To Cloud or Not To Cloud: the Proof of the Pudding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "To Cloud or Not To Cloud: the Proof of the Pudding"

Transcriptie

1 To Cloud or Not To Cloud: the Proof of the Pudding Met de cloud zijn alle problemen opgelost! Geen eigen grote investeringen meer op vlak van infrastructuur, minder lokaal personeel, meer efficiëntie,. Is dit wel zo, vroegen we ons af. Het blijkt een genuanceerd verhaal. Er zijn zeker voordelen, maar ook risico s die moeten worden beheerd. Al zijn de aandachtspunten en verplichtingen fundamenteel niet verschillend t.o.v gewone outsourcing of samenwerking met een externe leverancier. Cloud computing is het via het internet op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens, ongeveer zoals elektriciteit uit het elektriciteitsnet. De term is afkomstig uit de schematechnieken van de informatica, waar een groot, decentraal netwerk (zoals het internet) met behulp van een wolk wordt aangeduid. De cloud (Nederlands: wolk) staat voor een netwerk dat met al de computers die erop aangesloten zijn een soort 'wolk van computers' vormt, waarbij de eindgebruiker niet weet op hoeveel of welke computer(s) de software draait of waar die computers precies staan. De gebruiker hoeft op deze manier geen eigenaar meer te zijn van de gebruikte hard- en software en is dus ook niet verantwoordelijk voor het onderhoud. De details van de informatietechnologische infrastructuur worden aan het oog onttrokken en de gebruiker beschikt over een "eigen", in omvang en mogelijkheden schaalbare, virtuele infrastructuur. De cloud is dus een techniek waarmee schaalbare online diensten kunnen worden aangeboden. Zonder de mogelijkheid tot schalen heeft een aangeboden online dienst geen betrekking op cloud computing. De meest gebruikte definitie is die van het US National institute of standards and technology (NIST): 1

2 Zie het document van de Cloud Security Alliance 1 voor een volledige beschrijving. Hier even kort: Karakteristieken en voordelen: Broad network access: toegang vanop tablets, smartphones, ook buiten de LAN. Goede bandbreedte en beschikbaarheid Rapid Elasticity: snel en zelfs automatisch schaalbaar bij meer capaciteitsbehoefte of een piek in bezoekersaantallen On-demand self service: u vraagt wij draaien qua aantal servers, storage. Betaald in een pay as you go model Resource pooling: geen dedicated servers, kosten worden geoptimaliseerd door het delen van servers en opslag in een multi-tenant omgeving Service Models: On-Premise: je doet alles zelf, eventueel met ondersteuning van externen IaaS: de provider zorgt voor de infra t.e.m de virtualisatielaag, de klant staat in voor de rest PaaS: provider zorgt ook voor de middleware (databases, java, drupal, ), klant bouwt zijn toepassing hierop SaaS: provider biedt een kant en klare oplossing aan (dropbox, facebook, gmail, office365,.) 1 https://cloudsecurityalliance.org/download/security-guidance-for-critical-areas-of-focus-in-cloudcomputing-v3/ 2

3 Types Cloud: Public: volledig gedeeld met alle mogelijke klanten (multi-tenant) Private: enkel voor 1 klant (single-tenant) Hybrid: mix van public en private of van on-premise & cloud Community: specifiek voor 1 bepaald type klant of sector (bijv: government cloud) Via Cloud Computing kan men servers, opslag, applicaties en diensten aanbieden aan de gebruikers. De gebruiker hoeft zo geen eigenaar meer te zijn van de door hem/haar gebruikte hard- en software en is niet zelf verantwoordelijk voor het onderhoud. Daarnaast kan de gebruiker met 'lichte' randapparatuur, zoals laptops, tablets of zelfs smartphones, op iedere willekeurige plek en op ieder moment gebruik maken van de zwaarste toepassingen. Cloud computing is daarmee niet iets geheel nieuws: het is een verdere ontwikkeling in de wijze waarop ICT wordt toegepast. Een organisatie kan op die manier de resources die gedeeld worden op een clouddienst huren waardoor hij dus de huurder ( tenant ) wordt van de infrastructuur in plaats van de eigenaar. Er is dus geen investering in hardware nodig, IT wordt een werkingskost (bij IaaS moet wel de nodige software nog apart worden voorzien). Welke zijn de voordelen van cloud computing? De cloud is de laatste jaren een onontkoombaar en populair begrip geworden dat uitgegroeid is van een vaag en risicovol concept tot de ICT-strategie van de toekomst die elke organisatie vroeg of laat zal toepassen. Naast de kostenbesparingen is de hoofdreden van deze hype de vlotte toegankelijkheid tot tal van informaticaresources met bijna oneindig veel mogelijkheden, en dit alles met een minimaal beheer. Hierdoor kan de aandacht verschuiven van IT (Informatie technologie) naar Informatiebeheer, waardoor echt vooruitgang kan worden geboekt in e-government en smarter cities. Cloud computing bevordert het gezamenlijk gebruik van voorzieningen: netwerken, servers, opslag, applicaties en diensten. Dat leidt tot een betere benutting van deze middelen en kan leiden tot een hogere efficiëntie. Bovendien wordt het mogelijk gebruik te maken van de laatste technologie, als de cloudaanbieder vooruitstrevend is. Daarbij wordt in principe alleen betaald voor het daadwerkelijke gebruik. Een meerwaarde is ook dat de professionele aanbieders (zoals een Amazon, Microsoft, IBM, Google, ) een veel betere technische en logische bescherming bieden dan kan worden gehaald in de serverroom van een lokaal bestuur. Inrichting en beveiliging van een datacenter is immers niet echt een kerncompetentie van een overheidsorganisatie. De meeste grote spelers voldoen ook aan een hele rist van internationale standaarden en normen m.b.t governance en informatieveiligheid (PCI-DSS, HIPAA, ISO27002, ISO27018, ). Er zijn er echter ook die geen van deze standaarden onderschrijven omdat hun business model net bestaat in het uitbuiten van persoonsgegevens. Contractuele bepalingen, terms & conditions dus altijd grondig nalezen en nooit zomaar I agree klikken. Een paar privacy policy s van grote en kleine cloud providers of apps lezen als oefening is zeer verhelderend. 3

4 Zijn er dan geen aandachtspunten? Er zijn uiteraard een aantal aandachtspunten, die snel duidelijk worden wanneer de klassieke modellen van IT Service Management en (ITIL/ITSM) Application Lifecycle Management (ALM) worden gehanteerd: ITSM: hier dient vooral de beschikbaarheid en informatieveiligheid tegen het licht te worden gehouden. Hoe garanderen we de beschikbaarheid van toepassingen en data (technisch, maar ook bij failissement of calamiteiten bij de leverancier, back-up, recovery, ) en hoe blijven confidentialiteit en integriteit van data verzekerd? ALM: hier moet zeker stil worden gestaan bij mogelijke exit scenario s. Hoe krijgen we toepassingen en data terug uit de cloud? Releases, patches en upgrades zijn in een Iaas scenario minstens even belangrijk dan on-premise. Samenwerken met een externe partner (= de verwerker van gegevens), in de cloud, in outsourcing of in een traditioneel ondersteuningsmodel vergt een nog grotere aandacht voor governance dan bij een onpremise beheer. Mogelijk komt dit de informatiebeveiliging ten goede, en is het dus eerder een positief effect, al is dit sterk afhankelijk van het bestaande maturiteitsniveau van het bestuur. De risico's van het via een 'open/public cloud uitbesteden van ICT-diensten en de opslag van informatie buiten de organisatie zijn in een aantal gevallen nog niet voldoende afgedekt. Zo is privacybescherming vaak geen integraal onderdeel van de wijze waarop cloud-toepassingen worden vormgegeven. Het kennisinstituut European Union Agency for Network and Information Security (ENISA) adviseert overheden daarom voorzichtig te zijn met gebruik van cloud computing. ENISA dringt aan op een planmatige aanpak, die is gericht op het zoveel mogelijk uitsluiten en mitigeren van risico's. ENISA heeft een zeer uitgebreide lijst met te bekijken risico s gepubliceerd 2. Ook de lijn naar de cloud is een aandachtspunt. Indien de internetverbinding uitvalt is ook elke dienst in de cloud onbereikbaar. Dus zeker de zwakke schakels in het netwerk bekijken, en liefst een redundante (en indien mogelijk beveiligde 3 ) verbinding voorzien Bijvoorbeeld 4

5 Kennen we de risico s voldoende? Wanneer we het hebben over de risico s moet het hele plaatje worden bekeken. De overgang naar Cloud Computing vereist net zoals bij gewone uitbesteding en elke samenwerking met een externe partij een strenge aanpak op het vlak van het beheer van de veiligheidstechnische, contractuele en juridische risico's. De organisatie die een beroep wenst te doen op een Cloud-provider moet zich ervan vergewissen dat die provider de geschikte veiligheidsmaatregelen kan toepassen, om zich te beschermen tegen de risico's van de Cloud. Dit zowel voor wat betreft de traditionele informaticaverwerkingen als in het bijzonder tegen de risico s die relevant zijn voor de bescherming van de persoons- en sociale gegevens. De belangrijkste risico's die op dat vlak werden geïdentificeerd, zijn de volgende: Problemen bij het beheren van de toegangsrechten; Onbeschikbaarheid van de dienst geleverd door de provider; Onthouden van toegang vanwege dispuut over betaling; Stoppen van de cloud-dienst. Wat volgt? Hoe is de exit geregeld? - de stopzetting van de dienst door de provider (bv. als gevolg van een gerechtelijke beslissing of de overname van de provider door een derde of bij een faillissement) Dit kan catastrofale gevolgen hebben; Niet-overeenstemming met de regelgeving, in het bijzonder met betrekking tot internationale transfers; Backup niet goed geregeld vaststelling na de feiten; Verminderde governance met betrekking tot de verwerking van de gegevens; Complexe structuur cloud: wie zit achter welke cloud? - de risico s verbonden aan de onderaannemers van de leverancier, bijvoorbeeld een fout in de onderaannemingsketen wanneer de leverancier zelf een beroep doet op derden om een dienst te leveren; Cloudaanbieder doet aan koppelverkoop met toepassingen in de (eigen) cloud; Vastzitten aan leverancier: vendor lock-in Ongeoorloofd toegang tot gegevens (derden, hackers/overheid) - een gegevenslek, met andere woorden het risico dat gegevens die op een (virtueel) systeem zijn gehost, gewijzigd kunnen worden of toegankelijk zijn voor niet-gemachtigde derden naar aanleiding van een tekortkoming of een slecht beheer van de provider; Uitvoering van juridische vorderingen op basis van een buitenlands recht zonder overleg met de nationale instanties; Niet-naleven van de regels die door de instelling werden uitgevaardigd met betrekking tot de bewaring en de vernietiging van gegevens, o.a. bij een ondoeltreffende of onbeveiligde vernietiging van de gegevens of een te lange bewaarduur; Een uitgebreide, niet-exhaustieve lijst van risico's die door het ENISA werden opgelijst, kan in overweging worden genomen bij de risicoanalyse zodra het kader van het project is vastgelegd. Belangrijk is hierbij dat niet alleen de confidentialiteit, maar ook de beschikbaarheid en integriteit van data en systemen wordt bekeken. Een groot deel van deze risico s bestond dus ook al in de traditionele samenwerking met externe partijen. De partners (CEVI, CIPAL, KSZ, RR ) namen een groot deel van de verantwoordelijkheid op zich, veelal omwille van historiek. Bij outsourcing moest evenwel ook voordien al veel contractueel worden vastgelegd. Indien op eigen houtje naar de cloud wordt getrokken wordt de eigen verantwoordelijkheid duidelijker en dwingender. Het verdient daarom zeker aanbeveling om naar een professionele aanbieder te kijken met liefst een eigen of partner ecosysteem ter ondersteuning. De quick & dirty oplossingen, meestal in app vorm laten het meeste vragen rond risico s onbeantwoord. 5

6 Kunnen gemeenten al aan de slag met cloud computing? Er is momenteel geen wetgeving die het gebruik van de cloud expliciet zou verbieden. De meeste risico s m.b.t wettelijke bepalingen (KSZ, Privacy, RR) bestonden ook al bij de gewone outsourcing aan externe partijen (lokale of internationale spelers) 4 Op zich dient cloud computing een doordachte strategie te zijn en is het meer dan een verkooppraatje waarbij alleen de voordelen worden aangehaald. De nadelen worden door de leveranciers uiteraard minder graag toegelicht. Leveranciers die u al dan niet via een partnerkanaal- kunnen begeleiden bij het uitwerken van de correcte governance verdienen de voorkeur. Vooraleer nieuwe of vervangingsinvesteringen te doen, is het zeker aangewezen om de cloud alternatieven te bekijken. Maar wat dan met die veiligheid? De richtsnoeren mbt informatieveiligheid 5 geven enkele formele aandachtspunten mee, waarbij dit alles ressorteert onder het correct inschatten van de risico s, de betrokkenheid van externe partijen en infrastructuur, de potentiële toegang tot persoons- en sociale gegevens door derden, de risico s op gegevensverlies en niet correct beheer, contracten en SLA s met derden, de fysische en logische toegang en beveiliging van de gegevens, backup, de verantwoordelijkheden voor de gegevens, In die zin zijn ze volledig in lijn met de internationale ISO27002 norm. Het gebruik van de cloud moet worden meegenomen in uw standaard informatieveiligheidsbeleid en plan, met extra aandacht voor de specifieke risico s die het gebruik van de cloud met zich meebrengt. Hierbij dient een duidelijke dataclassificatie te worden gehanteerd (bijvoorbeeld: vertrouwelijk, privacygevoelig, medische gegevens, sociale data, intern gebruik, open data,.). De classificatie bepaalt dan verder de af te dekken kwetsbaarheden en risico s. De technische beveiliging van de professionele aanbieders mag dan al beter zijn dan wat je zelf kan bereiken, gevoelige data mag niet onbeschermd over internet worden gestuurd. Hier moet gekeken worden naar een afdoende encryptie met aandacht voor het sleutelbeheer. (Dit was overigens ook al het geval indien uw on-premise systemen een koppeling hebben naar buiten, of met uw standaard verkeer, externe harde schijven en USB sticks) 4 Er bestaat wel wetgeving die stelt dat authentieke bronnen zoals het rijksregister in België moeten staan om in tijden van oorlog fysiek vernietigd te kunnen worden. (al is het niet duidelijk hoe dit dan in zijn werk zou moeten gaan) 5 6

7 Uit de Privacywet kunnen 2 eisen rond cloudcomputing worden gedestilleerd: Er moet een overeenkomst kunnen worden gemaakt met de public cloud provider, waarin deze zich, als verwerker van de gegevens, committeert op het naleven van de regels. Dit wordt door de EU (WP29) vertaald als 'model clauses', waaraan intussen Microsoft en Amazon voldoen 6 7. Verder moet er de garantie worden geboden dat geen gegevens worden overgedragen aan buitenlandse overheden. De FISA 8 wetgeving komt hier het meeste naar boven, waarin de VS 'menen' te mogen gegevens opvragen bij Amerikaanse firma's die gegevens van buitenlandse klanten in beheer hebben. Een aantal Amerikaanse firma s betwist deze ruime interpretatie 9. Juridisch is het niet echt duidelijk of dit in strijd is met de Belgische wetgeving, aangezien er multilaterale overeenkomsten bestaan tussen België en de VS 10. Naast de VS eigenen ook andere landen zich verregaande rechten toe, al dan niet in het kader van gerechtelijk onderzoek. Het is niet netjes dat partners zich zo gedragen, maar het is een realiteit die niet kan worden genegeerd. Initiatieven zoals safe harbor blijken een lege doos 11. Het risico kan hier echter ook beperkt worden door de juiste maatregelen te nemen in functie van de dataclassificatie (encryptie, hybride cloud modellen,...) Voor de verwerking van persoons-, medische en sociale gegevens is de KSZ zeer risico-avers. Zo is elke instelling van sociale zekerheid die vertrouwelijke gegevens wenst te verwerken in een "Cloud" die door een provider wordt beheerd, verplicht de volgende contractuele waarborgen in acht nemen onder de nodige clausules met betrekking tot: 1. de mogelijkheid voor een cloud-provider om een deel van zijn activiteiten uit te besteden 2. de integriteit, continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening 3. de teruggave van de gegevens 4. de overdraagbaarheid van de gegevens en de interoperabiliteit van de systemen 5. de auditregeling 6. de verplichtingen van de provider inzake vertrouwelijkheid van de gegevens 7. de soevereiniteit 8. de verplichtingen van de provider inzake gegevensbeveiliging Een volledige policy vindt u op de website van de sociale zekerheid https://www.kszbcss.fgov.be/binaries/documentation/nl/securite/policies/isms_050_cloud_computing_policy_nl.pdf 7

8 Wat doet V-ICT-OR op het gebied van cloud computing voor gemeenten? Binnen de verschillende werkgroepen en contacten met de federale en Vlaamse overheid worden de voordelen van de cloud voor lokale besturen aangehaald en verdedigd. We overleggen ook over hoe de (lokale) overheid zijn verantwoordelijkheid kan opnemen en blijven nakomen m.b.t het beschermen van persoons- sociale en medische gegevens, zonder de pragmatische werkelijkheid uit het oog te verliezen. Bescherming is belangrijk in de cloud, maar was dat al in de huidige situatie. Welk bestuur heeft er vandaag systemen in plaats om mails te encrypteren of te vermijden dat persoonsgegevens in mails, excels of op USB-sticks belanden? Wie heeft er alle data op tablets en laptops geëncrypteerd? Wie heeft er op dit moment een duidelijke dataclassificatie? Zijn we zeker dat in het datacenter van een reguliere outsourcer geen componenten in gebruik zijn met achterpoortjes die door buitenlandse overheden of hackers kunnen worden misbruikt 13? Is de enige mogelijke oplossing een Vlaams datacenter met uitsluitende Vlaamse ambtenaren die enkel Vlaamse hardware en software gebruiken met Vlaamse netwerkproviders? Is dit haalbaar? V-ICT-OR ziet onder meer de volgende mogelijke use-cases voor de cloud: Software-as-a-service (SaaS) oplossingen voor commodity software zoals mail, instant messaging, bestandssystemen. Het biedt weinig meerwaarde om hier zelf een infrastructuur voor op te zetten en te onderhouden. Bovendien bieden de SaaS oplossingen tegenwoordig meestal meer functionaliteit, snelheid of opslagcapaciteit. Oplossingen zoals Office365, Google Docs, CRM online, SAP online of de CIPAL toepassingen in het CiPort datacenter behoren tot deze categorie. Vervanging of extensie van de eigen serverroom. Uitbreiding voor tijdelijke capaciteit. Hybride oplossingen waar archieven of minder vaak geraadpleegde gegevens in de cloud worden bijgehouden (uitbreiding van de storagecapaciteit) Toepassingen met een sterke externe oriëntatie. We zijn ervan overtuigd dat enkel de (hele) grote besturen een state-of-the art DMZ zone kunnen uitbouwen en beheren. Toepassingen die vooral gebruikt worden van buitenaf (mobiele raadpleging van college- en raadsnota s, inschrijving- en reservatiesystemen, e-loketten) kunnen waarschijnlijk veiliger en performanter in de cloud draaien. Toepassingen voor interbestuurlijke en intergouvernementele samenwerking. Indien deze in een community cloud draaien of in een cloud waar de verbindingen beveiligd kunnen worden, worden de 1-op-1 verbindingen tussen de verschillende lokale serverrooms vermeden. Bij uitbreiding kan men zo tot een overheidscloud komen waarin een centrale servicebus zorgt voor beveiligde en bewaakte uitwisseling van gegevens. Opslag van Big Data. Verzameling van bijvoorbeeld sensorinformatie in het kader van mobiliteit, milieu, energie, veiligheid, internet of things Geografische informatie (Geopunt van AGIV draait bijvoorbeeld volledig in de Cloud omwille van de schaalbaarheid en beschikbaarheid) Beeldbanken Uiteraard moet voor al deze use cases de correcte dataclassificatie worden bepaald, moeten kwetsbaarheden en risico s worden afgedekt en moeten de nodige technische en procedurele maatregelen worden genomen

9 Hierbij is het hopelijk- ook duidelijk vanuit eerdere bedenkingen dat persoons-, medische en sociale gegevens niet de eerste kandidaten zijn om in een public cloud te worden gehost. Indien u omwille van de voordelen van beschikbaarheid of technische beveiliging in dat geval toch gebruik wil maken van de cloud, kunnen hybride omgevingen een oplossing zijn. Cloud computing lijkt het antwoord op de oude belofte van on-demand IT diensten waarbij besturen zich kunnen concentreren op de meerwaarde van informatie (business intelligence, big data/smart cities, kennis, informatiedeling, efficiënte dienstverlening) en minder op de technische kant. Het zou jammer zijn mochten we hier niet de vruchten van kunnen plukken omwille van juridische of geopolitieke beperkingen. Hier moeten we zeker de juridische, privacy en IT-technische wereld op 1 lijn krijgen om als Vlaamse besturen deze opportuniteit niet te missen. Wat doen gemeenten nu al op het gebied van cloud computing? Sommige gemeenten/ocmw s hebben hun eerste stappen in de cloud gezet via diverse providers. Gemeenten die hiermee verder aan de slag willen, adviseren we om dit planmatig aan te pakken en er alert te zijn dat niet alles wat 'cloud' heet ook daadwerkelijk de voordelen van de cloud technologie benut. Soms wordt het door leveranciers gezien als een synoniem voor toepassingen op het internet. Leer uit ervaringen en acties van andere besturen, zoek de geschikte partners en leveranciers en wees steeds voldoende kritisch. Binnen het Software as a Service (SaaS) aanbod zijn er intussen mature oplossingen (met goed gedocumenteerde en gecertifieerde beveiliging), die een goed alternatief zijn voor bepaalde toepassingen die nog on-premise worden ingericht (zoals ). Smals Research Cloud Security evaluatiemodel De sectie Onderzoek van Smals heeft in samenwerking met de sectie Veiligheid een model ontwikkeld om de beveiliging van clouddiensten te evalueren. Hiermee kunnen organisaties, indien nodig met de gedeeltelijke steun van Smals, op gestructureerde en gestaafde wijze bepalen hoe we welke gegevens moeten verwerken in de cloud. Daarom werd het model opgedeeld in twee evaluatieluiken: Luik A: de vragenlijst Security-assessment-cloud-service.xlsm waarmee het maturiteitsniveau in verband met de beveiliging van een specifieke clouddienst geëvalueerd kan worden. Luik B: de vragenlijst Client-guide-cloud-assessment.xlsm waarmee men de mogelijkheid kan evalueren om een specifieke clouddienst te gebruiken naargelang het soort gegevens die men ernaar wil overbrengen. Meer info hieromtrent vindt u hier: De privacycommissie (CBPL) en de Vlaamse Toezichtcommissie promoten het gebruik van dit (of een gelijkwaardig) model. 9

10 De verfijning van richtlijnen is voor de Vlaamse gemeenten en OCMW s (nog) volop aan de gang Er wordt op Vlaams niveau gewerkt aan duidelijke richtlijnen binnen een aantal werkgroepen van het VDI coördinatiecomité en binnen het programma radicaal digitaal. De bedoeling is om ten laatste kort na de zomer te landen met een duidelijk document voor de Vlaamse overheid en lokale besturen. Ook V-ICT-OR zit hier mee aan tafel. Tijdens shopt-it 2014 werd Cloud ook uitvoerig besproken samen met enkele providers en de Vlaamse Toezichtcommissie en de POD MI. Het antwoord werd samengevat en gepubliceerd op de website van de VTC

To cloud or not to cloud

To cloud or not to cloud Stad & OCMW Sint-Niklaas To cloud or not to cloud gebruik bij lokale besturen Ivan Stuer 25 juni 2015 Wat is cloud eigenlijk? Wat is cloud eigenlijk? Voordelen echte realisatie van 'on-demand' computing

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Webinar Unizo Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be January 20 th, 2012 Agenda Agenda: Wat is nu precies Cloud Computing? Voordelen & Nadelen Hoe ga ik naar de Cloud? Belgacom Cloud

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be February 13 th, 2012 Cloud computing is niet nieuw. Het is een evolutie, geen revolutie! Personal Computer, Tekstverwerker, Rekenblad, MS DOS,..

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

IAM en Cloud Computing

IAM en Cloud Computing IAM en Cloud Computing Cloud café 14 Februari 2013 W: http://www.identitynext.eu T: @identitynext www.everett.nl www.everett.nl Agenda 1. Introductie 2. IAM 3. Cloud 4. IAM en Cloud 5. Uitdagingen 6. Tips

Nadere informatie

EXIN Cloud Computing Foundation

EXIN Cloud Computing Foundation Voorbeeldexamen EXIN Cloud Computing Foundation Editie maart 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken.

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Cloud computing Kennismaking Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Onze kennis, ervaring, methodieken en ons netwerk levert aantoonbare toegevoegde waarde en

Nadere informatie

Release Status Date Written by Edited by Approved by NL_1.00 Final 19/03/2014

Release Status Date Written by Edited by Approved by NL_1.00 Final 19/03/2014 Versie : 1.00 20 maart 2014 ISMS (Information Security Management System) Veiligheidspolicy met betrekking tot Cloud Computing Version control please always check if you are using the latest version. Doc.

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Anton Ekker Kennisbijeenkomst EZDA 29 oktober 2013

Anton Ekker Kennisbijeenkomst EZDA 29 oktober 2013 Anton Ekker Kennisbijeenkomst EZDA 29 oktober 2013 - cloud computing: het via het internet op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens. - cloud: een netwerk van computers, waarbij

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Welkom! Xpert in virtualization technology Kenniscentrum op gebied van virtualisatie: VMware, Citrix, Linux Microsoft... LPI Approved Training Partner Guru

Nadere informatie

Gegevensbescherming & IT

Gegevensbescherming & IT Gegevensbescherming & IT Sil Kingma 2 november 2011 Gustav Mahlerplein 2 1082 MA Amsterdam Postbus 75510 1070 AM Amsterdam The Netherlands 36-38 Cornhill 6th Floor London EC3V 3ND United Kingdom T +31

Nadere informatie

Zwaarbewolkt met kans op neerslag

Zwaarbewolkt met kans op neerslag 8 ControllersMagazine januari - februari 2015 automatisering Zwaarbewolkt met kans op neerslag Cloud was het woord van 2014. Het gaat hierbij om hard- en software die niet meer hoeft te worden aangeschaft

Nadere informatie

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen Cloud, cloud, cloud Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen 1 Wat kunt u verwachten? Definitie van Cloud computing Welke modellen van Cloud Computing zijn er? Welke varianten zijn er dan? Waarom naar een Cloud

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking

agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking Cloud? Cloud computing refers to on-demand network access to a shared pool of

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten:

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten: PRIVACY EN CLOUD Knelpunten: Wat is cloud? Soorten clouddiensten en de verschillen Wie is de verantwoordelijke? Wie heeft de beveiligingsverplichting? Is een bewerkersovereenkomst nodig? Waar staan de

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Informatieavond 15 06 2011 Gent

Informatieavond 15 06 2011 Gent Informatieavond 15 06 2011 Sessie overzicht De weg naar Cloud Computing Wat is Cloud Computing? Welke toepassingen bestaan er? Is het geschikt voor de Bouwsector/KMO? Live demo Google Apps Q&A De weg naar

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Organisatie Informatieveiligheid. Safe@School

Organisatie Informatieveiligheid. Safe@School Willem Debeuckelaere Anne Teughels & Caroline Vernaillen mei 2015 voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Ronde van Vlaanderen Onderwijs Organisatie Informatieveiligheid Safe@School Wie zijn

Nadere informatie

Mogen advocaten hun data in de Cloud bewaren?

Mogen advocaten hun data in de Cloud bewaren? Cloud Computing Traditioneel staat/stond de software waar kantoren gebruik van maken voor hun dossier en/of financiële administratie, op een server die zich fysiek op het advocatenkantoor bevond. Steeds

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken in de praktijk

Het Nieuwe Werken in de praktijk Het Nieuwe Werken in de praktijk Business cases en ervaringen Jan van der Meij Geert Wirken 4 april 2012 Inhoud Wat is Het Nieuwe Werken? Bring Your Own Device Cloud Computing Business cases Afronding

Nadere informatie

Sofware as a Service (SaaS): software applicaties die via internet worden aangeboden;

Sofware as a Service (SaaS): software applicaties die via internet worden aangeboden; Cloud Computing Cloud computing, waarschijnlijk bent u de term de afgelopen jaren veelvuldig tegengekomen. De voor- en nadelen van cloud computing worden met enige regelmaat in de juridische literatuur

Nadere informatie

Privacy Compliance in een Cloud Omgeving

Privacy Compliance in een Cloud Omgeving Privacy and Trust in the Digital Society Privacy Compliance in een Cloud Omgeving Jeroen Terstegge NVvIR Amsterdam, 17 juni 2010 Even voorstellen mr.drs. Jeroen Terstegge, CIPP Directeur Privacyadviesbureau

Nadere informatie

Onderzoeksbureau GBNED Cloud computing en pakketselectie. Door Gerard Bottemanne, GBNED. 29-11-2012 ICT Financials

Onderzoeksbureau GBNED Cloud computing en pakketselectie. Door Gerard Bottemanne, GBNED. 29-11-2012 ICT Financials Door Gerard Bottemanne, GBNED 29-11-2012 ICT Financials Soort pakket Stand alone > Best of Breed Losstaand (beste) financieel administratiesysteem Attentiepunten: - Meer leveranciers (systeembeheer) -

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Misvattingen. Voor testen verandert er niks

Misvattingen. Voor testen verandert er niks De Cloud? Misvattingen De zoveelste hype. Waait wel over! Hebben we al, doen we al jaren met succes Wij gaan toch niet public In-house veel veiliger Ver van mijn bed show, een rekencentrumfeestje Voor

Nadere informatie

Lokale besturen + Gov Cloud + Open Source = e-government 10 Open Data en de Cloud Studiedag Politeia en Maarifa Gent, 22 februari 2013

Lokale besturen + Gov Cloud + Open Source = e-government 10 Open Data en de Cloud Studiedag Politeia en Maarifa Gent, 22 februari 2013 Lokale besturen + Gov Cloud + Open Source = e-government 10 Open Data en de Cloud Studiedag Politeia en Maarifa Gent, 22 februari 2013 Jan Verlinden Diensthoofd ICT Gemeente Schoten Leidraad Schoten Ict

Nadere informatie

GIS: uitdagingen en kansen voor de toekomst

GIS: uitdagingen en kansen voor de toekomst GIS: uitdagingen en kansen voor de toekomst Eddy Janssen (Cevi) Enkele tendensen uitgelicht Cloud ArcGISOnline Cevi GeoloketService Mobiel GIS Meet- en inventarisatietoestellen Smartphone Tablet GIS@bestuur

Nadere informatie

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot BCM en de Cloud CSA-nl 10 april 2012 André Koot info@i3advies.nl Twitter: @meneer Agenda Cloud Risico's Maatregelen 1. Cloud Cloud omnipresent Wereldwijd alle grote aanbieders Volop management aandacht

Nadere informatie

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT De RealDolmen-cloud Ademruimte voor uw ICT De cloud komt niet uit de lucht gevallen. Voor heel wat organisaties is de cloud een logische stap die voortvloeit uit de gewijzigde verwachtingen van hun gebruikers.

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix Trends in de Campusinfrastuctuur In samenwerking met Stratix Agenda Workshop Trends in Campusinfrastructuur 30-4-2015 Agenda Introductie: SURFnet Automated Networks IaaS en SaaS Wireless Privacy en Security

Nadere informatie

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Dataportabiliteit Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Cloud computing is een recente ontwikkeling die het mogelijk maakt om complexe ICTfunctionaliteit als dienst via het internet af te nemen.

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer. Voorstelling VTC Informatieveiligheid CENTRUMSTEDEN

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer. Voorstelling VTC Informatieveiligheid CENTRUMSTEDEN voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Voorstelling VTC Informatieveiligheid CENTRUMSTEDEN Anne Teughels & Caroline Vernaillen juni 2013 Wie zijn wij o adviseurs van de VTC o De voor het elektronische

Nadere informatie

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint Impact Cloud Computing staat volop in de belangstelling Low High Augmented

Nadere informatie

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA.

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. Ziekenhuislaboratorium LabWest vertrouwt IT-infrastructuur toe aan Sentia Sinds 2011 werken verschillende ziekenhuizen in en rondom Den Haag met een gezamenlijke laboratoriumorganisatie.

Nadere informatie

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer SHOPT-IT 2013. Informatieveiligheid omdat het moet!

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer SHOPT-IT 2013. Informatieveiligheid omdat het moet! voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer SHOPT-IT 2013 Informatieveiligheid omdat het moet! Caroline Vernaillen 25 april 2013 Wie zijn wij o adviseurs van de VTC o De voor het elektronische

Nadere informatie

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld.

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. Cloud & Licenties Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. TIP: controleer of uw geluid aanstaat en uw browserinstellingen toestaan dat u beeld

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl SaaS / ASP PIANOo 20 april 2009, Amsterdam drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl Onafhankelijk IT-advies vanuit de combinatie van technische, bedrijfskundige en juridische expertise Agenda Even voorstellen

Nadere informatie

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit Whitepaper Cloud Computing 1 Computication BV 2013 Nu we op de toppen van de hypecyclus van cloud computing zijn beland, lijkt iedereen te denken dat deze vorm van automatisering zaligmakend is. Het is

Nadere informatie

Informatieveiligheid, de praktische aanpak

Informatieveiligheid, de praktische aanpak Informatieveiligheid, de praktische aanpak Wie ben ik? Frederik Baert Domeinverantwoordelijke Informatieveiligheid Domeinverantwoordelijke Infrastructuur & Connectiviteit @ V-ICT-OR V-ICT-OR cvba Dienstenorganisatie

Nadere informatie

Implementatiemodellen online werken

Implementatiemodellen online werken Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED www.ictaccountancy.nl Twee uitersten: 1. Software en gegevens lokaal 2. Software en gegevens bij ASP aanbieder Eerst begrippen voor de beeldvorming.. De begrippen

Nadere informatie

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Privacy en cloud computing OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Agenda - Wat is cloud computing? - Gevolgen voor verwerking data - Juridische implicaties 1 Wat is cloud computing? - Kenmerken: - On-demand self-service

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Security, Legal and Compliance

Security, Legal and Compliance SharePoint Online Security, Legal and Compliance Voorstellen Harald van Leeuwen IT Consultant EIC Verantwoordelijk voor SharePoint portfolio www.linkedin.com/in/haraldvanleeuwen Harald.van.leeuwen@eic.nl

Nadere informatie

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda:

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda: Broodje IT: Cloud Computing Agenda: Welkomstwoord door Jan Mudde Breedband Drechtsteden door Wico Lunch Cloud Computing door William Geluk Cloud Computing Agenda Opening (Jan Mudde) Breedband Drechtsteden

Nadere informatie

ABC DigiBouw 27/09/2011

ABC DigiBouw 27/09/2011 19.00u Ontvangst 19.15u Inleiding ERVARINGSGROEP PLANNING 19.30u toepassingen Algemene bespreking, Behoeften, Acties 21.00u Netwerking Dinsdag 27 september 2011 1 Inleiding Enkele cijfers: Organisaties

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Dataprotectie op school

Dataprotectie op school Dataprotectie op school ook een taak van het management Jacques Verleijen Wat is informatieveiligheid? Mogelijke actoren Netwerkschijven Cloud Backup- en restoremogelijkheden Encryptie Servers Firewalls

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud Erik Scholten Solution Architect Agenda Introductie Waarom cloud-oplossingen en wat zijn de uitdagingen? Wat is ImtechCloud? Toepassingen van Hybride Cloud

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud

Whitepaper Hybride Cloud Whitepaper it starts here Whitepaper Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Wat is de cloud?...4 2.1 Typen clouds...4 2.2 Cloud service modellen...5 2.3 Uitdagingen voor de IT-professional...6 2.4 De gewijzigde

Nadere informatie

Kosten factoren in Azure

Kosten factoren in Azure Kosten factoren in Azure Geopunt infrastructuur initieel Geopunt = kaartviewer + tileservices + website 2 Loadbalancers 5 VM s Gehost in extern datacenter 8 Tb storage 1 Gb bandbreedte Postgis db Geopunt

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

Cloud lessons learned

Cloud lessons learned Cloud lessons learned Voor providers en consumers, voor een betere rijkscloud VS KIXS J.C. Stroosnijder Agenda 1) Korte herhaling van wat cloud termen 2) Mijn ervaringen als provider 3) Lessons learned

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

Juridische valkuilen bij cloud computing

Juridische valkuilen bij cloud computing Juridische valkuilen bij cloud computing De drie belangrijkste juridische risico s bij cloud computing Cloud computing is geen zelfstandige nieuwe technologie, maar eerder een service delivery framework

Nadere informatie

Een checklist voor informatiebeveiliging

Een checklist voor informatiebeveiliging Door: De IT-Jurist Versie: 1.0 Datum: juli 2015 Hoewel bij de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is betracht, kan De IT-Jurist niet aansprakelijk worden gehouden voor de gevolgen van eventuele

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing 1 of 6 Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Outsourcing BUILDING IT TOGETHER Introductie Nirvanix was één van de eerste grote leveranciers in Amerika en hostte na 7 jaar bestaan, een Petabyte aan

Nadere informatie

Gevangen. in de Wolken. 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012. Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162

Gevangen. in de Wolken. 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012. Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162 Gevangen in de Wolken 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012 Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162 Fabrice Mous Directeur Outdare & adviseur voor Ictivity Veel kennis en ervaring

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

CiCloud Datacenter diensten op maat van besturen

CiCloud Datacenter diensten op maat van besturen Slimme IT. Sterke dienstverlening. CiCloud Datacenter diensten op maat van besturen Duurzaam Redundant Schaalbaar Kostenbesparend 2 DATACENTER FACTS & FIGURES OP VLAAMSE BODEM PRIVAAT DATACENTER VOOR BESTUREN

Nadere informatie

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater.

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater. Janjoris van der Lei Gedelegeerd bestuurder LCP nv E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater Start Overzicht probleem Deel oplossingen Toekomstige oplossingen Wat doen

Nadere informatie

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA MKB in de Cloud Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA Even inventariseren Wie van u zit er in de cloud? Met hoeveel applicaties denkt u? 0 5 6 10 11 15 16 20 20 en meer Even inventariseren Waar maakt

Nadere informatie

CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN

CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN EEN WHITE PAPER INTRODUCTIE ORGANISATIES KUNNEN NIET MEER OM CLOUD COMPUTING HEEN. VOOR VEEL BEDRIJVEN IS HET NIET MEER DE VRAAG ÓF ZE IN DE CLOUD GAAN

Nadere informatie

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here kiezen van een datacenter! it starts here Inleiding Wanneer gekozen wordt voor een extern datacenter, dan wordt er vaak eerst gekeken naar een datacenter dat dicht in de buurt ligt. Dit is eenmaal makkelijk

Nadere informatie

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact Veldwerk Doel van de Exact MKB Cloud Barometer Hoeveel waarde haalt het MKB uit de cloud? Hoe kunnen

Nadere informatie

Het Office 365 portfolio van Copaco Nederland

Het Office 365 portfolio van Copaco Nederland Het portfolio van Copaco Nederland Het aanbod bij Copaco verandert continu. Zo zijn er onlangs nieuwe abonnementen voor klanten in het midden- en kleinbedrijf (MKB) beschikbaar gekomen. Deze nieuwe plannen

Nadere informatie

DO the CLOUD. Patrick Mesman. Technisch Consultant Holland Casino

DO the CLOUD. Patrick Mesman. Technisch Consultant Holland Casino DO the CLOUD Do the Cloud, een klantcase Patrick Mesman Technisch Consultant Holland Casino DO the cloud Patrick Mesman Technisch Consultant Holland Casino Algemene informatie Holland Casino In Nederland

Nadere informatie

Desktop-as-a-Service: wel de lusten, niet de lasten

Desktop-as-a-Service: wel de lusten, niet de lasten White Paper Op Cloud gebaseerde online werkplekken vanaf iedere locatie op elk apparaat Desktop-as-a-Service: wel de lusten, niet de lasten Organisaties zijn op zoek naar meer flexibele en kosteneffectieve

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie