MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak"

Transcriptie

1 MEMORANDUM voor het beleid op politiek en academisch vlak

2 Academiseren? Laat het ons dadelijk goed doen! VIK-memorandum voor het beleid op politiek en academisch vlak De graad en het diploma van industrieel ingenieur zijn, vooral voor de afstuderende jonge ingenieurs, belangrijk als uitgangspositie op de nationale en vooral op de internationale arbeidsmarkt. Internationaal? Ja, want vandaag kleurt de arbeidsomgeving van ingenieurs niet louter Vlaams of Belgisch. Ingenieurs werken in een Europese of zelfs mondiale context. En dus moeten de Vlaamse industrieel ingenieurs met gelijke wapens de internationale concurrentie kunnen aangaan. Om op de internationale arbeidsmarkt de plaats te krijgen die ze verdienen, moet het beleid - politiek en academisch - ingrijpen en decretale maatregelen effectief durven invullen of aanpassen! Het decreet van 4 april 2003 heeft alles in zich om te komen tot de correcte nationale en internationale erkenning van de opleidingen en de diploma s van industrieel ingenieur. Als grootste beroepsorganisatie voor industrieel ingenieurs wil de Vlaamse Ingenieurskamer (VIK) met dit memorandum constructief bijdragen aan de uitwerking die bezig is. De VIK toetste dit standpunt aan de beroepsomgeving van haar leden industrieel ingenieurs. Haar ruime ervaring in de opvolging van het dossier en de raadpleging van industrieel ingenieurs en alle betrokken partijen bepaalden het standpunt. Industrieel ingenieurs spelen een belangrijke rol bij economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Ze zetten Vlaanderen mee op het spoor richting VIA 2020: meer welvaart en welzijn, een competitieve en duurzame economie, meer mensen aan de slag in meer werkbare jobs en in gemiddeld langere loopbanen, Precies daarom vertrouwt de Vlaamse Ingenieurskamer er op dat u, als beleidsverantwoordelijke in politiek of onderwijs, dit memorandum zal ter harte nemen. Dit memorandum sluit perfect aan bij de gefaseerde regeling voor de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen, zoals bepaald in het decreet van 4 april De Vlaamse Ingenieurskamer dringt sterk aan op: 1. De internationale erkenning van de graad van - Master of Science in de toegepaste ingenieurswetenschappen of - Master of Science in de toegepaste bio-ingenieurswetenschappen telkens gevolgd door de: <afstudeerspecialiteit> en met de expliciete vermelding van de beroepstitel van industrieel ingenieur; 2. Het bewaren en bewaken van het eigen profiel van de opleiding tot industrieel ingenieur door correcte invulling van de twee masterjaren en door aanvulling met specifieke doctoraten voor deze naar de toepassing in de praktijk gerichte masters; 3. Aanpassing van de studieomvang aan de internationale opleidingsstandaard; 4. Onafhankelijke organisatie van de stages in de bedrijven; Die standpunten verduidelijken we graag. Ing. René Peeters, Voorzitter Vlaamse Ingenieurskamer

3 Inleiding Het structuurdecreet van 4 april 2003 bepaalt terecht dat de opleiding tot industrieel ingenieur in Vlaanderen een academische opleiding is. Helaas is dat nog geen garantie voor de internationale erkenning van de graad en van het diploma van industrieel ingenieur. Die erkenning is nochtans een noodzaak als onze Vlaamse industrieel ingenieurs zich op internationaal niveau op gelijke hoogte naast hun collega s willen plaatsen. De industrieel ingenieur heeft als Master of Science in de toegepaste ingenieurswetenschappen en de toegepaste bio-ingenieurswetenschappen een wetenschappelijk, technologisch en projectgericht profiel. Een profiel dat nauw aansluit bij de toepassingsdomeinen. Vanuit een polyvalente technologische en wetenschappelijke basis leren de studenten technologische en organisatorische problemen binnen een specialiteit of toepassingsdomein herkennen en oplossen. De klemtoon van de opleiding ligt op bekwaamheid om oplossingen te vinden en toe te passen. Met die opleiding kan een gedegen en bruikbare knowhow uitgebouwd en tactisch ingezet worden. De masterproef sluit aan bij de technologische realiteit en vindt plaats in samenwerking met bedrijven of onderzoeksinstellingen. Dat eigen en specifieke profiel moet volwaardig en duidelijk naast de andere ingenieursprofielen bewaard en bewaakt worden. - 3-

4 1. Internationale erkenning vereist een masteropleiding van 120 studiepunten! De dubbelzinnige situatie met masteropleidingen van één jaar en van twee jaar, is een ernstige hinderpaal voor de correcte erkenning van het diploma. De VIK dringt er bij de beleidsmakers op aan om dadelijk een einde te maken aan die dubbelzinnige situatie. Zoals de Vlaamse regering wil de Vlaamse Ingenieurskamer de internationale evolutie volgen. Alleen een tweejarige master komt de kwaliteit en de specificiteit van de opleidingen ten goede. Niet overgaan tot die tweejarige master zou de mogelijkheden van internationale vergelijkbaarheid, erkenning en mobiliteit ernstig belemmeren. Sinds 2009 is er daarenboven in ons federale België een onaanvaardbaar verschil tussen de gediplomeerde Masters - industrieel ingenieurs - uit de beide taalgemeenschappen. In Wallonië zijn de eerste industriële ingenieurs sedertdien na een tweejarige master afgestudeerd. Zij hebben daardoor duidelijker troeven op de internationale arbeidsmarkt dan de Vlaamse collega s. Onaanvaardbaar en onverklaarbaar voor onze Vlaamse afstuderende industrieel ingenieurs! Bedrijven en organisaties schatten de Vlaamse industrieel ingenieur hoog in: de Vlaamse regering moet die reputatie en kwaliteit ondersteunen met een geloofwaardig opleidingstraject. De VIK dringt erop aan dadelijk de tweejarige master met 120 studiepunten in te voeren. Daarbij is inhoudelijk vooral te focussen op de tijd nodig voor het uitwerken van innovatieve projecten in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, docenten, onderzoekers en studenten. De VIK steunt de onderwijsinstellingen die tijdig en samen het omvormingsdossier indienen voor de erkenning van de studieduurverlenging van 60 ECTS naar 120 ECTS voor de masters industrieel ingenieur. Zij vraagt de overheid om hiervoor de gepaste omkadering en financiering te voorzien. De VIK vraagt uitdrukkelijk om de eerste volledige cyclus met dit modeltraject van vijf jaar te starten in het academiejaar Dan zullen de eerste tweejarige masters industrieel ingenieur afstuderen in 2017 (nog altijd acht academiejaren later dan onze Franstalige collega s)

5 2. Adequate basis- en onderzoeksfinanciering voor het eigen industrieel ingenieur profiel De VIK betreurt dat Europa en Vlaanderen in het bijzonder te weinig investeren in innovatie en toegepast onderzoek met het oog op een sterkere, duurzame economie. Nochtans is een competitieve en duurzame economie een van de speerpunten van het Pact 2020 en van Vlaanderen in Actie. De industrieel ingenieurs en de uitbouw van hun op kennisvalorisatie gerichte masteropleidingen spelen bij dat proces een belangrijke rol. De industrieel ingenieurs kunnen en zullen, met hun toepassingsgericht profiel, een wezenlijke bijdrage leveren tot die speerpuntacties van de Vlaamse regering. Maar dan moeten daar ook middelen tegenover staan waarmee Vlaanderen investeert in innovatie en toegepast onderzoek. De VIK pleit voor een Vlaams onderzoeksbeleid met een goed evenwicht tussen het fundamenteel langetermijnonderzoek en het toegepast onderzoek gericht op economie en industrie, De VIK pleit voor een adequate basis- en onderzoeksfinanciering van de masteropleidingen voor industrieel ingenieurs in Vlaanderen. De VIK pleit voor het behoud en de verdere uitbouw van de specifieke eigen onderzoeksmiddelen om zo het eigen profiel van de industrieel ingenieur te blijven ondersteunen: de TETRA, IOF, BOF, - 5-

6 3. Eigen doctoraat in de ingenieurswetenschappen en de bio-ingenieurswetenschappen met een toegepaste specialiteit Binnen de toekomstige faculteiten in Vlaanderen moet er op termijn een eigen doctoraat komen voor de ingenieurswetenschappen en bio-ingenieurswetenschappen met een toegepaste specialiteit. Op kennisvalori satie gericht onderzoek moet daarbij centraal staan. Het decreet van 4 april 2003 over de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen voorziet die mogelijkheid. De Vlaamse Ingenieurskamer waardeert dat de decreetgever een cultuur van toegepast onderzoek in de masteropleidingen van de hogescholen verankert. Zij verwacht dat eigen doctoraatsmogelijkheden daarvan het sluitstuk worden. De VIK stelt dat de mogelijkheid tot doctoreren dient geïntegreerd in de academische opleidingen van industrieel ingenieur volgens het Europees systeem. De tweejarige master op leiding dient aangevuld met een doctoraat in de ingenieurswetenschappen of in de bio-ingenieurswetenschappen met een toegepaste specialiteit. En die aanvulling dient ook gekoppeld aan een structurele financiering van het naar de toepassing in de praktijk gericht onderzoek. Alleen zo krijgen de gediplomeerden - en andere wetenschappers - ook de kans om zich binnen dat specifieke studiegebied te vormen tot op het hoogste niveau. Alleen zo kan het eigen valorisatiegericht profiel van de industrieel ingenieur blijvend gewaarborgd worden. De VIK vraagt passende criteria voor de benoemingscommissies om de noodzakelijke praktijk - gerichtheid van het huidig onderwijzend korps ook na de integratie in de universiteit te handhaven en zo het profiel van de opleiding tot industrieel ingenieur te waarborgen voor de toekomst - 6 -

7 4. Onafhankelijke organisatie van de stages in de bedrijven. Ieder jaar studeren er ca 1500 industrieel ingenieurs af. In de praktijk kunnen dus ieder jaar meer dan 1000 KMO s meerdere maanden beschikken over een afstuderende ingenieur voor een (innovatie)project. Dit kan een boost geven aan ontwikkeling en innovatie in ons KMO landschap, een echt VIA-project dus. De match tussen stagiair en stageplaats moet zo optimaal mogelijk zijn. Dit geeft immers een win-win situatie voor student en bedrijf. Dit heeft immers veel voordelen: uniforme opstelling van de competentieprofielen en de te ontwikkelen vaardigheden van de toekomstige ingenieurs communicatie naar en begeleiden van bedrijven, vooral KMO s, om hun te stimuleren deze innovatiekansen optimaal te benutten en zich kandidaat te stellen voor stageplaatsen matchen van vraag en aanbod op basis van een best fit en praktische factoren (vb. mobiliteit stagiair) efficiënte en uniforme opvolging en bewaking van de kwaliteit De VIK stelt dat de organisatie van de stages complex is en dus professioneel moet aangepakt worden. De VIK pleit voor een onafhankelijk instituut dat alle stages zou regelen. Dit instituut zou best opgezet worden door ie-net, de koepel van de Vlaamse ingenieursverenigingen samen met werkgeversorganisaties en uiteraard de inrichtende machten. Financiering moet verder uitgewerkt worden maar zal best een cofinanciering zijn tussen overheid, inrichtende machten en bedrijfswereld. - 7-

8 Herentalsebaan Wommelgem Tel Fax

Memorandum van de Vlaamse Ingenieurskamer

Memorandum van de Vlaamse Ingenieurskamer Memorandum van de Vlaamse Ingenieurskamer Aan de dames en heren minister, politici en beleidsvoerders van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen. Over te nemen maatregelen voor: 1. een internationale erkenning

Nadere informatie

Memorandum over de internationale opleiding van de industrieel ingenieur

Memorandum over de internationale opleiding van de industrieel ingenieur Memorandum over de internationale opleiding van de industrieel ingenieur juni 2015 inhoud Studieduur van de opleiding van industrieel ingenieurs 5 Naar 120 studiepunten voor een master industrieel ingenieur

Nadere informatie

Uitbreiding studieomvang

Uitbreiding studieomvang Infofiche Uitbreiding studieomvang Om te voldoen aan internationale verwachtingen en de studiedruk te verlagen, werd de mogelijkheid gecreëerd de masteropleidingen in de humane wetenschappen te verlengen

Nadere informatie

INNOVEREND ONDERNEMEN

INNOVEREND ONDERNEMEN ACADEMISCH PROGRAMMA INTERUNIVERSITAIR POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design Geef de wereld van morgen mee vorm Het Postgraduaat Innoverend Ondernemen voor ingenieurs

Nadere informatie

Concept Academisering Concrete vereisten Evolutie naar academisch: quid? Academisering. Anton Schuurmans. 8 oktober 2009

Concept Academisering Concrete vereisten Evolutie naar academisch: quid? Academisering. Anton Schuurmans. 8 oktober 2009 Concept 8 oktober 2009 Concept Wat vooraf ging... Invoering Bologna Concept Bolognaverklaring 19 juni 1999: verhoging mobiliteit binnen Europa bachelor-masterstructuur studiepunten (credits) uitwisseling

Nadere informatie

Innovate INNOVATIESTAGES VOOR INGENIEURS. Een interuniversitair initiatief

Innovate INNOVATIESTAGES VOOR INGENIEURS. Een interuniversitair initiatief Innovate Create Design INNOVATIESTAGES VOOR INGENIEURS Een interuniversitair initiatief Innovatiestages voor ingenieurs Bent u bezig met innovatie of wilt uw bedrijf graag meer tijd aan innovatie besteden?

Nadere informatie

Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond

Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond PERSBERICHT Onderwijsvisitaties van de eerste academiserende opleidingen van de hogescholen afgerond maandag 7 december 2009 van 14.00 tot 17.00 uur, Brussel Paleis der Schone Kunsten Volgens het structuurdecreet

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Herindiening van Masteropleiding Informatica - 120 studiepunten Juni 2004 I. Indiener 1. Faculteit / Gemeenschappelijke Raad - Onderwijscommissie WETENSCHAPPEN - Onderwijscommissie

Nadere informatie

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate, design & create Waarom kiezen voor dit postgraduaat? Je maakt op een unieke manier kennis met de industrie door middel

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Dienst Studieadvies. PROJECT GO INTERNATIONAL 26 oktober Infosessie: Financiering van een buitenlandse stage

Dienst Studieadvies. PROJECT GO INTERNATIONAL 26 oktober Infosessie: Financiering van een buitenlandse stage Dienst Studieadvies PROJECT GO INTERNATIONAL 26 oktober 2016 Infosessie: Financiering van een buitenlandse stage Inhoud van deze sessie De troeven van een buitenlandse stage De uitdagingen van een buitenlandse

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

POSTGRADUAAT OPLEIDING INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS

POSTGRADUAAT OPLEIDING INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS POSTGRADUAAT OPLEIDING INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS WWW.INNOVERENDONDERNEMEN.BE INNOVEER CREËER ONTWIKKEL POSTGRADUAAT OPLEIDING INNOVEREND ONDERNEMEN Werkervaring, ondernemende en professionele

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, VORMING EN WETENSCHAPSBELEID

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, VORMING EN WETENSCHAPSBELEID C158 OND20 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2000-2001 19 april 2001 HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, VORMING EN WETENSCHAPSBELEID Vraag om uitleg van de heer Dirk De Cock tot mevrouw

Nadere informatie

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs standpunt Vlaamse Hogescholenraad 17 maart 2010 Algemeen De VLHORA is tevreden dat de instellingen, die in eerste instantie verantwoordelijkheid dragen voor

Nadere informatie

COMMISSIE HOGER ONDERWIJS VLAANDEREN

COMMISSIE HOGER ONDERWIJS VLAANDEREN COMMISSIE HOGER ONDERWIJS VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS M.H.O. OP TOETS NIEUWE OPLEIDING Opzet en structuur Dit sjabloon met richtlijnen

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Uw locaal interviewernummer Naam plaats

Nadere informatie

HERSTRUCTURERING VAN HET HOGER ONDERWIJS IN VLAANDEREN

HERSTRUCTURERING VAN HET HOGER ONDERWIJS IN VLAANDEREN AANBEVELING 21 HERSTRUCTURERING VAN HET HOGER ONDERWIJS IN VLAANDEREN VOORONTWERP VAN DECREET 13 juni 2002 VRWB-R/AANB-21 13 juni 2002 1/10 INHOUD SITUERING... 3 VASTSTELLINGEN EN AANBEVELINGEN... 5 1.

Nadere informatie

Master in de ingenieurswetenschappen:

Master in de ingenieurswetenschappen: LEUVEN t Master in de ingenieurswetenschappen: verkeer, logistiek en intelligente transportsystemen Faculteit Ingenieurswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Liesbeth Hens Departement Onderwijs en Vorming Hoger Onderwijsbeleid liesbeth.hens@ond.vlaanderen.be SLO bachelor na bachelor master na master Professionele bachelor

Nadere informatie

betreffende het Onderwijs XXIII

betreffende het Onderwijs XXIII stuk ingediend op 2066 (2012-2013) Nr. 5 19 juni 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet betreffende het Onderwijs XXIII Amendementen Stukken in het dossier: 2066 (2012-2013) Nr. 1: Ontwerp van decreet Nr.

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 8 februari 2008;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën, gegeven op 8 februari 2008; Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 11 juni 2004 tot vaststelling van de vorm van de diploma's en de inhoud van het bijhorend diplomasupplement

Nadere informatie

Financiering van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen

Financiering van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen Financiering van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen Peter Parmentier, Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs en Studietoelagen - Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 Korte voorstelling 2

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Brussel, 18 februari _Advies_studiefinanciering_HO. Advies. Studiefinanciering en studentenvoorzieningen in het hoger onderwijs

Brussel, 18 februari _Advies_studiefinanciering_HO. Advies. Studiefinanciering en studentenvoorzieningen in het hoger onderwijs Brussel, 18 februari 2004 180204_Advies_studiefinanciering_HO Advies Studiefinanciering en studentenvoorzieningen in het hoger onderwijs 1. Inleiding De Vlaamse Minister van onderwijs en vorming heeft

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs

Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs Associatie KU Leuven: een netwerk van sterke partners Groep T, KHLeuven en KHLim bereiden een fusie voor Facts & figures 4% % 45% 49% 95.000

Nadere informatie

Postgraduaat Orthoptie FAQ Veel gestelde vragen

Postgraduaat Orthoptie FAQ Veel gestelde vragen Postgraduaat Orthoptie FAQ Veel gestelde vragen 1. Kan ik met een ander bachelordiploma dan verpleegkunde, kinesitherapie, ergotherapie en logopedie ook de opleiding volgen? In de studiecontract van de

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi

Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie 83 November 2014 Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi Sarah Botterman (GFK Belgium) Colofon Wilt u meer weten

Nadere informatie

met de Jon Sneyers 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven

met de Jon Sneyers 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven Problemen met de statuten van doctoraatsbursalen Jon Sneyers Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen De kenniseconomie : veel blabla De kenniseconomie

Nadere informatie

UVAH-standpunt over integratie

UVAH-standpunt over integratie UVAH-standpunt over integratie Uitgangspunt De commissie Soete poneert een integratie van de academisch gerichte opleidingen van de hogescholen in de universiteiten. De Unie van de Vlaamse Autonome Hogescholen

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

Advies over het voorstel van decreet tot wijzigingen aan de studieomvang van opleidingen in het hoger onderwijs

Advies over het voorstel van decreet tot wijzigingen aan de studieomvang van opleidingen in het hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs 11 juni 2013 RHO-RHO-ADV-009 Advies over het voorstel van decreet tot wijzigingen aan de studieomvang van opleidingen in het hoger onderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

Bijlage V. Vervolgopdracht aan de Ministeriële Commissie Optimalisatie en rationalisatie van het hoger onderwijslandschap en -aanbod Vervolgopdracht aan de Ministeriële Commissie maart 2008 Frank Vandenbroucke

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Hogescholen en Academisering 2

Hogescholen en Academisering 2 Hogescholen en Academisering 2 Jef Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven 14 september 2005 Hogescholen en Academisering 1 In het Structuurdecreet van 4 april 2004 wordt het hogescholenonderwijs

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

1.1 Inleiding. Gehanteerde input. - referentiekaders van de opleidingen:

1.1 Inleiding. Gehanteerde input. - referentiekaders van de opleidingen: Uittreksel uit het visitatierapport iw: elektromechanica, 7 december 2009 Het domeinspecifieke referentiekader academisch gerichte bachelor Industriële wetenschappen: elektromechanica en de academisch

Nadere informatie

Memorandum Zuurstof voor samenwerking tussen onderwijs en bedrijven

Memorandum Zuurstof voor samenwerking tussen onderwijs en bedrijven Memorandum Zuurstof voor samenwerking tussen onderwijs en bedrijven Context In 2013 lanceerde RESOC-SERR Brugge het nieuwe Streekpact 2013-2018 voor de Brugse regio. Dit is een gedragen visie- en actiedocument

Nadere informatie

ADVIES 135 STRUCTUUR HOGER ONDERWIJS

ADVIES 135 STRUCTUUR HOGER ONDERWIJS ADVIES 135 STRUCTUUR HOGER ONDERWIJS 22 april 2010 ADVIES 135 STRUCTUUR HOGER ONDERWIJS 22 APRIL 2010 STRUCTUUR HOGER ONDERWIJS 2/12 INHOUD SITUERING 3 ADVIES 4 1. EEN VLAAMS HOGER ONDERWIJS VOOR DE TOEKOMST

Nadere informatie

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren,

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID Keppel-Seghers 28 maart 2011 Mijnheer de Schepen, Mijnheer

Nadere informatie

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan

Nadere informatie

ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING

ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING Opzet en structuur De sjabloon van het aanvraagdossier

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Specifieke leraren - opleiding economie

Specifieke leraren - opleiding economie COMBINEER MET BACHELOR / MASTER Specifieke leraren - opleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit

Nadere informatie

Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen

Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen Inleiding - Studentenaantallen - Slaagkansen - Vrouwelijke/mannelijke studenten - In Vlaanderen en internationaal - Eerste

Nadere informatie

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Sinds academiejaar 2013-2014 bieden de KU Leuven en de Universiteit Utrecht je de gelegenheid om in een internationale context

Nadere informatie

Bruggen naar ingenieurswetenschappen

Bruggen naar ingenieurswetenschappen LEUVEN t Bruggen naar ingenieurswetenschappen Master in de ingenieurswetenschappen voor bachelors en masters in de industriële wetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, een

Nadere informatie

Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken

Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken LEUVEN t Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken Faculteit Ingenieurswetenschappen De steeds toenemende computercapaciteit voor de verwerking van metingen, de opslag van

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

Master in het vennootschapsrecht

Master in het vennootschapsrecht BRUSSEL t Master in het vennootschapsrecht Faculteit Rechtsgeleerdheid Campus Brussel Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen

Nadere informatie

AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Onderzoeksproject

AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Onderzoeksproject AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Onderzoeksproject 2014-2015 2 Inleiding Dit boekje is een handleiding voor het opleidingsonderdeel Onderzoeksproject Muziek. Het Onderzoeksproject Muziek

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER

Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER Erasmusprogramma Evaluatie Het Erasmusprogramma

Nadere informatie

2. Op welke manier verloopt de samenwerking tussen VDAB en school in de gezamenlijke aanpak van NEET-jongeren/vroegtijdige schoolverlaters?

2. Op welke manier verloopt de samenwerking tussen VDAB en school in de gezamenlijke aanpak van NEET-jongeren/vroegtijdige schoolverlaters? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 312 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 3 februari 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NEET-jongeren - Actieplan samen tegen schooluitval Het

Nadere informatie

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning.

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning. Ontwerp van accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Master of Science in de architectuur (master) van de Universiteit Antwerpen (na tijdelijke

Nadere informatie

Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014

Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014 Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014 Nieuwe ontwikkelingen en impulsen op sociaal, cultureel,

Nadere informatie

H O G E R O N D E R W I J S in beeld

H O G E R O N D E R W I J S in beeld 2008-2009 H O G E R O N D E R W I J S in beeld S T U D E N T E N HOGESCHOLENONDERWIJS aantal inschrijvingen (bachelor- en masteropleidingen, en basisopleidingen en initiële lerarenopleidingen (afbouw))

Nadere informatie

NAAR EEN TWEEJARIGE MASTER? 30 mei 2010

NAAR EEN TWEEJARIGE MASTER? 30 mei 2010 NAAR EEN TWEEJARIGE MASTER? 30 mei 2010 Studenten kunnen slechts instemmen met een studieduurverlenging indien voldaan is aan onderstaande aandachtspunten en eisen. Er kan slechts overgegaan worden tot

Nadere informatie

Vraag nr. 731 van 25 juli 2013 van FIENTJE MOERMAN

Vraag nr. 731 van 25 juli 2013 van FIENTJE MOERMAN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 731 van 25 juli 2013 van FIENTJE MOERMAN Hoger Onderwijs - Taaltesten taalvakdocenten

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven 26 februari 2004 Profielen Hoger Onderwijs 2004 1 ONDERZOEKSVRAGEN Waarin verschilt het opleidings- en beroepsprofiel

Nadere informatie

Bologna revisited. Door Robert Voorhamme

Bologna revisited. Door Robert Voorhamme Bologna revisited Door Robert Voorhamme Het decreet van 13 juli 1994 betreffende de hogescholen in Vlaanderen bracht een ganse fusiebeweging op gang tussen de hogescholen, waarbij de hogere kunstopleidingen,

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Vragen en antwoorden van de AVL Stuurgroep over de visie over de lerarenopleiding

Vragen en antwoorden van de AVL Stuurgroep over de visie over de lerarenopleiding Vragen en antwoorden van de AVL Stuurgroep over de visie over de lerarenopleiding Luc Sels, 1 mei 2017 1. Hervorming van de lerarenopleiding De Vlaamse Regering gaf vorig jaar een aanzet tot de hervorming

Nadere informatie

Stages in de watersector

Stages in de watersector Infobrochure Stages in de watersector Overzicht van stagemogelijkheden binnen de opleidingen aangeboden door de buitengewone leden van TNAV: a) HOGENT (professionele bachelor Chemie) b) Karel de Grote

Nadere informatie

IWT-Vlaanderen. Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen. Bischoffsheimlaan 25 B-1000 Brussel

IWT-Vlaanderen. Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen. Bischoffsheimlaan 25 B-1000 Brussel IWT-Vlaanderen Instituut voor Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Bischoffsheimlaan

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan 16 verschillende

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Bachelor-masterstructuur en uitbreiding van de studieomvang: VLIR-standpunt t.a.v. de sociale & humane wetenschappen

Bachelor-masterstructuur en uitbreiding van de studieomvang: VLIR-standpunt t.a.v. de sociale & humane wetenschappen Bachelor-masterstructuur en uitbreiding van de studieomvang: VLIR-standpunt t.a.v. de sociale & humane wetenschappen Inleiding De universiteiten, verenigd in de Vlaamse Interuniversitaire Raad, zijn op

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken Faculteit Letteren Campus Brussel

BRUSSEL t. Master in het tolken Faculteit Letteren Campus Brussel BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Campus Brussel Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan 16 verschillende

Nadere informatie

Instroom Doorstroom - Uitstroom

Instroom Doorstroom - Uitstroom Infofiche Instroom Doorstroom - Uitstroom De Vlaamse overheid wil inzetten op instroom, doorstroom en uitstroom van studenten in het hoger onderwijs en dit vooral wat betreft studenten die onevenredig

Nadere informatie

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen Infodag: zaterdag 6 mei 2017 TECHNOLOGIECAMPUS GEEL Informatie voor alle opleidingen Bachelor in de biowetenschappen (industrieel ingenieur) Bachelor in de

Nadere informatie

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap AMENDEMENTEN. voorgesteld na indiening van het verslag

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap AMENDEMENTEN. voorgesteld na indiening van het verslag Stuk 548 (1990-1991) - Nr. 5 VLAAMSERAAD ZITTING 1991-1992 15 OKTOBER 1991 ONTWERP VAN DECREET betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap EN voorgesteld na indiening van het verslag Artikel 6

Nadere informatie

Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding

Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding Lerarenopleidingen versterken Visie hogescholen bij de conceptnota Johan Veeckman, voorzitter VLHORA 1 Algemene aandachtspunten Nood aan promotie

Nadere informatie

ie-startbaan startbaanenquête bij jong afgestudeerden ie-loopbaan: salaris- en loopbaanenquête ie-prijzen

ie-startbaan startbaanenquête bij jong afgestudeerden ie-loopbaan: salaris- en loopbaanenquête ie-prijzen Eventsponsoring ie-net ingenieursvereniging ie-net ingenieursvereniging is de community van alle ingenieurs in Vlaanderen en Brussel. ie-net brengt niet alleen ingenieurs bijeen maar ook iedereen met een

Nadere informatie

FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Koninkrijk België TANDARTSEN. Orthodontie O Eerste aanvraag O

FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Koninkrijk België TANDARTSEN. Orthodontie O Eerste aanvraag O FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Koninkrijk België TANDARTSEN Aanvraag erkenning als stagemeester-coördinator en als universitair opleidingscentrum Orthodontie O Eerste

Nadere informatie

Master in de ingenieurswetenschappen:

Master in de ingenieurswetenschappen: Master in de ingenieurswetenschappen: biomedische technologie Faculteit Ingenieurswetenschappen De voorbije eeuw is de geneeskunde enorm geëvolueerd. De sterke technologische vooruitgang heeft hierbij

Nadere informatie

ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010

ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 12 november 2009 ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 12 november 2009 Inhoud SITUERING... 3 OVERZICHT VAN DE VOOR DE VRWB RELEVANTE ARTIKELS... 3 Derde aanpassing

Nadere informatie

Leerkrediet 2011 2012

Leerkrediet 2011 2012 2011 WAT IS HET LEERKREDIET? Het leerkrediet trad in werking in 2008-2009. Dit betekent dat elke student bij zijn eerste inschrijving een rugzak met 140 meekrijgt. De student gebruikt bij zijn inschrijving

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

1. Graag had ik volgende gegevens ontvangen betreffende de arbeidsmigratie in de social profit:

1. Graag had ik volgende gegevens ontvangen betreffende de arbeidsmigratie in de social profit: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 242 van GRIET COPPÉ datum: 20 januari 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Buitenlandse werkkrachten - Zorgsector Op mijn schriftelijke

Nadere informatie

De kandidaat slaat zijn samenvatting op onder de naam S-Jenaam.Jevoornaam.docx Bv. S-Vermeulen.Luc.docx

De kandidaat slaat zijn samenvatting op onder de naam S-Jenaam.Jevoornaam.docx Bv. S-Vermeulen.Luc.docx ie-prijzen 2017 Artikel 1 Doelgroep ie-net schrijft een wedstrijd uit ter bekroning van de masterproeven van studenten van de faculteiten ingenieurswetenschappen, bio-ingenieurswetenschappen, industrieel

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

Master in het overheids - management en -beleid

Master in het overheids - management en -beleid Faculteit Sociale Wetenschappen Master in het overheids - management en -beleid Leg je grens op oneindig. Heb je een brede maatschappelijke interesse en oog voor politieke en bestuurlijke fenomenen? Ben

Nadere informatie