Voorlichting Economie en M&O. David Yousufi Docent Economie en M&O

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorlichting Economie en M&O. David Yousufi Docent Economie en M&O"

Transcriptie

1 Voorlichting Economie en M&O David Yousufi Docent Economie en M&O

2 Economie en M&O het basisverschil Economie gaat over de relatie tussen vier spelers: Consumenten Producenten Overheid Buitenland Bij Management & Organisatie denk je alleen vanuit (het bedrijf)

3 KPN krijgt forse boete van 30 miljoen van ACM Werkloosheid in december naar 8,5 procent Het 'grote graaien' met opties als bonus is voorbij

4 Economie In totaal 8 boekjes (werkboek en tekstboek in 1) Economie is onder te verdelen in: - Micro economie (economie bekeken door de bril van een individu) - Macro economie (economie bekeken van bovenaf, bijv. van een heel land) Micro economie Schaarste: keuzes maken Ruil: optimale inzet middelen Markt: vraag, aanbod en prijsvorming Ruilen over de tijd: sparen/pensioen, investeren/winst Samenwerken en onderhandelen: speltheorie Risico en Informatie: keuzes maken onder onzekerheid Macro economie Welvaart en Groei: oorzaken groei en inkomensverdeling Goede tijden, slechte tijden: conjunctuur(beleid)

5 De methode Concept - contextbenadering: Onderwijs gestructureerd volgens contexten, waarbij alleen concepten (begrippen) aan bod komen die relevant zijn binnen de desbetreffende context. De contexten geven relevantie en betekenis aan de concepten. Voorbeeld: boekje 4 heet Ruilen over de tijd. Concepten in boekje 4: Inflatie, rente, pensioenen, investeringen enz.

6 Klassenexperimenten Doel: in praktijk de theorie zelf ondervinden en Ervaren of de theorie begrepen is Voorbeeld: budget verdelen over 5 producten (vervoer, sport, belminuten, snacks, kleding). Welke keuzes bij bepaalde prijzen. Daarna prijzen aanpassen en opnieuw keuzes maken. Bereken de prijselasticiteit en geef aan wat voor soort producten dit voor jou zijn

7 Eindexamenopgave

8 Voor wie? Voor leerlingen met een E&M, N&G en N&T profiel Voor leerlingen die goed verbanden kunnen leggen Voor leerlingen die hoofdzaken uit teksten kunnen halen Voor leerlingen die enige affiniteit met cijfers hebben Voor leerlingen die interesse hebben in de actualiteit Zo n 40% van de leerlingen

9 Management & Organisatie Naam is misleidend, er zit zowel weinig management als organisatie in Betere naam: bedrijfseconomie Onderwerpen: Interne organisatie en personeelsbeleid (leiderschap, communiceren) Financiering van activiteiten (eigen vermogen, vreemd vermogen) Marketingbeleid (welke prijs, product, plaats en hoe promoten?) Financieel beleid (voorraadwaardering, winstberekeningen) Externe financiële verslaggeving (regels over balans en resultatenrekening opstellen)

10 Belanghebbende in bedrijf

11 Balans van Apple Store Amsterdam Vaste activa Vlottende activa Liquide middelen Debet Credit Gebouw Eigen vermogen Inventaris Hypothecaire lening Goederen Crediteuren Debiteuren ABN-AMRO Kas Rabobank Eigen vermogen Lang vreemd vermogen Kort vreemd vermogen

12 Annuïteitenhypotheek Je aflossingen worden steeds hoger Je interestbetalingen worden steeds lager Aflossing + interest blijft gelijk Jaren Schuldrest Annuïteit Aflossing Interest , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,77 616, Aflossing 12 Interest Jaren

13 Formules I = K i T En = K i T + K I = interestbedrag K = kapitaal i = (interestpercentage/100) T = termijn Enkelvoudige interest En = K (1 + i) n I = K (1 + i) n K E = eindwaarde n = aantal perioden K = kapitaal i = (interestpercentage/100) Samengestelde interest 13

14 14

15 Voor wie? Alleen leerlingen met het profiel Economie en Maatschappij kunnen het vak kiezen als profielkeuzevak. Wanneer een leerling : nieuwsgierig is naar hoe organisaties werken lol heeft in het werken met cijfers en tabellen beseft dat er ook theorie geleerd moet worden dan is management & organisatie een geschikt, leerzaam en nuttig vak

16 Welk wiskunde past beter bij Economie en M&O? Meestal wordt wiskunde A aangeraden bij economie Zowel wiskunde A als B mogelijk Als wiskunde B mogelijk is, raad ik dat aan

17 Economische HBO studies» Hotelschool: Omdat een hotel ook gewoon een bedrijf is leer je alles om dat succesvol te runnen.» Bedrijfseconomie: Als bedrijfseconoom ben je bezig met de geldstromen binnen een bedrijf of organisatie.» Accountancy: Als accountant heb je te maken met (vertrouwelijke) financiële informatie van een bedrijf of instelling.» Commerciele economie: Gebieden waar een commercieel econoom veel van weet zijn verkoop en marketing.» Small business and Retail management: Wil jij zelf een onderneming starten of aan het werk in de detailhandel?» International business and management studies: Na deze opleiding weet je veel over internationaal zaken doen.» Technische bedrijfskunde: Financiën, marketing, communicatie, sales: een bedrijfskundige moet van alles weten.» Facility management: Een facility manager is een ultieme regelneef op managementniveau.» Toerisme en vrijetijdskunde: Je leert tijdens opleiding mooie reizen of excursies te plannen of te begeleiden.

Ouderavond profielkeuze Economie en M&O. Februari 2016

Ouderavond profielkeuze Economie en M&O. Februari 2016 Ouderavond profielkeuze Economie en M&O Februari 2016 Sectie economie Wat hoort bij welk vak? Rente Inflatie Hypotheken Aandelen Marketing Werkloosheid Bedrijfsresultaat Speltheorie Monopolie Rechtsvorm

Nadere informatie

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3 Management & Organisatie Profielkeuze havo 3 MO is duidelijk gericht op een vervolgopleiding. Het is weinig algemeen vormend, zoals economie dat wel is. Het is dus belangrijk dat je MO alleen kiest als

Nadere informatie

Management & Organisatie. Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO

Management & Organisatie. Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO Management & Organisatie Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO M & O een nieuw vak Management & organisatie komt als apart vak niet voor in de basisvorming. Wel heb je onderdelen van het

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo Management & Organisatie Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo M&O - een nieuw vak Management en Organisatie (M&O) komt als vak niet voor in de basisvorming. In de Tweede Fase kan je M&O kiezen in

Nadere informatie

Profielkeuze in leerjaar 3. Ouderavond. Decaan: Astrid

Profielkeuze in leerjaar 3. Ouderavond. Decaan: Astrid Profielkeuze in leerjaar 3 Ouderavond Decaan: Astrid Verspeeka.verspeek@hetbaken.nl Profielkeuze in leerjaar 3 Profielen Opbouw profielen Voorlichtingen van de vakken, economie, M&O en wiskunde Profielkeuze

Nadere informatie

Economie module 4 Ruilen in de tijd. goederen kopen

Economie module 4 Ruilen in de tijd. goederen kopen Economie module 4 Ruilen in de tijd 27 blz. werkboek = 1 ½ blz. per les H1 par 1 & 2 vb.1 O O sparen om tijd storting + rente iets te kopen goederen kopen vb.2 O O geld lenen om tijd aflossing + rente

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Voorlichting management & organisatie vernieuwde tweede fase HAVO/VWO Een nieuw vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas HAVO /VWO opgenomen.

Nadere informatie

Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen.

Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen. www.jooplengkeek.nl Enkelvoudige interest Als we geld lenen noemen we dat vreemd vermogen. Voor een lange periode (lang krediet) of een korte periode (kort krediet), maar het is altijd tijdelijk. We moeten

Nadere informatie

Debet Balans per 10 januari Credit Inventaris 55.000 Eigen vermogen 115.000. Bank 90.000 Totaal 195.000 Totaal 195.000

Debet Balans per 10 januari Credit Inventaris 55.000 Eigen vermogen 115.000. Bank 90.000 Totaal 195.000 Totaal 195.000 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 3 Opgave 3.1 a. Debet Balans per 5 januari Credit Inventaris 60.000 Eigen vermogen 120.000 Voorraad goederen 50.000 Lening oom 80.000

Nadere informatie

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing Voorlichting HAVO Een 'nieuw' vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. (M&O) is een nieuw vak in de bovenbouw voor de havo. Het

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2014 1 Veranderingen voor leerlingen Meer huiswerk minder toetsen Toetsen over grote(re) stof eenheden Grotere school Verdieping Examen vanaf klas 4 Zelfstandigheid

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2012 1 Profielen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en Techniek januari 2012 2 Opbouw van een profiel Gemeenschappelijk

Nadere informatie

PROFIELKEUZE havo (presentatie van de voorlichtingsavond)

PROFIELKEUZE havo (presentatie van de voorlichtingsavond) PROFIELKEUZE 2017 3 havo (presentatie van de voorlichtingsavond) Nu nog even een profiel kiezen In welke vakken ga je examen doen? Profielkeuze is een proces Leerling + ouders + school Tijdspad profielkeuze

Nadere informatie

Tijdens het spelen van deze Business Game zet je samen met andere leerlingen een eigen onderneming op, en stippelen jullie een strategie uit.

Tijdens het spelen van deze Business Game zet je samen met andere leerlingen een eigen onderneming op, en stippelen jullie een strategie uit. VECON Business Game Leerlinghandleiding Spelregels De VECON BUSINESS GAME is een educatief spel, dat door docenten gebruikt wordt om jou in een realistische omgeving kennis te laten maken met het beheren

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst!

Kiezen voor de toekomst! Kiezen voor de toekomst! 2 e fase HAVO januari 2017 1 Profielen Cultuur & Maatschappij Economie & Maatschappij Natuur & Gezondheid Natuur & Techniek januari 2017 2 Opbouw van een profiel gemeenschappelijk

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 3 Open vragen Opgave 3.1 a. Debet Balans per 5 januari Credit Inventaris 60.000 Eigen vermogen 120.000 Voorraad goederen 50.000 Lening oom 80.000 Bank 90.000

Nadere informatie

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl Welkom Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl Vanavond. Wat is een geschikt profiel voor mijn zoon of dochter? Welke keuzemogelijkheden

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst!

Kiezen voor de toekomst! Kiezen voor de toekomst! 2 e fase HAVO januari 2015 1 Profielen Cultuur & Maatschappij Economie & Maatschappij Natuur & Gezondheid Natuur & Techniek januari 2015 2 Opbouw van een profiel gemeenschappelijk

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Profielvoorlichting 3 e klas 31 oktober 2017

Profielvoorlichting 3 e klas 31 oktober 2017 Profielvoorlichting 3 e klas 31 oktober 2017 De PowerPoint komt in de loop van de week op de website te staan Decaan: Astrid Verspeek a.verspeek@hetbaken.nl Programma Profielen Vakken Normeringen Verschil

Nadere informatie

Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap havo

Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap havo Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap havo 27 MEI 2014 CONCEPT - VOORLOPIG Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 HAVO. 7 januari 2015

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 HAVO. 7 januari 2015 DECANAAT INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 HAVO 7 januari 2015 Doel van deze presentatie De decanen: W. Bardoul - decaan M. Aarts - stagiaire decanaat Informatie over de profielen Het keuzetraject Traject

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

Een ondernemende school!

Een ondernemende school! Calvijn Business School Klantnaam Projectnaam Projectnummer Documentnaam Laatste correctie CALVIJN LOGO 15825 15825_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04 Gebruikte kleuren CYAAN PMS nummers C MAGENTA YELLOW BLACK

Nadere informatie

Financiële aspecten van de planning

Financiële aspecten van de planning 14 hoofdstuk Financiële aspecten van de planning 14.1 B 14.2 A 14.3 D 14.4 D 14.5 D 14.6 C 14.7 C 14.8 C 14.9 A 14.10 D 14.11 B 14.12 D 14.13 C 1 12 18.000 = 1.500 14.14 A 14.15 C Ontvangen wordt november,

Nadere informatie

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 Docentenhandleiding Hoofdstuk 25 9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 a Per november 2008 wordt aan huur vooruitontvangen: 400 3 650 = 780.. b Per december wordt achteraf ontvangen: 25 3 720 = 270..

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Oud-Beijerland, januari 2014.

Inhoudsopgave. Oud-Beijerland, januari 2014. Oud-Beijerland, januari 2014. Informatie over profielen in de Tweede Fase havo bestemd voor ouders en leerlingen van de CSG Willem van Oranje. Inhoudsopgave 1. Inleiding Tweede Fase 2. Programma 3. Toetsing

Nadere informatie

Cultuur en Maatschappij CM

Cultuur en Maatschappij CM Cultuur en Maatschappij CM Wiskunde C (of wiskunde A, positief advies nodig) Geschiedenis Maatschappijwetenschappen Eén van de vakken: Tekenen, Muziek, Frans of Duits Frans of Duits Latijnse taal en cultuur

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

Management & Organisatie: Bedrijfseconomie. Een nieuw vak in bovenbouw HAVO en het VWO

Management & Organisatie: Bedrijfseconomie. Een nieuw vak in bovenbouw HAVO en het VWO Management & Organisatie: Bedrijfseconomie Een nieuw vak in bovenbouw HAVO en het VWO Havo M & O het programma De leerling leert: vraagstukken noemen waarmee organisaties te maken hebben die vraagstukken

Nadere informatie

Investerings en financieringsprobleem

Investerings en financieringsprobleem 10 hoofdstuk Investerings en financieringsprobleem 10.1 C 10.2 B 10.3 C 10.4 B 10.5 A 10.6 D 10.7 B 10.8 A 10.9 D 10.10 C 10.11 C 10.12 B 60% van 25.000.000 = 15.000.000 10.13 C Balanstotaal 30.000.000;

Nadere informatie

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage HAVO 2009 1 tijdvak 1 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje 923-0251-a-HA-1-b Formuleblad formules bij vraag 14, 15, 23 en 25 14 + 15 Gebruikte

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2017/2018

havo Carrousel schooljaar 2017/2018 Carrousel schooljaar 2017/2018 Dit schooljaar organiseert jouw school een Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-. Tijdens twee bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer je welke opleidingen

Nadere informatie

Instroom Instroom bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk t/m

Instroom Instroom bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk t/m bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2009-2010 t/m 2011-2012 Economie Ad Bedrijfseconomie 20 Ad Facility Management 39 10 15 Accountancy 167 158 170 Bedrijfseconomie 231 220 325 Opleiding

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 5 Opgave 5.1 en 5.2 Proefbalans Grootboekrekening Debet Credit Debet Credit Bank 51.000 34.600 16.400 Bedrijfskosten 6.600 6.600 Crediteuren

Nadere informatie

Finance & Control. (Bedrijfseconomie)

Finance & Control. (Bedrijfseconomie) Finance & Control (Bedrijfseconomie) PROGRAMMA FINANCE & CONTROL Avans Hogeschool en Academie voor Algemeen en Financieel Management Opbouw opleiding Finance & Control (voorheen Bedrijfseconomie) Manier

Nadere informatie

Hoe werkt een balans?

Hoe werkt een balans? Wat is een balans? Ondernemingen en andere organisaties stellen minstens één keer per jaar een balans op. De balans geeft een overzicht van de onderneming/ organisatie op een bepaald moment. In dit overzicht

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Deel I

Bedrijfsadministratie Deel I Bedrijfsadministratie Deel I De Balans BAARHVILLE STUDIEHULP August 3, 2016 Opgesteld door: Deborah Baarh 1 Bedrijfsadministratie Deel I Thema Les DE BALANS SKIT-MODEL Startfase Planning les: Het programma

Nadere informatie

Door: Begeleider Educatieve Hogeschool van Amsterdam: Mevr. A. Amagir. Plaats: Almere. Datum:

Door: Begeleider Educatieve Hogeschool van Amsterdam: Mevr. A. Amagir. Plaats: Almere. Datum: Door: Begeleider Educatieve Hogeschool van Amsterdam: Mevr. A. Amagir Plaats: Almere Datum: 14-06-2010 1 Lesindeling is in orde Het vak en de leerlingen De beste leraar is hij, die het meest van zijn

Nadere informatie

Profielkeuze in Havo 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6

Profielkeuze in Havo 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 Profielkeuze in Havo 3 Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 gzegers@donboscocollege.com De profielen Cultuur en Maatschappij (C&M) Economie en Maatschappij (E&M) Natuur en Gezondheid (N&G) Natuur

Nadere informatie

Een lening met een onroerend goed als onderpand. 5. Waarom is het handig een boekhouding bij te houden (noem 2 redenen).

Een lening met een onroerend goed als onderpand. 5. Waarom is het handig een boekhouding bij te houden (noem 2 redenen). Sectie economie 2012-2013 1 Antwoorden opgave 1 1. Wat zijn crediteuren? Leveranciers op rekening 2. Wat zijn debiteuren? Afnemers op rekening 3. Wat is een hypotheek? Een lening met een onroerend goed

Nadere informatie

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voor ouders en leerlingen 3 HAVO Welkom + voorstellen Tweede Fase / bovenbouw Vakkenpakket en profielen Extra vak Doorstroom HAVO/VWO Afsluiting PROGRAMMA INLEIDING

Nadere informatie

Hartelijk welkom op ouderavond 2 van havo-3 30 januari 2017

Hartelijk welkom op ouderavond 2 van havo-3 30 januari 2017 Profielvoorlichting Hartelijk welkom op ouderavond 2 van havo-3 30 januari 2017 Voorstellen Daniëlle Dupon mentor 3E Hugo de Groot mentor 3F Marian Lagraauw mentor 3G coördinator/decaan havo Joke Pen afdelingsmanager

Nadere informatie

Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap vwo

Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap vwo Examenprogramma bedrijfseconomie en ondernemerschap vwo 27 MEI 2014 CONCEPT - VOORLOPIG Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit

Nadere informatie

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voor ouders en leerlingen 3 HAVO Ga naar www.menti.com Gebruik code: 77 92 15 om te stemmen Welkom + voorstellen Tweede Fase / bovenbouw Vakkenpakket en profielen

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! oktober

Kiezen voor de toekomst! oktober Kiezen voor de toekomst! oktober 2017 1 oktober 2017 2 oktober 2017 3 Qompas Kiezen zien als een proces Wat wil ik? Wat kan ik? Hoe ben ik? Zakelijke informatie over profielen, vakken, opleidingen, beroepen

Nadere informatie

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo Sectie economie 2012-2013 1 Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo In de bovenbouw kunnen jullie in de vrije ruimte het vak M&O opnemen. Het is daarom handig om dit jaar al een aantal lessen

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2016/2017

havo Carrousel schooljaar 2016/2017 havo Carrousel schooljaar 2016/2017 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Tweede fase en profielkeuze. drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium

Tweede fase en profielkeuze. drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium Tweede fase en profielkeuze Door: drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium wej@veurslyceum.nl Programma 1) Uitleg over decanaat en Tweede Fase 2) Wat zijn profielen en welke profielen zijn er?

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! oktober 2013 1

Kiezen voor de toekomst! oktober 2013 1 Kiezen voor de toekomst! oktober 2013 1 oktober 2013 2 Keuzedossier Kiezen zien als een proces Wat wil ik? Wat kan ik? Hoe ben ik? Zakelijke informatie over profielen, vakken, opleidingen, beroepen Koppelen

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2013 1 Profielen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en Techniek januari 2013 2 Opbouw van een profiel Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Hoop-gebied Opleiding

Hoop-gebied Opleiding 3.3 Samenstelling en omvang instroompopulatie 3.3.1 Instroom bij voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2008-2009 t/m 2010-2011 Economie Accountancy 161 166 155 Bedrijfseconomie 207 226 214

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - I

Eindexamen m&o havo 2009 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Kapsalon Vink en Janssen (V&J) is gevestigd in een pand gelegen in een buitenwijk van Nijmegen. In het najaar van 2008 komt er in het

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. Bij deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. Peter de Beer is de eigenaar van een klein autobedrijf (FIAT De Beer

Nadere informatie

1 De inventarislijst en de balans

1 De inventarislijst en de balans 1 Kennisvragen paragraaf 1.1 1. Geef een definitie van het begrip administreren. 2. Geef een omschrijving van het begrip boekhouden. 3. Noem een aantal functies van boekhouden. 4. In de Wet op de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! oktober

Kiezen voor de toekomst! oktober Kiezen voor de toekomst! oktober 2016 1 oktober 2016 2 Keuzedossier Kiezen zien als een proces Wat wil ik? Wat kan ik? Hoe ben ik? Zakelijke informatie over profielen, vakken, opleidingen, beroepen Koppelen

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Profielkeuze 3 VWO. 6 december 2017

Profielkeuze 3 VWO. 6 december 2017 Profielkeuze 3 VWO 6 december 2017 Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) Doel: Op zoek gaan naar het meest geschikte profiel toekomst Hulpmiddelen: Opdrachtenboek Profielkiezer Advies van de mentor,

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College Havo-3, wat dan.? Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College WO WO HBO HBO VWO 6 MBO Havo 5 VWO 5 *niet zonder meer mogelijk! TL 4 Havo 4 TL 3 Havo 3 Toekomstplan opstellen Wie ben ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 91401 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 91401 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 91401 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met in totaal 15 open

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 4

Antwoorden hoofdstuk 4 Antwoorden hoofdstuk 4 Opgave 4.1 Vaste activa Eigen Vermogen Pand 42.000 Aandelenvermogen 78.000 Inventaris 22.000 Reserves 37.000 Overige vaste activa 17.000 115.000 81.000 V.V. lang Vlottende activa

Nadere informatie

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000 Uitwerkingen opgaven Brugboek hoofdstuk 20 Opgaven 20.2 t/m 20.4 en 20.7 t/m 20.9 Opgave 20.2 Liquiditeitsbegroting 2013 gesplitst per kwartaal Onderdeel Q1 Q2 Q3 Q4 Liquide middelen begin kwartaal 290.000

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

Economie 1. Doelgroep Economie 1. Omschrijving Economie 1

Economie 1. Doelgroep Economie 1. Omschrijving Economie 1 Economie 1 Economie 1 is geschikt voor alle vmbo-niveaus en voor de onderbouw van havo/vwo. De module is zeer geschikt voor handel en administratie maar kan ook uitstekend voor andere richtingen gebruikt

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20890-n1 9 mei 2016 Rectificatie van de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 april

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

O U D E R AV O N D 1 5 D E C E M B E R 2 0 1 5 VAKKENKEUZE KLAS 2

O U D E R AV O N D 1 5 D E C E M B E R 2 0 1 5 VAKKENKEUZE KLAS 2 O U D E R AV O N D 1 5 D E C E M B E R 2 0 1 5 VAKKENKEUZE KLAS 2 De begeleiding Vakkeuzemarkt Mentorlessen Walewyc.dedecaan.net Voorlichting in de klas Meelooplessen beroepsgericht vak De planning 15

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12.

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Boekje met informatie Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12.00 uur 20 01 100020 28A Begin Formuleblad Te gebruiken formules

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht 8 Het kasstroomoverzicht 801 Ingaande geldstromen 1 Toename eigen vermogen a Winst vóór belasting d 400.000** b Opbrengst aandelenemissie - 20.000** 2Toename langlopende schulden - 190.000** 3 Desinvestering

Nadere informatie

jaarverslag 2013 Stichting Helderse Wereldwinkel Keizerstraat 13A 1781 GC Den Helder Telefoon 0223 870016 Rek ABN-AMRO NL62ABNA08474.64.

jaarverslag 2013 Stichting Helderse Wereldwinkel Keizerstraat 13A 1781 GC Den Helder Telefoon 0223 870016 Rek ABN-AMRO NL62ABNA08474.64. jaarverslag 2013 Stichting Helderse Wereldwinkel Keizerstraat 13A 1781 GC Den Helder Telefoon 0223 870016 Rek ABN-AMRO NL62ABNA08474.64.776 Het bevorderen van eerlijke handel en het steunen van producenten

Nadere informatie

Tweede fase en profielkeuze. drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium

Tweede fase en profielkeuze. drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium Tweede fase en profielkeuze Door: drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium wej@veurslyceum.nl Programma 1) Uitleg over decanaat en Tweede Fase 2) Wat zijn profielen en welke profielen zijn er?

Nadere informatie

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Ad Bakker Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam ISBN 978 90 3723 456 5 2016 uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 16 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Hartenstijn bv heeft op 1 januari de volgende balans opgesteld: Balans 1 januari 2009 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Profielkeuze Vakkeninformatie HAQ3. Iris Eckardt Decaan Havo/Vwo/Quest

Profielkeuze Vakkeninformatie HAQ3. Iris Eckardt Decaan Havo/Vwo/Quest Profielkeuze Vakkeninformatie HAQ3 Iris Eckardt Decaan Havo/Vwo/Quest 2 de Fase (de bovenbouw) 4 profielen CM - Cultuur en Maatschappij EM - Economie en Maatschappij NG - Natuur en Gezondheid NT - Natuur

Nadere informatie

J. Bruin, MSc. in Marketing ( ) Management & Organisatie Havo 4, Lyceum aan Zee te Den Helder

J. Bruin, MSc. in Marketing ( ) Management & Organisatie Havo 4, Lyceum aan Zee te Den Helder J. Bruin, MSc. in Marketing (10201653) Management & Organisatie Havo 4, Lyceum aan Zee te Den Helder Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Begeleiders: 1 dhr. drs. W.A.M. van Kleef

Nadere informatie

Hoop-gebied Opleiding

Hoop-gebied Opleiding 3.4 Afgestudeerden 3.4.1 Aantal afgestudeerden en afgestudeerden voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2007-2008 t/m 2009-2010 in aantal jaren Economie Accountancy 36 38 39 5,00 5,63 4,44

Nadere informatie

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel

Examen VWO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid. Voorbeeldopgaven Händel Examen VWO 2017 Voorbeeldopgaven Händel Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Händel Voorbeeldopgave VWO.doc - 23-6-2016 1 / 12 lees verder Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen

Nadere informatie

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 Lokaal Gidsnr Voorlichting ronde 1 (18.30-19.05 uur) capaciteit Gidsnr G1-10 155 G1-14 152 G1-17 174 Taalwetenschap G2-03 108 Informatie, Multimedia

Nadere informatie

Basisbeginselen bedrijfseconomie INKIJKEXEMPLAAR

Basisbeginselen bedrijfseconomie INKIJKEXEMPLAAR Basisbeginselen bedrijfseconomie Basisbeginselen bedrijfseconomie Maarten van Hasselt Concept uitgeefgroep Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: Concept uitgeefgroep Postbus

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 9 oktober 2017

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 9 oktober 2017 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 9 oktober 2017 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

3.5 Studiestakers Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur t/m

3.5 Studiestakers Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur t/m 3.5 Studiestakers 3.5.1 Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur 2007-2008 t/m 2009-2010 voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk aantal studiestakers gemiddelde studieduur Economie Accountancy

Nadere informatie

PROFIELKEUZE HAVO 3. Maandag 30 januari 2017

PROFIELKEUZE HAVO 3. Maandag 30 januari 2017 PROFIELKEUZE HAVO 3 Maandag 30 januari 2017 PROGRAMMA Uitleg profielen Uitleg nieuwe vakken Proces tot profielkeuze Vervolg 7-2-2017 2 4 PROFIELEN Natuur / Techniek Natuur / Gezondheid Economie / Maatschappij

Nadere informatie

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voor ouders 3 havo Welkom + voorstellen Tweede Fase / bovenbouw Vakkenpakket en profielen Extra vak Doorstroom HAVO/VWO Dyslexie Traject profielkeuze Rol van

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Ouderavond Profielkeuze 3 havo

Ouderavond Profielkeuze 3 havo Ouderavond Profielkeuze 3 havo 2017 2018 Programma Voortraject De keuzes Waar rekening mee houden? Hoe verder Vragen? 1 Voortraject: keuzelessen & oriëntatie Uitleg profielbrief (de keuzes) Opdrachten

Nadere informatie

Liquide middelen Deze worden opgenomen voor de nominale waarde en staan vrij ter beschikking.

Liquide middelen Deze worden opgenomen voor de nominale waarde en staan vrij ter beschikking. GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIELE VERSLAGGEVING Waarderingsgrondslagen Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen aanschafwaarde. Op het gebouw wordt niet afgeschreven. De inventaris

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Ouderavond november Profielkeuze klas 3

Ouderavond november Profielkeuze klas 3 Ouderavond november 2017 Profielkeuze klas 3 Programma ouderavond 2017 Traject Vier profielen Doorstroomeisen De rol van ouders bij de profielkeuze Tijdpad profielkeuze Sept. 2017 Nov. 2017 Jan. 2018 Feb.

Nadere informatie

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016 Bertrand Russell College havo en vwo Waarom doorstromen naar 4havo? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt goede resultaten, het ziet ernaar uit dat je zult gaan slagen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014.

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014. Oud Beijerland, januari 2014. Informatie over profielen in de Tweede Fase gymnasium bestemd voor ouders en leerlingen van CSG Willem van Oranje. Inhoudsopgave 1. Inleiding Tweede Fase 2. Programma 3. Toetsing

Nadere informatie

DOMEINBESCHRIJVING 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT

DOMEINBESCHRIJVING 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT DOMEINBESCHRIJVING 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT 1. VOORSTEL NIEUW DOMEIN C INVESTEREN EN FINANCIEREN 1.1 Doel en inhoud Dit domein gaat in op het investerings- en financieringsvraagstuk van organisaties.

Nadere informatie