POLITIEK EN IK? 3 DE GRAAD LO 1 STE GRAAD A-STROOM + B-STROOM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "POLITIEK EN IK? 3 DE GRAAD LO 1 STE GRAAD A-STROOM + B-STROOM"

Transcriptie

1 POLITIEK EN IK? 3 DE GRAAD LO 1 STE GRAAD A-STROOM + B-STROOM INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Delgrep Duur Materiaal Delstellingen 3 de graad lager nderwijs en 1 ste graad A-strm + B-strm 2 u Dit materiaal is een dssier dat als vrbereiding gebruikt wrdt vr de animatie: Reprters van de demcratie.het dssier bestaat uit 3 delen: de tekst De plitiek en ik, de pdrachten bij de tekst en een tets nder vrm van een wedstrijd vr jurnalisten m de pgedane kennis te testen. De leerlingen ervaren dr de pdrachten waarvr de plitiek ndig is, wat een parlement is, wat het verschil is tussen een parlement en een regering en he men parlementslid wrdt. Het materiaal kan ls van de animatie in de klas gebruikt wrden. De leerlingen kunnen p een eenvudige wijze uitleggen dat het parlement een basisinstelling is van het demcratisch systeem en dat de verkiezingen een basiselement zijn van het demcratisch functineren van nze instellingen.(zie nieuwe eindtermen WO vr LO 4.14 en VOET 1 ste graad)

2 INHOUDSTAFEL BASISTEKST: POLITIEK EN IK Waaraan denk je als je het wrd...politiek hrt? Maar wie maakt de wetten? Waarm den mensen aan plitiek? He wrd je een pliticus? Wat is een parlementslid? Wat de je zal als parlementslid? Wat is een minister? Wat is het verschil tussen een minister en een parlementslid? He wrdt een regering gevrmd? He wrden wetten gemaakt?... 7 OPDRACHTEN Opdracht 1: Regels en wetten Opdracht 2: Demcratie Opdracht 3: Plitieke partijen Opdracht 4: Een parlementslid wrden Opdracht 5: Het Belgisch f federaal Parlement Opdracht 6: De jb van parlementslid Opdracht 7: Wie det w at? Opdracht 8: Wie kent wie? Opdracht 9: Juist f fut? Opdracht 10: Stemmen Opdracht 11: Calities vrmen Opdracht 12: De weg van de wet Opdracht 13: Ng ver stemmen

3 WEDSTRIJD VOOR JOURNALISTEN CORRECTIESLEUTEL Opdracht 1: regels en wetten Opdracht 2: demcratie Opdracht 3: plitieke partijen Opdracht 4: een parlementslid wrden Opdracht 5: het Belgisch f federaal parlement Opdracht 6: de jb van parlementslid Opdracht 7: w ie det wat? Opdracht 8: w ie kent wie? Opdracht 9: juist f fut? Opdracht 10: stemmen Opdracht 11: calities vrmen Opdracht 12: de weg van de wet Opdracht 13: ng ver stemmen Wedstrijd vr jurnalisten

4 1. WAARAAN DENK JE ALS JE HET WOORD...POLITIEK HOORT? Bah niks vr mij... Ik versta dat tch niet... Allemaal zakkenvullers... Waarschijnlijk iets in die aard. En tch is plitiek iets dat al heel lang bestaat. He lang? Plitiek bestaat al sinds mensen in grep gingen samenleven! Wanneer mensen in grep samenleven, den er zich al snel prblemen vr. Om deze prblemen te vrkmen f p te lssen werden REGELS f WETTEN pgesteld waaraan iedereen zich met huden. We hebben dus aan plitiek meten den! Want znder wetten kan een maatschappij niet ged werken. (Ga naar pdracht 1) 2. MAAR WIE MAAKT DE WETTEN? Daarvr bestaan er verschillende systemen. Indien 1 persn beslist ver alle wetten, dan nemen we dat systeem een DICTATUUR. Daartegenver staat een ander systeem: de DEMOCRATIE. krats, dat macht betekent. In een demcratie heeft het vlk de macht. Dat wrd kmt van het Griekse wrd dems, dat vlk betekent en het Griekse wrd Maar mdat we in een maatschappij met teveel mensen samenleven m iedereen te laten mee beslissen, kiest het vlk p bepaalde tijdstippen (= verkiezingen) mensen die hen gaan vertegenwrdigen bij het maken van wetten. (Ga naar pdracht 2) 3

5 3. WAAROM DOEN MENSEN AAN POLITIEK? In het beste geval den mensen aan plitiek als zij zich willen inzetten m de samenleving z ged mgelijk te regelen. In het slechtste geval mdat ze de macht willen hebben m te beslissen in de plaats van anderen. Je kan er ged je bterham mee verdienen, maar steenrijk zal je er niet van wrden en je met er hard vr werken. 4. HOE WORD JE EEN POLITICUS? Om pliticus te wrden kies je best eerst EEN POLITIEKE PARTIJ die ideeën verdedigt die het best passen bij juw ideeën. Indien je geen partij vindt, dan kan je er zelf één prichten. (Ga naar pdracht 3) In die partij met je dan bewijzen dat je eigen ideeën hebt, dat je bereid bent die te verdedigen, dat je een ged cntact hebt met de mensen m je ideeën te verkndigen en dat je je vr hen wilt inzetten. Als de partij in ju gelft (en je bent Belg en 21 jaar), dan geeft ze je een gede plaats p een KIESLIJST. Je met je ideeën dus ged verdedigen bij je kiezers, want het zijn zij die uiteindelijk beslissen f ze vr ju willen STEMMEN. Zij kiezen de kandidaat met dezelfde ideeën als zijzelf. Als vldende mensen je steunen 1, dan wrd je verkzen en kan je je werk als pliticus beginnen. 5. WAT IS EEN PARLEMENTSLID? Om parlementslid te wrden met je je kandidaat stellen p een kieslijst en je best den m verkzen te wrden. Je met je standpunten kenbaar maken, je met de mensen vertuigen m vr ju te stemmen. 1 Men zegt : je een mandaat geven. 4

6 Als je vldende stemmen gehaald hebt bij die verkiezingen, dan krijg je een zitje in het PARLEMENT: je wrdt parlementslid. (Ga naar pdracht 4) Het parlement is een vergadering van mensen uit verschillende partijen die dr het vlk verkzen werden. Het Belgisch Parlement 2 telt 2 delen f kamers: de KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS waar alle 150 leden rechtstreeks verkzen zijn dr het vlk en de SENAAT met 71 leden. Vlksvertegenwrdigers en senatren zijn dus parlementsleden, zij hebben vaste plaatsen en zitten samen per partij. (Ga naar pdracht 5) 6. WAT DOE JE ZOAL ALS PARLEMENTSLID? Als parlementslid kan je nieuwe WETTEN MAKEN, ude wetten AANPASSEN en VERBETEREN. Daarvr met je je ged infrmeren, naar specialisten ter zake luisteren, grndig discussiëren met anderen die met ju van mening verschillen en tensltte met je je mening uiten dr te stemmen. Als parlementslid met je k STEMMEN OVER DE BEGROTING. De begrting is de schatting van heveel het bestuur van het land zal ksten. Dat is een belangrijke beslissing want het gaat ver geld. Dat geld kmt uit de belastingen die iedereen met betalen. Tensltte met je als parlementslid HET WERK VAN DE MINISTERS CONTROLEREN. (Ga naar pdracht 6) 7. WAT IS EEN MINISTER? De ministers meten ervr zrgen dat de wetten, die in het parlement gestemd wrden, uitgeverd wrden. Dit wil zeggen dat zij de wetten aanvullen met praktische aanwijzingen zdat die wetten kunnen tegepast wrden. 2 Ok Federaal parlement genemd 5

7 Omdat de ministers DE WETTEN UITVOEREN, nemen we hen de uitverende macht. (Ga naar pdracht 7) Elke minister hudt zich bezig met een bepaald nderwerp zals binnenlandse en buitenlandse zaken, verkeer, vlksgezndheid, werkgelegenheid, ntwikkelingssamenwerking f justitie. In ttaal zijn er 11 ministers. Samen met de staatssecretarissen vrmen zij de Belgische regering. De baas van de ministers en de men de Eerste Minister. staatssecretarissen nemt (Ga naar pdracht 8) 8. WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN EEN MINISTER EN EEN PARLEMENTSLID? De parlementsleden wrden VERKOZEN dr het vlk. De ministers daarentegen wrden niet verkzen. Zij wrden aangeduid dr de meerderheid f de plitieke partijen die samen een regering vrmen. Maar dat wil niet zeggen dat de ministers zmaar mgen den wat ze willen! De parlementsleden stellen vragen aan de ministers m te zien he ze hun werk den en f ze het ged den. In het Belgisch parlement gebeurt dat elke dnderdagnamiddag tijdens het VRAGENUURTJE. Daarm vind je in de Kamer en de Senaat zitjes vrbehuden aan de ministers, k al werden ze niet verkzen en maken ze dus geen deel uit van het parlement. (Ga naar pdracht 9) 9. HOE WORDT EEN REGERING GEVORMD? Na de verkiezingen wrden de stemmen van de kiezers geteld. Een partij die veel stemmen heeft krijgt k veel zetels in het parlement. Het kan dus zijn dat een partij te weinig stemmen heeft m een zetel te hebben in het parlement. 6

8 De partijen tellen hun zetels en zien f ze aan een MEERDERHEID geraken, d.w.z. de helft van de zetels + 1. Meestal kmt geen enkele partij aan die meerderheid. Waarm is die meerderheid z belangrijk? Vergeet niet dat parlementsleden k wetten meten ged- f afkeuren. Als een wet gestemd wrdt, met minimum de meerderheid akkrd gaan met de wet zdat ze gedgekeurd wrdt. Om zeker te zijn dat de wetsvrstellen van de regerende partijen aanvaard wrden, is het beter dat zij een meerderheid hebben in het parlement. Anders kan de ppsitie iedere keer de vrstellen van de regerende partijen afkeuren. (Ga naar pdracht 10) De partijen meten dus gaan samenwerken. Men nemt dit een COALITIE vrmen. Dat den ze dr te gaan kijken ver welke punten van hun prgramma ze het eens zijn. De calitie, dat is dus de meerderheid. Indien de partijen het eens zijn ver een gemeenschappelijk prgramma dan gaan ze p zek naar bekwame mensen m minister te wrden. De ministers wrden dus niet verkzen zals parlementsleden maar gekzen dr de partijen van de meerderheid. Elke minister heeft een specialiteit en krijgt medewerkers m hem/haar te helpen. De partijen die niet in de calitie zitten vrmen de minderheid f de OPPOSITIE. (Ga naar pdracht 11) 10. HOE WORDEN WETTEN GEMAAKT? Stel: je bent verkzen tt vlksvertegenwrdiger. Je hebt EEN GOED IDEE vr een nieuwe wet, bijvrbeeld een ttaal rkverbd in de cafés. Z gauw je verkzen bent, ga je aan de slag. Je stelt een tekst p waarin je je VOORSTEL duidelijk frmuleert 3. Je gaat p zek naar mensen die dat k een ged idee vinden en die zich samen met ju willen inzetten m er een wet van te maken. Je legt de tekst vr aan de vrzitter van het parlement. Die geeft juw tekst dr aan een COMMISSIE. Er bestaan verschillende cmmissies. In ns vrbeeld gaat het ver de cmmissie gezndheid. 3 Z n tekst nemt men een w etsvrstel. 7

9 In een cmmissie zitten ngeveer 17 vlksvertegenwrdigers van alle partijen die heel aandachtig juw tekst gaan BESPREKEN. Ze ndigen SPECIALISTEN uit m alle aspecten van het prbleem te kennen. In ns geval zuden cafébazen, kelners, dkters, vertegenwrdigers van de tabaksindustrie en verbruikersrganisaties uitgendigd wrden. Na al die discussies en nieuwe infrmatie zu men de tekst kunnen aanpassen f amenderen. Vr ns vrbeeld zu men kunnen vrstellen het rkverbd in de cafés enkel in te veren tt 22.00u en nadien mag de cafébaas beslissen f zijn café een rkerscafé wrdt f niet. Na de eventuele aanpassingen f amendementen, gaan de leden van de cmmissie dan ver juw tekst STEMMEN. Indien een MEERDERHEID met juw tekst akkrd gaat, wrdt hij vrgelegd aan de VOLLEDIGE VERGADERING (f plenaire vergadering) van de vlksvertegenwrdigers die hem ngmaals zullen bespreken en erver stemmen. Als je tekst een MEERDERHEID heeft, wrdt hij ONDERTEKEND DOOR DE KONING en verschijnt hij in het STAATSBLAD (p internet), 10 dagen nadien is juw tekst een wet! (Ga naar pdracht 12 en 13) 8

10 OPDRACHTEN Hebben jullie de basistekst Plitiek en ik ged begrepen? 1. OPDRACHT 1: REGELS EN WETTEN Vanaf nu werken jullie samen in deze grep. Om alles vlt te laten verlpen stellen jullie 2 regels p waaraan iedereen in de grep zich vanaf nu gaat huden. Regel 1: Regel 2: 2. OPDRACHT 2: DEMOCRATIE Leg met je eigen wrden uit waarm deze tekening een demcratie vrstelt. Schrijf je tekst in de tekstballnnen. Krll 9

11 3. OPDRACHT 3: POLITIEKE PARTIJEN De nderstaande tabel is helemaal fut! PARTIJ VOLLEDIGE NAAM 1 BELANGRIJK PARTIJPUNT Vlaams Belang Respect vr de mgeving zdat we vr lange tijd een geznd milieu hebben. Vlaamse liberalen en demcraten Een samenleving p mensenmaat en een betruwbare verheid. Christen-Demcratisch en Vlaams Alles in België heeft met taal te maken. Daarm meer taken vr Vlaanderen en Wallnië. Nieuw-Vlaamse Alliantie Mensen meten zelf keuzes maken in hun leven znder dat de verheid er zich mee bemeit. Gren! Iedereen verdient gelijke kansen, wie het meest verdient, betaalt het meest. Scialistische partij anders Het eigen vlk met eerst kmen. Vul deze tabel nu crrect in! PARTIJ VOLLEDIGE NAAM 1 BELANGRIJK PARTIJPUNT 10

12 PARTIJ VOLLEDIGE NAAM 1 BELANGRIJK PARTIJPUNT Rd, blauw, geel, allemaal kleurtjes! Schrijf de naam van de partijen naast de juiste kleur. FR PARTIJEN KLEUREN NL PARTIJEN Smmige partijen hebben dezelfde kleur mdat ze gelijkaardige ideeën hebben. Wat betekenen die kleuren? Staat er naast elke kleur een Franstalige en een Nederlandstalige partij? Waarm (niet)? 11

13 4. OPDRACHT 4: EEN PARLEMENTSLID WORDEN Deze ft s hernemen de verschillende stappen die een pliticus met ndernemen vraleer hij parlementslid wrdt. Van pliticus naar parlementslid: schrijf naast de ft ver welke stap het gaat. FOTO/STAP JOUW UITLEG 12

14 5. OPDRACHT 5: HET BELGISCH OF FEDERAAL PARLEMENT Deze tekening stelt het Belgisch f Federaal parlement vr. Schrijf de vlgende wrden p de juiste plaats in de tekening : Parlement Kamer Senaat 6. OPDRACHT 6: DE JOB VAN PARLEMENTSLID Weet je ng wat de taken zijn van een parlementslid? Vul de vlgende zinnen aan met het juiste werkwrd. De parlementsleden nieuwe wetten, de ude wetten f ze. De parlementsleden de begrting. De parlementsleden de ministers. 7. OPDRACHT 7: WIE DOET WAT? Kies één van deze 2 zinnen m de nderstaande zinnen te vervlledigen:... dat det een minister uit de regering.... dat det het parlement. Er wrdt een nieuwe wet gestemd die vrziet dat aut s vanaf nu maar 30km/u mgen rijden in de buurt van schlen, Er wrdt bepaald he die zne 30 wrdt vastgelegd, welke verkeerspalen gemaakt wrden en waar ze gezet wrden, 13

15 8. OPDRACHT 8: WIE KENT WIE? Kennen jullie de naam van een Belgische minister? Geef zijn naam. Wie is nze huidige Eerste minister? 9. OPDRACHT 9: JUIST OF FOUT? Zet een kruisje naast het juiste antwrd.. JUIST FOUT 1. Een minister wrdt verkzen dr het vlk. 2. Een parlementslid wrdt verkzen dr het vlk. 3. De ministers cntrleren het parlement. 4. Het parlement cntrleert de ministers. 10. OPDRACHT 10: STEMMEN Stel dat jullie in de klas stemmen: Heveel leerlingen telt de klas? Vanaf heveel stemmen is er een meerderheid? En in het Belgisch parlement? In de Kamer? In de Senaat? 14

16 11. OPDRACHT 11: COALITIES VORMEN Stel, we hebben een parlement met 100 plaatsen. Bij de verkiezingen hebben 4 partijen vldende stemmen behaald m zetels (f verkzenen) te hebben in het parlement. De partij PAF wn 26 zetels De partij BLURP wn 25 zetels De partij WIZZ wn 19 zetels De partij GLAP wn 30 zetels We weten dat de partij GLAP nit f te nit zal samenwerken met de partij PAF. Welke calities kunnen er dan gevrmd wrden? (Er zijn 4 calities mgelijk.) 12. OPDRACHT 12: DE WEG VAN DE WET He kmt een wet tt stand? Zet de letters van de ft s in de vlgrde waarin een wet tt stand kmt (A) De tekst wrdt met specialisten besprken in de cmmissie. 15

17 (B) De tekst wrdt terug besprken maar deze keer in de plenaire vergadering en er wrdt ver gestemd. Indien er een meerderheid vr is, wrdt de tekst een wet. (C) De nieuwe wet wrdt dr de kning ndertekend. (D) De vlksvertegenwrdiger heeft een ged idee vr een nieuwe wet en zet dat idee m in een tekst. (E) De tekst wrdt eventueel aangepast en er wrdt ver gestemd in de cmmissie. (F) De nieuwe wet verschijnt in het Staatsblad. 13. OPDRACHT 13: NOG OVER STEMMEN Geef uitleg bij de cijfers van dit stembrd van het Federaal Parlement dr de tekst aan te vullen. Op een ttaal van parlementsleden, stemden er vr, stemden tegen en stemde(n) niet f nthielden zich (zich nthuden = niet stemmen). 16

18 WEDSTRIJD VOOR JOURNALISTEN Wil je jurnalist wrden in het federaal parlement, dan met je slagen vr de vlgende wedstrijd. Als je een minimum van 6/8 behaalt, krijg je het DIPLOMA VAN JOURNALIST. Welke letter maakt de zin vlledig? Schrijf de juiste letter in het laatste vakje. ZIN A B C? 1. In een demcratie wrden de wetten gemaakt 2. Een plitieke partij is 3. Een parlementslid wrdt verkzen 4. Een parlement is een plaats 5. In de plenaire vergadering vergaderen 6. Een cmmissie is een zaal waar 7. Een minister met 8. Een parlementslid mag A. dr het vlk. B. dr de machtigste mensen. C. dr vertegenwrdigers verkzen dr het vlk. A. een grep mensen die de maatschappij wil verbeteren. B. een grep ministers. C. een plaats waar parlementsleden samenkmen. A. dr de vrzitters van de plitieke partijen. B. dr mensen die p hem/haar hebben gestemd tijdens de verkiezingen. C. dr de ministers in de regering. A. waar de ministers vergaderen. B. waar men mensen straft die de wetten niet respecteren. C. waar de vertegenwrdigers van het vlk wetten maken. A. de parlementsleden allemaal samen. B. de parlementsleden in kleine grepjes. C. de secretarissen van het parlement. A. de ministers de regering samenstellen. B. een grep parlementsleden een wetsvrstel bespreekt. C. de plitiecmmissarissen de verdachten ndervragen. A. wetten stemmen in het parlement. B. het werk van het parlement cntrleren. C. de wetten uitveren. A. wetten vrstellen. B. de wetten laten tepassen. C. alleen ver een wet beslissen. 17

19 CORRECTIESLEUTEL 1. OPDRACHT 1: REGELS EN WETTEN Let erp dat de regels zinnig en uitverbaar zijn. 2. OPDRACHT 2: DEMOCRATIE Eerste tekstballn: stemmen, burgers kiezen (f iets van die strekking). Tweede tekstballn: de kandidaten krijgen de stemmen, Derde tekstballn: de verkzenen zetelen in het parlement 3. OPDRACHT 3: POLITIEKE PARTIJEN PARTIJ VOLLEDIGE NAAM 1 BELANGRIJK PARTIJPUNT Christen-Demcratisch en Vlaams Een samenleving p mensenmaat en een betruwbare verheid. Gren Respect vr de mgeving zdat we vr lange tijd een geznd milieu hebben. Scialistische partij anders Iedereen verdient gelijke kansen. Wie het meest verdient, betaalt het meest. Vlaams belang Het eigen vlk met eerst kmen. Vlaamse liberalen en demcraten Nieuw-Vlaamse Alliantie Mensen meten zelf keuzes maken in hun leven, znder dat de verheid er zich mee bemeit. Alles in België heeft met taal te maken. Daarm meer taken vr Vlaanderen en Wallnië. 18

20 FR PARTIJEN KLEUREN NL PARTIJEN Tt in de jaren bestnden er enkel unitaire partijen. Er bestnd één enkel scialistische partij, één enkele liberale partij en één enkele Kathlieke partij vr het hele land. Met de federalisering van de Belgische staat (het pdelen in gemeenschappen en gewesten), hebben de drie traditinele partijen zich pgesplitst in een Franstalige en een Nederlandstalige partij. Nu spreken we dus van gewestelijke partijen. Z heb je bijvrbeeld aan Nederlandstalige kant pen VLD en aan Franstalige kant MR. Nadien zijn er andere partijen bijgekmen zals écl-gren, de NVA, het Vlaams Belang en het FDF. Vandaag zetelen enkel Gren en écl samen in het Parlement (ze vrmen één enkele plitieke grep in het Parlement). Traditineel is rd de kleur van de linkse partijen, blauw van de rechtse partijen en ranje van de centrumpartijen. Algemeen nemen we aan dat rd vr een sciale partij staat die zich vral wil inzetten vr het welzijn van elke burger. Blauw is het symbl van de liberale partij die z weinig mgelijk financiële inmenging wil van de verheid. Geel en zwart zijn de kleuren van de Vlaamse vlag. En het paars werd waarschijnlijk gekzen mdat het een mix is van blauw en rd, van scialistische en liberale ideeën. 4. OPDRACHT 4: EEN PARLEMENTSLID WORDEN Belg zijn Campagne veren Vldende stemmen halen bij verkiezingen Zetelen in het parlement 19

21 5. OPDRACHT 5: HET BELGISCH OF FEDERAAL PARLEMENT FEDERAAL PARLEMENT SENAAT KAMER 6. OPDRACHT 6: DE JOB VAN PARLEMENTSLID De parlementsleden maken nieuwe wetten, passen de ude wetten aan f verbeteren ze. De parlementsleden stemmen f keuren de begrting ged. De parlementsleden cntrleren de ministers. 7. OPDRACHT 7: WIE DOET WAT? Er wrdt een nieuwe wet gestemd die vrziet dat aut s vanaf nu maar 30km/u mgen rijden in de buurt van schlen: dat det het parlement. Er wrdt bepaald he die zne 30 wrdt vastgelegd, welke verkeerspalen gemaakt wrden en waar ze gezet wrden: dat det een minister uit de regering. 8. OPDRACHT 8: WIE KENT WIE? Klik p de vlgende link vr een vlledig verzicht van de ministers en de staatssecretarissen. 20

22 9. OPDRACHT 9: JUIST OF FOUT?. JUIST FOUT 1. Een minister wrdt verkzen dr het vlk. X 2. Een parlementslid wrdt verkzen dr het vlk. X 3. De ministers cntrleren het parlement. X 4. Het parlement cntrleert de ministers. X 10. OPDRACHT 10: STEMMEN In de Kamer is er een meerderheid vanaf 76 stemmen. In de Senaat is er een meerderheid vanaf 36 stemmen. 11. OPDRACHT 11: COALITIES VORMEN PAF BLURP BLURP GLAP BLURP WIZZ GLAP PAF BLURP WIZZ 12. OPDRACHT 12: DE WEG VAN DE WET D A E B C F 13. OPDRACHT 13: NOG OVER STEMMEN Op een ttaal van 147 parlementsleden, stemden 97 vr, 50 stemden tegen en 0 stemde(n) niet f nthielden zich. 21

23 14. WEDSTRIJD VOOR JOURNALISTEN ZIN A B C? 1. In een demcratie wrden de wetten gemaakt 2. Een plitieke partij is 3. Een parlementslid wrdt verkzen A. dr het vlk. B. dr de machtigste mensen. C. dr vertegenwrdigers verkzen dr het vlk. A. een grep mensen die de maatschappij wil verbeteren. B. een grep ministers. C. een plaats waar parlementsleden samenkmen. A. dr de vrzitters van de plitieke partijen. B. dr mensen die p hem/haar hebben gestemd tijdens de verkiezingen. C. dr de ministers in de regering. C A B 4. Een parlement is een plaats 5. In de plenaire vergadering vergaderen 6. Een cmmissie is een zaal waar 7. Een minister met 8. Een parlementslid mag A. waar de ministers vergaderen. B. waar men mensen straft die de wetten niet respecteren. C. waar de vertegenwrdigers van het vlk wetten maken. A. de parlementsleden allemaal samen. B. de parlementsleden in kleine grepjes. C. de secretarissen van het parlement. A. de ministers de regering samenstellen. B. een grep parlementsleden een wetsvrstel bespreekt. C. de plitiecmmissarissen de verdachten ndervragen. A. wetten stemmen in het parlement. B. het werk van het parlement cntrleren. C. de wetten uitveren. A. wetten vrstellen. B. de wetten laten tepassen. C. alleen ver een wet beslissen. C A B C A 22

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE 4 DE / 5 DE / 6 DE / 7 DE JAAR BSO INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Delgrep Duur Materiaal Delstellingen secundair nderwijs: 4 de / 5 de / 6 de / 7 de jaar BSO Klassikale vrbereiding

Nadere informatie

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE 3 DE GRAAD LO INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Delgrep Duur Materiaal Delstellingen 3 de graad lager nderwijs en 1 ste graad A-strm + B-strm Klassikale vrbereiding van +/- 2 lesuren

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE

REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE REPORTERS VAN DE DEMOCRATIE 4 DE / 5 DE / 6 DE / 7 DE JAAR BSO INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Delgrep Duur Materiaal Delstellingen secundair nderwijs: 4 de / 5 de / 6 de / 7 de jaar BSO Klassikale vrbereiding

Nadere informatie

Presentatie eisen reisweek

Presentatie eisen reisweek Presentatie eisen reisweek Beste reisadviseurs, De aftrap is genmen. We zijn begnnen aan een spannende strijd m te bepalen he nze werkweek er in juni 2013 uit zal zien. Natuurlijk lijkt het een beetje

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

Goede afspraken maken goede vrienden

Goede afspraken maken goede vrienden Dag van de demcratie Gede afspraken maken gede vrienden Delstellingen Kinderen verkennen eigen standpunt ver klasafspraken. Kinderen verkennen de standpunten van klasgenten ver klasafspraken. De kinderen

Nadere informatie

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Ontdekken van talenten methodiek toolbox

Ontdekken van talenten methodiek toolbox Ontdekken van talenten methdiek tlbx Methdiek Omschrijving: We reiken je twee efeningen aan m juw team te begeleiden bij het ntdekken van hun persnlijke talenten en het ntwikkelen van een teamtalentenprfiel.

Nadere informatie

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen*

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen* *** Enquête *** Inleidend Als student van de Universiteit Twente de ik in het kader van mijn masterstudie Public Safety een (klik hier vr definitie) afstudeerscriptie ver de huidige elektrnische verbindingen*

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

WERKBLAD FUNDA.NL. Je kan met funda heel veel gegevens over je woonbuurt te weten komen!

WERKBLAD FUNDA.NL. Je kan met funda heel veel gegevens over je woonbuurt te weten komen! WERKBLAD FUNDA.NL Inleiding De mdule leefbaar Nederland gaat ver de verschillen in sciale mstandigheden tussen mensen. Het gaat ver verschillen in gezndheid, verschillen tussen stad en platteland en ver

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur:

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Let p!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Bilgie, Aardrijkskunde klas 3 hav/vw ± 140 minuten Niet zwemmen i.v.m. blauwalg, we zien deze brden steeds vaker. Maar wat is blauwalg

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2014/341

Statenvoorstel nr. PS/2014/341 Statenvrstel nr. PS/2014/341 Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke Participatie Datum Inlichtingen bij 23 april 2014 mevruw G.J. Overmeen-Bakhuis Aan Prvinciale Staten Onderwerp Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

Yut-Nol-E 1 (Uit: Kinderrechtenspelen)

Yut-Nol-E 1 (Uit: Kinderrechtenspelen) Yut-Nl-E 1 (Uit: Kinderrechtenspelen) Yut-Nl-E is een eeuwenud Kreaans gezelschapsspel dat traditineel p udejaarsavnd gespeeld wrdt. Typisch zijn het specifieke spelbrd en de "dbbelsteen" die uit 4 huten,

Nadere informatie

Gebruikersgids: BEACHPLOEGEN

Gebruikersgids: BEACHPLOEGEN Gebruikersgids: BEACHPLOEGEN Inhudstafel Gebruikersgids: BEACHPLOEGEN... 3 A. Wat te vermijden bij het invullen.... 3 B. Invullen van het deelnamefrmulier.... 3 1) 1 e stap: Invullen gegevens verantwrdelijke...

Nadere informatie

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik. Werkvorm: groepswerk

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik. Werkvorm: groepswerk 1 Praktisch: Leeftijdsgrep: 3 de graad Grepsgrtte: klasgrep, pdelen in grepjes van 4 persnen Omgeving: klas Tijdsduur: 50 min. Materiaal: Pwerpints met ft s van Ghislain en Clémence uit Dgb Verhaal van

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. BASISGRAMMATICA Het Muiswerkprgramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die ndig is vr het leren van de Nederlandse spelling en zinsbuw. Delgrepen Basisgrammatica Het cmputerprgramma Basisgrammatica

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

Godsdienstige stellingname collega

Godsdienstige stellingname collega Gdsdienstige stellingname cllega Je werkt p een penbare basisschl en hebt kinderen van verschillende natinaliteiten in je grep. Een van je cllega's draagt een hfddek. De kinderen uit haar grep scren ged

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

HANDLEIDING. Kom In Actie Rode Kruis

HANDLEIDING. Kom In Actie Rode Kruis HANDLEIDING Km In Actie Rde Kruis Inhudspgave Checklist vr het plannen van je actie... 3 Kminactie.rdekruis.nl... 4 Actie aanmaken... 4 Actie wijzigen/aanpassen... 4 Mede rganisatren tevegen... 4 Deelnemers

Nadere informatie

KINDERRECHTEN 3 de graad

KINDERRECHTEN 3 de graad KINDERRECHTEN 3 de graad Bijlage krantenartikels + vragen bij pdracht 4 Kinderrechten uit het nieuws gegrepen Ter inf: per artikel wrden suggesties van vragen gegeven m de link met het kinderrecht te leggen.

Nadere informatie

Relatiegeschenk. Design en Maatschappij. ontwerpen

Relatiegeschenk. Design en Maatschappij. ontwerpen Relatiegeschenk Design en Maatschappij ntwerpen STAP 1 Wat is de pdracht? Ontwerp vr een winkel f bedrijf bij ju in de buurt een relatiegeschenk. Een relatiegeschenk geef je aan juw klanten m ze aan juw

Nadere informatie

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Delstellingen Diepgaand inzicht krijgen in infrmatiebehefte m.b.t. WOII persnlijke betekenis WOII ntstaan interesse in WOII beiende/interessante thema s gebruik en

Nadere informatie

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord.

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord. Tips Digiduif 1. U lgt in p digiduif met uw e-mail adres en wachtwrd. 2. U kiest de knp instellingen. Op de vlgende pagina s kunt u allerlei zaken invullen en aanpassen die bij uw accunt hren. Tevens zit

Nadere informatie

20 jaar kinderrechten!

20 jaar kinderrechten! Er is er een jarig, hera hera! Rechten? Plichten? Wensen? Ken je iemand die jarig is? Je buurjngen f je beste vriend? Jarig zijn is leuk. Vr de jarige zelf, maar k vr de anderen. Er is een feestje. We

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Handleiding Inschrijven bedrijfsteam. Ride for the Roses

Handleiding Inschrijven bedrijfsteam. Ride for the Roses Handleiding Inschrijven bedrijfsteam Ride fr the Rses Hiernder tref je een handleiding vr het inschrijven van een bedrijfsteam. Vr wie? De persn die de inschrijving vr de Ride fr the Rses vr het bedrijf

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int.

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int. Vrbeeld efentypes nline e-learningmdules CmmArt Int. In dit dcument wrdt verwezen naar de specifieke inhud van een van nze e- learningmdules. De efentypes wrden echter gebruikt in alle e-learningmdules

Nadere informatie

SPELLING WERKWOORDEN. Doelgroep Spelling Werkwoorden

SPELLING WERKWOORDEN. Doelgroep Spelling Werkwoorden SPELLING WERKWOORDEN Spelling Werkwrden is een prgramma vr het leren schrijven van de werkwrdsvrmen. Deze mdule behandelt de spelling van infinitief, tegenwrdige tijd, verleden tijd, vltid deelwrd, en

Nadere informatie

Werkwoordspelling op maat

Werkwoordspelling op maat Werkwrdspelling p maat Muiswerk Werkwrdspelling p maat besteedt aandacht aan het hele algritme van de spelling van regelmatige werkwrden en k aan de verleden tijd van nregelmatige werkwrden. Delgrepen

Nadere informatie

Eerstelijns ServicePunt B.V.

Eerstelijns ServicePunt B.V. WebsiteService 2015 Eerstelijns ServicePunt B.V. Eerstelijns ServicePunt B.V. Trenallee 20, Videlab Strijp-S 5617 BC Eindhven inf@eerstelijnsservicepunt.nl www.eerstelijnsservicepunt.nl De WebsiteService

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Groep 6. Werkboek Werkstuk

Groep 6. Werkboek Werkstuk Grep 6 Werkbek Werkstuk Naam: Wat ga je den? In de kmende tijd ga je werken aan een werkstuk. Je met je vrstellen dat je ver juw nderwerp gaat vertellen. Net zals bij een spreekbeurt! Maar nu schrijf je

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Ontdek Tell Tweini. o 1

Ontdek Tell Tweini. o 1 Ontdek Tell Tweini 1 "Het mag duidelijk zijn, mdern wetenschappelijke nderzek wrdt bedreven dr vele nderzekers vanuit verschillende disciplines. De inspanningen van velen, allen met een andere kijk p de

Nadere informatie

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken?

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken? Actie keuze 5 a. Campagne rkvrij schlplein Jullie Stappenplan hebben vr actie 5 gekzen: Maak het schlplein rkvrij grepjes Maak de twee gebruik nderzekspdracht psters: brnnenpagina Presenteer 1. argumenten

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

HET DEMOCRATISCH GEHALTE VAN MIJN GROEP

HET DEMOCRATISCH GEHALTE VAN MIJN GROEP HET DEMOCRATISCH GEHALTE VAN MIJN GROEP INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Delgrep Duur Materiaal Delstellingen 4 de / 5 de / 6 de jaar secundair nderwijs +/- 30 minuten Een kpie van het raster vr elke leerling

Nadere informatie

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1 Ace! Training E-learning mdule 'vragen stellen' Cursus cmmunicatievaardigheden 1 Gede vragen stellen Vragen stellen is een vrm van verbale cmmunicatie. Verbale cmmunicatie bestaat uit spreken en luisteren.

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen 1) Vrstel tt afschaffing belasting p drankslijterijen Een tijd geleden werd er dr de regering een hrecaplan vrgesteld. Hierin stnden een aantal maatregelen die dr de betrkken sectr tegejuicht werden, in

Nadere informatie

Planning. Week Les Thuis Af. Uitleg nieuwe opdracht Reclame en Campagnes Onderzoek Orange Baby s - NEE - -

Planning. Week Les Thuis Af. Uitleg nieuwe opdracht Reclame en Campagnes Onderzoek Orange Baby s - NEE - - Planning Week Les Thuis Af 4 Uitleg nieuwe pdracht Reclame en Campagnes Onderzek Orange Baby s - - - NEE 5 Afmaken nderzek Orange Babys Beginnen nderzek Plus supermarkten Afmaken nderzek Plus supermarkten

Nadere informatie

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode samen beslist beter besluiten Training Faciliteren dr middel van de mderatiemethde Training Techniek Resultaat Tepasbaar. Dynamisch. Interactief. Visueel. Zelfdcumenterend. Overzichtelijk. Betrkkenheid.

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2 INHOUD Hfdstuk 1 Inleiding 2 Hfdstuk 2 Wat hudt die extra begeleiding in? 4 LWOO Praktijknderwijs Wie kmt ervr in aanmerking? Wie beslist daarver? Hfdstuk 3 Wat hudt het nderzek van het COB in? 7 Welke

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal Uitwerking kerndel 2 Nederlandse taal Tussendelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair nderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndel 2 Stichting

Nadere informatie

Saxionstudent.nl CE 1

Saxionstudent.nl CE 1 Thema: Marktanalyse (semester 1) Prject: Desk en Fieldresearch 56357 Vrwrd Vr u ligt het plan van aanpak vr het prject Desk en Fieldresearch, vr het thema marktanalyse van semester 1. Het is de bedeling

Nadere informatie

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS In 2013 viert het Huis van het Nederlands in Antwerpen zijn 10-jarig bestaan. Om deze feestelijke gebeurtenis

Nadere informatie

Richtlijnen functioneringsgesprek evangelist. Versie 1.0

Richtlijnen functioneringsgesprek evangelist. Versie 1.0 Richtlijnen functineringsgesprek evangelist Versie 1.0 Datum: mei 2015 1. Inleiding In deze brchure krijgt u een praktische handreiking met betrekking tt het huden van een functineringsgesprek met een

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidie Provincie Zeeland

Aanvraagformulier subsidie Provincie Zeeland Aanvraagfrmulier subsidie Prvincie Zeeland NAAM ACTIVITEIT / PROJECT Naam GEGEVENS AANVRAGER Naam instelling Adres Instelling Pstcde en wnplaats IBAN-nummer BIC-cde Cntactpersn Functie cntactpersn Telefnnummer

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

IKZ DEEL II : De informatieronde

IKZ DEEL II : De informatieronde Vanuit het standpunt van de zn is de schaduw nzichtbaar (Gethe) IKZ DEEL II : De infrmatiernde Het is méér dan een cliché f butade: m aan een breed kwaliteitsbeleid te werken, heb je écht steun, inbreng

Nadere informatie

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal Lesbeschrijving Histrische brnnen - beeldmateriaal Aan de hand van deze les ntdekken de leerlingen dat de Schelde niet alleen nu, maar k vreger al veelvuldig als nderwerp p ft s werd gezet en vrkwam p

Nadere informatie

Onderhoudsdocument / Werkveldopdrachten Wellness. Rekenen

Onderhoudsdocument / Werkveldopdrachten Wellness. Rekenen Onderhudsdcument / Werkveldpdrachten Wellness Rekenen Ontwikkeld dr : Diny Veldstra Inhud Rekenen in het werkveld... 3 Opdracht 1: De spijkerbrek... 4 Opdracht 2: Het drmhuis... 5 Opdracht 3: Make-up...

Nadere informatie

TOELICHTING COLLEGEGELD 2016 2017, HOGESCHOOL LEIDEN

TOELICHTING COLLEGEGELD 2016 2017, HOGESCHOOL LEIDEN TOELICHTING COLLEGEGELD 2016 2017, HOGESCHOOL LEIDEN Vr je inschrijving bij Hgeschl Leiden betaal je jaarlijks cllegegeld, dit is wettelijk verplicht. Hiernder lees je he Hgeschl Leiden het cllegegeld

Nadere informatie

Ontdekken van talenten jouw woorden, jouw verhaal

Ontdekken van talenten jouw woorden, jouw verhaal Ontdekken van talenten juw wrden, juw verhaal Methdiek Omschrijving: Kunnen werken met je talenten geeft mensen energie, weerbaarheid en veerkracht. Via deze methdiek wrden teams uitgendigd m hun talenten

Nadere informatie

DOCUMENT VEEL GESTELDE VRAGEN

DOCUMENT VEEL GESTELDE VRAGEN DOCUMENT VEEL GESTELDE VRAGEN Met ik mijn kind aanmelden? Als u uw kind niet aanmeldt, kunt u het pas vanaf de eerste schldag van mei 2014 inschrijven vr het schljaar 2014-2015 in een Dilbeekse kleuter

Nadere informatie

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn Infrmatiebrief ver deelname aan het nderzek Fd2Learn Beste leerlingen, uders en/f wettelijk vertegenwrdigers, Dat het eten van vis (rijk aan mega- 3 vetzuren) ged is vr het functineren van de hersenen

Nadere informatie

S.O.S. bos. Doelstellingen

S.O.S. bos. Doelstellingen Week van het bs 1 ste graad S.O.S. bs Delstellingen De kinderen: velen verwndering vr en verbndenheid met het bs. ervaren dat bmen levensndzakelijk zijn vr mens en dier mdat ze CO² mzetten in zuivere lucht,

Nadere informatie

Stap 4: 4. Zelfevaluatie in de hand

Stap 4: 4. Zelfevaluatie in de hand Stap 4: 4. Zelfevaluatie in de hand 1 Del De 5 vinger methdiek is een brainstrmtechniek die als del heeft m de deelnemers de huidige werksituatie te analyseren, vanuit een ttaalverzicht, en tevens p zek

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt.

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt. Techniek & de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen ntdekken de leerlingen dat er techniek in en m de Schelde, dus in nze regi, een erg belangrijke rl speelt. Gerelateerde kerndelen Vlaanderen, Primair

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten.

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten. Verhudingen 1 Muiswerk Verhudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhudingen, breuken en prcenten. Delgrep Verhudingen 1 Het prgramma Verhudingen 1 is bedeld vr leerlingen in grep

Nadere informatie

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen.

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen. VRAGENLIJST Beste mantelzrger, Deze vragenlijst is bedeld vr u. Dr het invullen van bijgaande vragenlijst krijgt u inzicht in de rzaken van uw belasting. Het maakt u bewust van uw situatie. In de vragenlijst

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

Handleiding bij het voorbereiden van een activiteit met of bij een partner

Handleiding bij het voorbereiden van een activiteit met of bij een partner Handleiding bij het vrbereiden van een activiteit met f bij een partner Deze handleiding is.a. ndzakelijk mdat wij (het regiteam) geen rechtspersn zijn en derhalve niet namens De Hart&Vaatgrep kunnen pereren

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

10-stappenplan onderzoek doen

10-stappenplan onderzoek doen 10-stappenplan nderzek den Handleiding begeleiding prfielwerkstuk Prf.dr. Eline Slagbm- LUMC Deze handleiding is tt stand gekmen na een pilt met VO-schlieren en bilgiedcenten. Aan de tekst van het stappenplan

Nadere informatie

Hoe zet ik een tent op?

Hoe zet ik een tent op? He zet ik een tent p? 1. Een Gede plek vinden en vrbereiden Zek een plek die hger ligt dan de rest Ga als het mgelijk is niet nder lfbmen staan. Bij regen druppelen deze namelijk lang na. Hud rekening

Nadere informatie

OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017 Bertrand Russell Cllege hav en vw Overstap vmb naar 4-hav infrmatie 2016-2017 Waarm drstrmen naar 4hav? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt gede resultaten, het ziet ernaar

Nadere informatie

Klachtenreglement Zorgkantoor DWO/NWN

Klachtenreglement Zorgkantoor DWO/NWN Klachtenreglement Zrgkantr DWO/NWN Januari 2015 1. Algemene bepalingen De Wet langdurige zrg (Wlz) is vanaf 1 januari 2015 van kracht. Deze wet wrdt uitgeverd dr de zrgkantren. Deze kantren zijn vr smmige

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

GOVERNANCE MVO PLATFORM

GOVERNANCE MVO PLATFORM Gvernancedcument MVO Platfrm, 22 nvember 2012 GOVERNANCE MVO PLATFORM Inleiding Het MVO Platfrm is een in 2002 pgericht infrmeel samenwerkingsverband van maatschappelijke rganisaties 1 en vakbndsrganisaties

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Van afvalrace tot kringloop

Van afvalrace tot kringloop Dag van de Aarde 1 ste graad Van afvalrace tt kringlp Delstellingen De leerlingen bedenken ideeën m zrg te dragen vr de Aarde: hergebruiken, recycleren, cnsuminderen. De leerlingen verruimen hun blik dr

Nadere informatie

Stap 4: 6. Droomsessie handleiding

Stap 4: 6. Droomsessie handleiding Stap 4: 6. Drmsessie handleiding 1 Del De drmsessie is een brainstrmtechniek die als del heeft m de deelnemers vlledig ut f the bx te laten denken. De deelnemers mgen hun fantasie de vrije lp laten gaan,

Nadere informatie

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk!

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk! 1 Vrij zijn - als een kningskind leven in Gds kninkrijk! Als de Zn je heeft vrijgemaakt, zul je werkelijk vrij zijn! Jh.8:36 Vrij zijn, dr wat Jezus vr ns heeft gedaan aan het kruis. Dit prgramma hebben

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 72095942000 VZW Psych. Centrum Caritas Caritasstraat 76 9090 MELLE Telichting bij het dcument pnameverklaring bij pname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met

Nadere informatie

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela?

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela? Na de maquettezaal km je in het Ferdinand Dmela Nieuwenhuis Museum. Dit museum bestaat uit drie verschillende ruimten: de infrmatie zaal, de studeerkamer en de gang waarin zijn verlijden centraal staat.

Nadere informatie