Sourcing model op basis van cloud computing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sourcing model op basis van cloud computing"

Transcriptie

1 Sourcing model op basis van cloud computing Steeds meer organisaties overwegen om hun ICT onder te brengen (te sourcen) bij externe leveranciers van ICT-diensten in de cloud. Dit leidt er toe dat vele IT-afdelingen zichzelf aan het bezinnen zijn over hun eigen bestaansrecht. Binnen de huidige IT-afdelingen zal een ontvlechting moeten plaatsvinden van de vraag naar ICT-diensten en het aanbod van ICT-diensten. Het matchen van de vraag met het aanbod wordt wel de regiefunctie genoemd. Dit white paper beschrijft een model dat de regiefunctie kan gebruiken bij het maken van de juiste match tussen vraag en aanbod. Hiernaast geeft dit model de eisen aan waaraan de uit te besteden dienstverlening moet voldoen vanuit het oogpunt van het beheersen van risico s. Vincent Jentjens Is directeur van icomply en werkzaam in het vakgebied informatiebeveiliging, compliancy en cloud computing. Ben Elsinga Is als principal consultant bij Capgemini werkzaam in het vakgebied van identity en access management, architectuur en cloud computing. De auteurs hebben dit artikel op persoonlijke titel geschreven. Het artikel betreft dus de mening van de auteurs en niet die van de directe werkgever. Wij danken Pieter Hörchner voor illustraties van de 8 Cloud secnario's. Inleiding Steeds meer organisaties overwegen om hun ICT onder te brengen (te sourcen) bij externe leveranciers van ICTdiensten. Deze ICT-dienstverlening wordt steeds meer via Internet toegankelijk en kan op basis van betalen naar gebruik worden afgenomen. Door ICT-diensten via Internet af te nemen kan de leverende partij, gegeven de mondialisering, veel meer schaalvoordeel bereiken dan een IT-afdeling binnen een willekeurige organisatie. Dit leidt er toe dat vele IT-afdelingen zichzelf aan het bezinnen zijn over hun eigen bestaansrecht. Diverse CxO s hebben derhalve besloten dat het bestaansrecht van hun ITafdelingen niet meer ligt in het zelf leveren van de ICT, maar dat de IT-afdeling regie zal moeten voeren over diensten van anderen en moeten borgen dat deze verscheidenheid aan diensten ook nog integreert en bijdraagt aan de duurzaamheid van de informatie van de eigen organisatie. Dit betekent dat binnen de huidige IT-afdelingen een ontvlechting zal moeten plaatsvinden van de vraag naar ICTdiensten en het aanbod van ICT-diensten. Het matchen van de vraag met het aanbod wordt wel de regiefunctie genoemd. Cloud computing verandert de wijze waarop organisaties naar de ICT organisatie kijken. Cloud computing is nu een hype, maar zeker niet nieuw. Voorbeelden zijn Google apps, Amazon, Youtube, Twitter. Cloud computing vergemakkelijkt de keuze om de ICT onder te brengen bij een externe partij, doordat door de schaalgrootte, de diensten goedkoop, schaalbaar en op afroep afgenomen kunnen worden. Aan de andere kant introduceert het fenomeen Cloud computing ook weer een aantal zaken waarbij extra stilgestaan moet worden. Denk hierbij aan zaken als beveiliging, voldoen aan wet- & regelgeving en regie naar de dienstverlener toe. Er zijn inmiddels een bijna ontelbaar aantal artikelen geschreven over cloud computing. Het overgrote deel van deze artikelen zijn technisch van aard en/of aanbod gericht. We missen hierin de handvatten die organisaties helpen bij het verantwoord en beargumenteerd keuzes te maken voor een bepaalde cloud oplossing waarbij ook aan de cloud dienstverlener eisen gesteld worden. 1

2 Doel van dit white paper slot wordt het model zelf beschreven. Dit white paper beschrijft een model dat de regiefunctie kan gebruiken bij het maken van de juiste match tussen vraag en aanbod. Hiernaast geeft dit model de eisen aan waaraan de uit te besteden dienstverlening moet voldoen vanuit het oogpunt van het beheersen van risico s. Een van de weinige artikelen, beschikbaar via Internet, dat uitgaat van een vraagoriëntatie is het white paper 1 Cloud Computing Use Cases dat is geschreven door de Cloud Use Cases Discussion Group. Kennis uit dat whitepaper wordt in dit white paper hergebruikt en voor de regiefunctie van een IT-afdeling concreet toepasbaar gemaakt. Ons doel van dit white paper is om dit model te beschouwen als open kennis door gebruik te maken van de Creative Commons licentie. Discussie over dit model kan derhalve worden gevoerd binnen Een kennisdelingssite voor professionals op het gebied van risico management. Eigenschappen van Cloud computing Er zijn diverse definities van Cloud computing in de loop der tijd beschreven. In dit white paper hanteren wij de volgende definitie: Cloud computing is het servicegericht afnemen van state of the art ICT-diensten van derden via een netwerkinfrastructuur (bv. Internet). Cloud-diensten zijn zeer schaalbaar en on demand beschikbaar met minimale voorinvesteringen. Ten tijde van het schrijven van dit whitepaper is een rapport in de maak door ENISA3 genaamd: Security & Resilience in Governmental Clouds. Het loont de moeite om ook dit rapport te gebruiken indien overheidsorganisaties een bewust besluit willen nemen welke applicaties in welke type cloud horen. Beide modellen kunnen wat ons betreft in combinatie met elkaar worden gebruikt. Na een architectuurkeuze op basis van dit model volgt er een risico afweging om eventuele restrisico s weg te namen. Samengevat kan dit model prima worden gebruikt in een RFI-fase, het model van ENISA komt goed tot zijn recht in een RFP-fase. Voor wie is dit white paper bedoeld? Dit white paper is bedoeld voor iedereen die vanuit vraagperspectief betrokken is bij het adviseren en realiseren van cloud oplossingen voor concrete business-toepassingen. Te denken valt aan business consultants, regie managers en informatie architecten. Ook voor informatiebeveiligers en compliance officers kan dit white paper interessant zijn en dan met name om globale architectuureisen die volgen uit dit model, naar meer concrete eisen door te vertalen voor de eigen specifieke situatie. Leeswijzer In dit white paper komen een aantal zaken aan de orde. Eerst wordt er stil gestaan bij de specifieke eigenschappen van cloud computing. Hierna wordt beschreven aan welke criteria een sourcingsmodel moet voldoen alvorens het toepasbaar is door een regiefunctie van een IT-afdeling. Tot 1 _Whitepaper-4_0.pdf 2 3 title=sourcing_model_op_basis_van_cloud_computing %20in%20Governmental%20Clouds_ENISA%20(1).pdf 2 De bovenstaande figuur van de NIST vat de relevante elementen kort en krachtig samen. De bovenlaag bestaat uit de manier waarop de cloud-dienst kan worden aangeboden (deployment models). We hebben hierbij de volgende keuzes: Publiek: De cloud-dienst is wereldwijd beschikbaar via het Internet. Meerdere organisaties en personen maken gebruik van deze publieke dienst. Voorbeelden hiervan zijn: Hosting services voor websites, Google Apps, Gmail en Yammer; Privaat: De cloud-dienst is specifiek voor één organisatie opgezet. Deze organisatie heeft de volledige controle over de cloud-dienst en is in principe alleen via diens infrastructuur benaderbaar; Hybride: Hierbij worden verschillende vormen van clouddiensten met eigen dienstverlenging geïntegreerd; Community: Een aantal organisaties die samen werken kunnen besluiten een besloten cloud op te richten voor bijvoorbeeld alleen de Rijksdienst in Nederland of alleen de Nederlandse overheid. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in de USA, de UK en Japan.

3 Iedere cloud-dienst kan worden onderscheiden in het niveau van de service (service models) die wordt verleend. Dit niveau van de service ligt op het niveau van de software (SaaS), het platform (PaaS) of op het niveau van de infrastructuur (IaaS). Software as a Service (Saas): Bij Software as a Service (SaaS) wordt een applicatievedienst afgenomen, waarbij de applicatie volledig onder controle van de dienstverlener staat. Kenmerkend hierbij is dat de aangeboden diensten sterk gestandaardiseerd zijn en hierdoor is de schaalbaarheid en betrouwbaarheid hoog. Een voorbeeld van SaaS is Google mail. Platform as a Serivice (Paas): In dit type dienstverlening wordt een platform geboden waarop de gebruiker zijn eigen applicaties kan ontwikkelen, hosten en beheren. Voorbeelden: PayPal, Google App Engine, Amazon S3, Rackspace Cloud Sites. Infrastructure as a Service (Iaas): Bij IaaS wordt de infrastructuur als een dienst aangeboden. Te denken valt aan reken-, opslag- en netwerkcapaciteit. Een voorbeeld van IaaS is een organisatie die het wereldwijde netwerk als dienst afneemt. Kansen van cloud computing Kansen voor een organisatie m.b.t. cloud computing zijn o.a.: Het afnemen van reeds beschikbare en schaalbare Internet diensten is een manier om de wendbaarheid van de organisatie te vergroten; Sociale netwerken (Web 2.0) gebaseerd op cloud computing dragen bij aan de coördinatie van de organisatie richting haar omgeving; Schaalvoordelen en meer concurrentie tussen vergelijkbare ICT-dienstverlening leiden tot lagere kosten voor de verwerking en opslag van informatie; Cloud computing voegt een component toe aan de sourcing-strategie, waardoor een organisatie optimaal haar ICT kan sourcen; Goed instrumentarium voor vernieuwing en innovatie. Risico s van cloud computing Risico s voor een organisatie m.b.t. cloud computing zijn o.a.: Het kunnen voldoen aan wet- en regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van de locatie van privacy gevoelige en vertrouwelijke gegevens. Er zijn geen mechanismen binnen de meeste organisaties aanwezig om verschillende clouddiensten met elkaar te integreren tot één logisch geheel; Door het ontbreken van standaarden is het momenteel lastig om te migreren van de ene naar de ander cloud-aanbieder (vendor-lockin); De afhankelijkheid v.d. netwerkinfrastructuur. Mogelijk een probleem in landen met een beperkte telecommunicatie voorziening; Informatie die niet meer wordt gearchiveerd en versnipperd aanwezig is binnen verschillende clouds. Cloud Sourcing Model Bij het ontwerp van dit cloud sourcing model zijn de volgende criteria opgesteld waaraan het model dient te voldoen: Het model is snel en relatief eenvoudig te gebruiken De vragen die moeten worden beantwoord zijn zuiver functioneel en niet technisch van aard. De uitbestedende partij staat centraal De vrager bepaalt. Door toepassing van dit model kan een tegenwicht worden geboden aan grote en dominante aanbiedende partijen. Het is organisatie- en marktsector onafhankelijk Dit sourcing model kan in alle marktsectoren worden toegepast. Gegeven de creative commons licentie kunnen afgeleide modellen worden ontwikkeld voor specifieke sectoren (indien nodig). Toepasbaar voor een breed scala aan diensten Het model is met name gericht op (SaaS) maar kan in principe ook hoger en lager in de (delivery model) stack worden toegepast. Het bouwt voort op kennis die reeds op Internet aanwezig is. Dit white paper is gepubliceerd met en Creative Commons licentie en maakt actief gebruik van publicaties4 geschreven onder een Creative Commons licentie. Het model ondersteunt bij het maken van een keuze uit de diverse cloud-diensten die aangeboden worden en helpt de uitbestedende partij om de volgende zaken inzichtelijk te maken: Keuze voor de soort dienstverlening Na de beantwoording van een aantal functionele vragen moet helder zijn welke type informatie wordt verwerkt, wie gebruik maakt van de dienst, en welke dienstverlening past bij de gevraagde functionaliteit. 4 Kwaliteitseisen die aan de dienstverlening moeten worden gesteld Na de beantwoording van een aantal functionele vragen moeten dan ook (globaal) de eisen en consequenties in beeld zijn gebracht op het gebied van compliany (voldoen aan vigerende wet- en regelgeving), de te stellen beveiliging- en privacy eisen, eisen t.a.v. de exit strategie (voorkomen van vendor locking) en de eisen t.a.v. de kwaliteit van de Het white paper Cloud Computing Use Cases dat is geschreven door de Cloud Use Cases Discussion Group. 3

4 gevraagde dienstverlening (service level management). Wolk 2: De organisatie in de wolken (externe focus) Positionering van de organisatie in haar ecosysteem De uitkomst van dit model geeft richting ten aanzien van de afspraken die een organisatie moet maken met zijn ketenpartners over waar de verantwoordelijkheden t.a.v. van de geleverde dienstverlening zijn belegd (wie heeft controle over de dienstverlening). Het model bestaat uit 10 selectievragen waarmee een 8-tal mogelijke typen cloud-diensten geselecteerd kunnen worden. Hieronder wordt een nadere toelichting gegeven op de acht mogelijke cloud-scenario's en de tien selectievragen. Hierna wordt beschreven hoe de beantwoording van de tien selectievragen leidt tot een aantal concrete resultaten met dit model. De acht type cloud-scenario's In onderstaande tabel worden de acht cloud-scenario's beschreven5. Wolk 1: De medewerker in de wolken Bij dit type dienstverlening wordt er een generieke/ standaard dienst vanuit publieke of hybride cloud-diensten aangeboden. Echter, de organisatie heeft nu een contract afgesloten met de dienstverlener waardoor er specifieke eisen aan de dienstverlening gesteld kunnen worden. Denk hierbij aan het logisch scheiden van data, het borgen van het intellectueel eigendomsrecht op de organisatiegegevens en het afdwingen van een minimaal gegarandeerde beschikbaarheid. Voorbeelden van generieke diensten waar dit mogelijk is zijn bijvoorbeeld Google Apps of Yammer. Wolk 3: Onze klanten in de wolken (externe focus) Bij dit type dienstverlening wordt er een generieke/ standaard dienst vanuit publieke cloud-diensten aangeboden. Denk hierbij aan Twitter, LinkedIn, Facebook, etc. Medewerkers van de organisatie kunnen gebruik van deze dienst maken, maar de organisatie zelf heeft geen invloed op de dienst en het gebruik hiervan. Via deze diensten staan de eigen medewerkers in contact met anderen. 5 In dit scenario gebruikt de organisatie publieke of hybride cloud-diensten en stelt deze beschikbaar aan de (potentiële) klanten van de organisatie. De organisatie heeft dus direct invloed en zeggenschap over de aangeboden dienstverlening. Voorbeelden hiervan zijn organisaties die een e-commerce of een e-government dienstverlening aanbieden. Als consistentie-check zijn alle acht cloud-scenario s gepositioneerd binnen de SaaS-laag van de Cloud-Cube. Voor meer informatie over de Cloud-cude, zie: Artikelen/2010/12/21_De_Nederlandse_overheid_in_d e_wolken_files/de-nederlandse-overheid-in-dewolken-xr-magazine.pdf 4

5 Wolk 4: Met zijn allen in de wolken (externe focus) In dit scenario worden diensten aangeboden waar diverse organisaties en individuele personen gebruik van maken. De eigen organisatie voert samen met de ketenpartners regie over de dienstverlening richting een leverancier van publieke of hybride cloud-diensten. Voorbeelden hiervan zijn digitale loketten voor publieke diensten van de Nederlandse overheid. In dit geval zijn de klanten Nederlandse burgers en de ketenpartners samenwerkende overheidsinstanties. Wolk 5: In de gemeenschappelijke wolk (community focus) Wolk 6: Dienstverlening vanuit een eigen wolk (externe focus) In dit geval biedt de organisatie zelf een cloud-dienst aan en stelt deze beschikbaar aan klanten, de eigen medewerkers en vertrouwde ketenpartners. De organisatie heeft dus direct invloed en zeggenschap over de aangeboden dienstverlening. Voorbeeld hiervan zijn te vinden in de auto-industrie waar de toeleveranciers direct toegang hebben tot een centrale database van een autofabrikant. Een ander voorbeeld zijn de basisregistraties binnen de Nederlandse overheid. Wolk 7: Open data (externe focus) In dit scenario wordt door een derde partij diensten aangeboden die voor vertrouwde ketenpartners beschikbaar zijn. De eigen organisatie voert samen met de ketenpartners regie over de dienstverlening richting een leverancier van publieke of hybride cloud-diensten. Het doel van dit scenario is om met de ketenpartners een community gerichte samenwerking op te bouwen. Bijvoorbeeld een aantal verschillende organisaties die samen aan een gemeenschappelijk product werken. Een ander voorbeeld zijn alle departementen van de Nederlandse overheid die in het kader van de bedrijfsvoering rijksbreed samenwerken. In dit scenario stelt de eigen organisatie publieke gegevens actief beschikbaar aan anderen zodat deze partijen of individuen hier aanvullende dienstverlening op kunnen baseren. De eigen organisatie is in dit geval DE bron voor de gegevens die ter beschikking worden gesteld. Voorbeelden zijn kranten die nieuws via Internet openbaar maken over overheden die publieke gegevens via Internet ter beschikking stellen zoals weergegevens, geografische informatie, enz. 5

6 Wolk 8: Optimale bedrijfsvoering (interne focus) de dienst noodzakelijk? Uitgangspunt is dat de gebruiker van de dienst een minimale beschikbaarheid van de dienstverlening wenst. Deze vraag is zeer relevant omdat (in theorie) via het Internet gaan minimale beschikbaarheid kan worden geboden. 6. Is de informatie die door de dienst wordt verwerkt organisatie vertrouwelijk6? Er wordt gekeken naar wat voor informatie in de cloud verwerkt wordt qua gevoeligheid. Het criterium is dat het uitlekken van deze informatie de organisatie in kwestie ernstige schade kan toebrengen. Voor de bedrijfsvoering maakt de eigen organisatie gebruik van eigen IT-dienstverlening in combinatie van clouddiensten van anderen. Diensten die de eigen IT-organisatie niet efficiënt of doelmatig kan leveren worden via flexibele cq. elastische cloud-diensten afgenomen. Voorbeelden zijn het tijdelijk opschakelen van verwerkingscapaciteit of de cloud-diensten voor het ondersteunen van een testmanagement proces. De 10 selectievragen In onderstaande tabel worden de selectievragen beschreven. De uitkomsten van deze vragen sturen de uitkomsten van het model in dit white paper. 1. Maken de medewerkers van de organisatie gebruik van de dienst, maar zonder invloed van de eigen organisatie? Uitgangspunt is dat medewerkers van een organisatie gebruik maken van diverse diensten op het internet voor hun werkzaamheden die niet onder de controle van de organisatie staan. 2. Is de organisatie is een directe afnemer van de dienst? Uitgangspunt is dat aan de medewerkers van een organisatie een cloud-dienst door de organisatie zelf wordt afgenomen. De organisatie heeft controle over het gebruik en de toegang tot de dienst. 7. Is de informatie die door de dienst wordt verwerkt privacy gevoelig? Er wordt gekeken naar wat voor informatie in de cloud verwerkt wordt qua privacy gevoeligheid (WBP-klasse II of III 7). Deze vraag is van belang in het kader van het voldoen van wet- en regelgeving. 8. Is de informatieverwerking is fraude gevoelig? Er wordt gekeken naar de mate waarin integriteit van de gegevens. Te denken valt aan gegevens die financieel van aard zijn. 9. Is de dienstverlening hoofdzakelijk gericht op het ter beschikking stellen van publieke informatie aan anderen? Er wordt gekeken naar de mate het publiceren van openbare informatie aan derde partijen. Beschikbaarheid en integriteit van de gegevens zijn belangrijk, de vertrouwelijkheid juist niet vanwege het openbare karakter van deze gegevens. 10. Is de dienstverlening hoofdzakelijk gericht op het optimaliseren van de eigen bedrijfsvoering? Er wordt gekeken naar de mate waarin de ondersteunende processen van de eigen organisatie efficiënter en doelmatiger kunnen worden ondersteund. 3. Is de dienst is een public of private dienst waar klanten gebruik van kunnen maken? Uitgangspunt is dat iedereen (op uitnodiging) gebruik van de dienst kan maken. Dit gaat dus verder dan enkel de medewerkers van de eigen organisatie. 4. Maken andere organisaties gebruik van de dienst? Uitgangspunt is dat ook andere organisaties afnemer van de dienst kunnen zijn. Bijvoorbeeld, de aangesloten organisaties leveren een samenhangende dienst voor één of meerdere klantengroepen Is er een gegarandeerde minimale beschikbaarheid van 7 Binnen de Nederlandse overheid wordt hiervoor ook wel de term Departementaal Vertrouwelijk gehanteerd Zie 6

7 7 Analysetabel met de voorkeurscenario(s) De bovenstaande analysetabel8 wordt gebruikt om een voorkeurscenario voor een type wolk te selecteren. Beantwoord hiervoor de selectievragen en maak bij ieder positief antwoord de " "-jes in dezelfde rij grijs. Selecteer vervolgens de kolom(men) met de meeste grijze " "-jes als zijnde het / de voorkeurscenario('s). In de praktijk kan deze invuloefening kolommen met dezelfde score opleveren. Op zich geen probleem want dan is er nog ruimte voor een nadere keuze. Over het algemeen is een publieke cloud meer kosteneffectief dan een community of een privé cloud9. M.a.w. een stelregel kan zijn dat er bij een gelijke score de meest linkse kolom wordt geselecteerd. 8 9 De bovenstaande analysetabel is ook in de vorm van een spreadsheet beschikbaar via de auteurs van deze white paper Zie de whitepaper 2010/11/11/the-economic-impact-of-the-cloud.aspx Een alternatief is om de top-2 of top-3 aan scenario s met het model van ENISA 10 verder uit te werken. Dit afhankelijk van de hoeveelheid beschikbare tijd, geld en kennis in de eigen organisatie om deze analyse uit te voeren. Zodra de hierboven genoemde invuloefening is uitgevoerd dan hebben we al een hele belangrijke architectonische afweging gemaakt, n.l. de keuze tussen een publieke, community of privé cloud-dienst en we hebben bepaald hoe andere ketenpartners met deze cloud-dienst zullen interacteren. 10 Zie het report Security & Resilience in Governmental Clouds

8 Analysetabel primaire eisen aan de cloud-dienst Op basis van de vorige analysetabel hebben we na consultatie met alle belanghebbenden uit de acht scenario s het voorkeursscenario uitgekozen. Op basis van dit voorkeursscenario kunnen nu de eisen aan de cloud-dienst worden geformuleerd. Dit doen we door gebruik te maken van de publicatie white paper11 Cloud Computing Use Cases dat is geschreven door de Cloud Use Cases Discussion Group (Bij de auteurs van dit artikel is een excelsheet verkrijgbaar met een overzicht van de gestelde eisen per scenario). We raden aan om regelmatig de laatste versie van dit white paper op Internet op te zoeken omdat dit paper zelf ook steeds weer wordt verbeterd. Ten tijde van het schrijven van dit whitepaper bevond het Cloud Computing Use Cases zich in versie 4.0. In de onderstaande tabel zoeken we nu voor het voorkeursscenario de bijbehorende Use Cases uit het paper Cloud Computing Use Cases op. Analysetabel aanvullende eisen aan de cloud-dienst Ondanks de kwaliteit van het whitepaper Cloud Computing Use Cases menen wij dat door het beantwoorden van de selectievragen meer concrete aanvullende eisen kunnen worden gesteld aan de cloud-dienst conform het voorkeursscenario. Doorloop wederom de acht selectievragen en voeg de onderstaande globale eisen tot aan de cloud-dienst indien het antwoord op een selectievraag positief is. De lezer van dit white paper wordt door de auteurs van dit white paper uitgedaagd om nog specifiekere modellen te ontwikkelen en deze de delen via 11 _Whitepaper-4_0.pdf 12 title=sourcing_model_op_basis_van_cloud_computing 8

9 De gehele werkwijze samengevat 9 Bovenstaande figuur vat de gehele werkwijze samen (deze excelsheet is verkrijgbaar bij de auteus). 1. Beantwoord de selectievragen en maak bij ieder positief antwoord, de " "-jes in dezelfde rij grijs in de analysetabel met de voorkeurscenario(s); 2. Selecteer de kolom(men) met de meeste grijze " "-jes als zijnde het / de voorkeurscenario('s) en voeg de aanvullende eisen (de drie groene rijen) toe aan de eisen voor ieder voorkeurscenario; 3. Maak samen met alle belanghebbenden een keuze voor het meest optimale scenario op basis van het "reuse by design"- en privacy by design -principes en uitgangspunten uit de business case13 zoals kosten en compliance overwegingen; 4. Maak aan de hand van de analysetabel primaire eisen aan de cloud-dienst een eerste overzicht van globale eisen voor de cloud-dienst conform het voorkeursscenario; 5. Vul deze globale eisen aan door gebruik te maken van de analysetabel aanvullende eisen aan de clouddienst ; 6. Maak de lijst met globale eisen compleet om een keuze te kunnen maken voor de juiste aanbieder van de cloud-dienst; 13 Aanname is hier wel at er voor de beoogde verandering een business case is gemaakt. Het model in dit white paper kan tevens tijdens de business case fase worden gebruikt om meer zicht te krijgen op de beoogde oplossing en de kosten hiervan. 7. Selecteer een dienstverlener op basis van het voorkeurscenario, functionele behoeften, aanvullende eisen, globaal dan wel specifiek. Laat desnoods door de cloud-leverancier aangeven hoe globale eisen door de cloud leverancier specifiek worden gemaakt; 8. Voer een risicoanalyse uit voor het formuleren van compenserende maatregelen en het expliciteren van restrisico's voor het management (opdrachtgever en informatie-eigenaren); 9. Verwerf de dienst14 en richt deze in bij een positief besluit van het management; 10. Begeleiding van de invoering en de integratie met de rest van de informatievoorziening gebeurd bij voorkeur onder architectuur 15 ; 11. Doe voorstellen via om op basis van leerervaringen dit model nog beter te maken voor anderen (en uiteraard uzelf). 14 Bijvoorbeeld via een RFP of aanbestedingsfase afhankelijk van de marktsector waarin de organisatie zich bevindt. 15 %20onder%20architectuur_tcm pdf 16 title=sourcing_model_op_basis_van_cloud_computing

10 Gebruikte licentievorm De expertbrief wordt gepubliceerd onder de volgende licentie: 10

Cloud sourcing model

Cloud sourcing model Cloud sourcing model Steeds meer organisaties overwegen om hun ICT onder te brengen (te sourcen) bij externe leveranciers van ICT-diensten in de cloud. Dit leidt er toe dat vele IT-afdelingen zichzelf

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Zwaarbewolkt met kans op neerslag

Zwaarbewolkt met kans op neerslag 8 ControllersMagazine januari - februari 2015 automatisering Zwaarbewolkt met kans op neerslag Cloud was het woord van 2014. Het gaat hierbij om hard- en software die niet meer hoeft te worden aangeschaft

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 21 November 2013 Utrecht Agenda Introductie Aanleiding Cloud in het onderwijs Veranderingen voor de organisatie Interactieve workshop Afsluiting 2 Aanleiding

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

IAM en Cloud Computing

IAM en Cloud Computing IAM en Cloud Computing Cloud café 14 Februari 2013 W: http://www.identitynext.eu T: @identitynext www.everett.nl www.everett.nl Agenda 1. Introductie 2. IAM 3. Cloud 4. IAM en Cloud 5. Uitdagingen 6. Tips

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

De as a Service dienstverlening in het Nederlandse ICT landschap in kaart gebracht.

De as a Service dienstverlening in het Nederlandse ICT landschap in kaart gebracht. De as a Service dienstverlening in het Nederlandse ICT landschap in kaart gebracht. VOORLOPIGE RESULTATEN VOISS RESEARCH VOISS research richt zich sinds begin 2013 op het in kaart brengen van ICT bedrijven

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services

Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services SECURITY CONSULTANCY Managed Services We adviseren u over passende security-maatregelen voor uw digitale platform. Zo helpen we u incidenten als datadiefstal

Nadere informatie

7x Managers in de cloud

7x Managers in de cloud cloud innovation by Macaw 7x Managers in de cloud Uitkomsten van het Nationale Cloudonderzoek Bij alles wat de businessmanager voorgelegd krijgt, wil hij weten wat het hem en zijn bedrijf oplevert. Voor

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice

Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice Resultaten 2 e Cloud Computing onderzoek in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Manager Architectuur & Innovatie Practice De thema voor deze presentatie: Onderzoeksresultaten betreffende het

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services CLOUD MANAGEMENT Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar

Nadere informatie

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Lagere kosten en kortere doorlooptijden zonder datacentrum 11 september 2012 Rolf Zaal ING zet in rap tempo haar datacentra buiten de

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

We helpen u security-incidenten te voorkomen

We helpen u security-incidenten te voorkomen Managed Services Managed Services We adviseren u over passende security-maatregelen voor uw digitale platform. Zo helpen we u incidenten als datadiefstal te voorkomen en behoeden we u voor imagoschade.

Nadere informatie

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing 1 of 6 Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Outsourcing BUILDING IT TOGETHER Introductie Nirvanix was één van de eerste grote leveranciers in Amerika en hostte na 7 jaar bestaan, een Petabyte aan

Nadere informatie

Tags: online; websites; automatisering; infrastructuur; cloud; infrastructure; Mirabeau; 626; automation; guidelines

Tags: online; websites; automatisering; infrastructuur; cloud; infrastructure; Mirabeau; 626; automation; guidelines Asset 1 van 4 Effectief in de cloud Gepubliceerd op 7 october 2013 Cloud technologie speelt een steeds grotere rol binnen de exploitatie van web omgevingen. De voordelen van cloud zijn inmiddels breeduit

Nadere informatie

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken.

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Cloud computing Kennismaking Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Onze kennis, ervaring, methodieken en ons netwerk levert aantoonbare toegevoegde waarde en

Nadere informatie

CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN

CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN CLOUD COMPUTING OVER SLIMMER WERKEN IN DE WOLKEN EEN WHITE PAPER INTRODUCTIE ORGANISATIES KUNNEN NIET MEER OM CLOUD COMPUTING HEEN. VOOR VEEL BEDRIJVEN IS HET NIET MEER DE VRAAG ÓF ZE IN DE CLOUD GAAN

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016 Third Party Memorandum (TPM) Een Derde verklaring of Third Party Mededeling (TPM) is een verklaring die afgegeven wordt door een onafhankelijk audit partij over de kwaliteit van een ICT-dienstverlening

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud Erik Scholten Solution Architect Agenda Introductie Waarom cloud-oplossingen en wat zijn de uitdagingen? Wat is ImtechCloud? Toepassingen van Hybride Cloud

Nadere informatie

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau Managed Services Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar in hoog tempo op. Regelmatig worden er

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra

SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra SLIM SAMENWERKEN AAN ICT Cloud computing en shared service centra Slim Samenwerken aan ICT Cloud computing en shared service centra Colofon Samenstelling Uitgebracht in opdracht van het Kwaliteitsinstituut

Nadere informatie

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services E COMMERCE BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar e-business platform. Efficiënt beheer is cruciaal voor de continuïteit

Nadere informatie

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services BEHEER CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies om de beschikbaarheid van uw platform en daarmee de user experience te verbeteren. Inclusief concrete

Nadere informatie

Vertrouwen in ketens. Jean-Paul Bakkers

Vertrouwen in ketens. Jean-Paul Bakkers Vertrouwen in ketens Jean-Paul Bakkers 9 april 2013 Inhoud Het probleem Onderlinge verbondenheid De toekomstige oplossing TTISC project Discussie Stelling Wat doet Logius al Business Continuity Management

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services CLOUD CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie.

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Digitaal Loket: kansen of kosten

Digitaal Loket: kansen of kosten Digitaal Loket: kansen of kosten 27 oktober 2011 www.gentleware.nl janjaap.vanweringh@gentleware.nl 06-12.1234.15 1 Onderwerpen Wat is een digitaal loket? Waarom een digitaal loket? Stappenplan Do s en

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven OpenX Hosting Opties en Alternatieven Versie 1.0 Groningen, 9 juni 2009 Opgesteld door: Copyright 2009 ErikGeurts.com B.V. Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services CLOUD MIGRATIE Managed Services We regelen een snelle en zorgeloze overstap naar een flexibele, veilige en stabiele cloud-omgeving. Een succesvol digitaal platform

Nadere informatie

Position Paper. Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0

Position Paper. Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0 Position Paper Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0 De Rijks Application Store (RAS) is één van de onderdelen uit de I-infrastructuur voor de rijksambtenaar, zoals beschreven

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

Hoe veilig is de cloud?

Hoe veilig is de cloud? Hoe veilig is de cloud? Auteur: Miranda van Elswijk en Jan-Willem van Elk Steeds meer softwarediensten zijn altijd en overal beschikbaar via internet. Deze diensten worden cloud services genoemd. Onderwijs-

Nadere informatie

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Van 6 weken naar 6 minuten met OpenSource Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Wat is DUO? Uitvoeringsorganisatie van Ministerie van OCW - Studiefinanciering - Bekostiging

Nadere informatie

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar digitaal platform. Efficiënt beheer

Nadere informatie

Factsheet SECURITY DESIGN Managed Services

Factsheet SECURITY DESIGN Managed Services Factsheet SECURITY DESIGN Managed Services SECURITY DESIGN Managed Services We ontwerpen solide security-maatregelen voor de bouw en het gebruik van digitale platformen. Met onze Security Management diensten

Nadere informatie

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien?

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien? Asset 1 van 5 Hoe houd je de cloudkosten beheersbaar? Gepubliceerd op 20 april 2015 Hoe krijgt u grip op uw cloud-kosten? Leer de verschillende oorzaken voor onverwachtse kosten te herkennen en lees vijf

Nadere informatie

Gegevensbescherming & IT

Gegevensbescherming & IT Gegevensbescherming & IT Sil Kingma 2 november 2011 Gustav Mahlerplein 2 1082 MA Amsterdam Postbus 75510 1070 AM Amsterdam The Netherlands 36-38 Cornhill 6th Floor London EC3V 3ND United Kingdom T +31

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix Trends in de Campusinfrastuctuur In samenwerking met Stratix Agenda Workshop Trends in Campusinfrastructuur 30-4-2015 Agenda Introductie: SURFnet Automated Networks IaaS en SaaS Wireless Privacy en Security

Nadere informatie

We stemmen uw cloud-verbruik automatisch af op de vraag

We stemmen uw cloud-verbruik automatisch af op de vraag Managed Services Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie. Cloud computing vormt het fundament van elk

Nadere informatie

Dienstbeschrijving SURFconext

Dienstbeschrijving SURFconext Auteur(s): S. Veeke Versie: 1.0 Datum: 1 augustus 2015 Moreelsepark 48 3511 EP Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht +31 88 787 3000 admin@surfnet.nl www.surfnet.nl ING Bank NL54INGB0005936709 KvK Utrecht

Nadere informatie

De public cloud: Het einde van de traditionele hosting providers?

De public cloud: Het einde van de traditionele hosting providers? De public cloud: Het einde van de traditionele hosting providers? Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat 53 2613 BV DELFT KvK 60679905 INHOUDSOPGAVE: 1. INLEIDING 3 2. VOOR

Nadere informatie

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA MKB in de Cloud Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA Even inventariseren Wie van u zit er in de cloud? Met hoeveel applicaties denkt u? 0 5 6 10 11 15 16 20 20 en meer Even inventariseren Waar maakt

Nadere informatie

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda:

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda: Broodje IT: Cloud Computing Agenda: Welkomstwoord door Jan Mudde Breedband Drechtsteden door Wico Lunch Cloud Computing door William Geluk Cloud Computing Agenda Opening (Jan Mudde) Breedband Drechtsteden

Nadere informatie

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen Cloud, cloud, cloud Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen 1 Wat kunt u verwachten? Definitie van Cloud computing Welke modellen van Cloud Computing zijn er? Welke varianten zijn er dan? Waarom naar een Cloud

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien?

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien? Asset 1 van 4 Hoe houd je de cloudkosten beheersbaar? Gepubliceerd op 20 april 2015 Hoe krijgt u grip op uw cloud-kosten? Leer de verschillende oorzaken voor onverwachtse kosten te herkennen en lees vijf

Nadere informatie

Privacy Compliance in een Cloud Omgeving

Privacy Compliance in een Cloud Omgeving Privacy and Trust in the Digital Society Privacy Compliance in een Cloud Omgeving Jeroen Terstegge NVvIR Amsterdam, 17 juni 2010 Even voorstellen mr.drs. Jeroen Terstegge, CIPP Directeur Privacyadviesbureau

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Misvattingen. Voor testen verandert er niks

Misvattingen. Voor testen verandert er niks De Cloud? Misvattingen De zoveelste hype. Waait wel over! Hebben we al, doen we al jaren met succes Wij gaan toch niet public In-house veel veiliger Ver van mijn bed show, een rekencentrumfeestje Voor

Nadere informatie

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten:

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten: PRIVACY EN CLOUD Knelpunten: Wat is cloud? Soorten clouddiensten en de verschillen Wie is de verantwoordelijke? Wie heeft de beveiligingsverplichting? Is een bewerkersovereenkomst nodig? Waar staan de

Nadere informatie

Verkenning Next DLO VU. Overzicht Alternatieve Systemen

Verkenning Next DLO VU. Overzicht Alternatieve Systemen Verkenning Next DLO VU Overzicht Alternatieve Systemen Onderwijscentrum VU Amsterdam 8 oktober 2009 2009 Vrije Universiteit, Amsterdam Overzicht Alternatieve Systemen 2 Auteur Opdrachtgever Status Versie

Nadere informatie

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Werksessie DLWO 25 juni 2013 Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Aanleidingen programma Mogelijkheden van SURFconext Ontwikkelingen rondom cloud Kansen voor samenwerking kennisinstellingen Behoeften

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl SaaS / ASP PIANOo 20 april 2009, Amsterdam drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl Onafhankelijk IT-advies vanuit de combinatie van technische, bedrijfskundige en juridische expertise Agenda Even voorstellen

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot BCM en de Cloud CSA-nl 10 april 2012 André Koot info@i3advies.nl Twitter: @meneer Agenda Cloud Risico's Maatregelen 1. Cloud Cloud omnipresent Wereldwijd alle grote aanbieders Volop management aandacht

Nadere informatie

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint Impact Cloud Computing staat volop in de belangstelling Low High Augmented

Nadere informatie

MBOcloud. Startdocument

MBOcloud. Startdocument MBOcloud Startdocument Juni 2012 1 Aanleiding Cloud Computing is een thema dat gedurende enige tijd speelt. Er is veel over bekend en er is op allerlei wijze aandacht aan besteed binnen de MBO sector.

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie