Deelnemersbijeenkomst

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deelnemersbijeenkomst"

Transcriptie

1 Deelnemersbijeenkomst 1 november 2010

2 Programma Introductie Bestuursbeleid 2009 en actuele cijfers Visitatiecommissie Deelnemersraad Verantwoordingsorgaan Pensioenactualiteiten Vragen J. Niezen, secretaris J. de Raad, voorzitter R. Bakker, visiteur E. Nagel, voorzitter T. van Setten, voorzitter G. Bierlaagh o.l.v. J. Niezen

3 Bestuur Agenda 1. Herstelplan / Bijstorting 2. Goed pensioenfondsbestuur (PFG) 3. Vermogensbeheer / kerncijfers 4. Demografie

4 1. Herstelplan inhoud Maatregelen in SPUN herstelplan: Opschorten waarde-overdracht Bijstorting door Niet-indexeren pensioenen Niet opgenomen: Aanpassen pensioenregeling Verhogen premie (bijdrage werknemers) Verminderen pensioenen (= afstempelen)

5 1. Herstelplan input Beleggingsplan Neerwaarts risico beperkt Herstelcapaciteit behouden Verwacht beleggingsrendement (= doelstelling) basis voor herstelcapaciteit Bijdrage actieven: geen salarisverhoging, wel stijging franchise, beperking pensioenopbouw

6 1. Herstelplan - doelstelling Resultaten (prognose): DGR binnen 3 jaar > 104,1% (= MVEV) DGR binnen 15 jaar > 109% (= VEV) In 2009 en 2010 niet indexeren Indexatie-ambitie op lange termijn waarmaken

7 1. Herstelplan - bijstorting : verzoek gespreide betaling SPUN: voorwaarden stellen aan gespreide betaling (waarborg in belang van deelnemers) DNB: herstelplan akkoord, mits incassobeleid wordt opgesteld en onverwijld uitgevoerd

8 1. Herstelplan bijstorting (2) Verloop van het proces: 8 mei 2009 Nota 1 ste aanvullende premie Aug voldoet 3,2 mln. Najaar 2009 Aanmaning (2 x) Juni dec Overleg met Dec Uniys voldoet 9,1 mln. * 15 januari 2010 Deadline DNB Ultimo maart 2010 SPUN: Dagvaarding

9 1. Herstelplan bijstorting (3) Verloop van het proces - vervolg: Juni 2010 : Conclusie van Antwoord 4 oktober 2010 SPUN: Conclusie van Repliek 3 november 2010 : Conclusie van Dupliek (uitstelverzoek) * Aanvulling tot MVEV voor impact stijging van de levensverwachting

10 1. Herstelplan bijstorting (4) SPUN vordert nakoming door van de financieringsovereenkomst, dat komt neer op bedrag van 19,9 miljoen. Oorspronkelijke vordering was 32,2 miljoen, daarvan is in ,3 miljoen voldaan. Het geschil is onder de rechter

11 1. Herstelplan - realisatie 115% 110% 105% 100% 95% Verschil in dekkingsgraad: -5.5%-punt 90% 85% Trend herstelplan Feitelijke dekkingsgraad (excl. premievordering) Feitelijke dekkingsgraad (incl. premievordering) Minimaal vereiste dekkingsgraad Trend herstelplan zonder eerste aanvullende premie Lineaire trend tot MVEV in jaar 5 80% dec-08 dec-09 dec-10 dec-11 dec-12 dec-13

12 2. Goed pensioenfondsbestuur Activiteiten in 2010: Visitatie opvolging aanbevelingen visitatiecommissie PFG principes interne toets naleving principes Zelfevaluatie toetsing realisatie bestuurlijke verantwoordelijkheid

13 3. Vermogensbeheer Activiteiten in 2009/2010 Inrichting matching en return portefeuille Doelstelling matching = volgen van ontwikkeling pensioenverplichtingen Doelstelling return = rendement (realisatie indexatie-ambitie) Landenrisico afgebouwd: verminderen belang in staatsobligaties Griekenland en Spanje

14 Vermogensbeheer - risicobeheer Renterisico Inflatierisico Valutarisico afdekken tot 70% door swaps (= liquiditeitsrisico euro obl. (= landenrisico) gedeeltelijk afdekken door derivaat (= liquiditeitsrisico) ILB (= concentratierisico) OG/Infra (= illiquide) volledig afdekken US let op: liquiditeitsrisico

15 3. Kerncijfers - vergelijk X mln Verplichtingen Beleggingen Dekkingsgraad 102/107% 93% 121% Rente (10 jaar) 3.680% 3.795% 4.742% Rendement 7,7% - 6,8% 0,2% Benchmark 6,2% - 2,2% -0,5%

16 3. Kerncijfers - Q Verplichtingen 357,4 Beleggingen 331,2 Dekkingsgraad 92,7% / 98,2% Rente 2.634% Rendement 11,6% Benchmark 11,4%

17 3. Kerncijfers verloop dekkingsgraad

18 4. Demografie SPUN Vergrijzing populatie 55+ stijgt % fors Ontgroening weinig nieuwe, jonge instroom Gem. leeftijd stijgt van 49,5 jaar (2009) naar 55 jaar (2024) Rijpingsgraad stijgt van 70% (2009) naar 90% (2024) (= aandeel voorziening inactieve deelnemers) Stijging levensverwachting december ,5% toename VPV december ,0% toename VPV

19 Conclusie Uitvoering pensioenregeling is kwetsbaar vanwege: Ontwikkelingen op financiële markten Vergrijzing / afname risicodraagvlak Stijgende levensverwachting Geen ruimte voor premieverhoging

20 Governance SPUN Visitatiecommissie Rob Bakker Deelnemersraad Evert Nagel Verantwoordingsorgaan Ton van Setten

21 Pensioenactualiteiten De toekomst van ons pensioen: 1. Sociaal akkoord Kabinetplannen 3. FTK 4. Medezeggenschap 5. Pensioenregister

22 Toekomst pensioenstelsel Conclusie op basis van de analyses van de commissie Frijns (onderzoek naar beleggingsbeleid van pensioenfondsen) en de commissie Goudswaard (onderzoek naar houdbaarheid van het pensioenstelsel) is dat: Het pensioenstelsel kwetsbaar is vanwege: Ontwikkelingen op financiële markten (dalende rente, afnemend rendement en inflatierisico) Vergrijzing / afname risicodraagvlak (minder deelnemers om risico s te dragen, premie is geen instrument meer om financiële situatie van het fonds bij te sturen) Stijgende levensverwachting Geen ruimte voor premieverhoging Een algemeen gedeelde opvatting is dat risico s niet kunnen worden doorgeschoven naar toekomst, jongere generaties kunnen niet worden opgezadeld met de pensioenlasten van de huidige.

23 Toekomst pensioenstelsel 2 Uit die rapporten komt verder naar voren dat de toekomstbestendigheid van het stelsel kan worden gerealiseerd door: Waarborgen dat toezeggingen beter worden nagekomen, dat wil zeggen fondsen moeten in staan zijn om schokken op de financiële markten op te vangen, door bijvoorbeeld de buffers te verhogen (nu geldt dat een gemiddeld pensioenfonds over 25% meer bezittingen moet beschikken dan de omvang van de in de toekomst uit te keren pensioenen). Reële ambitie (een pensioen dat meegroeit met de stijging van de prijzen) voorop stellen o.b.v. voorwaardelijke aanspraken (pensioen deels niet gegarandeerd maar bijvoorbeeld afhankelijk van de levensverwachting), en Aanpassen van pensioenen aan financiële positie van pensioenfonds (de uitkering wordt verlaagd als het tegen zit maar verhoogd als het mee zit).

24 Toekomst pensioenstelsel 3 De contouren van een toekomstbestendig stelsel zien er als volgt uit: De vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers die een pensioendeal sluiten moeten een nieuwe afweging maken tussen: Ambitie (welk pensioen kan worden verwacht), zekerheid (een volledige garantie of een pensioen dat deels afhankelijk is van externe factoren) en kosten (hoeveel premie zijn werkgevers en werknemers bereid te betalen) reëel pensioen (pensioen dat meegroeit met de prijzen) en nominaal pensioen (pensioen dat niet wordt gecompenseerd voor inflatie) rendement en risico (bij het beleggen moet de focus niet alleen zijn gericht op het te verwachten rendement maar veel meer op risico s die met het beleggen samenhangen). Kortom, de ongewenste gevolgen van sterk schommelende dekkingsgraden ( dagkoersen ) moet worden weggenomen.

25 1. Pensioen akkoord 2010 Het pensioen akkoord 2010 betreft een afspraak tussen de centrale werkgevers en werknemers organisaties over pensioen. De volgende kwesties zijn daarin geregeld: AOW Pensioenen Arbeidsmarktpositie oudere werknemers In het akkoord is aangegeven dat de oplossingen voor de pensioenproblematiek (zie hiervoor) op centraal niveau alleen op hoofdlijnen wordt beschreven en een decentrale uitwerking (binnen bedrijven en bedrijfstakken) noodzakelijk is.

26 1. Pensioen akkoord AOW De hoofdlijnen van het akkoord wat betreft de AOW: De AOW leeftijd wordt gekoppeld (in de wet vastgelegd) aan de stijging van de levensverwachting. Overeengekomen is dat in 2020 de AOW leeftijd 66 jaar wordt en in 2025 stijgt naar 67 jaar. Of de leeftijd daarna verder oploopt, is afhankelijk van de ontwikkeling van de levensverwachting daarna. Bij een hogere AOW leeftijd bestaat de mogelijkheid om toch op 65 jarige leeftijd (of later) een uitkering te ontvangen (dit wordt flexibilisering genoemd). Een eerder ingaande AOW uitkering wordt wel gekort met 6,5% per jaar. Een later ingaande uikering wordt daarentegen verhoogd met 6,5% per jaar. Ook wordt het mogelijk de AOW gedeeltelijk is laten ingaan. De stijging van de AOW uitkering wordt gekoppeld aan de ontwikkeling van de verdiende lonen (nu: afhankelijk van de stijging van sociale uitkeringen)

27 1. Pensioen akkoord pensioenen De hoofdlijnen van het akkoord wat betreft het pensioen: De werkgevers en werknemers hebben gezamenlijk als uitgangpunt voor het akkoord genomen premiestabilisatie, dat wil zeggen de huidige premie mag niet verder stijgen. Een stijging levensverwachting wordt onderdeel van de pensioenuitkering en/of de pensioendatum (dit wordt incorporeren genoemd). Hiervoor bestaan verschillende rekenmethoden. Partijen zijn inmiddels wel tot de conclusie gekomen dat de complexiteit groot is en dat het onwenselijk is meerdere systemen naast elkaar te laten bestaan. Schokbestendige pensioencontracten. Of de pensioenopbouw gaat gepaard met een grotere mate van zekerheid (lees: hogere buffers bij de fondsen) of de hoogte van de uitkering en de pensioendatum zijn op voorhand ongewis, er wordt alleen een streefbedrag en datum afgesproken. Dit wordt wel een volkomen flexibel contract genoemd.

28 1. Pensioen akkoord pensioenen 2 Om te komen tot een schokbestendig pensioenstelsel moeten de nodige weten regelgeving worden gewijzigd. Bijvoorbeeld: AOW (zie hiervoor) Pensioenwet FTK (nu kan alleen de indexatie voorwaardelijke van karakter zijn, straks kunnen ook nominale rechten voorwaardelijk worden (zie hiervoor)) Fiscale wetgeving (het zogenoemde Witteveenkader waarin de fiscale spelregels rondom pensioen zijn geregeld). In het akkoord staat wat betreft de reeds opgebouwde rechten: op enigerlei wijze betrekken bij het meer schokbestendig maken van pensioencontracten. Dit is verder niet uitgewerkt. Op dit moment is volstrekt onduidelijk hoe dat dan zou moeten. Verbeteringen realiseren in vermogensbeheer en governance

29 2. Kabinet Zet de nieuwe minister van SZW Kamp het beleid van zijn voorganger Donner voort? D.w.z. voortborduren op het 1. Koppelen AOW leeftijd aan levensverwachting 2. Flexibiliseren AOW leeftijd 3. Koppelen AOW aan verdiende lonen 4. Aanpassen FTK 5. Aanpassen Witteveenkader? De minister heeft inmiddels aangegeven dat de plannen van het kabinet niet geheel in lijn zijn met het pensioenakkoord maar dat hij wil overleggen met het pensioenveld om beide voorstellen te stroomlijnen. Minster Donner was ambitieus hij wilde de wetswijzigingen in 2011 realiseren. Of dat onder Kamp ook realiseerbaar is, moeten we afwachten.

30 2. Kabinet Minster Donner introduceerde het begrip meegroei pensioen, oftewel een pensioen dat afhankelijk is van de: Ontwikkeling levensverwachting en Financiële positie pensioenfonds Let op: Het in toekomst mee laten groeien van de pensioen met ontwikkeling levensverwachting doet dekkingsgraad niet verbeteren. Het is een misverstand om te denken dat de dekkingsgraad stijgt als de toekomstige pensioenopbouw uit gaat van een hogere pensioenleeftijd. Dat is alleen zo als bestaande pensioenrechten met pensioenleeftijd 65 jaar worden omgezet naar nieuwe pensioenrechten met op 67 jarige leeftijd. Dit komt neer op het verlagen van bestaande rechten en de wet staat dat niet toe.

31 3. FTK aanpassen Zoals hiervoor opgemerkt moeten de nodige wetten worden aangepast om het pensioen akkoord 2010 mogelijk te maken. Voor pensioenfondsen is de aanpassing van het Financieel toetsingkader (FTK) van groot belang. Een aantal ideeën zijn al naar buiten gebracht, zoals: Mogelijk maken van voorwaardelijke nominale pensioenrechten (zie mijn opmerkingen hiervoor) Waarborgen dat toezeggingen beter worden nagekomen (= hogere buffers) Stresstest (bij de doorrekening van financiële situatie moeten pensioenfondsen meer rekening gaan houden met slechtweer scenario s) Noodscenario (pensioenfondsen moeten zich bijvoorbeeld gaan voorbereiden op de situatie dat de werkgever wegvalt. Wat betekent dat dan voor de opgebouwde pensioenen?) Wachttijd voor indienen herstelplan (nu: binnen 3 maanden, straks; eerst 6/9 maanden wachten; wellicht herstellen de financiële markten zich!)

32 4. Medezeggenschap Het wetsvoorstel van Koser Kaya (D 66) en Blok (VVD). Het voorstel wil de medezeggenschap van de gepensioneerden in de pensioenfondsen verbeteren, door pensioengerechtigden (verplicht) op te nemen in het bestuur. De gedachte is dat het aandeel van de gepensioneerden in de fondsvermogens groot is en hun belangen door de werknemersorganisaties (die nu in het bestuur zitten) onvoldoende worden behartigd. Het voorstel is aangenomen door de 2e Kamer en nu in behandeling bij de 1e Kamer. De pensioensector is met name kritisch op de: Dubbele (mede)zeggenschap: pensioengerechtigden in bestuur en in deelnemersraad Getalsverhouding: de verdeling van de zetels in het bestuur over werknemers en gepensioneerden, naar rato van de aantallen. Wordt de evenwichtige belangenafweging straks beter?

33 5. Pensioenregister Hoe ziet mijn pensioensituatie er nu en straks uit? Dit wordt inzichtelijk via het pensioenregister. via inzicht in pensioenaanspraken en AOW toegang alleen via DiGiD vanaf 4 januari 2011 operationeel

34 Vragen Uw vragen over: Bestuursbeleid Kerncijfers Q Deelnemersraad Verantwoordingsorgaan Pensioenactualiteiten

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst 7 november 2011 Programma Introductie Bestuursbeleid 2010-2011 Actuele financiële situatie/ Beleggingsbeleid Deelnemersraad Verantwoordingsorgaan Pensioenactualiteiten Vragen Johan

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Vereniging van DSM Gepensioneerden 27 maart 2013 Toelichting door Gerard Rutten 2013-001773 Nederlandse Pensioenfondsen: sterke daling van de dekkingsgraad 1 Mutation 25 Funding ratio

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden

Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden opgericht in 1986 gevestigd in Utrecht De NVOG en de Pensioendossiers 2 NVOG : wie

Nadere informatie

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 KORTE TERUGBLIK Kabinet Balkenende gevallen: sociale partners pakken kansen Het pensioen is van sociale partners samen, dus moeten wij ook samen naar

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan ingediend bij en goedgekeurd

Nadere informatie

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow Martin Gast Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV Even voorstellen Wat is er aan de hand in lijfrenteland? Pensioenactualiteiten Kansen 3e pijler Ik ben Martin Gast Edmond Halley BV Pensioenconsultants

Nadere informatie

Herziening pensioenstelsel

Herziening pensioenstelsel Herziening pensioenstelsel Het pensioenstelsel staat al een tijdje onder druk. Dat geldt niet alleen voor de AOW, maar ook voor de tweede pijler. De toenemende vergrijzing en de stijging in de levensverwachting

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

De pensioenleeftijd zal omhoog gaan

De pensioenleeftijd zal omhoog gaan Jaarbericht 2011 Ruim 1.600 mensen ontvangen op dit moment een pensioenuitkering via ons pensioenfonds. Nog eens ruim 2.300 (oud) DuPont-medewerkers zullen in de toekomst een pensioenuitkering ontvangen.

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016 Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB 29 april 2016 1 Uw pensioen bij PGB in 2016 3 september 2015 Pensioenfonds balans 50% 50% Bezittingen Matching portefeuille Staatsobligaties Bedrijfsobligaties Hypotheken

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda 18.30 Opening Bert 18.35 Hoe staat het fonds er voor René Financieel Beleggingsbeleid Rendement

Nadere informatie

Afdeling Gouda Senioren Pensioenakkoord; stand van zaken 27 Mei 2011

Afdeling Gouda Senioren Pensioenakkoord; stand van zaken 27 Mei 2011 Afdeling Gouda Senioren Pensioenakkoord; stand van zaken 27 Mei 2011 Rob Barnhoorn Beleidsadviseur ABVAKABO FNV Rbarnhoorn@abvakabo nl Expertgroep Pensioenakkoord juni 2010 1. Waarom was dat nodig? Onderdelen:

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Kerkrade, 12 november 2013 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen www.pwc.nl Fiscale aspecten pensioenmaatregelen regeerakkoord Studiebijeenkomst Vereniging voor Pensioenrecht 21 november 2012 Agenda 1. Aanleiding 2. Ontwikkelingen wet- en regelgeving pensioen 3. Wet

Nadere informatie

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN?

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? Bijeenkomst voor pensioengerechtigden Dick Vis, voorzitter Stichting Pensioenfonds Urenco Nederland 20 september 2016 Agenda 1. Samenvatting jaarverslag 2015 2.

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen

Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen Amsterdam, Doetinchem, Leiden, Zwijndrecht Maart 2014 Agenda 1. Overzicht SPEO 2. Stand van zaken/kortingsmaatregelen 3. Pensioenregeling 2014 4. Vooruitblik 2015 2

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

Samenvatting van pensioenakkoord StvdA

Samenvatting van pensioenakkoord StvdA AB 10065 CBAC 10162 WP 10073 Samenvatting van pensioenakkoord StvdA 1. Voorgestelde wijzigingen in de AOW Aanpassing AOW-leeftijd Er komt een vooraf vastgestelde systematiek voor de aanpassing van de AOWleeftijd

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1 RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL Vraag 1 Onder het huidige FTK krijgen pensioenfondsen te maken met de zogenaamde beleggings -spagaat: aan de ene kant kan er weinig risico worden genomen

Nadere informatie

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012 De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt Workshop 9 mei 2012 Programma De aanleiding en het pensioenakkoord op hoofdlijnen Aanpassingsmechanismes Fiscale pensioenkader

Nadere informatie

Regie nemen en Koers houden

Regie nemen en Koers houden Presentatie Wim Brandse, voorzitter SPUN bestuur Regie nemen en Koers houden Hoe staat SPUN ervoor anno 2015? Bestuurssamenstelling Naam Functie Geleding Wim Brandse Voorzitter Werkgevers Ad Heijma Vicevoorzitter

Nadere informatie

Vragen en antwoorden pensioenakkoord

Vragen en antwoorden pensioenakkoord Vragen en antwoorden pensioenakkoord 1. Waarover gaat dit pensioenakkoord? Het pensioenakkoord gaat over drie onderwerpen: de AOW, de aanvullende pensioenen, en de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN

ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN 1 GEVOLGEN DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN 2 REKENRENTE,

Nadere informatie

Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen. drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG. Aon Hewitt Consulting Retirement Actuarial Services

Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen. drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG. Aon Hewitt Consulting Retirement Actuarial Services Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG Agenda Waarom Pensioenakkoord? Inhoud Pensioenakkoord Wat doen we ermee? Oplossingsrichtingen Hoe nu verder?

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK PPF APG Pieter Kasse / Manja Rietjens 15/16/17 januari 2014 RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK ONDER DEELNEMERS AANLEIDING ONDERZOEK Inzicht in (risico)voorkeuren van deelnemers en gepensioneerden

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

Pensioenambitie onder druk?

Pensioenambitie onder druk? JAARGANG JULI 2010 NUMMER 4 PENSIOENBULLETIN Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen Pensioenambitie onder druk? Op 4 juni maakten de sociale partners in hun pensioenakkoord afspraken over

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 19 november 2013 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening Financiën: Financiële situatie Beleggingsbeleid Risico s en rendement

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Uw pensioen bij SPOA. Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016

Uw pensioen bij SPOA. Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016 Uw pensioen bij SPOA Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016 Agenda De pensioenregeling van SPOA Dekkingsgraad: Korten of niet? Premie voldoende voor pensioendoel? Uw pensioenoverzicht: wat staat er nu op?

Nadere informatie

WELKOM namens Stichting Pensioenfonds KAS BANK

WELKOM namens Stichting Pensioenfonds KAS BANK WELKOM namens Stichting Pensioenfonds KAS BANK Amsterdam, 0 Agenda 1. Welkom en voorstellen bestuur 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Notulen deelnemersvergadering 23 september 2009 4. Bespreking jaarverslag

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden Ferry Pereboom Angelique Kansouh Februari 2012 De AC Rijksvakbonden zijn een initiatief van NCF, Juvox, VPW en VCPS Inhoudsopgave 0. Voorwoord......... 3 1. Lage dekkingsgraad

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten artikel Inleiding Reeds geruime tijd wordt een maatschappelijke discussie gevoerd over de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel.

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Herstelplan ultimo 2016

Herstelplan ultimo 2016 Stichting Pensioenfonds NIBC Herstelplan ultimo 2016 16 juni 2017 - samenvatting (1) - Het Pensioenfonds NIBC (PF NIBC) verkeert sinds 30 juni 2015 in een tekort situatie en daarom dient jaarlijks het

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011 Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011 AUGUSTUS 2012 In dit Jaarbericht legt Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland verantwoording af voor het in 2011 gevoerde beleid.

Nadere informatie

Tien Punten voor het Financieel Toetsingskader

Tien Punten voor het Financieel Toetsingskader Het Nederlandse pensioenstelsel is niet zonder meer toekomstbestendig. De vergrijzing van de samenleving betekent dat de kosten steeds verder oplopen. Daarnaast vergroot de toegenomen nadruk op aandelenbeleggingen

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

134 De Pensioenwereld in 2015

134 De Pensioenwereld in 2015 14 134 De Pensioenwereld in 2015 Ontwikkelingen in de pensioenmarkt 135 Het nieuwe FTK: oude wijn in nieuwe zakken? Auteurs: Gijs Hoedemaker, Machiel Koper en Alexander van Stee Na de crisis leek er een

Nadere informatie

Actualiteiten pensioen

Actualiteiten pensioen Actualiteiten pensioen Stichting Pensioenfonds Thales Nederland 20 juni 2013 2013 Towers Watson. All rights reserved. Wat speelt er allemaal? Sociaal akkoord AOW-leeftijd gaat omhoog AOW-gat Nominaal versus

Nadere informatie

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks Infosessies PENSIOENEN 2012 20-22 en 26 november 2012 door Peter Boonen en Jan Lodewijks 1 AGENDA Toelichting huidige situatie Septemberpakket en Regeerakkoord Overleg met vakorganisaties Communicatie

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Derde kwartaal juli 2013 t/m 30 september 2013

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Derde kwartaal juli 2013 t/m 30 september 2013 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2013-1 juli 2013 t/m 30 september 2013 Nominale dekkingsgraad is gestegen van 113,3% naar 120,3% Beleggingsrendement is 1,8% Het belegd vermogen

Nadere informatie

Bulletin Informatie voor kaderleden

Bulletin Informatie voor kaderleden Bulletin Informatie voor kaderleden 10 juni 2011 nummer 11.13 Inhoud: MHP over Pensioenakkoord: Stop eigen pensioenplannen kabinet Meest gestelde vragen Pensioenakkoord 3. Is het waar dat de pensioenuitkering

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1.B Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Waarom een nieuwe regeling bij Cosun? Pensioenpremie Toeslagverlening (indexatie) Discussie

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds Deelnemersbijeenkomsten Grolsch Pensioenfonds 11 april 2016 Programma Welkom en Pensioen in het kort Eveline Paternotte Organisatie en kerncijfers Han Thoman 10 minuten Financiële positie en fondsbeleid

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Dit jaarbericht is een verkorte en eenvoudiger te lezen versie van het jaarverslag Met het jaarbericht willen we u de gelegenheid bieden om

Dit jaarbericht is een verkorte en eenvoudiger te lezen versie van het jaarverslag Met het jaarbericht willen we u de gelegenheid bieden om 1 Jaarbericht 2011 Dit jaarbericht is een verkorte en eenvoudiger te lezen versie van het jaarverslag 2011. Met het jaarbericht willen we u de gelegenheid bieden om kennis te nemen van de belangrijkste

Nadere informatie

Samenvatting Pensioenakkoord 10 juni 2011

Samenvatting Pensioenakkoord 10 juni 2011 Samenvatting Pensioenakkoord 10 juni 2011 Op 10 juni jl. heeft het kabinet met de Stichting van de Arbeid een akkoord gesloten over de oudedagsvoorziening en ouderenparticipatie. In de kern gaat het akkoord

Nadere informatie

SPUN Deelnemersbijeenkomst 2014

SPUN Deelnemersbijeenkomst 2014 SPUN Deelnemersbijeenkomst 2014 15 december 2014 Programma o Opening o Pensioenontwikkelingen in Nederland o Hoe staat SPUN ervoor? o Verantwoordingsorgaan o Toekomst SPUN o In gesprek met elkaar Deel

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart Stand van zaken SVG. 1 van 21

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart Stand van zaken SVG. 1 van 21 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart 2016 Stand van zaken SVG 1 van 21 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2015 Vooruitblik 2016 Derivaten Vragen 2 van 21 Pensioenfonds

Nadere informatie

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 WELKOM Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 Agenda Opening Nieuws vanuit het bestuur Hoe staat het fonds ervoor? Pensioen: wat is er gewijzigd en wat betekent dat?

Nadere informatie

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten De daling van de dekkingsgraden heeft de afgelopen weken een uitgebreide discussie

Nadere informatie

PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate

PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate oktober 2016 Hoe verloopt 2016 tot nu toe? Om maar meteen met de deur in huis te vallen: de financiële situatie bij Pensioenfonds TenCate is niet goed. De alsmaar

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Veel veranderingen in druk pensioenjaar 2015

Veel veranderingen in druk pensioenjaar 2015 Verkort jaarverslag 2015 Elk jaar legt Metro Pensioenfonds in het jaarverslag verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Voor degenen die liever een overzicht willen lezen van de

Nadere informatie

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader 2 Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader Door: Stef Vermeulen Op 1 januari 2015 is het langverwachte wetsvoorstel Aanpassing financieel toetsingskader ingevoerd. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Geef pensioen de aandacht die het verdient Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Vijf mythes over pensioen Over pensioenen zijn meerdere mythes in omloop. Het is belangrijk om te weten hoe het wel zit. De

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S Pensioenfonds B&S Pensioenkrant 2014 Pensioen fonds B&S I n h o u d s o p g a v e Woord vooraf... 4 1. Jaarverslag 2013 in hoofdijnen... 5 2. Dekkingsgraad 2014... 7 3.Nieuw pensioenstelsel 2015... 8

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Een sterke tweede pijler Naar een toekomstbestendig stelsel van aanvullende pensioenen

Een sterke tweede pijler Naar een toekomstbestendig stelsel van aanvullende pensioenen Een sterke tweede pijler Naar een toekomstbestendig stelsel van aanvullende pensioenen Commissie Toekomstbestendigheid Aanvullende Pensioenregelingen Prof. dr. K.P. Goudswaard (voorzitter) Prof. dr. R.M.W.J.

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

Pensioen: Onzekere zekerheid

Pensioen: Onzekere zekerheid Commissie Beleggingsbeleid en Risicobeheer Pensioen: Onzekere zekerheid Analyse en aanbevelingen Beleggingsbeleid en Risicobeheer van Nederlandse pensioenfondsen Vereniging van Pensioenrecht 9 maart 2010

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds DNB Crisisplan Stichting Honeywell 21 September 2011 Agenda Introductie Opzet crisisplan Nut en noodzaak crisisplan Concept crisisplan - discussiepunten - Wanneer is er spraken van een crisissituatie?

Nadere informatie

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK 2 De essentie: Eerlijke verdeling van lasten en lusten tussen generaties krijgt volop aandacht; Er worden twee contracten voorgesteld. Beide behoeven verdere

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016

Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016 Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016 1 1: OPENING & AGENDA Opening Notulen deelnemersvergadering 2015 Deelnemersvergadering juli 2016 Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

WOORD VOORAF. Beste deelnemers,

WOORD VOORAF. Beste deelnemers, WOORD VOORAF Beste deelnemers, Voor u ligt de pensioenkrant 2015 van Stichting Pensioenfonds B&S ( het Pensioenfonds ). Hiermee willen wij u informeren over de gebeurtenissen en ontwikkelingen van de afgelopen

Nadere informatie

Pensioenakkoord StAr en de gevolgen voor de aanvullende pensioenregelingen. Jan Neven VVP 14 september 2010

Pensioenakkoord StAr en de gevolgen voor de aanvullende pensioenregelingen. Jan Neven VVP 14 september 2010 Pensioenakkoord StAr en de gevolgen voor de aanvullende pensioenregelingen Jan Neven VVP 14 september 2010 Het akkoord gaat met name over.. Incorporeren stijgende levensverwachting in AOW en aanvullend

Nadere informatie

Wat is nu precies de rol van de werkgever, de vakbonden en het bestuur van het pensioenfonds?

Wat is nu precies de rol van de werkgever, de vakbonden en het bestuur van het pensioenfonds? Veelgestelde vragen en antwoorden Ontbinding Stichting Pensioenfonds Bavaria (in liquidatie) Wat gaat er op 1 april 2017 gebeuren? Dan gaan de opgebouwde pensioenaanspraken van de actieve en gewezen deelnemers

Nadere informatie