RUIMTE GEVEN EN RUIMTE NEMEN EEN VERKENNING VAN DE ERVAREN PROFESSIONELE RUIMTE VAN DOCENTENTEAMS IN HET HBO.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RUIMTE GEVEN EN RUIMTE NEMEN EEN VERKENNING VAN DE ERVAREN PROFESSIONELE RUIMTE VAN DOCENTENTEAMS IN HET HBO."

Transcriptie

1 RUIMTE GEVEN EN RUIMTE NEMEN EEN VERKENNING VAN DE ERVAREN PROFESSIONELE RUIMTE VAN DOCENTENTEAMS IN HET HBO. Daniël van Middelkoop, Peter Horsselenberg & Mathieu Portielje Lectoraat HRM Hogeschool van Amsterdam 1

2 AANLEIDING Docenten ervaren beperkt professionele ruimte. Dit kan een negatief effect hebben op het studiesucces van studenten. Docenten zouden ruimte moeten krijgen, maar zelf ook ruimte nemen 2

3 PROFESSIONELE RUIMTE? De mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de inhoud en de inrichting van het werk. Het is de ruimte die de leraar heeft om te beslissen over onderwijsinhoud, onderwijsinrichting (didactisch, pedagogisch en organisatorisch) en zijn professionele ontwikkeling (Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek 2014) Professionele ruimte voor docenten wordt door velen gezien als een belangrijke voorwaarde voor het onderwijskwaliteit en het verbeteren van het studiesucces van studenten in het hoger (beroeps)onderwijs (van Veen 2005, Vermeulen 2012, Priestley et al. 2015). Professionele ruimte is geen ding op zich, maar wordt altijd ingevuld ten dienste van onderwijskwaliteit en studiesucces (Onderwijsraad 2016). Het belang wordt erkend, bij de invulling van professionele ruimte lijkt in de praktijk een zekere handelingsverlegenheid te bestaan. 3

4 COLLECTIEVE PROFESSIONELE RUIMTE Het belang van collectieve professionele ruimte, dat tot stand komt in docententeams, wordt in toenemende mate benadrukt (Onderwijsraad 2016). Die collectieve professionele ruimte komt tot stand door agency van docententeams zelf, maar ook door de cultuur en structuur van de onderwijsorganisatie.(onderwijsraad 2016). De collectieve professionele ruimte bevindt zich in een constant spanningsveld en wordt beïnvloed door vele actoren. De ervaren ruimte wordt bepaald door druk van boven en druk van onder (Pelletier 2002, 2009). 4

5 HET VERVOLG: PROEFTUINEN PROFESSIONELE RUIMTE Docententeams krijgen de ruimte om zelf invulling te geven aan onderwijsontwikkeling. De teams nemen de ruimte (verantwoordelijkheid) om hier invulling aan te geven. Via een actie-onderzoek worden ze hierin begeleid en gemonitored door het lectoraat HRM van de HvA. Waar nodig wordt extra expertise ingezet. 5

6 HET VERVOLG: PROEFTUINEN PROFESSIONELE RUIMTE Longitudinaal actieonderzoek (18 maanden) in twee teams aan de HvA. Vier fasen: 1. Stip op de horizon: gezamenlijke visie en vaststellen richting interventies 2. Ontwikkelen interventies 3. Uitvoeren interventies 4. Evalueren interventies We presenteren de resultaten van fase 1 en 2 6

7 7

8 CENTRALE VRAAG Welke percepties hebben de HBO-docenten die participeren in de proeftuintrajecten over de professionele ruimte van het eigen docententeam? Welke effecten heeft het proeftuintraject op de ervaren collectieve professionele ruimte van de docententeams? 8

9 RESULTATEN INDIVIDUELE PROFESSIONELE RUIMTE FASE 1 De ervaren professionele ruimte van individuele docenten in de klas is groot. Beperkingen in de individuele ruimte worden door docenten benoemd binnen: Druk van boven: regelgeving, administratieve lasten, controlemechanismen Druk van onder: aantallen studenten, niveau studenten Een deel van de docenten neemt professionele ruimte door om de regels heen te werken. Anderen voelen zich niet in staat die ruimte te nemen; zij nemen een beheersende rol aan. Dus als je zegt van we geven ze veel meer persoonlijke aandacht en je gaat ze af en toe eens overhoren of je geeft ze een keer een extra toetsje, daar zullen ze veel meer winst bij hebben. Maar ja dat zit er niet meer in. Wat je vroeger nog wel kon doen, toen je nog veel meer contacturen had. 9

10 RESULTATEN COLLECTIEVE PROFESSIONELE RUIMTE FASE 1 De sterke individuele professionele ruimte lijkt ten koste te gaan van de collectieve professionele ruimte. Een deel van de docenten geeft aan dat begrenzing van de individuele ruimte gezamenlijke visie en standaarden) nodig is om collectieve ruimte goed in te kunnen vullen. Docenten signaleren een beperkte onderlinge afstemming en een gebrek aan gezamenlijke doelstellingen. Tijd- en werkdruk worden gezien als redenen van het uitblijven van betere afstemming. Er wordt weinig tot geen gebruik gemaakt elkaars expertise. Ik roep het al jaren. Als ik bekijk en vergelijk met hetgeen wat ik uit het bedrijfsleven heb meegekregen, dan hebben wij geen team. Wij zijn gewoon individuen die met elkaar op een opleiding werken. ( ) We zijn allemaal individualisten. 10

11 (VOORLOPIGE) EFFECTEN VAN DE PROEFTUIN TEAM FINANCE Doelstellingen: Er is een meer gezamenlijke visie op het gegeven onderwijs ontstaan. Ontwikkelrichting: Het team heeft interventies gekozen op het gebied van vakdidactische kennis en teamontwikkeling. Agency: Team heeft concrete aanpassingen in onderwijs doorgevoerd om beter in te kunnen spelen op de diversiteit in kennisniveau studenten. Team stemt regelmatig af over aanpak en is meer gezamenlijke werkwijze overeengekomen Succesfactoren: Ontstaan gezamenlijke verantwoordelijkheid. Gespreid leiderschap in team. Geboden ruimte door management. Ruimte voor betekenisvolle onderlinge dialoog. Risico s: nog afhankelijk van beperkt aantal kartrekkers. Veel wisselingen in samenstelling team. Ervaren druk van onder en boven blijft groot. 11

12 (VOORLOPIGE) EFFECTEN VAN DE PROEFTUIN TEAM SLB Tijdens het traject is slechts ten dele een meer gezamenlijke visie op het gegeven onderwijs ontstaan. Team voelt zich slechts ten dele eigenaar van SLB. Het team heeft interventies gekozen op het gebied van didactische vaardigheden en teamontwikkeling. Het team is er tot nu toe niet in geslaagd om de visie door te voeren naar gezamenlijke aanpassingen in het onderwijs. De gezamenlijke werkwijze is overeengekomen mar bestaat vooral op papier. Beperkende factoren: Sterke individuele professionele ruimte Beperkt gevoelde gezamenlijke verantwoordelijkheid. Gebrek aan leiderschap in team. Grote gevoelde tijddruk, ook bij vormgeven interventie.. 12

13 CONCLUSIES De individuele professionele ruimte van docenten is relatief groot. Dit lijkt een beperking te vormen voor het gebruik van collectieve professionele ruimte. Druk van onder en druk van boven beperkten de ervaren collectieve professionele ruimte Agency (handelingsvermogen) van teams kan versterkt worden via ondersteuningstrajecten. Meer aandacht is daarbij nodig voor het samenspel tussen cultuur en structuur in verschillende lagen van de onderwijsorganisatie. 13

14 DISCUSSIE Wat is de rol van HRM bij het stimuleren van het handelingsvermogen van docententeams, rekening houdend met het samenspel tussen handelingsvermogen, cultuur en structuur? 14

Wijzer in de professionele ruimte

Wijzer in de professionele ruimte Wijzer in de professionele ruimte Strategieën om de professionele ruimte van docenten(-teams) te optimaliseren Rob Vink Wat is professionele ruimte? Als docent geef je vorm aan het onderwijs en daar voel

Nadere informatie

doorpakken en bestendigen Stimuleringsregeling Professionele ruimte arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo

doorpakken en bestendigen Stimuleringsregeling Professionele ruimte arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo doorpakken en bestendigen Stimuleringsregeling Professionele ruimte arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: inleiding Werkgevers- en werknemersorganisaties

Nadere informatie

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR?

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE OPENER AANPAK VERGROOT KWALITEITSBEWUST WERKEN IN TEAMS ALIE KAMPHUIS, MARLOES VAN BUSSEL EN IDA BONTIUS WWW.CINOP.NL 2 WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen

Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen Willem de Lange Emeritus lector Avans Hogeschool Tijdschrift voor HRM HRM Praktijk en onderzoek congres Hogeschool Windesheim Zwolle,

Nadere informatie

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding artikel Zone Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding Op de pabo van de Hogeschool van Amsterdam bestaat sinds 2009 de mogelijkheid voor studenten om een OGOspecialisatie te volgen. Het idee achter het

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg Context van de

Nadere informatie

Van een deel)jdopleiding naar een flexibele opleiding voor professionals.

Van een deel)jdopleiding naar een flexibele opleiding voor professionals. Management in de Zorg Flex Van een deel)jdopleiding naar een flexibele opleiding voor professionals. Landelijke bijeenkomst Pilots flexibilisering 7 september 2016 Cilia Born Inhoud - Waarom en wat - Doelgroep

Nadere informatie

Praktijkervaring een plaats geven in het onderwijs. Karin Kleine

Praktijkervaring een plaats geven in het onderwijs. Karin Kleine Praktijkervaring een plaats geven in het onderwijs Karin Kleine Professionaliseren Opleiding Werkervaring Persoonlijke kenmerken Motivatie/ondernemerschap teamintervisie Leren van en met elkaar Individueel

Nadere informatie

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Programma Korte kennismaking met introductie en verkenning van het thema Presentatie: Sturen op rollen en verantwoordelijkheden?

Nadere informatie

stimuleringsregeling leiderschapsontwikkeling arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo

stimuleringsregeling leiderschapsontwikkeling arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo stimuleringsregeling leiderschapsontwikkeling arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: initiatief van sociale partners De sociale partners in het hbo hebben

Nadere informatie

Bekwaamheidseisen of competenties docenten LD

Bekwaamheidseisen of competenties docenten LD Bekwaamheidseisen of competenties docenten LD Bekwaamheidseisen docenten LD vmbo en havo/vwo. (tekst: Wet op de beroepen in het onderwijs en Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel / 2006). 1. Zeven

Nadere informatie

Pijnpunten PBS. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Pijnpunten PBS. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Pijnpunten PBS Programma Welkom en voorstellen Pijnpunten SWPBS - Pijnpunten kort toelichten - World café: pijnpunten verkennen - Plenair inventariseren Wettelijk kader SWPBS Pedagogische kwaliteit van

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Kaderplan Trajectgroepen/Trajectbegeleiding Vellesan College

Kaderplan Trajectgroepen/Trajectbegeleiding Vellesan College Kaderplan Trajectgroepen/Trajectbegeleiding Vellesan College 1. Doel van de trajectgroep/trajectbegeleiding voor eigen school Voorkomen van af en uitstroom van leerlingen op het Vellesan College Optimaliseren

Nadere informatie

Richting geven aan professionele ruimte: kan dat?

Richting geven aan professionele ruimte: kan dat? Richting geven aan professionele ruimte: kan dat? Opbrengstenconferentie, Utrecht 13 oktober 2016 Paulien Meijer, Helma Oolbekkink, Han Leeferink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Itzél Zuiker, Monika Louws,

Nadere informatie

De spilfunctie van het Leercentrum binnen het nieuwe onderwijs bij Avans Hogeschool

De spilfunctie van het Leercentrum binnen het nieuwe onderwijs bij Avans Hogeschool De spilfunctie van het Leercentrum binnen het nieuwe onderwijs bij Avans Hogeschool Ellen Simons en Rien Brouwers Leer- en Innovatiecentrum Inhoud Context Onderwijsvisie van Avans Van mediatheek naar Leercentrum

Nadere informatie

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS 90 Tweedegraads docenten en hbo-bachelors met een pedagogisch-didactisch getuigschrift die lesgeven in een beroepsgericht vak, kunnen bij

Nadere informatie

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Onderwijsassistent

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Onderwijsassistent Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure Onderwijsassistent Crebonummer: 93500 Niveau : 4 Geldig vanaf: 1 augustus 2012 Deel A: Beeld van de beroepengroep Onderwijsassistent in het kort Je

Nadere informatie

36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk

36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk 36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk DE MASTERLERAAR ALS BRUGGENBOUWER Marco Snoek en Gonny Farley-Reijnen DE LERAAR ALS SLEUTEL Lerarenbeurs, Masterambitie OCW, Initiatieven

Nadere informatie

DE LERAAR IN DE HOOFDROL

DE LERAAR IN DE HOOFDROL DE LERAAR IN DE HOOFDROL CONFERENTIE OTV TERNEUZEN Hans van Dael, partner BMC PERSOONLIJKE ERVARING... 2 PERSOONLIJKE OPDRACHT... AMSTERDAM ALMERE HOE KAN BETEKENIS VAN ZO N LERAAR KENMERK WORDEN VAN EEN

Nadere informatie

Het Studiesuccescentrum Koersen op succes 2015-2016

Het Studiesuccescentrum Koersen op succes 2015-2016 Ik wil succesvol studeren! Het Studiesuccescentrum saxion.nl/succesvolstuderen saxion.nl/studysuccessfully Het Studiesuccescentrum (SSC) coacht, ondersteunt en verbindt zodat de student zo succesvol mogelijk

Nadere informatie

Instellingstoets: vloek of zegen?

Instellingstoets: vloek of zegen? Instellingstoets: vloek of zegen? VLOHRA-congres Hogescholen in beweging 10 februari 2014 De Hanzehogeschool Groningen Achtergrond De oudste (1798) multisectorale hogeschool van Nederland Centrale waarden:

Nadere informatie

Ruimte Scheppen. Filosofie, Fontys en het hbo. Redactie: Peter van Zilfhout Charles Vergeer Niek Wiskerke. Fontys Hogescholen Lectoraat Filosofie

Ruimte Scheppen. Filosofie, Fontys en het hbo. Redactie: Peter van Zilfhout Charles Vergeer Niek Wiskerke. Fontys Hogescholen Lectoraat Filosofie Ruimte Scheppen Filosofie, Fontys en het hbo Redactie: Peter van Zilfhout Charles Vergeer Niek Wiskerke Fontys Hogescholen Lectoraat Filosofie bw ruimte scheppen 22-1-2010.indd 3 22-1-10 10:48 Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5 DAG VAN DE BEROEPSKOLOM MBO-HBO 9 O K TO B E R 20 1 5 Doelen Kijken wat al goed werkt Nagaan of iets bijdraagt aan de kwaliteit van de aansluiting en doorstroom Aangeven wat kan verder worden uitgewerkt

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Kring Andragologie Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Versterking zelfregulerend vermogen van individu, groep en organisatie als antwoord op toegenomen complexiteit Zeven interactieve werkcolleges

Nadere informatie

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Bernard Teunis & Nienke van der Steeg b.teunis@poraad.nl n.vandersteeg@poraad.nl Opzet workshop 1. Voorstellen 2. Answergarden

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Samen beoordelen met één beoordelingsformulier

Samen beoordelen met één beoordelingsformulier Samen beoordelen met één beoordelingsformulier Kwaliteitsreeks opleidingsscholen Praktijk in zicht STEUNPUNT OPLEIDINGSSCHOLEN PO-R A AD VO-R A AD Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Waarom één beoordelingsprocedure?

Nadere informatie

OBS Giessen-Oudekerk

OBS Giessen-Oudekerk School-ondersteuningsprofiel OBS Giessen-Oudekerk 2015-2016 EC-Rotonde Schoolondersteuningsprofiel OBS Giessen-Oudekerk 2015-2016 1 Inhoud. Versie 2015-2016 1. Inleiding. 3 2. Schoolgegevens. 3 3. Visie

Nadere informatie

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Leraarschap en leiderschap Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Inhoud De opkomst van de leraar Beelden over leiderschap Shit & assholes Leiderschapskwaliteiten Structuur

Nadere informatie

telefoon (088)

telefoon (088) VISIE OP KWALITEIT datum 4-2-2016 onderwerp Visie op kwaliteit Programma Herijking Kwaliteitssysteem van S.V. Damsma contactpersoon S.V. Damsma telefoon (088) 525 69 01 e-mail sv.damsma@avans.nl Visie

Nadere informatie

Samen beoordelen met één beoordelingsformulier

Samen beoordelen met één beoordelingsformulier Samen beoordelen met één beoordelingsformulier Kwaliteitsreeks opleidingsscholen Praktijk In-Zicht STEUNPUNT OPLEIDINGSSCHOLEN PO-R A AD VO-R A AD Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Waarom één beoordelingsprocedure?

Nadere informatie

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Ontwikkelplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nienke Nieveen (SLO), William Buijs (Fontys), Tjark Huizinga (Saxion), Gerald van Dijk

Nadere informatie

MATCHING EN STUDIESUCCES AAN DE VU VSNU CONGRES , UTRECHT

MATCHING EN STUDIESUCCES AAN DE VU VSNU CONGRES , UTRECHT MATCHING EN STUDIESUCCES AAN DE VU VSNU CONGRES 1-4-2014, UTRECHT Mareanne Karssen, m.karssen@vu.nl Gwen de Bruin, g.o.de.bruin@vu.nl Anne-marie van Meerveld, a.m.van.meerveld@vu.nl INHOUD PRESENTATIE

Nadere informatie

Kwaliteit van SLB en reflectie

Kwaliteit van SLB en reflectie Kwaliteit van SLB en reflectie dr. Kariene Mittendorff Lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Agenda Definitie van reflectie (Onderzoekslijn kwaliteit SLB en reflectieprocessen) Herontwerptrajecten

Nadere informatie

Het strategisch, tactisch en operationeel niveau binnen het onderwijs

Het strategisch, tactisch en operationeel niveau binnen het onderwijs Het strategisch, tactisch en operationeel niveau binnen het onderwijs Een conceptueel kader voor het Dynamisch Knopen Systeem Grote organisaties, zoals scholen, kunnen worden opgesplitst in drie niveaus:

Nadere informatie

Onderwijstijd vliegwiel voor verbetering. Werksessies Annemiek Staarman VO-raad

Onderwijstijd vliegwiel voor verbetering. Werksessies Annemiek Staarman VO-raad Onderwijstijd vliegwiel voor verbetering Werksessies Annemiek Staarman VO-raad Programma Onderwijstijd en de positie van leraren Bespreking in groepen Tegen welke belemmeringen loopt u aan (wet en regelgeving)

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS Netwerk SIG Open Education 9 oktober 2015 1 SPEERPUNTEN 1. Kleinschalige leergemeenschappen 2. Rijke leeromgeving 3. Kwalitatief goede en inspirerende

Nadere informatie

Van aanname tot bewijs!

Van aanname tot bewijs! Van aanname tot bewijs! Zo doen wij dat: professionaliseren Josée Bours, Koning Willem I College Maurice de Volder, Open Universiteit Antonette Sanders, KPC groep Verminderen vrijblijvendheid professionaliseren

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2013. Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland

JAARVERSLAG 2013. Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland JAARVERSLAG 2013 Dierexperimentencommissie Beroepsonderwijs Nederland DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC BON DEC

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han

In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han Leeferink, Monika Louws, Anna van der Want, Itzel Zuiker

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Faculteit Educatie Instituut voor Leraar en School Feedforward en beoordeling Afstudeeronderzoek eindfase studiejaar 2014-2015 VT-DT Feedforwardformulier afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Een integrale benadering van verandering en onderwijsvernieuwing

Een integrale benadering van verandering en onderwijsvernieuwing FOCUS OP VERANDERING INSPIRATIE EN HANDVATTEN VOOR HET VERANDERPROCES BIJ DE INVOERING VAN FOCUS OP VAKMANSCHAP Een integrale benadering van verandering en onderwijsvernieuwing In deze white paper presenteren

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie

Slim beleggen Studeren met een functiebeperking: van beleid tot implementatie

Slim beleggen Studeren met een functiebeperking: van beleid tot implementatie Slim beleggen Studeren met een functiebeperking: van beleid tot implementatie Slim beleggen is niet eenvoudig! Hoe krijg je studeren met een functiebeperking hoger op de beleidsagenda van de onderwijsinstelling?

Nadere informatie

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen Een structurele en instellingsbrede aanpak voor Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen INHOUD 1. Visie op 2. Het speelveld: factoren voor studiesucces 3. Observaties in de hogeschool 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

PROFESSIONELE ONDERWIJSORGANISATIES. Aan de slag. Samen sterker voor professionele onderwijsorganisaties. Door Albert Weishaupt

PROFESSIONELE ONDERWIJSORGANISATIES. Aan de slag. Samen sterker voor professionele onderwijsorganisaties. Door Albert Weishaupt PROFESSIONELE 19 juli 2016 Jaargang 1, nummer 1 ONDERWIJSORGANISATIES Stenden Hogeschool, Rengerslaan 8, 8917 DD, Leeuwarden https://stenden.com/onderzoek/professionele-onderwijsorganisaties Aan de slag

Nadere informatie

Fontys Educational Designer Mindz (FED Mindz) Projectplan. Visie

Fontys Educational Designer Mindz (FED Mindz) Projectplan. Visie Visie We leven in een wereld die sterk veranderlijk is. Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij docenten om de nieuwe generaties als competente rebellen klaar te stomen voor een onbekende toekomst waarin

Nadere informatie

Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat?

Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat? Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat? Pilot project SoFoKles Marion Schobre/Fred Toppen Doelen en fasering project Beter zicht krijgen op:

Nadere informatie

Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met

Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met Trainerscursus deel 1 Open Universiteit / CELSTEC 10-1-2013 1 1 Leermiddelen Taak van private sector of toch (deels) publiek? Wet gratis schoolboeken (scholen

Nadere informatie

Inspiratie voor hbo zorg en welzijn

Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Informele zorg & Ergotherapie aan de Hogeschool van Amsterdam Het gaat om de cliënt én zijn netwerk. Dat zit diepgeworteld in ons vak Het gaat om de cliënt én zijn netwerk.

Nadere informatie

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO Masterclass ICT-docentprofessionalisering 12 september 2011 Anna Tomson, Erwin Faasse, Peter J. Dekker 1 OPZET 1. Startpunt: HvA-beleid vanaf 2007 Peter 2. Inhoud: Voorbeeld

Nadere informatie

RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS

RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS RAPPORT WAKE UP VOOR ONDERWIJS INHOUDSOPGAVE INHOUD Inleiding 3 Het onderzoek 4 Conclusies 9 Politieke eisen 9 Tot slot 10 Bijlage: Volledige vragenlijst 11 2 INLEIDING INLEIDING Goed onderwijs is noodzakelijk

Nadere informatie

Inleiding 14. 3 De praktijk 26 Inleiding 26 Het werken met film/beeld in relatie tot PBS 28 Werkvormen aan de hand van de pijlers 29

Inleiding 14. 3 De praktijk 26 Inleiding 26 Het werken met film/beeld in relatie tot PBS 28 Werkvormen aan de hand van de pijlers 29 Inhoud Deel 1 De waarden als fundament; leerlingen betrekken bij de waarden en gedragsverwachtingen 13 Schoolwide Positive Behavior Support in een Nederlands Rebound jasje Een verkenning van de start van

Nadere informatie

Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep

Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep (versie mei 2012) FUNCTIONERINGSGESPREK leraar basisonderwijs (LA) Naam: Geboortedatum: Huidige school: Leidinggevende: Huidige functie: Datum vorig gesprek:

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014 Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie 22 september 2014 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Strategische outline 3. De markt en de vereniging 4. Strategische domeinen 5. Beweging 1. Inleiding en

Nadere informatie

Hoe kunnen regionale netwerken bijdragen aan sociaal ondernemerschap? Lectoraat Duurzaam HRM, Kenniscentrum Arbeid/CVO, Hanzehogeschool Groningen.

Hoe kunnen regionale netwerken bijdragen aan sociaal ondernemerschap? Lectoraat Duurzaam HRM, Kenniscentrum Arbeid/CVO, Hanzehogeschool Groningen. Hoe kunnen regionale netwerken bijdragen aan sociaal ondernemerschap? Lectoraat Duurzaam HRM, Kenniscentrum Arbeid/CVO, Hanzehogeschool Groningen. Marijke van der Klok, met dank aan Leni Beukema. Sociaal

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo professionaliseren doe je samen Stimuleringsregeling Teamontwikkeling

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo professionaliseren doe je samen Stimuleringsregeling Teamontwikkeling arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo professionaliseren doe je samen Stimuleringsregeling Teamontwikkeling Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: inleiding In de cao-hbo 2014-2016 hebben

Nadere informatie

zelf regie eigenaarschap vertrouwen

zelf regie eigenaarschap vertrouwen Showcase HBO, 2015 LTC, Pim Mulier en Winnock (samen Santrion) begeleiden meerdere HBO opleidingen thema gericht. Thema s die onder andere spelen zijn: werkdruk, organisatieverandering, het nieuwe werken,

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk Kring Andragologie Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld Bevlogenheid terug in het werk Vijf interactieve werkcolleges met Gerard Donkers maart - mei 2014 U bent : manager,

Nadere informatie

MIJLPALENSPEL. Deze tool is ontwikkeld door Between-us

MIJLPALENSPEL. Deze tool is ontwikkeld door Between-us MIJLPALENSPEL Deze tool maakt onderdeel uit van het project Kompas Duurzaam Goederenvervoer. Dit project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in

Nadere informatie

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut Opleidingsmanager Doel Ontwikkelen van programma( s) van wetenschappenlijk onderwijs en (laten) uitvoeren en organiseren van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande van een faculteitsplan

Nadere informatie

Wat is MD in de regio?

Wat is MD in de regio? MD in de regio Wat is MD in de regio? MD in de regio is een uniek Management Development programma voor bedrijven die geen eigen intern MD programma kunnen opzetten. MD in de regio combineert hard en zacht,

Nadere informatie

Van compliance naar participatie. Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen

Van compliance naar participatie. Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen Van compliance naar participatie Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen Aanleiding Stagnatie in dalende trend aantal arbeidsongevallen 20 % daarvan technische

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC Leiden. com58 - ICT Medewerker

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC Leiden. com58 - ICT Medewerker ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO ROC Leiden com58 - ICT Medewerker Utrecht, september 2012 Plaats: LEIDEN BRIN: 25MA Onderzoeksnummer: 126851 Onderzoek uitgevoerd in: Juli 2012 Conceptrapport verzonden

Nadere informatie

Toelichting competenties

Toelichting competenties Toelichting competenties De vraag van dit onderzoek was of leerkrachten, intern begeleiders en schoolleiders die werken met nieuwkomers aanvullende of extra competenties nodig hebben bovenop de bekwaamheidseisen

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen'

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' 3.1 Het management Op managementniveau worden zeven standaarden onderscheiden, die elk een aantal indicatoren omvatten. Na het scoren

Nadere informatie

Strategisch lezen voor beroep en studie

Strategisch lezen voor beroep en studie Strategisch lezen voor beroep en studie Roos Scharten (Expertisecentrum Nederlands) Georgia Vasilaras (ROC de Leijgraaf) Edith Vissers (KPC Groep) 9 december 2015 Leijgraaf: het uitgangspunt! Elke professional

Nadere informatie

E-coaching, begeleiding op afstand. Marie-Louise Rickhoff Academie Mens en Arbeid Human Talent Development

E-coaching, begeleiding op afstand. Marie-Louise Rickhoff Academie Mens en Arbeid Human Talent Development E-coaching, begeleiding op afstand Marie-Louise Rickhoff Academie Mens en Arbeid Human Talent Development Huidige werkzaamheden Docent Human Talent Development, AMA Saxion: reguliere studenten Voltijd

Nadere informatie

AANDACHT VOOR PROFESSIONELE RUIMTE. Literatuuronderzoek naar de stand van zaken omtrent de professionele ruimte van leraren in het primair onderwijs

AANDACHT VOOR PROFESSIONELE RUIMTE. Literatuuronderzoek naar de stand van zaken omtrent de professionele ruimte van leraren in het primair onderwijs ARBEIDSMARKTPLATFORM PO. Van en voor werkgevers en werknemers AANDACHT VOOR PROFESSIONELE RUIMTE Literatuuronderzoek naar de stand van zaken omtrent de professionele ruimte van leraren in het primair onderwijs

Nadere informatie

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen 3 Voorwoord Goed onderwijs is een belangrijke voorwaarde voor jonge mensen om uiteindelijk een betekenisvolle en passende plek in de maatschappij te krijgen. Voor studenten met een autismespectrumstoornis

Nadere informatie

Functieprofiel: Docent Functiecode: 0104

Functieprofiel: Docent Functiecode: 0104 Functieprofiel: Docent Functiecode: 0104 Doel Voorbereiden en uitvoeren van ontwikkelde onderwijsonderdelen en participeren in uitvoering van onderwijsevaluaties en ontwikkeling en/of onder begeleiding

Nadere informatie

FUNCTIEHANDBOEK PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS LELYSTAD

FUNCTIEHANDBOEK PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS LELYSTAD FUNCTIEHANDBOEK PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS LELYSTAD FUNCTIE-INFORMATIE Functienaam Leerkracht basisonderwijs Codering PCPO09-201 Organisatie PCPO Lelystad Salarisschaal 9 Indelingsniveau

Nadere informatie

Leiderschap. in een onderzoekende school

Leiderschap. in een onderzoekende school Leiderschap in een onderzoekende school Workshop Deel 1 Uw kijk op de onderzoekende school Deel 2 Onze kijk op de onderzoekende school: ons onderzoek en onze bevindingen Deel 3 Reflectie Uw kijk op de

Nadere informatie

Handleiding functioneringsgesprek voor medewerker en werkgever in uitvaartverzorging

Handleiding functioneringsgesprek voor medewerker en werkgever in uitvaartverzorging Handleiding functioneringsgesprek voor medewerker en werkgever in uitvaartverzorging In het functioneringsgesprek tussen medewerker en leidinggevende wordt aandacht besteed aan het functioneren van de

Nadere informatie

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD eindbeoordeling WPL-2 Hogeschool van Amsterdam Onderwijs en Opvoeding tweedegraads lerarenopleidingen datum: 2 april 2015 naam student: Peter Lakeman studentnr.

Nadere informatie

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING ZELFMANAGEMENT VAN COMPETENTIES WAAR LIGGEN UW KWALITEITEN? WAT MAAKT U UNIEK? EN WELKE KANT WILT U DAARMEE OP? WAT IS

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker,

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker, t 0 4 fr, Vere : Hogeschoe1if Prinsessegracht 21 Postbus 123 2501 CC Den Haag t (070)31221 21 f(070)31221 00 Aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus 16375

Nadere informatie

PANAMA Opleidersdag. Workshop: Competentie en repertoire

PANAMA Opleidersdag. Workshop: Competentie en repertoire PANAMA Opleidersdag Workshop: Competentie en repertoire - Een leraar is in een bepaalde onderwijssituatie competent, als hij het vermogen heeft in die situatie adequaat te denken en te handelen. - Om adequaat

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Doorbraakproject Werkplekleren Rijnmond Drs Ad de Jongh. 11 oktober 2011

Doorbraakproject Werkplekleren Rijnmond Drs Ad de Jongh. 11 oktober 2011 Doorbraakproject Werkplekleren Rijnmond Drs Ad de Jongh 11 oktober 2011 Doorbraakproject Werkplekleren Landelijk project met regionale deelprojecten Doel: het in kaart brengen van de verschillende manieren

Nadere informatie

Passend Onderwijs. ROC van Twente en. Deltion College

Passend Onderwijs. ROC van Twente en. Deltion College Passend Onderwijs ROC van Twente en Deltion College ROC van Twente 18.924 studenten, voltijd en deeltijd (bo + vavo) Ruim 300 opleidingen 13 MBO Colleges; 13 onderwijsdirecteuren Hoofdlocatie: De Gieterij,

Nadere informatie

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013 Gymnasium Felisenum Plaats : Velsen-Zuid BRIN-nummer : 20DG Onderzoeksnummer : 150930 Datum onderzoek : 17-18 januari 2013 Datum vaststelling : 18 december 2012-14 maart

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Mei 2015 Feiten en cijfers 2 Inleiding Op 19 mei 2015 hebben de hogescholen hun strategische agenda #hbo2025: wendbaar & weerbaar1

Nadere informatie

Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI. IML 23 13 december 2012. IML 23 Resultaten breipensessie 1

Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI. IML 23 13 december 2012. IML 23 Resultaten breipensessie 1 Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI IML 23 13 december 2012 1 Thema s Veranderaanpak Interventies Succesfactoren Risico s Vergelijking met bedrijfsleven Opmerkelijke observaties

Nadere informatie

Groei door professionele verbinding

Groei door professionele verbinding Groei door professionele verbinding Afstemming Verwachtingen uitspreken http://nl.padlet.com/k_gehrels/workshop Beginsituatie Z O R G & W E L Z I J N Het professionaliseren van het SAW opleidingsteam aan

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

HET AFSTUDEERONDERZOEK ALS BOUNDARY OBJECT. Marco Snoek, Judith Bekebrede, Hester Edzes, Fadie Hanna, Theun Créton

HET AFSTUDEERONDERZOEK ALS BOUNDARY OBJECT. Marco Snoek, Judith Bekebrede, Hester Edzes, Fadie Hanna, Theun Créton HET AFSTUDEERONDERZOEK ALS BOUNDARY OBJECT Marco Snoek, Judith Bekebrede, Hester Edzes, Fadie Hanna, Theun Créton 1 250 deelnemers waarvan minimaal 150 leraren op een zaterdag in gesprek over bruikbaar

Nadere informatie

Samen verantwoordelijk voor studiesucces

Samen verantwoordelijk voor studiesucces BIJLAGE 1 De pilot samen verantwoordelijk voor studiesucces biedt de kans om gezamenlijk aan visieontwikkeling te doen. Op basis van een gedeelde visie en gezamenlijk beleid kan onderzocht worden waar

Nadere informatie

Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs

Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs Omdat slimme mensen snel leren bieden wij korte interventies aan in de vorm van eendaagse trainingen, om u in een zo kort mogelijke tijd maximaal te

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek Jeannette Geldens Miep van Himbergen Richard Steinfort 20 maart 2006 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Onderzoek

Nadere informatie