ICT governance in de tijd Openbare les (1e concept)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ICT governance in de tijd Openbare les (1e concept)"

Transcriptie

1 ICT governance in de tijd Openbare les (1e concept) Theo Thiadens Doorn 27 maart 2012

2

3 Inhoud Proloog en woord van dank 3 1. Inleiding 9 2. ICT governance in de tijd Samenvatting Waar gaat ICT governance over? Het begrip ICT governance De bestuurde technologie En wat bestuurt men dan? IT organisaties in soorten Weil s inventarisatie anno Wat veranderde er in de loop der jaren? Technologie: Ipad, cloud computing en big data En meteen: de respons van de organisatie IT governance door de jaren heen van 1970 tot Omgaan met ICT is leiden en managen Waar zagen we dit eerder? Archieven: het jaar 2025 en de weg er naar toe De wired society anno De weg naar Wie zijn hiervoor actief geweest en waarmee? Verschuivingen in focus door de tijd Gevolgen voor archieven en documenten Het lectoraat IT governance De doelstelling en de resultaten De werkwijze 34 Bronnen 36 a. Bronnen openbare les 36 b. Bronnen archieven: het jaar 2025 en de weg er naar toe 37 Publicaties van het lectoraat IT governance of eigen publicaties in de periode

4

5 Proloog en woord van dank Dit boekje bevat de openbare les van een lectoraat. Een lectoraat is een plaats binnen een hogeschool, waar het onderzoek, dat een hogeschool doet op een bepaald terrein, is geconcentreerd. Een openbare les is een gelegenheid, waarop óf de lector ingaat op het onderzoek welke hij in zijn lectoraat wil doen, óf verantwoording aflegt voor het onderzoek dat tot dan toe in zijn lectoraat is gedaan. Dit boekje geeft de openbare les van het lectoraat ICT governance Het lectoraat onderzoekt onderwerpen op het terrein van ICT governance. Dit is het terrein van het sturen van de inzet van Informatie en Communicatietechnologie (ICT) in organisaties, ketens van organisaties en communities en het organiseren van deze inzet. Het boekje is geschreven na afloop van een onderzoeksperiode van vier jaar. Deze periode liep van 1/4/20008 tot 1/4/2012. De duur van het lectoraat is verlengd tot 1/7/2012, zodat de openbare les binnen de termijn van het lectoraat valt. Voordat het lectoraat een aanvang nam, is een plan voor het lectoraat opgesteld. In dit plan staan twee onderwerpen centraal. Deze onderwerpen zijn: a. het komen tot een master of science ICT governance. Een dergelijke master maakt het mogelijk aan studenten een éducation permanente te geven. Deze strekt zich dan uit van het HBO in ICT security en management via een master of science in ICT governance tot een mogelijkheid op dit terrein te promoveren. b. het uitvoeren van onderzoek om de lacunes in kennis op te vullen, die naar voren komen bij de invulling van de master ICT governance. Voor bovenstaand onderdeel a werd samen met de Open Universiteit tot een gedetailleerd plan voor een master ICT governance gekomen. De Open Universiteit heeft vervolgens deze master ingepast in het programma van haar master business process management en IT. De gedefinieerde master bestaat uit vier delen. Deze delen zijn: IT governance en innovatie, IT governance en organisatie, IT governance en sourcing én IT governance en haar technische aspecten. Bij het definiëren van deze vier delen kwam naar voren, dat op diverse onderwerpen van het onderwijsprogramma nadere verdieping nodig was. Tezamen met de beoogde docenten van de master, docenten van Fontys hogeschool ICT, de sponsor van het lectoraat het bedrijf Simac én vertegenwoordigers uit overheid en bedrijfsleven werden deze onderwerpen vervolgens onderzocht. Dit onderzoek werd ICT governance in de tijd 5

6 gedaan volgens het in hoofdstuk 3 van dit boekje weergegeven model. Het nader onderzoek betrof de volgende acht onderwerpen: 1. De menukaart van ICT: de catalogus. 2. ICT service ketens in grote organisaties. 3. Het groene rekencentrum van morgen. 4. Omgaan met IT risico. 5. ICT portfoliomanagement, de status anno Enterprise architecturen en organisatie/ict alignment. 7. Cloudcomputing: ontzorging van de klant? 8. Compliance aan regels en standaards: wat zijn de gevolgen voor de ICT inzet? Elk onderzoek werd begeleid door een kenniskring. Samen met de kenniskring werd de theorie op een rij gezet. Vervolgens werd de theorie getoetst aan de praktijk via interviews gehouden door studenten. De interviews vonden plaats bij organisaties in de overheid en in het bedrijfsleven. De opgedane kennis werd vastgelegd in een boekje werd gepresenteerd op een seminar. Voorts was zij de basis voor papers voor nationale tijdschriften en papers geaccepteerd op internationale congressen. Tijdens de looptijd van het lectoraat was de lector columnist in het blad IT service magazine. Aan de acht kenniskringen van het lectoraat werkten mee, weergegeven per kenniskring: Kenniskring de menukaart van ICT Tonn van der Linden Simac Hans Rietveld Simac ir. Sander van Laar Fontys Adri Cornelissen Fontys Gerard van der Heijden, Fontys Het empirisch deel van het onderzoek voor deze kenniskring werd gedaan door studenten van Fontys hogeschool ICT. Deze studenten waren Edwin Cox, Jodocus Deunk, Stefan Theuws, Gerard, Klomp, Martijn Bergman en Tim Bloksma. Deze studenten werkten in groepen. Elke groep interviewde de ICT manager van Fontys Hogescholen en betrokkenen bij het maken en onderhouden van ICT service catalogi in twee organisaties. Aan dit onderzoek deden de volgende externe organisaties mee: ASML, de Belastingdienst, het Kadaster, het Ministerie van Defensie, PGGM, Philips, de Politie, Simac en de St. Limburgs Voorgezet Onderwijs, 6 ICT governance in de tijd

7 Kenniskring IT service ketens in grote organisaties Willem Corbijn In2Action Sietse Groen Simac Frank Haverkort Fontys Hogescholen Adri Cornelissen Fontys Hogescholen Luuk Pauw Simac Gerard Wagenaar Avans Hogeschool Jef van Leeuwen Ministerie van Defensie, ASL/BiSL foundation Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door de studenten van Fontys hogeschool ICT. Dze studenten waren: Jens Aben, Laurens Boekhorst, Tijs Bouwmans, Maikel Coolen, Maikel Hoogeveen, Bas van den Kerkhof, Jef Linskens, Rob Meulendijks, Rob Mewiss, Sander Roelofs, Arno Schouten en Erik Timmermans. De studenten werkten in groepen. Elke groep interviewde op basis van een proefcase de leden van de kenniskring. Vervolgens interviewden zij de ICT manager van Fontys Hogeschool en betrokkenen bij ICT service ketens in twee organisaties. Aan dit onderzoek dezen de volgende externe organisaties mee: Achmea, het Amphia Ziekenhuis, CJIB (Centraal Justitieel Incasso bureau), Equens, het ministerie van Defensie, het ministerie van EL&I (voormalig deel Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), het Kadaster, Philips en de VtSPN (Voorziening tot Samenwerking Politie Nederland). Ter voorbereiding op de interviews werd een gastcollege gegeven door Adri Cornelissen van Fontys hogeschool. Kenniskring het groene rekencentrum van morgen Owen van der Lee Simac ir. Marco Dorenbos Fontys ir. Andries Kasper Fontys dr. Anda Counotte Open universiteit Nederland Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door de studenten van Fontys Hogeschool ICT. Deze studenten waren: Arts, P.A.; Bongers, N.; Eck, S. van; Diederen, R.G.H.; Franken, R.C.J.; Hermens, K.; Hopstaken, M.A.W.V.; Hurk, R.A.C. van der; Jansen, D.; Kamara F.; Konings, J.T.G.; Linden, T.H.L. van de; Meurts, B.; Michiels R.R.G.P.; Opheusden, H.J.A.F; Peeters, H.F.J.; Peeters, M.P.G.; Röhrig, N.; Rubens, G.J.L.M.; Saes, M.G.C.; Simunovic, M.; Snoeren, M.J.; Verspaget, N.N.J.. De studenten waren ingedeeld in groepen. Elke groep interviewde een inkoper van Fontys hogeschool en de manager ICT van Fontys. Vervolgens interviewde een groep telkens twee deskundigen uit externe organisaties. Deze deskundigen waren werkzaam in onderstaande organisaties en deskundig op diverse terreinen. ICT governance in de tijd 7

8 De terreinen en de betreffende organisaties zijn: - wat betreft wetgeving en normering: Grontmij en Senter Novem (afdeling meerjarenafspraken te Utrecht en afdeling EIA subsidies te Zwolle); - wat betreft inkoop: een grote gemeente (afdelingen inkoop en milieu) en de Belastingdienst; - wat betreft faciliteiten: Stulz en HP; - wat betreft runnen van het rekencentrum: de internet service provider Byte, de Rabobank, het Kadaster en een grote gemeente (afdeling servicehuis ICT) - wat betreft recycling: L&R recycling; - wat betreft advisering: IBM en de Politie Rotterdam; Voorts gaf Gartner een gastcollege in november 2008 met als onderwerp de methode van Gartner om organisaties te helpen hun duurzaamheid door te lichten en te verhogen. Tenslotte interviewden twee leden van de kenniskring Telecity. Kenniskring omgaan met IT risico Guido Coenders Simac Sander van Laar Fontys Jacqueline van den Broek Fontys Rien Hamers Fontys Het praktisch deel van het onderzoek wordt uitgevoerd door studenten van Fontys hogeschool ICT. Deze studenten zijn: Derksen, R.H.P.; Huyzen, T.A.; Koningstein, H.B.; Martens, N.; Mollen, P.P.J.J.; Nouwens, S.; Ouden, K.J.P.H. den; Verbeeten, J.P.; Vissering, R.; Vos, E.H.W.; Wilbrink, M.J.G.. Deze studenten werden ingedeeld in groepen. Elke groep interviewde aan de gebruikerskant de adjunct-directeur van de school voor ICT en aan de ICT kant de manager van het Fontys rekencentrum Vervolgens interviewde elke groep in twee externe organisaties steeds een manager aan de gebruikerskant en een aan de ICT kant. Aan het onderzoek werkten als externe organisaties mee Achmea, Amphia Ziekenhuis, het CJIB, de Hypotheker, de IB-Groep, het Kadaster, de Politie, NXP Semiconductors en Simac. Kenniskring ICT portfoliomanagement ir. Guido Coenders Simac Adri Cornelissen Fontys Casper Schellekens Fontys Jacqueline van den Broek Fontys Wilchard Steenbakkers, Data Excellence Het empirisch deel van het onderzoek op het terrein van portfolio management werd uitgevoerd door de studenten van Fontys Hogeschool ICT. Deze studenten 8 ICT governance in de tijd

9 waren: Beersum, P.A.I. van; Berkel, J.R.M. van; Berkel, M.A.M. van; Bremmers, C.H.P.M.; Bruggink, G.W.; Bruijn, R. de; Engels, X.; Helmer, R.A.H.; Hins, A.J.;Jans, R.C.W.; Janssen, S.F.M.; Linden,Jelle J.L.T; Macha roblishvili, G.; Peeters, M.; Pero, R.P.A.C.; Scholten, W.W.P.; Siebers, G.: Stuifmeel, W.K.; Theiner, W.; Thijssen, M.J.H.; Verloop, R.; Visser, W.; Vossen, J.M.O.; Vossen, S.; Vu, D.B.; Wijbenga, T.; Wit, R.G.J. de; Worms, R.. De studenten werkten in groepen. Elke groep interviewde een lid van de kenniskring en de manager van het Fontys rekencentrum. Vervolgens interviewden zij een ICT portfoliomanager in twee externe organisaties. Dit waren organisaties uit vijf sectoren. Deze organisaties waren: een elektrotechnische industrie, vanderlande, een chipsindustrie, een machinebouwer voor de chipsindustrie, Achmea, APG, een grote verzekeringsmaatschappij, Essent, Luchthaven Schiphol, ProRail, Ymere, de IB-groep, het Kadaster, het Ministerie van Landbouw, Voedselvoorziening en Natuurbehoud, een grote overheidsorganisatie, de Hanze Hogeschool, het ROC Eindhoven en de Universiteit Delft. Een oud medewerker van Organon gaf voorts een gastcollege over het gebruik van ICT portfoliomanagement bij Organon. Kenniskring Enterprise architecturen en organisatie/it alignment: Lucienne Wijgergangs Fontys Adri Cornelissen Fontys Rien Hamers Fontys Eric Bigot Simac Toon Abcouwer Universiteit van Amsterdam Ronald Ham Surffoundation Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door studenten van Fontys hogeschool ICT. Deze studenten zijn: Bram van Boldrik, Alex Broere, Robin Duijs, Paul P. Ekstein, Jordi Frijters, Joep Janssen, Jeroen J. Kemper, Bart Kleeven, Dung Mac, Rob T.A.N. Ojevaar, Wesley van Oorschot, Rutger Pels, Djimmy Radstok,Gert Jan van Schijndel,Mark van Veggel,Bart Volman, Guido G.H.W de Vries,Andy Wijman, Yifa Xu. De studenten werden ingedeeld in groepen. Elke groep interviewde op basis van een proefcase een lid van de kenniskring. Voorts werden de Informatiemanager en de manager van het Fontys rekencentrum geïnterviewd. Daarna interviewde elke groep de informatiemanager én de ICT manager van twee externe organisaties. Deze organisaties waren een grote pensioenuitvoerder, de Politie, een grote overheidsorganisatie belast met o.a. belastingheffing en inning, het Kadaster, de Dienst Uitvoering Onderwijs, Ymere, Prorail, de Hogeschool Arnhem-Nijmegen, de Hogeschool Inholland en de universiteiten van Tilburg, Eindhoven en Twente. Te voorbereiding op de interviews werd een gastcollege gegeven door Toon Abcouwer van de universiteit van Amsterdam. ICT governance in de tijd 9

10 Kenniskring Cloudcomputing Ronald Ham, Surf Foundation, Harald Vranken (Open Universiteit), Michiel van Best (Simac), Jacqueline van de Broek (Fontys), Frank Haverkort (Fontys) Casper Schellekens (Fontys). Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door studenten van Fontys hogeschool ICT. Deze studenten waren: Paul Bongers, Davy Cardinaal, Bjärni Coenen, Koen Dielis, Rob Dumernit, Koen Eijkemans, Perry Haast, Christian de Koning, Ruben van Kuijk, Gio Leito, Sebastiaan Lindenau,Otto Lodewijk, Sander Maas, Jeremy Pereira, Hans Rozendaal, Jeroen Teurlings, Dirk Voets en Pascal Widdershoven. Deze studenten werden ingedeeld in groepen. Elke groep interviewde eerst op basis van een oefencase een lid van de kenniskring. Vervolgens werd de manager van het Fontys rekencentrum geïnterviewd. Hierna nam elke groep een interview af bij een vrager en een aanbieder van clouddiensten. De vragers van clouddiensten waren de Hogeschool Inholland, de hogeschool Fontys, de politie regio Gelderland Midden, de universiteit van Amsterdam, de Open Universiteit, NXP semiconductors en DAF. De aanbieders van clouddiensten waren Microsoft, Google, IBM, AFAS, Accenture en SARA. Bij de voorbereiding van studenten voor het doen van de proefinterviews werd door Microsoft een gastcollege verzorgd. Kenniskring Compliance aan regels en standaards Eric Bigot, Simac, Yvette Friebel Fontys Casper Schellekens Fontys Jacqueline van den Broek Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door studenten van Fontys hogeschool ICT. Deze studenten waren: Tim Balmer, Wesley Bercx, Roel Bierens, Chun Teng Chiu, Tom Drissen, Ferdy de Groot, Mark van Heesch, Stefhan van Helvoirt, Benny van Heugten, André Heyms, Danny Hildebrand, Bart van Hooijdonk, Paul Ketelaars, Jeroen van de Laar, Luke Peeters, Stefan Pijls, Niels Relou, Stefhanie Silvius, Niek Smeets, Sander Snels, Steven van Stiphout, Dawid Tabak, Roy Teeuwen, Ron Triepels, Lars Uitslag, Bart van Deursen, Mitchell van de Ven en Robin Vossen. De studenten werden ingedeeld in groepen. Elke groep interviewde eerst op basis van een oefencase een lid van de kenniskring. Vervolgens werden óf de manager van het Fontys rekencentrum óf de ICT security manager van de hogeschool Fontys geïnterviewd. Hierna nam elke groep twee interviews af bij externe organisaties. De organisaties, die meewerkten aan dit onderzoek zijn: ABN-Amro, ASML, Achmea, 10 ICT governance in de tijd

11 De Bijenkorf, het Amphia Ziekenhuis, het Centraal Justiteel Incasso Bureau (CJIB), DAF, Delta Loyd, Essent, de hogeschool Arnhem-Nijmegen, de hogeschool Inholland, de hogeschool Fontys, het Kadaster, KPMG, Microsoft, het Ministerie van Economie, Landbouw en Innovatie, NXP, twee zelfstandigde bestuursorganen, de Politie en de woningstichting Ymere. Ter voorbereiding op de interviews werden gastcolleges gegeven door de Bijenkorf en door KPMG. Naast bovenstaande acht kenniskringen kende het lectoraat ICT governance een kenniskring om tot een master ICT governance te komen. In deze kenniskring hadden zitting: prof. Dr. A.Bijlsma (Open Universiteit en voorzitter), mevrouw dr. A. Conoutte-Potman (Open Universiteit, secretaris), H. Belder (Open Universiteit), ir. P de Rouw (Simac), R. Visser (KPN), Hanno Brandsema (KPN), prof. Dr. T. Grant (Nederlandse Defensie Academie), ir. S. van Laar (Fontys), A.Vissers (Fontys) en Th.J.G. Thiadens (Fontys, secretaris). Het werk van het lectoraat werd gestuurd door een adviesraad. Voorzitter van de adviesraad was de heer R. van Elderen, oud lid van het college van bestuur van Fontys hogescholen. Leden van de adviesraad waren de heer Ad Vissers, directeur Fontys hogeschool ICT, de heer B. Dortmans, algemeen directeur Simac ICT Nederland en de heer P. de Rouw, operationeel directeur Simac ICT Nederland. Simac ICT Nederland sponsort het lectoraat. Ik dank elk van de betrokkenen bij het lectoraat, te weten de leden van de adviesraad, de leden van de kenniskringen, de studenten, die het praktisch onderzoek uitvoerden en de organisaties, welke meewerkten of door het geven van een interview of door het houden van een gastcollege of door het publiceren van de resultaten van het lectoraat. Onder deze laatste organisaties vallen ondermeer het vakblad IT service magazine en het vakblad Finance&Control. Op deze wijze kon de huidige stand van zaken op een bepaald gebied in ons land in kaart worden gebracht en worden vastgelegd. Tevens kon zo tot een voorstel voor een master IT governance gekomen worden. Voorts wil ik Ad Vissers, directeur van Fontys hogeschool ICT, bedanken voor de gelegenheid, die hij mij gaf om vier jaar lang lector lector ICT governance te zijn bij zijn school voor ICT. Tenslotte bedank ik het bedrijf Simac voor het mogelijk maken van dit lectoraat door het financieel te sponsoren en tegelijk bij te dragen aan én deel te nemen in elk van haar activiteiten. Theo Thiadens, lector ICT governance , Fontys hogeschool ICT, Doorn, april ICT governance in de tijd 11

12 12 ICT governance in de tijd

13 1. Inleiding Dit boekje kent drie delen. Deze delen zijn: - Een openbare les, welke ingaat op de sturing en organisatie van ICT door de jaren heen en dat vooruitkijkt naar de sturing en organisatie van de informatieen ICT in de toekomst; - Een artikel, dat door de lector geschreven is in 1995 en dat vijftien jaar geleden inging op de mogelijkheden van ICT in 2025, Het artikel geeft de maatregelen aan, die genomen werden om daar te komen. - Een beschrijving van het lectoraat en haar werkwijze. Het artikel van 1995 is integraal opgenomen. De openbare les geeft ook een kijk op de toekomst. In de openbare les worden ook op basis van een historische trend voorspellingen gegeven over de sturing en organisatie van ICT in Deze voorspellingen zijn gebaseerd op de lijn wat betreft sturing en organisatie van ICT vanaf het jaar De openbare les kijkt vooruit. Het ziet de situatie in 2040, als een situatie, waarin ICT productie en distributie karaktertrekken zal hebben van de wijze welke we anno 2012 van de energie productie kennen. Daar is productie en distributie gescheiden én zien we een grote variëteit aan keuzen in contract en in bron van de energie. In de openbare les worden resultaten verwerkt van de diverse door het lectoraat gedane onderzoeken. Zo komen in de openbare les resultaten naar voren als: - De grotere standaardisatie van ICT, welke ondermeer naar voren komt uit het werken met een menukaart bestaande uit standaard ICT producten en diensten; - Het accent dat steeds meer gelegd zal worden op flexibiliteit qua mogelijkheden en gebruik van ICT. Organisaties lopen risico, als hun informatievoorziening niet agile genoeg is. - Het werken met duurzame ICT, wat mogelijk gemaakt wordt door wetgeving, welke verplichtingen oplegt op dit terrein; - De noodzaak tot overzicht van ICT projecten, wil een organisatie echt de inzet van ICT kunnen sturen. Alleen als men overzicht heeft, kan men ervoor zorgen, dat ICT bijdraagt aan het verwezenlijken van de strategie van zijn organisatie en focus aan de inspanningen op het terrein van ICT geven. Hiervoor houdt men portfolio s van ICT projecten bij; - Het werken van de informatie- en ICT voorzieningen binnen een kader, ook wel geheten architectuur. Duidelijk wordt dat de organisaties van vandaag en die van morgen aandacht moeten geven aan het inrichten van de vraagzijde; ICT governance in de tijd 13

14 - Echte cloud diensten zijn public cloud diensten; - Transparant sturen van ketens van ICT leveringsprocessen eist, dat de ICT leveringsketens beschreven zijn, men gebuikt maakt van standaard interfaces tussen de diverse processen in de ketens en ketenoverkoepelend zijn ICT leveringsketens stuurt; - Compliancy betekent anno 2012 vooral een focus op helderheid van rollen en functies en aan kunnen tonen van handelingen. Op de weg naar het jaar 2040 zal sturing van ICT steeds meer terecht komen op het sturen van het zelf implementeren en gebruiken van ICT én van het regie voeren over de levering van ICT producten en diensten van derden. De producten en diensten van deze derden zijn vanuit elke plaats en op elke tijd bereikbaar. Toegang hebben tot zijn informatievoorziening komt neer op het uploaden en downloaden van van data vanuit een cloud. Dit gebeurt met een veelheid aan devices. De leveringsketen van ICT producten en diensten, haar organisatie en haar sturing is transparant. De ICT producten en diensten passen in een set aan afspraken of te wel architectuur. Zij worden geleverd door duurzame faciliteiten, welke opereren compliant aan de voor hen geldende regelgeving. Men heeft overzicht van de in voorbereiding en in productie zijnde informatie- en ICT producten. 14 ICT governance in de tijd

15 2. ICT governance in de tijd 2.0 Samenvatting IT governance staat voor de sturing en de organisatie van de informatievoorziening en de informatie- en communicatietechnologie (ICT) van organisaties, ketens van organisaties en van communities. Verandering van deze technologie kan een organisatie andere mogelijkheden bieden. Kiest men om ICT in te zetten, dan kan dit betekenen, dat men zijn organisatie, die voor de informatievoorziening en/of ICT zorgt, moet veranderen. Tevens kan dit ertoe leiden dat men haar inzet anders bestuurt. De mogelijkheden van ICT zijn in afgelopen 40 jaar sterk veranderd. Van een logge op main-frame capaciteit berustende technologie zijn we naar een technologie gekomen, welke veel meer agile is. Zij gebruikt handige devices als Ipads en maakt het mogelijk om grote hoeveelheden gegevens te verzamelen en te verwerken. De tijd van bring your own device, van werken in de cloud en van omgaan met big data ziet het licht. De openbare les gaat in op de ontwikkelingen in de sturing en organisatie van ICT in de afgelopen veertig jaar en doet een voorspelling voor de sturing en organisatie van ICT in Dit is het jaar, waarin de lector 99 wordt. De openbare les bestaat uit vier delen. In het eerste deel wordt het begrip ICT governance uiteengezet en wordt ingegaan op de techniek, welke men bestuurt. In deel twee komt de organisatie, die ICT inzet moet leveren en die bestuurd wordt, aan de orde. Eerst wordt een typering van ICT organisaties gegeven. Vervolgens komt het onderzoek van Weil c.s. naar ICT governance in grote organisaties aan de orde. Deel drie van de openbare les geeft vervolgens aan, welke veranderingen in technologie er door de jaren heen plaats heeft gevonden en welke plaats kunnen vinden. Deel vier besluit de openbare les. Deel vier vat de externe invloeden op de besturing en organisatie van ICT en haar gevolgen voor ICT governance samen. Deze invloeden zijn de voortgaande commoditisering van hardware, het in steeds hoger tempo op de markt komen van nieuwe innovaties, het internationalere karakter van opereren van organisaties en de immer grotere worden mogelijkheden tot digitalisering. Zij leiden ertoe, dat de eigen organisatie zich concentreert op de invoering en het gebruik van ICT. ZIj laat het distribueren en produceren van ICT aan derden. De concentratie van organisaties op informatiemanagement en regie van ICT is geboren. Deze loop in sturing en organisatie van ICT vindt het fase verschil van 85 jaar daargelaten zijn parallel in de veranderingen in de sturing en organisatie van ICT governance in de tijd 15

16 energieproductie en distributie. Na de doorbraak van de inzet van electra in 1875 werd stroom door organisaties zelf opgewekt. Snel begreep men dat het produceren en distribueren hiervan geen kerntaak was en stoot men het produceren van energie af. Het wordt geconcentreerd in een nieuwe organisatie, de elektriciteitsfabriek. Dit leidt tot de opkomst van de gemeentelijke nutsbedrijven. Deze bedrijven fuseren in de loop der tijd en grote organisaties ontstaan. De overheid grijpt in. Zij splitst het produceren, distribueren en verkopen. De producenten kunnen nu aan het stroomnet hun energie leveren en worden hiervoor betaald. Energieclouds zijn geboren. 2.1 Waar gaat ICT governance over? Het begrip IT governance. Het begrip ICT-governance is in de literatuur verschillend gedefinieerd. Simonsson en Ekstedt (2006) onderzochten in 60 wetenschappelijke artikelen de definitie van ICTgovernance. De meest voorkomende definities, die zij vonden, zijn de vijf (exclusief de definitie van Thiadens) zoals die weergegeven zijn in figuur 2.1. (Dijkstra, 2011). Als men deze definities nader bekijkt, dan blijken zij alle de nadruk te leggen op besluitvorming. De verschillen in de definities liggen op de volgende terreinen: - de verschillende types management, welke bij de besluitvorming betrokken zijn. Dit kan zijn algemeen management, lijn- of functioneel management en/of informatie- en ICT-management. - het wel of niet incorporeren van de informatievoorzienings (IV) en ICT organisatie, die nodig is voor de realisatie van de ICT-inzet; - het meer of minder breed afbakenen van het organisatorische bereik, waarvoor besloten wordt. Dit bereik bestaat in zijn breedste vorm uit de eigen organisatie, de ketens waarin deze betrokken is en de communities, waaraan zij deelneemt. - het expliciet aangeven van de soort besluiten. Dit kunnen zijn besluiten van strategische en/of tactische aard 16 ICT governance in de tijd

17 Auteur Luftman (1996) De Haes en Van Grembergen (2004) IT Governance Institute (2004) Weill en Ross (2004) Webb (2006) Simonsson (2008) Thiadens (2008) Definitie IT governance is the degree to which the authority for making IT decisions is defined and shared among management, and the processes managers in both IT and business organizations apply in setting IT priorities and the allocation of IT resources. IT governance is the organizational capacity exercised by the board, executive management and IT management to control the formulation and implementation of IT strategy and in this way ensure the fusion of business and IT. IT governance is the responsibility of board directors and executive management. It is an integral part of enterprise governance and consists of the leadership and organizational structures and processes that ensure that the organization s IT sustains and extends the organization s strategies and objectives. IT governance is specifying the decision rights and accountability framework to encourage desirable behaviour in using IT. IT Governance is the strategic alignment of IT with the business such that maximum business value is achieved through the development and maintenance of effective IT control and accountability, performance management and risk management. IT governance is the preparation for, making of, and implementation of IT-related decisions regarding goals, processes, people, and technology on a tactical or strategic level. Het raamwerk van besluitvorming en verantwoordelijkheid in een organisatie of in een geheel van organisaties zoals een keten of community, om het gewenste resultaat met ICT te realiseren. Deze besluitvorming leidt tot besturing en organisatie van een organisatie voor de inzet van ICT. Figuur 2.1: Enige definities van ICT-governance uit de literatuur ICT governance in de tijd 17

18 Deze ambiguïteit in definities kan een aantal oorzaken hebben. Als we kijken naar de organisaties en personen, die een definitie van ICT governance hebben gegeven, dan blijkt, dat : - het komen tot een definitie een verschillende achtergrond te heeft. Weil c.s. (2004) kwamen tot hun definitie, toen zij de sturing en organisatie van ICT in grote organisaties onderzochten. Hun onderzoek betrof een organisatie op zich. Thiadens (2008) constateerde in een aantal onderzoeken, dat sturing en organisatie van ICT niet alleen individuele organisaties betrof, maar dat sturing en organisatie van ICT ook speelt in ketens en communities, waaraan twee of meer individuele organisaties deelnemen. (kenniskring methoden, 2011). Simonsson c.s. maakten een inventarisatie van de wijze, waarop IT governance in rond zestig wetenschappelijke artikelen is gedefinieerd, - de diverse onderzoekers voorts spreken vanuit verschillende invalshoeken. Luftman (1996) spreekt bijvoorbeeld vanuit een bedrijfskundige achtergrond. De definitie van van Grembergen (2004) komt van iemand met een achtergrond als accountant ; die van Weil c.s. (2004) komt van iemand met een achtergrond als onderzoeker. Kijkende naar de verschillen in definities en naar de wijze, waarop de samenleving omgaat met het begrip, dan wordt in deze openbare les de definitie van Thiadens (2008) gehanteerd. Deze definitie luidt ICT governance is: Het raamwerk van besluitvorming en verantwoordelijkheid in een organisatie of in een geheel van organisaties zoals een keten of community, om het gewenste resultaat met ICT te realiseren. Deze besluitvorming leidt tot besturing en organisatie van een organisatie voor de inzet van ICT. Bij deze besturing wordt gestuurd op maximalisatie van waarde uit de investeringen in ICT, hierbij reken ing houdende met het risico bij de inzet van ICT (Kenniskring ICT risk, 2009) én werkende binnen de grenzen die wet, regelgeving en normen aangeven (kenniskring Compliance, 2012) De bestuurde technologie Applegate (2009) c.s. geven aan, dat de objecten voor sturing de ICT infrastructuur en de ICT applicaties zijn. Analytisch bezien onderscheiden zij twee types van objecten (figuur 2.2). Dat zij de ICT infrastructuur en de ICT applicaties. De ICT infrastructuur is hierbij opgedeeld in een technische ICT infrastructuur en een informatische ICT infrastructuur (Thiadens, 2008). De technische infrastructuur bestaat uit opslag-, verwerkings-, transport en in- en uitvoer- voorzieningen inclusief de daarbij horende systeemsoftware. De informatische infrastructuur omvat ontwikkel- en beheersoftware. 18 ICT governance in de tijd

Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak.

Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak. Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak. Programma: 1. Fontys, hogeschool ICT, en zijn lectoraten. 1.1. Focus punt voor onderzoek. 1.2. Hoe maakt het lectoraat IT governance

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

INZET VAN ICT BIJ COMPLIANCE AAN REGELGEVING

INZET VAN ICT BIJ COMPLIANCE AAN REGELGEVING FINANCE CONTROL & Corporate governance INZET VAN ICT BIJ COMPLIANCE AAN REGELGEVING Wat betekent compliance aan regelgeving voor de inzet van ICT? De conclusie is dat compliance kan leiden tot duidelijke

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

ICT portfoliomanagement De status in Nederland in 2010 Kenniskring portfolio management

ICT portfoliomanagement De status in Nederland in 2010 Kenniskring portfolio management ICT portfoliomanagement De status in Nederland in 2010 Kenniskring portfolio management ICT portfoliomanagement 1 ICT portfoliomanagement Kenniskring portfolio management Lectoraat ICT governance, Fontys

Nadere informatie

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Een toepassing van het Amsterdams Informatiemanagement Model (AIM-model) Th. J.G. Thiadens c.s. Het Amsterdams Informatiemodel (AIM) ofwel het AIM-model

Nadere informatie

PORTFOLIOMANAGEMENT IN NEDERLAND

PORTFOLIOMANAGEMENT IN NEDERLAND Informatiemanagement Resultaten van een empirisch onderzoek PORTFOLIOMANAGEMENT IN NEDERLAND Organisaties hebben vaak te maken met een groot aantal verschillende IT-projecten die gelijktijdig lopen. Om

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 21 November 2013 Utrecht Agenda Introductie Aanleiding Cloud in het onderwijs Veranderingen voor de organisatie Interactieve workshop Afsluiting 2 Aanleiding

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Onderwijsgroep Tilburg De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Even voorstellen Jan Schrevel jan@jsad.nl +31625181818 Projectleider Blauwdruk Joël de Bruijn jdebruijn@onderwijsgroeptilburg.nl +31614241587

Nadere informatie

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze?

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze? Werkplek anno 2013 Welkom Agenda Bas van Dijk & Peter Klix (EIC) Pauze HP Converged infrastructuur Johan Benning Presales consultant HP Diner Wie is wie Bas van Dijk Infrastructuurarchitect Specialisatie

Nadere informatie

Help, wij hebben (g)een informatiemanager!

Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Informatiemanagement in het MBO Jan Bartling Jan Kees Meindersma Bas Vermolen Bram Lankreijer Marc van Leeuwen 14 september 2011 1 Het bestaansrecht van IM Onbekend

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Algemene gegevens Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Organisatie waarin ik werkzaam ben Mijn positie binnen deze organisatie Het volgende invullen wanneer u werkzaam bent in

Nadere informatie

Dicht het security gat - Microsoft SharePoint, OCS, en Exchange met Secure File Sharing Heeft uw organisatie ook een Dropbox probleem?

Dicht het security gat - Microsoft SharePoint, OCS, en Exchange met Secure File Sharing Heeft uw organisatie ook een Dropbox probleem? Dicht het security gat - Microsoft SharePoint, OCS, en Exchange met Secure File Sharing Heeft uw organisatie ook een Dropbox probleem? Executive summary Organisaties maken meer en meer gebruik van online

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Inrichting ICT organisatie

Inrichting ICT organisatie Inrichting ICT organisatie Taken en verantwoordelijkheden ICT discipline Klassieke ICT Organisatie Ontwikkelen strategie strategisch plan architectuur opstellen automatiseringsplan Leveren applicaties:

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over Samenvatting 'Informatiemanagement en -beleid' zijn voorwaardelijk voor een gezonde en effectieve informatiehuishouding.

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Mark Jenniskens MARK JENNISKENS, SENIOR CONSULTANT MOBILE ENTERPRISE M.Jenniskens@strict.nl 06-54 24 69 57 @markjenniskens www.linkedin.com/in/markjenniskens

Nadere informatie

Hoe kan de ontwikkeling van sturing en organisatie bij verzelfstandigde ictorganisaties

Hoe kan de ontwikkeling van sturing en organisatie bij verzelfstandigde ictorganisaties De ontwikkeling van sturing en organisatie bij verzelfstandigde ictorganisaties Hoe kan de ontwikkeling van sturing en organisatie bij verzelfstandigde ictorganisaties na verzelfstandiging worden bepaald

Nadere informatie

BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering.

BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering. BYOD, Outsourcing van de ICT naar de werknemer? Handvatten voor besluitvorming en invoering. Ruud Kurver Platform Outsourcing Nederland, 28 juni 2012 Introductie Product Manager Services, Telindus-ISIT

Nadere informatie

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Aeres Groep Groene sector in midden Nederland 20 locaties: Utrecht, Flevoland en Gelderland

Nadere informatie

ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland

ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland Kenniskring architectuur Lectoraat ICT governance, Fontys Hogeschool

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Verzorgd door: Camille van Dongen, itelligence Fouad Allabari, i3 Woerden 4 februari 2011 Agenda Voorstellen itelligence & i3 Business Intelligence SAP Business

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

De outsourcing aanpak van PGGM

De outsourcing aanpak van PGGM De outsourcing aanpak van PGGM 10 jaar PON - Hét Outsourcing Congres 12 November 2015 Hans van der Zwaag ICT & Facility Services 8 jaar ervaring met een sterk gevirtualiseerde ICT infrastructuur Mainframe

Nadere informatie

Alignment en architectuur van ICT

Alignment en architectuur van ICT Informatiemanagement Het Amsterdams informatiemanagementmodel Alignment en architectuur van Het Amsterdams Informatiemanagementmodel (AIM), ofwel het negenvlak, wordt gebruikt om de afstemming tussen bedrijfsprocessen

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance 2011 Perceptie Als Leidraad Voor Verbeteringen Perceptie is realiteit. Perceptie is persoonlijk. Perceptie is leidend

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Domeinbeschrijving Bachelor of ICT. Duurzaam & ICT 30 januari 2014. Jan Dirk Schagen Bestuurslid HBO-I

Domeinbeschrijving Bachelor of ICT. Duurzaam & ICT 30 januari 2014. Jan Dirk Schagen Bestuurslid HBO-I Domeinbeschrijving Bachelor of ICT Duurzaam & ICT 30 januari 2014 Jan Dirk Schagen Bestuurslid HBO-I Sneak Preview: domeinbeschrijving Bachelor of ICT 3.0 Jan Dirk Schagen is bestuurslid van de HBO-I stichting,

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Onderkennen en optimaliseren van ICT-serviceketens

Onderkennen en optimaliseren van ICT-serviceketens Onderkennen en optimaliseren van ICT-serviceketens Th.J.G. Thiadens e.a. 0. Samenvatting 1 1. ICT-serviceketens en hun optimalisatie 1 2. ICT-serviceketens en hun optimalisatie in theorie 2 2.1. Opbouw

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet Qsuite in een mobiele applicatie Geschikt voor telefoon en tablet Er is geen stoppen meer aan Het internetgebruik in de wereld neemt iedere dag toe. IT is overal,. Internet is steeds meer, vaker en sneller

Nadere informatie

Vertrouwen in ketens. Jean-Paul Bakkers

Vertrouwen in ketens. Jean-Paul Bakkers Vertrouwen in ketens Jean-Paul Bakkers 9 april 2013 Inhoud Het probleem Onderlinge verbondenheid De toekomstige oplossing TTISC project Discussie Stelling Wat doet Logius al Business Continuity Management

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

TechReady - NextGen Productivity

TechReady - NextGen Productivity TechReady - NextGen Productivity 08:30 09:00 Ontbijt 09:00 10:00 Keynote 10:00 10:15 Pauze Hans van der Meer (Microsoft) & Danny Burlage (Wortell) TRACKS 1. Ervaringen uit de praktijk 2. Productiviteit

Nadere informatie

Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement. 3 oktober 2011. de kwaliteitsmanager krijgt de handreiking met lean.

Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement. 3 oktober 2011. de kwaliteitsmanager krijgt de handreiking met lean. Even voorstellen De Week van Kwaliteitsmanagement Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement 3 oktober 2011 Barry Derksen Business & IT Trends Institute Barry Derksen, Directeur BITTI B.V., Bedrijf met

Nadere informatie

TRENDS IN IT BESCHIKBAARHEID

TRENDS IN IT BESCHIKBAARHEID TRENDS IN IT BESCHIKBAARHEID TRENDS IN IT BESCHIKBAARHEID Het succes en de acceptatie van ICT-oplossingen staat of valt met de beschikbaarheid ervan en deze dient dan ook altijd zo hoog mogelijk te zijn.

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

CLOUD COMPUTING. Permanente PE Educatie. Businesscase en risico s. The NIST cloud definition framework

CLOUD COMPUTING. Permanente PE Educatie. Businesscase en risico s. The NIST cloud definition framework Businesscase en risico s CLOUD COMPUTING FINANCE CONTROL & Informatiemanagement Permanente Cloud computing is in. Maar wat is het precies? Wat is de businesscase ervan? En wat zijn de risico s? De auteur

Nadere informatie

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen.

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen. Applicatiebeheer het beheren van applicaties. [functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. Beheer (beheren) Control Onder de activiteit applicatiebeheer valt de ontwikkeling,

Nadere informatie

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 business context Innovatie Platform Klantinteractie Klantinzicht Mobiel Social Analytics Productiviteit Processen Integratie Apps Architectuur Wat is

Nadere informatie

Remcoh Mobile Device beheer. Remcoh legt uit

Remcoh Mobile Device beheer. Remcoh legt uit Remcoh Mobile Device beheer Remcoh legt uit White Paper Middels deze white paper informeert en adviseert Remcoh u over slim beheer van mobiele apparaten en toegang daarmee tot uw bedrijfsgegevens. Waarom

Nadere informatie

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Inhoud van de presentatie Waarom dit onderzoek? Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Contract- en Service Management in de CLOUD. 29 September 2011

Contract- en Service Management in de CLOUD. 29 September 2011 Contract- en Service Management in de CLOUD 2011 29 September 2011 Agenda Opening CLOUD Service Management in de cloud (de praktijk) Vragen / discussie Opening Opening Jos Beeloo Service Manager Gerard

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken.

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Cloud computing Kennismaking Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Onze kennis, ervaring, methodieken en ons netwerk levert aantoonbare toegevoegde waarde en

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice De thema voor deze presentatie: Onderzoeksresultaten betreffende het

Nadere informatie

Van idee tot ICT Oplossingen

Van idee tot ICT Oplossingen Van idee tot ICT Oplossingen Het A utomatiseren B eheren C ontroleren van Informatie Systemen Historie Parnassia Groep Parnassia: fusie organisatie 1999 2 Psychiatrische ziekenhuizen Verslavingszorg Zuid

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Software Defined Datacenter Visie van Cisco. Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015

Software Defined Datacenter Visie van Cisco. Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015 Software Defined Datacenter Visie van Cisco Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015 Tomorrow Starts Here. Make amazing things happen by connecting

Nadere informatie

OPTIMALISEREN VAN ICT-SERVICEKETENS

OPTIMALISEREN VAN ICT-SERVICEKETENS Informatiemanagement Ervaringen van acht grote organisaties OPTIMALISEREN VAN ICT-SERVICEKETENS Snelle aanpassing van producten vereist ook een snelle aanpassing van de ICT om dat product te leveren. Dat

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Een betere zorg is ook onze zorg. CIO 3.0 ITS BEHAVIOR THAT CREATES VALUE, NOT STRATEGY (P. WEILL, 2004) Mirjam Verheijen, professional partner

Een betere zorg is ook onze zorg. CIO 3.0 ITS BEHAVIOR THAT CREATES VALUE, NOT STRATEGY (P. WEILL, 2004) Mirjam Verheijen, professional partner Een betere zorg is ook onze zorg. CIO 3.0 ITS BEHAVIOR THAT CREATES VALUE, NOT STRATEGY (P. WEILL, 2004) Mirjam Verheijen, professional partner DE CIO IN 20.. VERDER INNOVATIE BEGINT VAAK BIJ FRUSTRATIE

Nadere informatie

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008 in samenwerking met Invloed op de IT-organisatie Welk van onderstaande ontwikkelingen zullen in de komende twee jaar grote invloed hebben op uw IT-organisatie?

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009. Karin van IJsselmuide. Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009. Karin van IJsselmuide. Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie : Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009 Karin van IJsselmuide Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie Inhoud Voorstellen Context IT-inkoop Opzetten van een complex sourcingtraject Realisatie van het

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

> 2 INTRODUCTIES > HENK DUBBELMAN > ICT DIRECTEUR > GRAFISCH LYCEUM ROTTERDAM > JOHN ONION > PRINCIPAL ASSOCIATE > ARLANDE

> 2 INTRODUCTIES > HENK DUBBELMAN > ICT DIRECTEUR > GRAFISCH LYCEUM ROTTERDAM > JOHN ONION > PRINCIPAL ASSOCIATE > ARLANDE > 2 INTRODUCTIES 29 STE SAMBO-ICT CONFERENTIE - 16 JANUARI 2014 - DOETINCHEM > HENK DUBBELMAN > ICT DIRECTEUR > GRAFISCH LYCEUM ROTTERDAM > DUBBELMAN@GLR.NL > JOHN ONION > PRINCIPAL ASSOCIATE > ARLANDE

Nadere informatie

white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze?

white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze? white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze? 1 Voorwoord 1. ehrm oplossing: impact van de keuze 2. Overzicht oplossingen 3. Project organisatie voor ehrm 4. Van ambitie tot keuze

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie