hoofdgroep maatschappelijke technologie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "hoofdgroep maatschappelijke technologie"

Transcriptie

1 hoofdgroep maatschappelijke technologie organisatie voor. toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Rapport nr. Project nr. Datum R 84/ ONDERZOEK NAAR DE BIODEGRADATIE VAN DE KLEURSTOF PIGMENT GREEN IN ZEEWATER postbus AE delft H. Oldersma et al. bezoekadres schoemakerstraat 97 telex zptno J telefoon Auteurs : H. Oldersma Drs. A.O. Hanstveit Ir. J.k. de Kreuk Mw. E. v.d. Hoek Opdrachtgever : Rijkswaterstaat Directie Waterhuishouding en Waterbeweging Postbus EX 's-gravenhage INHOUD SAMENVATTING EN CONCLUSIE 1. INLEIDING RESULTATEN EN DISCUSSIE 4. MATERIALEN 2.1 De onderzochte kleurstof 2.2 Het toetsmedium 2.3 De toetsmethode 2.4 Analytische methoden REFERENTIES Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd enlof openbaar gemaakt door middel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van TNO." Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor Onderzoeks- en Ontwikkelingsopdrachten aan TNO, 1979" dan wei de desbetreffende terzake tussen partijen gesloten overeenkomst , TNO, 's-gravenhage

2 SAMENVATTING EN CONCLUSIE De biodegradatie van de kleurstof Pigment Green werd bepaald volgens een gemodificeerde versie van de "Closed Bottle Test" (OECD 301D), waarbij Schevenings zeewater als medium en als ent werd gebruikt. Er werden drie toetsen uitgevoerd, die met tussenpozen van 1 week werden ingezet. De biodegradatie werd gevolgd met twee analysemethoden : bepaling van de biologische zuurstofvraag (BZV) en bepaling van verandering van het organisch koolstofgehalte (TOC). Gedurende 8 weken werd geen significante biodegradatie gevonden.

3 1. INLEIDING De opdrachtgever verzocht de biodegradatie in marien milieu te bepalen van de kleurstof Pigment Green. Het onderzoek werd uitgevoerd volgens de gemodificeerde "Closed Bottle Test" (OECD 301D) (4.1), waarbij natuurlijk zeewater werd gebruikt. De kleurstof werd geleverd door de opdrachtgever.

4 2. MATERIALEN EN METHODEN 2.1 DE ONDERZOCHTE KLEURSTOF Van de te onderzoeken kleurstof Pigment Green ontvingen we ca. 100 g van de opdrachtgever in een plastic pot met de codering : Heliogen - Green L 8730 ( ), een handelsnaam voor Pigment Green. Van deze stof werd een oplossing bereid door 0,1 g onder verwarming en ultrasoon trillen (ca. 1 uur) op te lossen in 100 ml gedestilleerd water. 2.2 HET TOETSMEDIUM Als toetsmedium werd zeewater gebruikt, afkomstig van de Scheveningse kust dat op 20 C werd gebracht, belucht en verrijkt werd met 0,1 g NaNO3 per liter en 0,02 g K2PO4 per liter (4.2). 2.3 DE TOETSMETHODE De toets werd volgens een gemodificeerde OECD 301D norm (4.1) uitgevoerd. Twee, resp. 10 mg van de kleurstof werden per liter medium toegevoegd. Als toetsvaten werden BOD-flessen met ingeslepen stop en een inhoud van ca. 300 ml gebruikt. De vaten werden geheel gevuld met het toetsmedium en de verschillende toevoegingen, zodat onderstaande parameters werden onderzocht. - Zeewater zonder nutriënten ; - Toetsmedium, gesteriliseerd met 0,1 mg HgCl2 per liter (controle op hydrolyse ; - Toetsmedium met 0,5 mg allylthioureum per liter (controle op nitrificatie) (4.3) ; - Toetsmedium (controle van zuurstofvraag in het zeewater) ; - Toetsmedium met 2 mg Na-acetaat per liter (controle biologische activiteit) (4.3) ; - Toetsmedium met 2 en 10 mg kleurstof per liter, gesteriliseerd met 0,1 mg HgCl2 per liter (controle op hydrolyse) ; - Toetsmedium met 2 en 10 mg kleurstof per liter met 0,5 mg allylthioreum per liter (controle op nitrificatie) ; - Toetsmedium met 2 en 10 mg kleurstof per liter met 2 mg Na-acetaat per liter (controle biologische activiteit).

5 In totaal werden drie toetsen ingezet, namelijk op 19 en 28 oktober en 3 november De eerste toets werd in drievoud ingezet, de twee volgende in tweevoud. In de twee laatste toetsen werden hydrolyse en nitrificatie echter niet gecontroleerd. In de laatste proef werd de biologische activiteit met 8 mg Na-acetaat per liter gecontroleerd. Na 0, 7, 14, 28 en 56 dagen werden monsters genomen en werden zuurstofgehalte en TOC bepaald. 2.4 ANALYTISCHE METHODEN De volgende analyses werden uitgevoerd : - Analyse van opgeloste zuurstof (DO) met een Yellow Springs, YSI model 54 zuurstofmeter ; - Analyse van de totale organische koolstof concentratie (TOC) van de toetsvloeistof. Hiervoor werden uit elk toetsvat 3 monsters van 2 ml genomen en overgebracht in glazen 10 ml-ampullen. Na toevoeging van een oplossing met ortho-fosforzuur en kaliumpersulfaat in water werd zuurstof door geleid om de kooldioxide te verwijderen, waarna de ampullen werden dichtgesmolten. De ampullen werden vervolgens 30 min. op 134 C verhit. De door oxidatie van organische verbindingen verkregen CO2 werd bepaald met een Oceanographic International Corp. Model 524 TOC-analyser.

6 3. RESULTATEN EN DISCUSSIE Uit het verloop van de zuurstofconcentratie blijkt dat in geen van de toetsen de zuurstofvraag significant toenam na toevoeging van de kleurstof. Uit de zuurstofvraag als gevolg van toevoeging van acetaat blijkt de activiteit van het inoculum voldoende was. Enige remming van de activiteit van micro-organismen in het water werd gevonden. Bij een toevoeging van 2 mg kleurstof per liter medium werd na 14 dagen incubatie een remming gevonden in de afbraak van Na-acetaat van 9-11% ; bij een toevoeging van 10 mg bedroeg deze 12-19%. De TOC-metingen gaven naar verwachting grote spreiding te zien. De slechte oplosbaarheid en affinitiet van de kleurstof voor glas en deeltjes in het water zijn hiervan de oorzaak. Gedurende de toets bleek veel kleurstof neer te slaan c.q. te hechten aan vaste (zand-)deeltjes. De conclusie is derhalve dat de kleurstof gedurende 8 weken niet wordt afgebroken in zeewater.

7 MTJ14/C 7 Resultaten van de eerste proef met de kleurstof. Tabel 1 Resultaten van de zuurstof bepalingen : zuurstofvraag in mg.02.1 Inhoud proefvat Incubatietijd in dagen Controle zeewater 1,27 1,33 2,73 2,76 Toetsmedium + 2 ppm kleurstof 1,1 1,8 2,2 2,4 Toetsmedium + 10 ppm kleurstof 1,0 1,9 1,6 3,0 Toetsmedium + acetaat 2,7 3,6 3,6 Toetsmedium + 2 ppm kleurstof + acetaat 2,7 3,2 - Toetsmedium + 10 ppm kleurstof + acetaat 2,7 2,9 - Toetsmedium + 2 ppm kleurstof + HgCl ,8 Toetsmedium + 10 ppm kleurstof + HgCl ,0 Toetsmedium + allylthioureum ,4 Tabel 2 TOC-waarden ((relatief) verschil met blanco zeewater) in mg.c.1 Inhoud proefvat Incubatietijd in dagen Gemiddelde en (spreiding) Toetsmedium + 2 ppm kleurstof 0 0,42 (-0,01 1,35) 28 1,88 ( 1,72 2,03) 57 1,03 ( 0,72 1,39) Toetsmedium + 2 ppm kleurstof + HgCl 2 0 2,51 ( 2,34 2,60) 57 2,06 (-1,96 5,04) Toetsmedium + 10 ppm kleurstof 0 2,68 ( 1,92 3,60) 28 1,33 (-0,46 3,62) 57 0,98 (-0,24 2,60) Toetsmedium + 10 ppm kleurstof + HgCl2 0 2,43 ( 1,45 3,16) 57 1,05 ( 0,48 1,34)

8 Resultaten van de tweede proef met de kleurstof. -1 Tabel 3 Resultaten van de zuurstof bepalingen : zuurstofvraag in mg.02.1 Inhoud proefvat Incubatietijd in dagen Controle zeewater To'etsmedium + 2 ppm kleurstof 1,4 2,3 3,0 3,9 Toetsmedium + 10 ppm kleurstof 1,1 2,1 2,6 3,6 Toetsmedium + acetaat 2,8 4,0 4,6 5,4 Toetsmedium + 2 ppm kleurstof + acetaat 2,7 3,6 - - Toetsmedium + 10 ppm kleurstof + acetaat 2,6 3,5 - -

9 Resultaten van de derde proef met de kleurstof. -1 Tabel 4 Resultaten van de zuurstof bepaling : zuurstofvraag in mg.02.1 Inhoud proefvat Incubatietijd in dagen Controle zeewater 2,9 3,5 4,4 5,6 Toetsmedium + 2 ppm kleurstof 2,4 3,0 4,0 5,5 Toetsmedium + 10 ppm kleurstof 1,8 2,4 2,8 3,8 Toetsmedium + acetaat 9,0 10,0 Toetsmedium + 2 ppm kleurstof + acetaat 8,3 9,1 Toetsmedium + 10 ppm kleurstof + acetaat 7,0 8,4 - Tabel 5 TOC-waarden {(relatief) verschil met blanco zeewater) in mg.c.l Inhoud proefvat Incubatietijd in dagen Gemiddelde en (spreiding) Toetsmedium + 2 ppm kleurstof 0 1,07 (0 ) 25 1,89) 28 1,70 (1,62 1,77) 56 1,85 (1,20 2,49) Toetsmedium + 10 ppm kleurstof 0 2,97 (1,39 4,54) 28 1,20 (1,00 1,40) 56 1,52 (1,04 1,99)

10 4. REFERENTIES 1. OECD 301 D Ready biodegradability : Closed bottle test. OECD Guideline for testing of chemicals 301D. OECD, Paris, Afbreekbaarheid, Toxiciteit en Bio-accumulatie. Bepaling van de afbreekbaarheid. Hfdst Staatsuitgeverij, Den Haag (1980). 3. NEN Bepaling van het biochemisch zuurstofverbruik (BZV). Nederlandse Norm. Nederlands Normalisatie Instituut, Rijswijk, NPR 6513 Water-Screening test for ready biodegradation of organic compounds. Nederlandse Praktijk Richtlijn NPR Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 1982.

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Beoordelen van milieu-informatie over producten/afvalwaters. Biodegradeerbaarheid

Beoordelen van milieu-informatie over producten/afvalwaters. Biodegradeerbaarheid Beoordelen van milieu-informatie over producten/afvalwaters Biodegradeerbaarheid Doelstelling Hoe beoordeel je of een stof: - milieuvriendelijk is - een impact heeft op een waterzuiveringsinstallatie -

Nadere informatie

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,.

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,. Nederlandse organisatie Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek o. LI YT,,.,- Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk

Nadere informatie

Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters

Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters februari 2010 Pagina 1 van 7 WAC/V/B/005 INHOUD 1 INLEIDING... 3 2 PRINCIPE... 3 3 BIODEGRADATIEVOORWAARDEN... 3 4 TESTVOORWAARDEN... 3 5 MATERIAAL... 4 5.1

Nadere informatie

SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN HET ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE IN BODEM

SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN HET ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE IN BODEM SPECTROFOTOMETRISCHE BEPALING VAN HET ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE IN BODEM 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Deze methode beschrijft de spectrofotometrische bepaling van het organisch koolstofgehalte in bodem

Nadere informatie

Vergisting van eendenmest

Vergisting van eendenmest Lettinga Associates Foundation for environmental protection and resource conservation Vergisting van eendenmest Opdrachtgever: WUR Animal Sciences Group Fridtjof de Buisonjé Datum: 3 oktober 2008 Lettinga

Nadere informatie

Q. UM~ C~,,~,h. Q R-Do o q73. hoofdgroep maatschappelijke technologie. Source: http://industrydocuments.library.ucsf.edu/tobacco/docs/ysny0108

Q. UM~ C~,,~,h. Q R-Do o q73. hoofdgroep maatschappelijke technologie. Source: http://industrydocuments.library.ucsf.edu/tobacco/docs/ysny0108 Q R-Do o q73 hoofdgroep maatschappelijke technologie organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek O Rapport nr. : R 83/102 Opdracht nr. : 10614 Datum : 1983-06-03 VERGELIJKEND ONDERZOEK

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water

Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water september 2009 Pagina 1 van 5 WAC/III/D/050 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 DEFINITIES...

Nadere informatie

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Michel van Son NMi Van Swinden Laboratorium B.V. Afdeling MDKV+CH Datum: 22 juni 2007 Rapportcode: S-CH.07.11 De werkzaamheden die worden beschreven

Nadere informatie

Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water

Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water januari 2005 1/6 WAC/III/D/050 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR

Nadere informatie

Schoonmaakvalidatie. Door Nicole Vink en Annemarie van Diepen

Schoonmaakvalidatie. Door Nicole Vink en Annemarie van Diepen Schoonmaakvalidatie Door Nicole Vink en Annemarie van Diepen Inhoud Schoonmaakprocedure Risico-analyse Keuze worst case product Berekening MTR Controle effectiviteit schoonmaakprogramma Keuze en validatie

Nadere informatie

(100 T ) / 75 (1) T = (CZV- BZVoneindig) / CZV x 100 % (2)

(100 T ) / 75 (1) T = (CZV- BZVoneindig) / CZV x 100 % (2) Indien de CZV-waarde voor ten minste 25% afkomstig is van biologisch niet of nagenoeg niet afbreekbare stoffen in het afvalwater, wordt op die waarde een correctie toegepast door deze te vermenigvuldigen

Nadere informatie

Methoden voor de bepaling van groepsparameters

Methoden voor de bepaling van groepsparameters Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Methoden voor de bepaling van groepsparameters Versie november 2016 WAC/III/D Inhoud INHOUD 1 Drinkwater 3 2 Afvalwater 5 3 Grondwater 8 4

Nadere informatie

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte.

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte. Notitie Datum: 3 november 2014 Onderwerp: Watermonsters nemen en conserveren Algemeen Dit document beschrijft de flessen, conservering en de werkwijze voor het vullen van watermonsters. De conservering

Nadere informatie

INSTITUUT TNO VOOR BOUWMATERIALEN EN BOUWCONSTRUCTIES TOEGEPAST-NATUURWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK

INSTITUUT TNO VOOR BOUWMATERIALEN EN BOUWCONSTRUCTIES TOEGEPAST-NATUURWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK * T 'W RAPPORT BETREFFENDE HET GEDRAG BIJ EENZIJDIGE VERHITTING VAN 3 LICHTGEWICHT BETONPLATEN VOORZIEN AAN DE ONDERZIJDE VAN EEN LAAG STEENWOL EN EEN LAAG PYROK MET STREKMETAAL. KA' ' ' F Sk l. lwe Rapportnuinmer

Nadere informatie

Nummer : 17UTP Barcode : 17UTP. Definitieve wijzigingsbeschikking. Het dagelijks bestuur van waterschap Brabantse Delta;

Nummer : 17UTP Barcode : 17UTP. Definitieve wijzigingsbeschikking. Het dagelijks bestuur van waterschap Brabantse Delta; Nummer : 17UTP Barcode : 17UTP Definitieve wijzigingsbeschikking Het dagelijks bestuur van waterschap Brabantse Delta; Beschikkende op de aanvraag van Wematech Milieu Adviseurs B.V. namens Brabant Water

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende. (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE:

Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende. (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE: Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE: KWANTIFICERING EN KWALIFICERING VAN ORGANISCH MATERIAAL IN MARIENE SEDIMENTEN: HUN ONDERLINGE RELATIES

Nadere informatie

Stabiliteit met gesloten respirometer

Stabiliteit met gesloten respirometer Compendium voor monsterneming en analyse in uitvoering van het Materialendecreet en het Bodemdecreet Versie november 2014 CMA/2/IV/25 Inhoud INHOUD 1 Doel en toepassingsgebied 3 2 Principe 3 3 Monsterbehandeling

Nadere informatie

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Onderzoek waterkwaliteit en Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Met behulp van kiezel, grof en fijn zand, actieve kool en wat watten werd het natuurlijk zuiveringssysteem van de bodem nagebootst.

Nadere informatie

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar 17-1- Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar BODEM De Bodem Van Groot naar Klein tot zeer klein 2 1 17-1- Bodemprofiel Opbouw van de bodem Onaangeroerd = C Kleinste delen = 0 en A Poriënvolume

Nadere informatie

BAM - Bemonsterings- en analysemethodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van snel vrijkomende organische stikstof

BAM - Bemonsterings- en analysemethodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van snel vrijkomende organische stikstof - Bemonsterings- en analysemethodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van snel vrijkomende organische stikstof VERSIE 3.0 juni 2010 Pagina 1 van 5 BAM/deel 1/12 1 PRINCIPE Het

Nadere informatie

Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37

Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37 Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Opbrengstverklaring Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN MOLBEREKENINGEN

OEFENOPGAVEN MOLBEREKENINGEN OEFENOPGAVEN MOLBEREKENINGEN * = voor VWO Salmiak, NH 4 Cl(s), kan gemaakt worden door waterstofchloride, HCl(g), te laten reageren met ammoniak, NH 3 (g) 01 Wat is de chemische naam voor salmiak? 02 Geef

Nadere informatie

Antwoorden oefenopdrachten Civieltechnische Milieukunde

Antwoorden oefenopdrachten Civieltechnische Milieukunde Antwoorden oefenopdrachten Civieltechnische Milieukunde Hoofdstuk 2 en 3 1..4 massaprocent =.4 g Cl/ g beton = 4 mg/kg (ppm) Molaliteit:.11 mol/kg. Molariteit:.26 mol/l. Normaliteit:.26 eq/l. Het volume

Nadere informatie

Programma OK 01. Composteerbaarheid van producten

Programma OK 01. Composteerbaarheid van producten Datum van toepassing : 2012-03-01 Pag. : 1 / 5 Programma OK 01 Composteerbaarheid van producten In geval van twijfel, is enkel de engelstalige versie geldig. Ref. Specificatie 1. Scope 2 Alle Industrieel

Nadere informatie

STABILITEIT MET GESLOTEN RESPIROMETER

STABILITEIT MET GESLOTEN RESPIROMETER STABILITEIT MET GESLOTEN RESPIROMETER 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Deze procedure vervangt de procedure CMA/2/IV/25 van september 2007. Deze methode beschrijft een procedure voor de bepaling van de stabiliteit

Nadere informatie

Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2015

Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2015 Vlaanderen is milieu Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2015 VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ www.vmm.be DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2015 Samenstellers Afdeling

Nadere informatie

Efectis Nederland BV. DL Chemicals Roterijstraat B-8793 Waregem België. Efectis Nederland-rapport Efectis-R0111

Efectis Nederland BV. DL Chemicals Roterijstraat B-8793 Waregem België. Efectis Nederland-rapport Efectis-R0111 Efectis Nederland BV Efectis Nederland-rapport 2008-Efectis-R0111 Brandwerendheid in de zin van Bijlage A van NEN 6069:2005 van lineaire voegafdichtingen in wanden of vloeren voorzien van Detafire Silicone,

Nadere informatie

Waarom mestscheiding?

Waarom mestscheiding? Opdrachtnr.: 12061301 In opdracht van: Jan Feersma-Hoekstra Uitgevoerd door: Jan Siemen Atsma Datum: 13-6-12 Fermentatieproef dikke fractie koemest Doel Onderzoeken of de dikke fractie van koemest, afkomstig

Nadere informatie

Reinaerdt deuren BV Postbus AA Haaksbergen

Reinaerdt deuren BV Postbus AA Haaksbergen Efectis Nederland BV Efectis Nederland-rapport 2009-Efectis-R0111 Beoordeling van de brandwerendheid in de zin van Bijlage A van NEN 6069:2005 van houten, beglaasde wanden, al dan niet voorzien van deuren

Nadere informatie

TNO-rapport WATERSTOFDIFFUSIE IN EEN CONSTRUCTIEDETAIL VAN STAAL VOORZIEN VAN EEN ZINKLAAG

TNO-rapport WATERSTOFDIFFUSIE IN EEN CONSTRUCTIEDETAIL VAN STAAL VOORZIEN VAN EEN ZINKLAAG IT 00 * * FI _ NO 4 5 ilzm 1 W. - j r* * * * * * Ri.:istaaI Pctu' 20.)(iO 3'2 LA U'çhi TNO-rapport 99M1-00809ISCAJVIS WATERSTOFDIFFUSIE IN EEN CONSTRUCTIEDETAIL VAN STAAL VOORZIEN VAN EEN ZINKLAAG TNO

Nadere informatie

Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden

Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden Arjan Reijneveld 8 N o v e m b e r 2013 Trends in bodemvruchtbaarheid in kaart gebracht met hulp van gegevens grondonderzoek Opbouw presentatie

Nadere informatie

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning TNO-rapport 060-DTM-2011-02437 De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning Technical Sciences Van Mourik

Nadere informatie

Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2014

Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2014 Vlaanderen is milieu Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2014 Vlaamse MilieuMaatschappij www.vmm.be DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Fysisch-chemische kwaliteit oppervlaktewater 2014 Samenstellers Afdeling

Nadere informatie

Verterende bodembacteriën? Aanwezigheid van amylase producerende bacteriën in de bodem

Verterende bodembacteriën? Aanwezigheid van amylase producerende bacteriën in de bodem Inleiding In de bodem leven bacteriën die het enzym amylase produceren. Amylase breekt zetmeelmoleculen (lange ketens van aan elkaar gekoppelde glucosemoleculen) af tot losse glucosemoleculen. In dit experiment

Nadere informatie

Wateranalyse. NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole. Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL. www.mn-net.

Wateranalyse. NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole. Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL. www.mn-net. Wateranalyse NANOCOLOR Spectrofotometer met geïntegreerde troebelheidcontrole Maximale meetzekerheid MACHEREY-NAGEL Automatische troebelheidcontrole Troebelheid een bron van meetfouten in de fotometrie

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Productinformatie Handelsnaam : Fabrikant/Leverancier : Schülke & Mayr Benelux b.v. Prins Bernardlaan 2 c 2032 HA Haarlem Nederland Telefoon:

Nadere informatie

MO1000-10 Geert Kraijema. Afdelingshoofd Buitendienst Afdelingshoofd Buitendienst

MO1000-10 Geert Kraijema. Afdelingshoofd Buitendienst Afdelingshoofd Buitendienst Flessenboek wijzigingen/aanvullingen C PB2_ZZUUR en M PS1_EDTA toegevoegd wijzigingen door Geert Kraijema, Ger Duijf Handboek Monsterneming Opsteller MO1000-10 Geert Kraijema Ingangsdatum laatste versie

Nadere informatie

Totaal organisch koolstofgehalte (TOC)

Totaal organisch koolstofgehalte (TOC) Compendium voor monsterneming en analyse in uitvoering van het Materialendecreet en het Bodemsaneringsdecreet Totaal organisch koolstofgehalte () Versie september 2012 CMA/2/II/A.7 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED

Nadere informatie

De beoordeling zal worden gegeven op basis van de mogelijkheden die Bijlage A van NEN 6069:2005 biedt.

De beoordeling zal worden gegeven op basis van de mogelijkheden die Bijlage A van NEN 6069:2005 biedt. Efectis Nederland BV Retouradres: Postbus 1090, 2280 CB RIJSWIJK Kreunen Kunststoffen BV T.a.v. dhr. H. Uitslag Postbus 98 7240 AB LOCHEM Efectis Nederland BV Centrum voor Brandveiligheid Lange Kleiweg

Nadere informatie

Bepaling R bf en R bw volgens NEN 1068:2012 bij toepassing kruipruimte isolatie (Drowa chips en EPS-platen)

Bepaling R bf en R bw volgens NEN 1068:2012 bij toepassing kruipruimte isolatie (Drowa chips en EPS-platen) TNO-rapport TNO 2015 R10125 Bepaling R bf en R bw volgens NEN 1068:2012 bij toepassing kruipruimte isolatie (Drowa chips en EPS-platen) Gebouwde Omgeving Van Mourik Broekmanweg 6 2628 XE Delft Postbus

Nadere informatie

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Datum laatste aanpassing / Date du dernière adaption Detectie

Nadere informatie

1976-90 Bbw april 1976

1976-90 Bbw april 1976 W E R K D O C U M E N T HET BEPALEN VAN DE SAMENSTELLING VAN HET GAS DAT ONTSTAAT ALS GEVOLG VAN BIOLOGISCHE ACTIVITEIT IN HET WATER VAN HET VELUWEMEER door., P.R.J. Ceelen 1976-90 Bbw april 1976 I,,.

Nadere informatie

DieselMotorEmissie. Marc Lurvink, Arbeidshygiënist RAH. In samenwerking met. rps.nl 1

DieselMotorEmissie. Marc Lurvink, Arbeidshygiënist RAH. In samenwerking met. rps.nl 1 DieselMotorEmissie een vergelijk van analysemethoden RPS Advies In samenwerking met TNO Bouw en Ondergrond Marc Lurvink, Arbeidshygiënist RAH Marc Houtzager rps.nl 1 Inhoud 1. Inleiding 2. Doel 3. DME

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: BASISCHEMIE voor het MLO ISBN 9789077423875, 3 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 10 Concentratie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: BASISCHEMIE voor het MLO ISBN 9789077423875, 3 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 10 Concentratie bladzijde 1 Hoofdstuk 10 Concentratie bladzijde 1 Opgave 1 rekenformule: c(b) = ------- toepassen: n B V opl. Bereken de analytische concentratie (mol/l) in elk van de volgende oplossingen: a 5,00 mol NaCl in 5,00

Nadere informatie

1 BELANG VAN DE INDICATOR EN ELEMENTEN VOOR INTERPRETATIE

1 BELANG VAN DE INDICATOR EN ELEMENTEN VOOR INTERPRETATIE Methodologische fiche INDICATOR: ALGEMENE FYSISCH-CHEMISCHE KWALITEIT VAN HET OPPERVLAKTEWATER (OPGELOSTE O 2, BZV, AMMONIUMSTIKSTOF, ORTHOFOSFATEN) THEMA: WATER EN AQUATISCH MILIEU 1 BELANG VAN DE INDICATOR

Nadere informatie

Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies

Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD Delft TNO-rapport MON-RPT-033-DTS-2008-00750 Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies www.tno.nl T +31 15 269 20 00 F +31 15 269 21 11 Datum 5 maart 2008

Nadere informatie

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1.

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1. Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010 Januari 2010 Versie 1.4 Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht

Nadere informatie

Bepaling van totaal kiemgetal

Bepaling van totaal kiemgetal Compendium voor analyse van water februari 2010 Pagina 1 van 6 WAC/V/A/001 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR EN MATERIAAL... 3 4.1 APPARATUUR... 3 4.2 MATERIAAL...

Nadere informatie

Trend: Toename van biobased in verpakken. Karen van de Stadt

Trend: Toename van biobased in verpakken. Karen van de Stadt Trend: Toename van biobased in verpakken Karen van de Stadt Waarom biobased in verpakken? Altijd instroom nodig Hernieuwbare materialen Innovatie Heilige graal? 2 Copyright 2017 KIDV 3 Copyright 2017 KIDV

Nadere informatie

Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV

Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV In opdracht van Krijn Verwijs Yerseke B.V. A. Gittenberger M. Rensing

Nadere informatie

Postbus ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid NZ Bleiswijk

Postbus ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid NZ Bleiswijk Postbus 554-2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16-2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com T.a.v. dhr. A. Schouteten Postbus 5036 5004 EA TILBURG Onze referentie Rijswijk, Uw referentie -

Nadere informatie

Aanvullende metingen arseen op de Waddenzee i.v.m. calamiteit Andinet

Aanvullende metingen arseen op de Waddenzee i.v.m. calamiteit Andinet Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Aanvullende metingen arseen op de Waddenzee i.v.m. calamiteit Andinet Resultaten aanvullende metingen van arseen in de Waddenzee i.v.m. het verlies van houtverduurzaammiddel

Nadere informatie

Keuring van de Nedap stemmachines ES3A1, ES3B en ESD-1 met aanpassingen voor gebruik in Nederland

Keuring van de Nedap stemmachines ES3A1, ES3B en ESD-1 met aanpassingen voor gebruik in Nederland TNO ITSEF BV Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek/netherlands Organisation fbr ~ppfied Scientific Research TNO ITSEF BV Stieitjesweg l Postbus 155 2600 AD DELFT 04-RPT-060

Nadere informatie

Postbus CB Rijswijk Lange Kleiweg GH Rijswijk

Postbus CB Rijswijk Lange Kleiweg GH Rijswijk Postbus 1090-2280 CB Rijswijk Lange Kleiweg 5-2288 GH Rijswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Verzamelrapport - brandwerendheid in de zin van NEN 6069:2011 van doorvoeringen met RPI-J Schuimband Rapportnummer

Nadere informatie

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Waterverontreiniging: aard en omvang 9 1.1 Oorzaken van de waterverontreiniging 9 1.2 Om welke stoffen gaat het? 10 1.3 Kengetallen van waterverontreiniging 12 1.4 Afsluiting

Nadere informatie

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION LABO: FLVVM VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Datum laatste aanpassing / Date du dernière adaption

Nadere informatie

Efectis Nederland BV. Systemair T.a.v. de heer E. Kuiper Kilweg 10-16 3336 LL ZWIJNDRECHT. Geachte heer Kuiper,

Efectis Nederland BV. Systemair T.a.v. de heer E. Kuiper Kilweg 10-16 3336 LL ZWIJNDRECHT. Geachte heer Kuiper, Efectis Nederland BV Retouradres: Postbus 1090, 2280 CB RIJSWIJK Systemair T.a.v. de heer E. Kuiper Kilweg 10-16 3336 LL ZWIJNDRECHT Efectis Nederland BV Centrum voor Brandveiligheid Lange Kleiweg 5 Postbus

Nadere informatie

Onderzoek naar het brandgedrag van een gestoffeerde zitting met bekleding, type Gabriel Fame. Brandtesten volgens EN 1021, delen 1 & 2

Onderzoek naar het brandgedrag van een gestoffeerde zitting met bekleding, type Gabriel Fame. Brandtesten volgens EN 1021, delen 1 & 2 Efectis Nederland BV Efectis Nederland-rapport 2011-Efectis-R0833 Onderzoek naar het brandgedrag van een gestoffeerde zitting met bekleding, type Gabriel Fame. Brandtesten volgens EN 1021, delen 1 & 2

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding pag. 2. 2010 door: P. Rensen-Grabijn, Opleidingsadviseur. 2. Procenten pag. 3

Inhoudsopgave. 1. Inleiding pag. 2. 2010 door: P. Rensen-Grabijn, Opleidingsadviseur. 2. Procenten pag. 3 Inhoudsopgave Alle hoofdstukken beginnen met een stukje uitleg gevolgd door een voorbeeld som. Elk hoofdstuk wordt vervolgens afgesloten met een aantal oefen opgaven. 1. Inleiding pag. 2 2010 door: P.

Nadere informatie

Bepaling van totaal kiemgetal

Bepaling van totaal kiemgetal Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Bepaling van totaal kiemgetal Versie oktober 2012 WAC/V/A/001 INHOUD Inhoud 1 TOEPASSINGSGEBIED 3 2 PRINCIPE 3 3 OPMERKINGEN 3 4 APPARATUUR

Nadere informatie

Programma OK 02. Thuiscomposteerbaarheid van producten

Programma OK 02. Thuiscomposteerbaarheid van producten Datum van toepassing : 2012-03-01 Pag. : 1 / 6 Programma OK 02 Thuiscomposteerbaarheid van producten In geval van twijfel, is enkel de engelstalige versie geldig. Ref. Specificatie 1. Scope 3 Alle thuis

Nadere informatie

4 e Internationale Chemieolympiade, Moskou, 1972, Sovjet Unie

4 e Internationale Chemieolympiade, Moskou, 1972, Sovjet Unie 4 e Internationale Chemieolympiade, Moskou, 1972, Sovjet Unie Theorie pgave 1 1,52 g mengsel van twee vaste elementen reageert met een overmaat zoutzuur. ierbij komt 0,896 L gas vrij en 0,56 g van een

Nadere informatie

Bepaling van het chemisch zuurstofverbruik (CZV)

Bepaling van het chemisch zuurstofverbruik (CZV) Bepaling van het chemisch zuurstofverbruik (CZV) mei 2011 Pagina 1 van 10 WAC/III/D/020 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 MONSTERBEWARING... 4 5 APPARATUUR EN MATERIAAL...

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde havo 2005-I

Eindexamen scheikunde havo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Zeewater 1 Sr 2+ juist symbool 1 juiste lading bij gegeven symbool 1 2 aantal protonen: 6 aantal neutronen: 8 juiste aantal protonen 1 aantal neutronen: 14 verminderen met het aantal

Nadere informatie

1~111~1~1~1. ~ gemeentelijke geneeskundige en gezondheidsdienst amsterdam. Mondgezondheid van Amsterdammertjes. Samenvatting

1~111~1~1~1. ~ gemeentelijke geneeskundige en gezondheidsdienst amsterdam. Mondgezondheid van Amsterdammertjes. Samenvatting dienen de poetsgewoonte op veel vroegere leeftijd tot stand te brengen, zo bleek uit het onderzoek onder 5-jarigen. Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek Hoofdgroep Gezondheidsonderzoek

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Opgave 2. Opgave 1. Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO,

Hoofdstuk 8. Opgave 2. Opgave 1. Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO, Oefenvragen scheikunde, hoofdstuk 8 en 10, 5 VWO, Hoofdstuk 8 Opgave 1 Bruistabletten bevatten onder andere natriumwaterstofcarbonaat. Als je deze tabletten in water brengt, treedt een reactie op waarbij

Nadere informatie

OXYDEERBAARHEID BIJ WARMTE

OXYDEERBAARHEID BIJ WARMTE OXYDEERBAARHEID BIJ WARMTE 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Het bepalen van de oxydeerbaarheid (permanganaat index) is een snelle, conventionele methode voor de raming van het gehalte aan organische en oxydeerbare

Nadere informatie

IMARES Wageningen UR. PFOS in waterbodems Schiphol II. M. Hoek-van Nieuwenhuizen Rapportnummer C007/12

IMARES Wageningen UR. PFOS in waterbodems Schiphol II. M. Hoek-van Nieuwenhuizen Rapportnummer C007/12 PFOS in waterbodems Schiphol II M. Hoek-van Nieuwenhuizen Rapportnummer C007/12 IMARES Wageningen UR (IMARES - Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies) Opdrachtgever: Tijhuis Ingenieurs BV,

Nadere informatie

Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag?

Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag? TNO-rapport TNO/LS 2012 R10218 Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag? Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL

Nadere informatie

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Cellulomonas knipt! Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp.

Cellulomonas knipt! Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp. Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp. Inleiding In de hout en papierindustrie ontstaat veel afval in de vorm van cellulose. Als men dit zou kunnen verwerken tot veevoer, wordt waardeloos

Nadere informatie

Bodem. Ministerieel besluit van 10 januari Belgisch Staatsblad van 28 februari 2017

Bodem.  Ministerieel besluit van 10 januari Belgisch Staatsblad van 28 februari 2017 Compendium voor monsterneming en analyse in uitvoering van het Materialendecreet en het decreet Versie november 2016 CMA/5/B.4 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Deze procedure vervangt de procedure CMA/5/B.4

Nadere informatie

mylife Unio : nauwkeurig, precies en gebruiksvriendelijk Actuele onderzoeksgegevens

mylife Unio : nauwkeurig, precies en gebruiksvriendelijk Actuele onderzoeksgegevens mylife Unio : nauwkeurig, precies en gebruiksvriendelijk Actuele onderzoeksgegevens Bij correct gebruik krijgen mensen met diabetes met behulp van bloedsuikermeetsystemen hun eigen behandeling beter onder

Nadere informatie

Optimalisatie biologische afvalwaterzuivering

Optimalisatie biologische afvalwaterzuivering Optimalisatie biologische afvalwaterzuivering Innovatieve Stikstofverwijdering In Slachthuisafvalwater ir. Marc Feyten 24/03/2016 Onze referenties zijn onze visitekaartjes www.aaqua.be 2 1. Problematiek

Nadere informatie

Kationen voor slibontwatering

Kationen voor slibontwatering Kationen voor slibontwatering Symposium slibontwatering David Berkhof Aanleiding Stowa onderzoek (2012): trend van neergaande slibontwateringsresultaten: Toename PE-verbruik (ca 20%) Lager DS% ontwaterd

Nadere informatie

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Zwevende stof vormt een complex mengsel van allerlei verschillende deeltjes, en speelt een belangrijke rol

Nadere informatie

Gasvormige componenten, Absorptie-emissiemetingen naar HCl, HF, NH 3. en SO 2. Periodieke metingen

Gasvormige componenten, Absorptie-emissiemetingen naar HCl, HF, NH 3. en SO 2. Periodieke metingen Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

TOTAAL ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE (TOC)

TOTAAL ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE (TOC) TOTAAL ORGANISCH KOOLSTOFGEHALTE () 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED Deze procedure vervangt de procedure CMA/2/II/A.7 van maart 2009. De organische koolstofverbindingen komen onder zeer verschillende vormen

Nadere informatie

Handreiking toepassing hoedanigheidscorrectie afvalwater Wetterskip Fryslân

Handreiking toepassing hoedanigheidscorrectie afvalwater Wetterskip Fryslân Vastgesteld op 14 december 2010 Algemeen bestuur Wetterskip Fryslân (bijlage: 1a Verordening Zuiveringsheffing Wetterskip Fryslân en Verordening verontreinigingsheffing Wetterskip Fryslân). Bijlage 1a

Nadere informatie

De beoordeelde kozijn-varianten zijn weergegeven op de tekeningen in de bijlage bij deze brief.

De beoordeelde kozijn-varianten zijn weergegeven op de tekeningen in de bijlage bij deze brief. Efectis Nederland BV Retouradres: Postbus 1090, 2280 CB RIJSWIJK Reineardt Deuren B.V. T.a.v. dhr. H. Schabbink Nijverheidsstraat 1 7482 GZ HAAKSBERGEN 7482GZ1 Efectis Nederland BV Centrum voor Brandveiligheid

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1 Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1 Opgave 1 Bereken met behulp van het oplosbaarheidsproduct de oplosbaarheid (g/l) in zuiver water bij kamertemperatuur, van: a CuBr K s = 5,2 x 10-9 CuBr Cu + + Br

Nadere informatie

Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje.

Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje. TNO-rapport TNO/CH 2012 R10564 Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje. Scholingsprogramma kraamzorgvoorlichtsters Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL Leiden Postbus 2215

Nadere informatie

Beoordeling van de doorbrandtijd van Xella gipsvezelplaten van 12,5 en 15 mm dik

Beoordeling van de doorbrandtijd van Xella gipsvezelplaten van 12,5 en 15 mm dik Efectis Nederland BV Efectis Nederland-rapport 2008-Efectis-R0085 Beoordeling van de doorbrandtijd van Xella gipsvezelplaten van 12,5 en 15 mm dik Efectis Nederland BV Centrum voor Brandveiligheid Lange

Nadere informatie

Belastingproeven PVC stellingkasten

Belastingproeven PVC stellingkasten TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04905 Belastingproeven PVC stellingkasten Van Mourik Broekmanweg P.O. Box 49 2600 AA Delft The Netherlands www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866 30 10 wegwijzer@tno.nl

Nadere informatie

Briefrapport /2007 A.C.W. van de Beek. Bepaling loodgehalte in soldeer m.b.t. RoHS

Briefrapport /2007 A.C.W. van de Beek. Bepaling loodgehalte in soldeer m.b.t. RoHS Briefrapport 609021065/2007 A.C.W. van de Beek Bepaling loodgehalte in soldeer m.b.t. RoHS Briefrapport 609021065/2007 Bepaling loodgehalte in soldeer m.b.t. RoHS A.C.W. van de Beek Contact: A.C.W. van

Nadere informatie

Bouwbesluit: Regeling formaldehyde voor alle gebouwen Hoofdstuk: Eisen en bepalingsmethoden voor formaldehyde ten gevolge van bouwmaterialen

Bouwbesluit: Regeling formaldehyde voor alle gebouwen Hoofdstuk: Eisen en bepalingsmethoden voor formaldehyde ten gevolge van bouwmaterialen TNO Ruimte en Infrastructuur Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tnomi T 0152763000 F 0152763023 B -92-o468 Bouwbesluit: Regeling formaldehyde voor alle gebouwen Hoofdstuk: Eisen en bepalingsmethoden

Nadere informatie

Protocol T-correctie. Handreiking voor het onderzoek voor de bepaling van de hoedanigheidscorrectie

Protocol T-correctie. Handreiking voor het onderzoek voor de bepaling van de hoedanigheidscorrectie Protocol T-correctie Handreiking voor het onderzoek voor de bepaling van de hoedanigheidscorrectie 22 oktober 2015 Verantwoording Titel Protocol T-correctie Opdrachtgever Unie van Waterschappen Projectleider

Nadere informatie

Tabel 1 van 2. Organische parameters - overig Q chemisch zuurstofverbruik (CZV) mg/l

Tabel 1 van 2. Organische parameters - overig Q chemisch zuurstofverbruik (CZV) mg/l Tabel 1 van 2 Monsterreferenties monster-1 = uw monsterreferentie nr. 1 monster-2 = uw monsterreferentie nr. 2 monster-3 = uw monsterreferentie nr. 3 Opgegeven bemonsteringsdatum : Onbekend Onbekend Onbekend

Nadere informatie

Datum druk: 12 augustus 2010 Datum laatste wijziging: 1 januari 2004

Datum druk: 12 augustus 2010 Datum laatste wijziging: 1 januari 2004 Identificatie van het chemisch product en het bedrijf 1. Product naam: Cedis Reinigingstabletten 1.2 Fabrikant / Distributeur Identificatie Bedrijf: egger Otoplastik+Labortechnik GmbH Aybühlweg 59 87439

Nadere informatie

Woningventilatie en renovatie

Woningventilatie en renovatie Woningventilatie en renovatie Bouwbesluit, bewoners en de praktijk Workshop Energie Nul73 Ir. H.J.J. (Harm) Valk Nieman Raadgevende Ingenieurs BV 19 mei 2015 Ventilatie Waarom ventileren? Kwaliteit en

Nadere informatie

BVB Substrates. Kwaliteitskenmerken substraten voor openbaar groen

BVB Substrates. Kwaliteitskenmerken substraten voor openbaar groen BVB Substrates Kwaliteitskenmerken substraten voor openbaar groen Marc Spierings 9 en 10 juni 2016 1 2 Het belang van groen 3 Het gewenste eindbeeld? Enkele parameters Goed ontwerp Goed bestek Kennis van

Nadere informatie

Verwijdering van gascondensaat uit productiewater

Verwijdering van gascondensaat uit productiewater Utrechtseweg 48 3704 HE Zeist Postbus 360 3700 AJ Zeist TNO-rapport TNO 2017 R10312 Final report Verwijdering van gascondensaat uit productiewater www.tno.nl T +31 88 866 60 00 F +31 88 866 87 28 Datum

Nadere informatie

Van Haagse plaspaal naar grasmat in Hengelo

Van Haagse plaspaal naar grasmat in Hengelo Van urine tot kunstmest De hoogheemraadschappen van Rijnland en Delfland zijn in samenwerking met onder andere Eco-toilet een onderzoek gestart naar de bereiding van kunstmest uit urine. In onderstaand

Nadere informatie

Activiteitenbesluit milieubeheer

Activiteitenbesluit milieubeheer Activiteitenbesluit milieubeheer Beschikking met maatwerkvoorschriften van toepassing op de grondwaterlozing ten behoeve van Mts. Bavar lozingsadres: Hopweg 46 Rutten Waterschap Zuiderzeeland Team Waterprocedures

Nadere informatie