof. dr. CA. de Kam Mr. J. Lamens Mr. drs. F.J.P.M. Haas Twaalfde herziene druk Kluwer Deventer

2 INHOUDSOPGAVE Voorwoord bij de twaalfde druk Inhoudsopgave Enkele afkortingen V IX XV DEEL 1 Belastingen: algemeen 1 HOOFDSTUK 1 Belastingen in Nederland Inleiding Belastingbegrip Belastingstelsel Typologie van belastingstelsels Inkomstenbelasting Premies voor de sociale verzekeringen Vennootschapsbelasting Omzetbelasting Accijnzen Rijksbelastingen nader bezien Belastingbeginselen Doeleinden van belastingheffing Gevolgen van belastingheffing Belastingen van decentrale overheden Argumenten voor eigen belastingen Internationale vergelijking Internationale fiscale trends Toenemende belastingconcurrentie Fiscale concurrentiepositie van Nederland Belastingcoördinatie IX

3 1.9.4 Behandeling van leefvormen Belastingherziening 63 HOOFDSTUK 2 Belastingrecht Materieel en formeel belastingrecht Wetgeving, uitvoering en rechtspraak Wetgeving Uitvoering: de Belastingdienst Rechtspraak Rechtsvinding Belasting betalen: graag of niet 79 DEEL 2 Belastingen afzonderlijk 87 HOOFDSTUK 3 Inkomstenbelasting Inleiding Geschiedenis Draagkrachtbeginsel Karakter Structuur van de wet Algemene bepalingen Boxenstelsel en tarieven Subjectieve belastingplicht Toerekeningsregels Objectieve belastingplicht Het fiscale inkomensbegrip Bronnen van inkomen 3.3 Belastbare winst uit onderneming Vier vragen Onderneming en ondernemer Soorten winst Volgorde behandeling Objectieve vrijstellingen Omvang totale winst Gewone jaarwinst Stakingswinst

4 Fictieve stakingswinst Eindafrekeningswinst Doorschuiving Aandelenfusie, juridische splitsing en juridische fusie Ondernemersaftrek De vennootschap onder firma Ander inkomen uit werk en eigen woning Belastbaar loon Belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden Belastbare periodieke uitkeringen en verstrekkingen Belastbare inkomsten uit eigen woning Belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang Algemeen Regeling in hoofdzaken Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen Belastbaar inkomen Rendement Bezittingen en schulden Erfrechtelijke verkrijgingen Heffingvrij vermogen Vrijstellingen Waardering Persoonsgebonden aftrek Belastingheffing van buitenlandse belastingplichtigen Heffingskorting Wijze van heffing HOOFDSTUK 4 Loonbelasting Karakter Van wie geheven? Door wie geheven? De inhoudingsplichtige Maatstaf van heffing. Het belastbare loon Aftrekposten Bruteren Socialeverzekeringspremies Voorlopige teruggaaf Verschuldigde belasting en tarief Afdrachtvermindering Loonbelastine eindheffine XI

5 HOOFDSTUK 5 Dividend- en kansspelbelasting Dividendbelasting Kansspelbelasting 227 HOOFDSTUK 6 Vennootschapsbelasting Klassieke stelsel Structuur van de wet Subjectieve belastingplicht Voorwerp van de belasting Het winstbegrip Verrekenprijzen Financiële dienstverlening binnen concerns Aftrekbare en niet-aftrekbare bedragen Objectieve vrijstellingen Fiscale eenheid Bijzondere regelingen Verrekening van verliezen Tarief Fiscale faciliteiten voor beleggingsinstellingen Voorkoming van internationale dubbele belasting Vergelijking eenmanszaak/eenmans-bv 265 HOOFDSTUK 7 Successierecht, schenkingsrecht en recht van overgang Inleiding Verkrijging krachtens erfrecht Heffingsgrondslag Waardering Vrijstellingen Schenkingsrecht Recht van overgang Tarief Bedrijfsopvolging Enkele formele regels XII

6 HOOFDSTUK 8 Omzetbelasting Karakter Het Europese kader Systeem van de wet De ondernemer Belastbare feiten Plaats van de prestatie Maatstaf van heffing Tarief Vrijstellingen Enige bijzondere regelingen Overdracht van een onderneming Voldoening op aangifte 298 HOOFDSTUK 9 Accijnzen en BPM Karakter Belastbare feit Belastingplichtige Maatstaf van heffingen tarief Heffingstechniek Verbruiksbelastingen Belasting van personenauto's en motorrijwielen 305 HOOFDSTUK 10 Verkeersbelastingen en motorrijtuigenbelasting Belastingen van rechtsverkeer Motorrijtuigenbelasting 310 HOOFDSTUK 11 Belastingen van decentrale overheden en milieuheffingen Inleiding Provinciale belastingen Gemeentelijke belastingen 315 XIII

7 Waterschapsbelastingen Milieuheffingen Inleiding Rijksbelastingen op milieugrondslag Provinciale milieuheffingen Heffing Wet verontreiniging oppervlaktewateren Gemeentelijke milieuheffingen Inhoudsopgave HOOFDSTUK 12 Formeel belastingrecht Aanslagbelastingen Voldoenings-en afdrachtbelastingen Belasting geheven bij wege van uitnodiging tot betaling Bezwaar Rechtsgang Bijzondere bepalingen Algemene rechtsbeginselen en algemene beginselen van behoorlijk bestuur Fiscaal strafrecht Invorderingswet HOOFDSTUK 13 Internationaal belastingrecht Inleiding Nederlands internationaal belastingrecht Belastingverdragen Methoden in de belastingverdragen De Belastingregeling voor het Koninkrijk Eenzijdige regeling Regelgeving Europese Gemeenschap De Nederlandse heffingswetten 375 Trefwoordenregister 377 XIV