Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari"

Transcriptie

1 Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari De vragen: Rente 1. Waarom vindt DNB dat aanpassing van de curve gerechtvaardigd is? Naar welke grootheden kijkt DNB bij deze beoordeling? 2. Is de aanpassing van de rentetermijnstructuur tijdelijk? 3. Is de correctie op de RTS ook van toepassing op verzekeraars? 4. Is het toegestaan om gebruik te maken van de niet gecorrigeerde RTS per ultimo december 2011? 5. Is het voor verzekeraars mogelijk te kiezen voor een correctie op de ECB AAA curve eind 2011? 6. Kan een verzekeraar ervoor kiezen om de ECB AAA curve eind 2011 onverkort toe te passen? Evaluatie herstelplan Pensioenfondsen 7. Wat betekent de aanpassing van de rentetermijnstructuur voor de eis van kostendekkendheid van de premie en bijdrage van de premie aan herstel? 8. Mogen fondsen net als in 2008 in de evaluatie herstelplan de verwachte rentetermijnstructuur bevriezen na 5 jaar? 9. Hoe werkt het systeem van voorgenomen kortingen nu eigenlijk? 10. Waarom wordt de mogelijkheid geboden om de aan te kondigen voorwaardelijke kortingen per 1 april 2013 te maximeren op 7%? 11. Betekent maximering van aan te kondigen voorwaardelijke kortingen per 1 april 2013 ook dat eventueel hogere kortingen niet hoeven te worden doorgevoerd? 12. Waarom worden voorwaardelijke kortingen niet sowieso uitgesteld tot er meer rust is op financiële markten? 13. Wat betekent maximering concreet voor de evaluatie van de herstelplannen? 14. Indien een pensioenfonds gebruik maakt van de mogelijkheid om de voorwaardelijke korting per 1 april 2013 te maximeren, dient een mogelijke korting per latere datum wel al te worden gecommuniceerd? 15. Kan een pensioenfonds te allen tijde een beroep doen op de mogelijkheid tot maximering van de korting per 1 april 2013, ook bij bijvoorbeeld een zeer lage dekkingsgraad? 16. Kijkt DNB bij de evaluatie van de herstelplannen ook naar de kritische dekkingsgraad? 1

2 Antwoorden: Vraag 1 Waarom vindt DNB dat aanpassing van de curve gerechtvaardigd is? Naar welke grootheden kijkt DNB bij deze beoordeling? Bij de beoordeling van de marktgegevens waarop de swapcurve is gebaseerd, wordt naar verschillende indicatoren gekeken. De belangrijkste indicatoren daarbij zijn (i) marktliquiditeit, (ii) de vorm van de curve, (iii) de spreiding (het verschil in het rendement) van de swapcurve ten opzicht van het rendement op staatsobligaties van kernlanden in de Eurozone en (iv) een vergelijk van Europese swaprentes met Amerikaanse swaprentes. Deze analyses zijn gebaseerd op marktdata en informatie van grote partijen die actief zijn in de swapmarkt. Door de uitzonderlijke marktomstandigheden en gebrekkige liquiditeit in het lange eind van de interbancaire swapmarkt bestaat er volgens DNB zodanig veel onzekerheid over de vraag of op de interbancaire swapmarkt op 30 december een juiste prijsvorming heeft plaatsgevonden dat DNB heeft besloten een correctie toe te passen op de curve voor ultimo december. Deze mogelijkheid is ook vastgelegd in de methodiek voor vaststelling van de rentetermijnstructuur 1. De RTS per einde 2011 is vastgesteld als een gemiddelde van de rentetermijnstructuur van alle handelsdagen in de periode 1 oktober tot en met 31 december Vraag 2 Is de aanpassing van de rentetermijnstructuur tijdelijk? Ja. DNB publiceert de rentetermijnstructuur op maandbasis. De beoordeling van de rentetermijnstructuur vindt elke maand plaats. Er zal elke maand opnieuw gekeken worden of de marktomstandigheden aanleiding geven om de curve te corrigeren. Vraag 3 Is de aanpassing van de rentetermijnstructuur per einde 2011 ook van toepassing op verzekeraars? Ja. De aangepaste rentetermijnstructuur geldt ook voor verzekeraars, tenzij zij hebben gekozen voor waardering op basis van de ECB AAA rentecurve (zie ook vraag 5). Vraag 4 Is het toegestaan om gebruik te maken van de niet gecorrigeerde RTS per ultimo december 2011? Nee. Pensioenfondsen en verzekeraars die gebruik maken van de door DNB gepubliceerde RTS moeten de gecorrigeerde RTS gebruiken. Het gebruik van de niet gecorrigeerde RTS ultimo 2011 is niet toegestaan. 1 Zie: 2

3 Vraag 5 Is het voor verzekeraars mogelijk te kiezen voor een correctie op de ECB AAA curve eind 2011? Ja. DNB heeft besloten verzekeraars die de ECB-AAA-curve hanteren, eveneens toe te staan een driemaandsmiddeling toe te passen, mits zij daartoe een verzoek indienen bij DNB. Voor het bepalen van de te hanteren rentetermijnstructuur gebaseerd op de ECB-AAAcurve per ultimo december mogen zij een dagelijks gemiddelde gebruiken van de ECB-AAAcurve van alle handelsdagen in de periode 1 oktober tot en met 31 december De ECB AAA curve is te vinden op Een verzekeraar die nu nog niet de ECB AAA curve hanteert kan bij DNB een gemotiveerd verzoek indienen om de ECB AAA te hanteren. Hierbij moet sprake zijn van een bestendige gedragslijn. Zie ook: Vraag 6 Kan een verzekeraar ervoor kiezen om de ECB AAA curve eind 2011 onverkort toe te passen? Ja. DNB heeft besloten verzekeraars die de ECB-AAA-curve hanteren, eveneens toe te staan een driemaandsmiddeling toe te passen (mits zij daartoe een verzoek indienen bij DNB), maar het is niet verplicht om een driemaandsmiddeling toe te passen. Een verzekeraar die nu nog niet de ECB AAA curve hanteert, kan bij DNB een gemotiveerd verzoek indienen om de ECB AAA te hanteren. Hierbij moet sprake zijn van een bestendige gedragslijn. Zie ook: Vraag 7 Wat betekent de aanpassing van de rentetermijnstructuur voor de eis van kostendekkendheid van de premie en bijdrage van de premie aan herstel? De aangepaste rentetermijnstructuur per ultimo december 2011 dient als uitgangspunt voor de vaststelling van de kostendekkende premie Ook de bijdrage van de premie aan herstel in de evaluatie 2011 wordt vastgesteld met de aangepaste rentetermijnstructuur. Indien de bijdrage van de premie aan herstel wordt beoordeeld per een andere datum, bijvoorbeeld de datum van premievaststelling, wordt de kostendekkende premie gebaseerd op de rentetermijnstructuur per die datum. Vraag 8 Mogen fondsen net als in 2008 in de evaluatie herstelplan de verwachte rentetermijnstructuur bevriezen na 5 jaar? Pensioenfondsen hebben volgens artikel 23a en 23b van het Besluit FTK de mogelijkheid om in de evaluatie van een herstelplan vanaf jaar t+5 gemotiveerd af te wijken van de forwardcurve zoals die kan worden afgeleid uit de door DNB gepubliceerde rentetermijnstructuur. Een maatregel om fondsen generiek toe te staan de forwardcurve vanaf t+5 te bevriezen, is op grond van de situatie eind 2011 niet aan de orde. 3

4 Vraag 9 Hoe werkt het systeem van voorgenomen kortingen nu eigenlijk? Indien uit de jaarlijkse evaluatie van het herstelplan blijkt dat naar verwachting niet zal worden voldaan aan de wettelijke hersteltermijn, dient een fonds aanvullende maatregelen te nemen zodanig dat naar verwachting opnieuw binnen de gestelde termijnen zal worden voldaan aan de eisen met betrekking tot het vereist eigen vermogen resp. het minimaal vereist eigen vermogen. Ingeval van een dekkingstekort is het ultimum remedium dat een korting wordt toegepast op de pensioenrechten en aanspraken. In 2009 is de hersteltermijn bij dekkingstekort generiek verlengd naar 5 jaar voor fondsen die vóór 1 januari 2011 een kortetermijnherstelplan hebben ingediend. Hierbij is als voorwaarde gesteld dat steeds uiterlijk op 1 april van het tweede jaar volgend op de evaluatie de door het fonds gekozen maatregelen worden uitgevoerd, tenzij het fonds aantoont dat de feitelijke ontwikkeling van de dekkingsgraad, zoals blijkt uit de evaluatie een jaar later, zodanig is dat naar verwachting opnieuw zal worden voldaan aan het minimaal vereist eigen vermogen, zonder deze aanvullende maatregel door te voeren 2. Eventueel kan deze aanvullende maatregel ook gedeeltelijk worden doorgevoerd, als uit de evaluatie een jaar later blijkt dat dit voldoende is. Een voorbeeld Stel dat uit de evaluatie per eind 2011 blijkt dat bij maximale inzet van de sturingsmiddelen van het fonds een korting van 5% nodig is om eind 2013 te voldoen aan het minimaal vereist eigen vermogen. Dan zijn er bij de evaluatie eind 2012 drie situaties mogelijk: 1. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat ook zonder korting van pensioenen naar verwachting geen sprake zal zijn van een dekkingstekort eind In dat geval wordt de voorgenomen korting niet geëffectueerd. 2. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat een lagere korting van bijvoorbeeld 2% naar verwachting voldoende is voor herstel uit dekkingstekort per einde In dat geval wordt de voorgenomen korting gedeeltelijk geëffectueerd, in dit voorbeeld is dan sprake van een korting met 2%. 3. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat een hogere korting van bijvoorbeeld 8% nodig is voor een haalbaar herstelpad. In dat geval wordt de voorgenomen korting van 5% geëffectueerd per 1 april 2013 en wordt een aanvullende korting van 3% vastgesteld, te effectueren per einde Aan het einde van de wettelijke hersteltermijn (voor de meeste fondsen ) dient het minimaal vereist eigen vermogen (MVEV) volledig aanwezig te zijn. Afhankelijk van de financiële ontwikkelingen in 2013 zal zonodig per einde 2013 een laatste aanvullende korting moeten worden doorgevoerd, om per einde van de hersteltermijn opnieuw over het MVEV te beschikken. 2 Zie artikel 6a van de Regeling Pensioenwet 4

5 Indien een fonds voor het kortetermijnherstelplan gebruik heeft gemaakt van verlenging van de hersteltermijn voor dekkingstekort maar met een latere einddatum dan , geldt in dit voorbeeld 1 april 2014 als datum voor de aanvullende voorgenomen korting. Fondsen met hersteltermijn van drie jaar Indien het fonds geen gebruik kon of wilde maken van verlenging van de hersteltermijn naar vijf jaar, geldt in beginsel een hersteltermijn van drie jaar (onder de voorwaarden genoemd in artikel 140 lid 3 Pw). In dat geval dient het fonds bij de evaluatie zonodig een voorgenomen korting vast te stellen, die evenwel pas geëffectueerd hoeft te worden aan het eind van de geldende wettelijke hersteltermijn. Compensatie van kortingen Indien de financiële positie weer voldoet aan de vereiste minimale solvabiliteit, heeft het fonds de mogelijkheid (dit is afhankelijk van wat het fonds in haar reglementen heeft opgenomen) om een eerdere korting van pensioenen weer geheel of gedeeltelijk ongedaan te maken, mits ook na deze compensatie weer wordt voldaan aan de vereisten in artikel 131 Pw. Vraag 10 Waarom wordt de mogelijkheid geboden om de aan te kondigen voorwaardelijke kortingen per 1 april 2013 te maximeren op 7%? Door de verdieping van de financiële crisis in 2011 moet waarschijnlijk een groot aantal fondsen een forse pensioenkorting aankondigen. Als de financiële positie in 2012 niet verbetert, moeten deze fondsen per 1 april 2013 de aangekondigde kortingen toepassen om binnen de wettelijke hersteltermijn het minimaal vereist eigen vermogen (MVEV) te bereiken. Met het oog op de macro-economische effecten heeft DNB, in overleg met de minister van SZW, besloten dat fondsen de per 1 april 2013 door te voeren korting mogen maximeren op 7%. Indien een lagere korting volstaat, dan geldt uiteraard dit lagere percentage. Het fonds kan overigens op grond van de evaluatie 2011 ook kiezen voor een hogere korting per 1 april 2013 dan 7%. Indien bij de evaluatie 2012 blijkt dat sprake is van onvoldoende herstel en dat de gemaximeerde korting onvoldoende is om naar verwachting tijdig over het MVEV te beschikken, dan moeten uiterlijk 1 april 2013 aanvullende maatregelen worden genomen, die uiterlijk aan het einde van de hersteltermijn moeten worden doorgevoerd. Zonodig gaat het hierbij om een aanvullende korting aan het einde van de hersteltermijn. Enig uitstel van hoge kortingen geeft fondsbesturen bovendien meer tijd voor een evenwichtige afweging en besluitvorming. En de betrokken deelnemers hebben meer tijd om te anticiperen op de verwachte daling van hun pensioenrechten en aanspraken 5

6 Vraag 11 Betekent maximering van aan te kondigen voorwaardelijke kortingen per 1 april 2013 ook dat eventueel hogere kortingen niet hoeven te worden doorgevoerd? Nee. Maximering van voorgenomen kortingen per 1 april 2013 leidt niet tot afstel van kortingen. Anders is in voorkomende gevallen immers geen sprake van een haalbaar herstelpad. Er is daarentegen wel sprake van uitstel van een gedeelte van de kortingen bij de evaluatie Het kan zijn dat bij de evaluatie 2012 blijkt dat de aanvullende kortingen niet meer nodig blijken te zijn. Dit is aan de orde wanneer bijvoorbeeld de financiële positie van het pensioenfonds is verbeterd. Maar als de omstandigheden niet verbeteren, dan zullen aanvullende maatregelen moeten worden getroffen, waarbij ook niet is uitgesloten dat dan alsnog een aanvullende korting moet worden doorgevoerd. DNB vindt het overigens belangrijk dat fondsen de financiële situatie goed bestuderen en hierbij evenwichtige en passende maatregelen nemen. Uitstel van maatregelen heeft tot gevolg dat als financieel herstel uitblijft, er minder tijd overblijft om herstel te bevorderen. Dit vergroot ook de kans op extra zware maatregelen in de resterende duur van herstelplannen. Een voorbeeld Stel dat uit de evaluatie per eind 2011 blijkt dat bij maximale inzet van de sturingsmiddelen van het fonds een korting van 9% nodig is om eind 2013 te voldoen aan het minimaal vereist eigen vermogen. In dat geval kan een fonds ervoor kiezen om een voorgenomen korting per 1 april 2013 vast te stellen van 7% en een voorgenomen korting van circa 2% per einde Dan zijn er bij de evaluatie eind 2012 drie situaties mogelijk: 1. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat ook zonder korting van pensioenen naar verwachting geen sprake zal zijn van een dekkingstekort eind In dat geval worden de voorgenomen korting niet geëffectueerd. 2. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat een lagere korting van bijvoorbeeld 5% naar verwachting voldoende is voor herstel uit dekkingstekort per einde In dat geval wordt de voorgenomen korting per 1 april 2013 gedeeltelijk geëffectueerd, in dit voorbeeld is dan sprake van een korting met 5%. 3. Uit de evaluatie 2012 blijkt dat een hogere korting van bijvoorbeeld 10 % nodig is voor een haalbaar herstelpad. In dat geval wordt de voorgenomen korting van 7% geëffectueerd per 1 april 2013 en wordt een aanvullende korting van 3% vastgesteld, te effectueren per einde 2013 (in plaats van de eerder aangekondige korting van 2%). Aan het einde van de wettelijke hersteltermijn (voor de meeste fondsen ) dient het minimaal vereist eigen vermogen (MVEV) volledig aanwezig te zijn. Afhankelijk van de financiële ontwikkelingen in 2013 zal zonodig per einde 2013 een laatste aanvullende korting moeten worden doorgevoerd, om per einde van de hersteltermijn opnieuw over het MVEV te beschikken. 6

7 Vraag 12 Waarom worden voorwaardelijke kortingen niet sowieso uitgesteld tot er meer rust is op financiële markten? In het afgelopen jaar is de onrust op de financiële markten verder toegenomen. Vooralsnog is niet te voorspellen hoe lang deze onrust nog aanhoudt en of en in hoeverre de gedaalde rente in de toekomst gaat stijgen. Als deze onrust lang aanhoudt en financieel herstel uitblijft zullen de tekorten bij de pensioenfondsen in omvang toenemen. Dat is niet wenselijk, omdat de rekening dan zou worden doorgeschoven naar de toekomst. Vraag 13 Wat betekent maximering concreet voor de evaluatie van de herstelplannen? DNB verwacht van pensioenfondsen met een herstelplan dat de evaluatie hiervan tijdig (dus uiterlijk 11 februari as.) en volledig wordt ingediend. De opzet van de evaluatie in de vierdekwartaalrapportage (K502) is ongewijzigd gebleven en hiervoor wordt verwezen naar de richtlijnen die eerder zijn gegeven. De niet-gemaximeerde korting moet in deze evaluatie worden opgenomen. Indien uw fonds gebruik wil maken van de mogelijkheid om de voorgenomen korting per 1 april 2013 te maximeren, dient u dit te vermelden in de toelichting (vraag 10.2 in staat K501). Het is daarmee uitdrukkelijk niet de bedoeling dat er rapportages worden ingediend waarin het MVEV door het maximeren van de benodigde voorwaardelijke korting niet tijdig (in veel gevallen eind 2013) wordt bereikt. Van besturen wordt verwacht dat zij de situatie eind 2011 zorgvuldig beoordelen en, indien het korten van pensioenen als ultimum remedium in beeld komt, zich hierbij ook rekenschap geven of alle beschikbare sturingsmiddelen maximaal zijn benut en of sprake is van evenwichtige belangenafweging. Verwacht wordt dat deze beoordeling zijn weerslag vindt bij de invulling van de vierdekwartaalrapportage (staten K501 en K502) en de aanvullende toelichting hierop van het bestuur. DNB zal de ingediende evaluaties voortvarend beoordelen en streeft ernaar om hiervan in mei uitsluitsel te geven aan de betrokken fondsen, althans voor wat betreft eventuele aanvullende maatregelen. DNB zal voorts een algemeen beeld geven van de resultaten van de evaluatie van herstelplannen, maar - zoals gebruikelijk - niet ingaan op specifieke pensioenfondsen. Vraag 14 Indien een pensioenfonds gebruik maakt van de mogelijkheid om de voorwaardelijke korting per 1 april 2013 te maximeren, dient een mogelijke korting per latere datum wel al te worden gecommuniceerd? Ja. Fondsen die een voorgenomen korting hebben vastgesteld naar aanleiding van de evaluatie zullen hierover hun deelnemers moeten informeren. Zij moeten hun deelnemers zowel over de (gemaximeerde) korting per 1 april 2013 als over een mogelijk uitgestelde korting per einde 2013 informeren. Uiterlijk twee weken na het ontvangen van het oordeel van DNB over de evaluatie van het herstelplan moet een fonds hierover communiceren. 7

8 Vraag 15 Kan een pensioenfonds te allen tijde een beroep doen op de mogelijkheid tot maximering per 1 april 2013, ook bij bijvoorbeeld een zeer lage dekkingsgraad? Nee. Het is mogelijk dat DNB op grond van de evaluatie oordeelt dat de financiële positie van het fonds dusdanig slecht is dat aanvullend beleid nodig is. In deze uitzonderlijke situaties kan DNB besluiten maatwerk toe te passen en in overleg met het fonds een ander kortingstraject toe te passen. Daarnaast zal een pensioenfonds bij de besluitvorming uiteraard alle betrokken belangen op evenwichtige wijze moeten afwegen. Vraag 16 Kijkt DNB bij de evaluatie van de herstelplannen ook naar de kritische dekkingsgraad? Nee. De kritische dekkingsgraad is een begrip uit de beleidsregel financieel crisisplan. De kritische dekkingsgraad is het niveau van de dekkingsgraad uit het financieel crisisplan vanaf waar het fonds naar verwachting zonder korten nog binnen de gestelde hersteltermijn het minimaal vereist eigen vermogen bereikt. De kritische dekkingsgraad uit het financieel crisisplan is afhankelijk van een aantal parameters en aannames, bijvoorbeeld de hersteltermijn, de voorgenomen inzet van sturingsmiddelen zoals de premie en de economische situatie op dat moment (denk aan de rentestand). Mogelijk is er ook een kritische dekkingsgraad in het oorspronkelijke herstelplan opgenomen. Deze is dan mogelijk weer anders dan de kritische dekkingsgraad uit het financieel crisisplan. De kritische dekkingsgraad is daarmee afhankelijk van de specifieke situatie waarin dit begrip wordt gebruikt. Bij de beoordeling van de evaluatie van de herstelplannen kijkt DNB niet naar de kritische dekkingsgraad uit het financieel crisisplan en / of het oorspronkelijke herstelplan. Deze kritische dekkingsgraad is immers mogelijk niet meer actueel door de inzet van sturingsmiddelen en de andere economische omstandigheden. Fondsen kunnen bij de evaluatie wel een geactualiseerde kritische dekkingsgraad bepalen op basis van de geactualiseerde omstandigheden (met name de rentestand en de nog resterende hersteltermijn) op dat moment. Anders dan in een artikel in het FD 3 wordt gesuggereerd kijkt DNB bij de evaluatie dus niet naar het herstelpad in het herstelplan en de vraag of het fonds achterloopt op dit oorspronkelijke herstelpad. Fondsen moeten in de evaluatie laten zien of zij in staat zijn, zonodig via het opnemen van een voorgenomen korting, om naar verwachting het minimaal vereist eigen vermogen binnen de hersteltermijn te bereiken. Deze praktijk sluit inderdaad aan bij de kritische dekkingsgraad uit het financieel crisisplan of het oorspronkelijke herstelpad, met dat verschil dat de kritische dekkingsgraad geactualiseerd is op de feitelijke situatie bij de evaluatie. 3 Hoe diep kan een pensioenfonds zakken voordat het moet korten? FD van woensdag 4 januari

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten De daling van de dekkingsgraden heeft de afgelopen weken een uitgebreide discussie

Nadere informatie

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren:

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren: Vastgesteld door het bestuur op 16 mei 2012 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving crisissituatie... 3 3. Dekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen... 4 4. Maatregelen

Nadere informatie

Kortingsmaatregelen. Stresstest voor solidariteit. Rick Westhoff. 9 mei 2012. 2010 Towers Watson. All rights reserved.

Kortingsmaatregelen. Stresstest voor solidariteit. Rick Westhoff. 9 mei 2012. 2010 Towers Watson. All rights reserved. Kortingsmaatregelen Stresstest voor solidariteit Rick Westhoff 9 mei 2012 2010 Towers Watson. All rights reserved. Agenda Solidariteit in het Nederlandse pensioenstelsel Kortingsmaatregelen Inventarisatie

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen CONSULTATIEVERSIE Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen Beleidsregel van De Nederlandsche Bank van. 2011, nr. Tb/2011/.., inzake het opstellen van een financieel crisisplan in het kader van

Nadere informatie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie Samenvatting Op 14 juli 2015 heeft DNB aangekondigd dat zij de berekeningsmethodiek van de Ultimate Forward Rate (UFR), welke onderdeel vormt van de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015

Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015 CONFIDENTIEEL Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015 Toezicht pensioenfondsen Expertisecentrum bedrijf en organisatie Leeswijzer rapport: 1.

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur,

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht pensioenfondsen Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl Onderwerp Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds Handelsregister

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen Regeling parameters pensioenfondsen Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december 2006, nr. AV/ PB/2006/102565b, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Wat doet het ftk? Wat zit er in de pot? Wat is er beloofd? Generatiebalans FTK = beheersingssysteem Indicator Nominale dekkingsgraad

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages ###

Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages ### Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages Looptijd in jaren * toelichting 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA. Datum Betreft Septemberpakket pensioenen

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA. Datum Betreft Septemberpakket pensioenen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012 Eerste observaties septemberpakket KCM fiduciair management 26 september Wat is relevant voor de beleggingen? Rentecurve In lijn met het voorstel van Kamp: Ultimate Forward Rate (UFR) komt er op basis

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel crisisplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen... 7 3.1 Maatregel

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Crisisplan 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader S&V Reflector De implementatie van het nieuwe Dienen de pensioenfondsen hun Financieel Toetsingskader langlopende swaps te verkopen? Welke keuzes kunt u maken en wie betrekt u daarbij? Een risicomanagement

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

reëel financieel toetsingskader (FTK2)

reëel financieel toetsingskader (FTK2) nominaal financieel toetsingskader (FTK1) - bestaande contract - nominale contract - uitkeringsovereenkomst - onderscheid tussen nominale opbouw en indexatie - 2,5% onderdekkingskans maatstaf voor nominale

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Inleiding Het bestuur van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (hierna het pensioenfonds) heeft

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, CONCEPT Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen (Regeling parameters pensioenfondsen) De Minister van Sociale Zaken en

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Bijlage G - FINANCIEEL CRISISPLAN VERSIE D.D. 26 APRIL 2012 Inhoud Pagina 1. Inleiding 2 2. Doel en kader van het financieel crisisplan 3 2.1. Crisissituatie 3 2.2.

Nadere informatie

Bpf GBP. Financieel beheersplan

Bpf GBP. Financieel beheersplan Bpf GBP Financieel beheersplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel beheersplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische grens en dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen...

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader 2 Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader Door: Stef Vermeulen Op 1 januari 2015 is het langverwachte wetsvoorstel Aanpassing financieel toetsingskader ingevoerd. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening Huidige status Oorzaken Overwegingen van het Bestuur Besluitvorming Vooruitzichten

Nadere informatie

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds DNB Crisisplan Stichting Honeywell 21 September 2011 Agenda Introductie Opzet crisisplan Nut en noodzaak crisisplan Concept crisisplan - discussiepunten - Wanneer is er spraken van een crisissituatie?

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan (versie: 28 september 2015) Inleiding In dit document is het financieel crisisplan van Stichting Pensioenfonds Ahold (hierna: het Pensioenfonds ) beschreven. Doel van dit financiële

Nadere informatie

PENSIOENEN JANUARI 2012. Maximering voorgenomen pensioenkortingen en correctie rentetermijnstructuur

PENSIOENEN JANUARI 2012. Maximering voorgenomen pensioenkortingen en correctie rentetermijnstructuur PENSIOENEN JANUARI 2012 Geschillen over indexatie Handhaving prudent-person regel motivering Maximering voorgenomen pensioenkortingen en correctie rentetermijnstructuur Voorontwerp Wet versterking bestuur

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW BIJLAGE: DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW 25 JUNI 2009 Bijlage bij Herstelplan BPF Bouw 25 juni 2009: Dekkingsgraadsjabloon per 1 januari 2009

Nadere informatie

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix.

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Algemene toelichting Artikel 86 van de Pensioenwet schrijft voor dat er bij voorwaardelijke toeslagverlening een consistent geheel dient te zijn

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Pensioen in beweging. Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket

Pensioen in beweging. Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket Pensioen in beweging Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam door Peter Janssen 27 september 2012 2012 Towers Watson.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds NN CDC Pensioenfonds per 8 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding...3 Opzet van het financieel crisisplan...3 1. Risico s en crisissituaties...4 2. Maatregelen ter voorkoming van crisissituaties en herstel

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door het bestuur 1 Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

Themabericht 2012/17. Een realistische rekenrente

Themabericht 2012/17. Een realistische rekenrente Themabericht 2012/17 Een realistische rekenrente Minister Kamp is recent met plannen gekomen om de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen waarderen kunstmatig te verhogen. Dit in verband

Nadere informatie

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK)

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Utrecht, 2 september 2014 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1 In deze notitie treft u de reactie aan

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Xerox Verslag Huidige vergadering Volgende vergadering Datum Duur Datum Duur 26 maart 2015 17:00 19:00 Locatie Voorzitter Locatie Voorzitter Bedrijfsrestaurant

Nadere informatie

134 De Pensioenwereld in 2015

134 De Pensioenwereld in 2015 14 134 De Pensioenwereld in 2015 Ontwikkelingen in de pensioenmarkt 135 Het nieuwe FTK: oude wijn in nieuwe zakken? Auteurs: Gijs Hoedemaker, Machiel Koper en Alexander van Stee Na de crisis leek er een

Nadere informatie

CRISISPLAN - SAMENVATTING

CRISISPLAN - SAMENVATTING CRISISPLAN - SAMENVATTING MAATREGELEN ALS DE FINANCIËLE POSITIE IN GEVAAR IS 1 juli 2015 Inleiding Dit crisisplan beschrijft wat het Algemeen Bestuur gaat doen als het Pensioenfonds in een crisissituatie

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND 1. Inleiding Het financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur van Stichting Pensioenfonds Thales Nederland

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC 1 Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF algemene ledenvergadering VGSE 26 april 2012 Eric Dorn, voorzitter SPF Guido Croonen, plv. voorzitter SPF 2 3 Programma 1. Algemeen 2. Financiële positie

Nadere informatie

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef De Nederlandsche Bank T.a.v. de heer drs. J.A.C. Luijks RA Postbus 929 7301 BD Apeldoorn Datum : 11 mei 2009 Betreft : Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef Geachte heer Luijks, Bijgaand treft

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

Aanpassing Financieel Toetsingskader

Aanpassing Financieel Toetsingskader pggm.nl Aanpassing Financieel Toetsingskader PGGM Bestuurlijke Advisering 27 juni 2014 Quickscan: Aanpassing Financieel Toetsingskader (FTK) Woensdag 25 juni heeft staatssecretaris Klijnsma van Sociale

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over?

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over? Nieuwsbrief oktober 2015 Herstelplan In de nieuwsbrieven van juli (over o.a. het nieuwe Financieel ToetsingsKader nftk ) en augustus 2015 (over beleggen) informeerden we u al eerder over de eisen die De

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Uw kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer Bijlage(n) 4 Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Geacht bestuur, Sinds 1 mei 2012 moeten alle pensioenfondsen beschikken

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Herstelplan ABP. 1. Inleiding. Naam pensioenfonds : Stichting Pensioenfonds ABP. Nummer fonds : 30

Herstelplan ABP. 1. Inleiding. Naam pensioenfonds : Stichting Pensioenfonds ABP. Nummer fonds : 30 Herstelplan ABP Naam pensioenfonds : Stichting Pensioenfonds ABP Nummer fonds : 30 1. Inleiding Per einde 2008 bevindt ABP zich in een situatie van reservetekort en is tevens sprake van een dekkingstekort.

Nadere informatie

Datum 7 juni 2016 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Ulenbelt over het bericht dat de extreem lage rente ook bij de specialisten hard aan komt.

Datum 7 juni 2016 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Ulenbelt over het bericht dat de extreem lage rente ook bij de specialisten hard aan komt. > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

1. Gesloten systeem voor het inhalen van indexatie en ongedaan maken van kortingen is niet wenselijk

1. Gesloten systeem voor het inhalen van indexatie en ongedaan maken van kortingen is niet wenselijk Position paper FTK Met interesse hebben wij kennisgenomen van het wetsvoorstel Aanpassing financieel toetsingskader (FTK) dat op 25 juni jl. door staatssecretaris Klijnsma is ingediend bij de Tweede Kamer.

Nadere informatie

PENSIOENBULLETIN. Kredietcrisis. raakt ook volledig herverzekerde INHOUD:

PENSIOENBULLETIN. Kredietcrisis. raakt ook volledig herverzekerde INHOUD: MEI 2009 NUMMER 3 JAARGANG 49 PENSIOENBULLETIN Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen Kredietcrisis raakt ook volledig herverzekerde pensioenfondsen Onder het Financieel Toetsingskader (FTK)

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

ANTWOORD VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

ANTWOORD VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG ANTWOORD VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 1. Inleiding Met belangstelling heeft het kabinet kennis genomen van de vragen en opmerkingen van de verschillende fracties bij het ontwerpbesluit tot wijziging

Nadere informatie

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg 17 december 2014 Pensioen Flash Onderwerpen van deze Pensioenflash: Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader aangenomen Wetsvoorstel versnelde verhoging AOW-leeftijd ingediend Wetsvoorstel pensioencommunicatie

Nadere informatie

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770 Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Roy Meusen 2 Telefoonnummer: 0-6276 E-mailadres: dnb-staten-fav@azleu Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG KNVG Maarssen 4 september 2012 Agenda 1) Wie is APG? 2) Ontwikkelingen van vandaag 3) Uitdagingen voor morgen

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314).

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314). drs. E. Veerman AAG drs. P.J. Steur AAG T +31 88 543 3700 T +31 88 543 3700 Stationsweg 13-14 1441 EJ Purmerend Nederland erik.veerman@towerswatson.com peter.steur@towerswatson.com towerswatson.com Correspondentieadres:

Nadere informatie

Speech directeur Kellermann Evenwichtige pensioenvoorzieningen 13 september 2010 DNB.nl

Speech directeur Kellermann Evenwichtige pensioenvoorzieningen 13 september 2010 DNB.nl Speech directeur Kellermann Evenwichtige pensioenvoorzieningen 13 september 2010 DNB.nl Datum 13 september 2010 Spreker Mr. A.J. Kellermann, directeur van de Nederlandsche Bank Inleiding Dames en Heren,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 In deze nieuwsbrief Voorwoord Toeslagverlening 1.1.2015 Inhaaltoeslagverlening Pensioenpremie 2015 De informatie in dit document

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Aon Actualiteitenseminar

Aon Actualiteitenseminar Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen.

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioenfonds DHV verlaagt de pensioenen De meest gestelde vragen & de antwoorden Net als zo n 70 andere pensioenfondsen, groot en klein, heeft het bestuur van Pensioenfonds

Nadere informatie

had ik (misschien) al iets meer details over het zogenaamde septemberpakket kunnen vertellen,

had ik (misschien) al iets meer details over het zogenaamde septemberpakket kunnen vertellen, Inleiding Maarten Camps DNB seminar 12 september 2012 Dames en heren, Ik ben met plezier naar Bussum gekomen, maar dacht wel even: jammer dat dit seminar niet een week later wordt gehouden. Dan had ik

Nadere informatie

Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen

Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen 1. Inleiding Ontwikkelingen rond de rente die pensioenfondsen moeten hanteren bij het berekenen van hun toekomstige verplichtingen, hebben

Nadere informatie

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Henk Brouwer, voorzitter bestuur Amsterdam, 23 mei 2012 2011: een roerig jaar Positief: - positief rendement (8 miljard euro) - meer en beter inzicht in kosten - kostprijs

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 570 Besluit van 17 december 2014 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met vaststelling van de parameters

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Pensioenakkoord. Spelregels vanuit de actuaris bezien. Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt

Pensioenakkoord. Spelregels vanuit de actuaris bezien. Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt Pensioenakkoord Spelregels vanuit de actuaris bezien Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt Agenda Twee cijfermatige voorbeelden Verhoging pensioenleeftijd Overgang naar zachte verplichtingen Waarderingsvraagstuk

Nadere informatie

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan.

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Vervolg: personeelsbijeenkomst nieuwe stijl Herstelplan PGB Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Inhoud Dit herstelplan

Nadere informatie

H E T W E T S V O O R S T E L F T K T O E G E P A S T I N D E P R A K T I J K

H E T W E T S V O O R S T E L F T K T O E G E P A S T I N D E P R A K T I J K H E T W E T S V O O R S T E L F T K T O E G E P A S T I N D E P R A K T I J K Samenvatting In ons position paper van 22 augustus jl. heeft u de reactie van de Pensioenfederatie op het wetsvoorstel FTK

Nadere informatie