BEGRIPPEN. Grond en Bodem. Kuipers maakt in zijn boek Bodemkunde onderscheid.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BEGRIPPEN. Grond en Bodem. Kuipers maakt in zijn boek Bodemkunde onderscheid."

Transcriptie

1

2 BEGRIPPEN Grond en Bodem Kuipers maakt in zijn boek Bodemkunde onderscheid.

3 GROND Het losse materiaal zo we dat aan de oppervlakte van de aardkorst aantreffen.

4 BODEM De manier waarop gronddeeltjes, in de natuur, zijn gerangschikt tot bepaalde patronen.

5 GRONDMONSTER Een kleine hoeveelheid (monster) los materiaal (grond), dat we op een bepaalde plaats oppakken en bijvoorbeeld voor onderzoek naar een laboratorium versturen.

6 BODEMPROFIEL De verticale doorsnede van de aardkorst tot op een diepte die voor plantengroei nog belangrijk is. Meestal is dit tot 1,50 meter. Het gaat er dus om welke bodemlagen, met daarin verschillende gesteenten, in de bodem voorkomen.

7 BODEMPROFIEL ONDERZOEKEN

8

9

10

11 ORGANISCHE STOF EN HUMUS Twee begrippen die vaak door elkaar worden gehaald!!

12 Overblijfselen van voornamelijk plantaardige oorsprong, zoals bladeren, wortels en stengels. ORGANISCHE STOF

13 HUMUS Uit organische stof ontstaat uiteindelijk humus. Humus is een donkere aardachtige stof waarin we geen bestanddelen meer kunnen herkennen.

14 MEER OF MINDER ORGANISCHE STOF/HUMUS

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25 ORGANISCHE STOF TOEVOEGEN: COMPOST Compost is een donkerbruin tot zwart, kruimelig product dat bestaat uit plantaardige resten zoals selectief ingezamelde groenten, fruitschillen, grasmaaisel, bladeren en snoeihout die door micro-organismen bijna tot humus zijn afgebroken. Compost bevat veel organische stof en verbetert de bodemstructuur doordat voeding en organisch materiaal wordt toegevoegd. Compost wordt gebruikt in de land- en tuinbouw door vermenging met, of bestrooiing van, de bovenlaag van de bodem.

26 COMPOSTMESTSTOFFEN

27 VOORDELEN VAN ORGANISCHE STOF/HUMUS 1. Verbeterde binding van water. 2. Verbeterde luchthuishouding. 3. Vasthouden van voedingselementen. 4. Positief voor bodemleven. 5. Meer weerstand tegen extreme (weers)invloeden. 6. Sneller op temperatuur.

28 GUNSTIGE BODEM: 50% LUCHT- 50% VASTE DELEN

29 GRONDSOORTEN

30 HET VERSCHIL TUSSEN ZAND EN KLEI

31 BODEMWATER/GRONDWATER Grondwater: Water dat je ziet na het graven van een gat in een laaggelegen gebied. Grondwaterspiegel: Bovenvlak van grondwater. Grondwaterzone: Zone onder de grondwaterspiegel. Alle open ruimten (poriën) zijn hier gevuld met water en lucht ontbreekt. Plantenwortels kunnen er niet leven.

32 BODEMWATER/CAPILLAIRE ZONE Capillaire zone: Zone boven het grondwater. Aan bodemdeeltjes gebonden water. A, Vol-capillaire zone : Ligt net boven de grondwaterzone. Bijna alle open ruimten zijn gevuld met water, enkele met lucht. B, Open-capillaire zone: Ligt verder boven de grondwaterzone. De ruimten zijn voornamelijk gevuld met lucht. Alleen in de zeer fijne capillairen wordt nog water aangetroffen. In deze zone is beworteling goed mogelijk.

33 BODEMWATER/HANGWATERZONE Hangwaterzone: Ligt nog hoger in het bodemprofiel. Het water in deze zone wordt vastgehouden in de nauwe open ruimten in de zone net onder maaiveld. Dit water staat niet in voortdurend contact met het grondwater. Het kan wel door een tijdelijk hoge grondwaterstand zijn veroorzaakt. Meestal is het hangwater aangevoerd door regen.

34 BODEMWATER IN SCHEMA

35 DOORLATENDHEID Doorlatendheid: Het vermogen dat water zich via de open ruimten kan verplaatsen. Allesbepalend: De structuur van de bodem. We onderscheiden drie vormen van doorlatendheid: de doorlatendheid van het grondoppervlak; de verticale doorlatendheid in het profiel; de horizontale doorlatendheid in het profiel.

36 DOORLATENDHEID IN SCHEMA

37 PENETROMETER/PENETROGRAAF/PENETROLOGGER

38 PROBLEMEN TUSSEN 30 CM 60 CM DIEPTE

39 DOORLATENDHEID

40 EXTREME VERZADIGING MET WATER

41 CONCLUSIES Er is sprake van optimale groeiomstandigheden als: 1. Water, lucht, organische bestanddelen en minerale delen in de juiste verhouding beschikbaar zijn. 2. De bodem organische stof/humus bevat. 3. Er voldoende beschikbaar water aanwezig is. 4. De grondwaterspiegel niet te hoog is. 5. De bodem doorlatend genoeg is.

42 HET BELANG VAN EEN OPTIMALE BODEMSITUATIE

43 Video: silva cell installatie

44 HET BELANG VAN OVERIGE GROEIVOORWAARDEN

45 Koffie.!

46 VOEDING

47 MINERALE DELEN Een plant heeft naast water en lucht ook voedingsstoffen nodig. Die zijn vastgelegd in de al eerder genoemde mineralen. Dit zijn vaste deeltjes, gesteenten in de bodem.

48 MINERALE DELEN Scheikundige verbindingen, vaak in kristalvorm. De belangrijkste mineralen zijn het kwarts, de veldspaten en de glimmers. In grond herkenbaar door zijn scherpe vlakken die vaak blinken.

49 VERWERING-VERKLEINING Natuurkundig: zon, regen, wind en vorst Scheikundige: inwerking door bijvoorbeeld zuur bodemwater Biologisch: door planten- en dierenleven

50 ELEMENTEN

51 SPORENELEMENTEN

52 STIKSTOF (N) Heeft een stimulerende werking op de celdeling en op de celstrekking. Dit zijn beide vormen van groei. Bij een celdeling splitst een cel zich in twee nieuwe cellen. Die cellen hebben dezelfde eigenschappen als de moedercel. Een celstrekking kenmerkt zich door het uitrekken van de celwanden. Het celvolume wordt dan groter.

53 KALKAMMONSALPETER (KAS) Stikstofhoudende kunstmest in korrelvorm die de plantengroei stimuleert. Het bevat ammoniumnitraat en calciumcarbonaat (CaCO 3 ). De meststof bevat ook magnesiumoxide (MgO) als de vulstof dolomiet is. Door de geringe hoeveelheid calciumcarbonaat werkt de meststof iets verzurend. Een deel is snelwerkend, omdat nitraat NO - 3 direct door de plantenwortels wordt opgenomen. Het ammonium (NH 4+ ) ion daarentegen moet eerst door het bodemleven worden omgezet in nitraat (nitrificatie) voordat het door de plant opgenomen kan worden. De meststof komt onder verschillende merknamen in de handel, zoals Nutramon.

54

55 FOSFOR (P) Zorgt met name voor de ontwikkeling van het wortelstelsel. Indirect is er een verbeterde opname van water en voedingstoffen. Onvoldoende fosfor in de bodem leidt tot het achterblijven in groei.36 Fosfaat is bij grassoorten van belang voor de uitstoeling. Het herstel van een grasmat, na begrazing of maaiwerkzaamheden, is afhankelijk van het fosfaatgehalte.

56 KALIUM (K) Een zeer belangrijk element dat noodzakelijk is voor het interne transport. Kalium draagt onder andere zorg voor de waterhuishouding in de plant. Het is ook van belang voor het transport van de aangemaakte suikers.

57 MENGMEST MET 18 % KALIUM

58 MAGNESIUM (Mg) Magnesium speelt een zeer belangrijke rol bij de fotosynthese. Het is sterk bepalend in de aanmaak van bladgroen. Het bladgroen is de fabriek van de plant. Kooldioxide uit de lucht en water (inclusief voedingstoffen) uit de bodem worden er samengevoegd en omgevormd tot suikers. Uit die suikers haalt de plant al zijn energie.

59 CULTERRA -Verenmeel -Beendermeel -Gedroogde kippenmest -Cacaodoppen

60 PH (ZUURGRAAD) H+-ionen zijn hele kleine hydrogenium (= waterstof) deeltjes. Het ph getal wijst op het aantal H+-ionen in het bodemvocht. Het geeft daarmee de zuurgraad aan. Een bodem met een ph-4 bevat behoorlijk veel H+-ionen en is redelijk zuur, een bodem met een ph-6 is dat aanzienlijk minder.

61 PH INVLOED OP DE BODEM De zuurgraad is van invloed op bodemkundige processen. Zo kan het bacterieleven worden gestimuleerd of afgeremd. Functioneren die onvoldoende, dan wordt er geen organische stof afgebroken, wat gevolgen heeft voor de structuur. Bij een te hoge ph (> ph-9) of een te lage ph (< ph-3) kan ook het wortelstelsel worden beschadigd.

62 PH INVLOED OP DE BODEM, VERVOLG Bij een zeer lage Ph kunnen bepaalde elementen, zoals Fe (ijzer) en Al (aluminium) in grote hoeveelheden vrijkomen. Er treden daardoor vergiftigingsverschijnselen op, waardoor wortels afsterven. Een lage zuurgraad is ook aan het gras te zien. De grasmat groeit dan onvoldoende dicht, het is gelig en er ontstaat versneld mos. Bij een te hoge ph zijn Fe (ijzer) en Cu (koper) onvoldoende beschikbaar.

63 PH INVLOED OP DE BODEM, VERVOLG Een ph tussen de 4,5 en 5,5 is gunstig voor de ontwikkeling van veel planten. Een grondonderzoek kan ook de ph waarde aangeven. Het formulier vermeldt zowel de gemeten waarde (analyseresultaat) als ook het streefgetal. Het streefgetal kan worden gezien als een voor die grondsoort gewenste ph waarde.

64 KALK Een te lage zuurgraad (ph-3) kan door middel van kalk(mest)stoffen worden verhoogd. Kalk oefent namelijk niet alleen invloed uit op de zuurgraad. Het heeft ook een duidelijke functie in de groei van planten. Zo verstevigt het de celwanden. Verder neutraliseert het bepaalde zuren in de plant.

65 MAGNESIAKALKMERGEL Aan kalkmeststoffen kunnen ook nog andere elementen worden toegevoegd. Een mooi voorbeeld is magnesiakalkmergel. In dit product zit bijvoorbeeld 15% tot 17% magnesium. Een met deze meststof bemest gazon heeft een zeer mooie kleur.

66 VERWERKING VAN MESTSTOFFEN

67 AANGEPASTE MESTSTOFFEN

68 MYCORRHIZA

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip Het bodemboek aanleg en onderhoud van de tuin Voorwoord De grond in de tuin, wat moeten we daar nu weer mee? Misschien heeft u zichzelf deze vraag wel eens gesteld. Wij van Hoveniersbedrijf Stip stellen

Nadere informatie

Bodem en bodemverzorging

Bodem en bodemverzorging Bodem en bodemverzorging Compost en composteren Basisbemesting Basiscursus dl2. TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond Je eigen grond Soort, structuur, zorg Compost en composteren De natuurlijke

Nadere informatie

Het gebruik van gips in de fruitteelt

Het gebruik van gips in de fruitteelt Het gebruik van gips in de fruitteelt Inleiding Als voedingselement zorgt calcium voor stevige, lang houdbare vruchten. Calcium speelt daarnaast ook een belangrijke rol bij bodemstructuur en -vruchtbaarheid.

Nadere informatie

Meer theorie over bodem & compost

Meer theorie over bodem & compost Basiscursus Ecologische Moestuin Meer theorie over bodem & compost Inhoud van de presentatie 1. Waarom biologisch? 2. Waar een moestuin aanleggen? 3. Inleiding bodem 4. Bodem: Minerale bestanddelen 5.

Nadere informatie

Goede bemesting geeft gezonde planten

Goede bemesting geeft gezonde planten Goede bemesting geeft gezonde planten Door: HortiNova Opbouw van presentatie: Doel van gezonde bodem & plant Hoe groeit een plant? Hoe kan een plant ziek worden? Waarom moeten we bladgroen en wortels promoten

Nadere informatie

Tuinadvies. De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on. Moestuin Moestuin Algemeen

Tuinadvies. De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on. Moestuin Moestuin Algemeen Tuinadvies Moestuin De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on Zuurgraad (ph) Zuurgraad van uw grond is 5,3 Streefwaarde: 6,8 Verhoog deze

Nadere informatie

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Bodem en grond 9 1.1 Grond, bodem en grondsoorten 9 1.2 Eigenschappen van grond 20 1.3 Problemen met de grond 23 1.4 Verbeteren van landbouwgronden 30 1.5 Transport van

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Landelijke Glasgroente dag De toekomst van de tuinbouw Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl Even voorstellen Sinds 003 bezig met plantsapmengen

Nadere informatie

Bomendag Van Den Berk 26-9-2013. Pius Floris. directeur Plant Health Care.

Bomendag Van Den Berk 26-9-2013. Pius Floris. directeur Plant Health Care. Bomendag Van Den Berk 26-9-2013 Pius Floris. directeur Plant Health Care. Plant Health Care. Al meer dan 25 jaar actief in wortelbiologie. Al in 2009 verkozen tot de top 20 meest duurzame bedrijven ter

Nadere informatie

Organische stof in de bodem

Organische stof in de bodem Organische stof in de bodem Theorie C1 Wat is organische stof in de bodem? Organische stof in de bodem bestaat uit materiaal zoals bv. oogst- en plantenresten, compost en mest, maar ook het bodemleven

Nadere informatie

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen Mijn naam: Eddo de Veer HOE? Begin met een goede bodem analyse Ik werk met de Bodem Balans Analyse Het gaat om de verhoudingen van de mineralen aan het complex

Nadere informatie

Bemestingsplan. Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt. DLV Plant

Bemestingsplan. Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt. DLV Plant Bemestingsplan Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de grond; Organische stof

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL- 6700 AD Wageningen T +31 (0)88 876 1010 E klantenservice@blgg.agroxpertus.com I blgg.agroxpertus.nl T monstername:

Nadere informatie

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG-

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG- Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en - Samenstelling Wat zijn de bestanddelen in Physiomag? - Jonge zeekalk van mariene oorsprong met Biostimulant Physio aangevuld met magnesium. 34% CaO Calciumoxide totaal

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115 voorste deel Onderzoek Onderzoek-/ordernr: Datum monstername: Datum verslag: 110027/001746286 07-10-2010 22-10-2010 Monster genomen bij: A. Dierhouder 8822 XX ARUM Grondsoort: Bemonsterde laag: Monster

Nadere informatie

Samenvatting / Summary in Dutch SAMENVATTING

Samenvatting / Summary in Dutch SAMENVATTING SAMENVATTING Ammoniak is een van de voornaamste luchtverontreinigende stoffen in Nederland. Het is voor bijna 90% afkomstig uit de landbouw. De ammoniak komt vooral vrij bij de produktie van mest in de

Nadere informatie

Bemesting in de biologische tuin!

Bemesting in de biologische tuin! AFDELING HERENTALS BIOLOGISCH BEMESTEN. Lesgever: Bert Peers 07-12 - 2014 Tekst: Bert Peers Verslag: Michel Peeters Bemesting in de biologische tuin! 1 1.INLEIDING Planten hebben voedingsstoffen nodig.

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En wat doen onze tuiniers met dode of planten of afgesnoeide takken?

Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En wat doen onze tuiniers met dode of planten of afgesnoeide takken? De bodem doorgrond Wat? Voor Leeftijd wie? Duur: Prijs: begeleid actief atelier Basisonderwijs 2 uur 90 per groep van max. 20 lln. Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En

Nadere informatie

Kwaliteit, Groeikracht en Resultaat

Kwaliteit, Groeikracht en Resultaat Kwaliteit, Groeikracht en Resultaat Vernieuwde formule voor een nog beter resultaat De beste groei en een perfecte kleur, dat is wat u als kweker wilt bereiken. De juiste potgrond en gezond uitgangsmateriaal

Nadere informatie

Biodiversiteit, levende bodem in relatie tot plantengroei

Biodiversiteit, levende bodem in relatie tot plantengroei Biodiversiteit, levende bodem in relatie tot plantengroei Biodiversiteit 3 Principes: A) Repertoire: Organismen werken stap voor stap. (Kaas Houtstof) B) Interacties: Anderen zijn nodig (zetmeel afbreken

Nadere informatie

Het belang van bodemleven Inspiratiedag over functionele agrobiodiversiteit Gent, 4 november 2014

Het belang van bodemleven Inspiratiedag over functionele agrobiodiversiteit Gent, 4 november 2014 Het belang van bodemleven Inspiratiedag over functionele agrobiodiversiteit Gent, 4 november 2014 Petra Deproost Departement LNE, Dienst Land en Bodembescherming Biodiversiteit: niet enkel bovengronds!

Nadere informatie

MAGNESIUM Een gebrek aan voedingsstoffen tast eerst de wortels aan!

MAGNESIUM Een gebrek aan voedingsstoffen tast eerst de wortels aan! MAGNESIUM Een gebrek aan voedingsstoffen tast eerst de wortels aan! De competentie in Kalium en Magnesium Een gebrek aan voedingsstoffen tast eerst de wortels aan! 2 De voedingsstof magnesium (Mg) is een

Nadere informatie

Plantsapmeting ter bevordering van vitaliteit van de planten

Plantsapmeting ter bevordering van vitaliteit van de planten Plantsapmeting ter bevordering van vitaliteit van de planten Grip op voeding Plantsapmetingen vs wateranalyses Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl HortiNova, NovaCropControl Stephan

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 14 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

Waterplanten en Waterkwaliteit

Waterplanten en Waterkwaliteit Waterplanten en Waterkwaliteit Leon van den Berg Moni Poelen Monique van Kempen Laury Loeffen Sarah Faye Harpenslager Jeroen Geurts Fons Smolders Leon Lamers Platform Ecologisch Herstel Meren Vrijdag 11

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

ANALYSERAPPORT SPURWAY TOTAAL VOORBEELD

ANALYSERAPPORT SPURWAY TOTAAL VOORBEELD SPURWAY TOTAAL ALTIC BV de Drieslag 30 8251 JZ DRONTEN MONSTER EN ONDERZOEK Labnummer : 1000 Monstername door : Datum binnenkomst : 22 februari 2013 Datum monstername : 22 februari 2013 Datum rapportage

Nadere informatie

BODEMANALYSE PAKKET 1

BODEMANALYSE PAKKET 1 BODEMANALYSE PAKKET 1 BEMESTING BODEMCHEMIE Bodemanalysepakket 1 bestaat uit een serie chemische analyses die onderdeel maakt van het uitgebreidere bodemanalysepakket 2. Bodemanalysepakket 1 is daarmee

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Mais continuteelt perc 5

Bemestingsonderzoek Mais continuteelt perc 5 Bemestingsonderzoek Mais continuteelt perc 5 Uw klantnummer: 2386585 H. Driessen Korenhorsterwg 6 7044 AJ LENGEL Postbus 170 NL - 6700 AD Wageningen T monstername: Johnny te Veluwe: 0652002126 T klantenservice:

Nadere informatie

Praktijknetwerk: bodemverbetering Bouwen aan een vitale bodem

Praktijknetwerk: bodemverbetering Bouwen aan een vitale bodem Praktijknetwerk: bodemverbetering Bouwen aan een vitale bodem Door: Sjoerd Smits Uitleg Netwerk: Goossens Flevoplant, Ens is bedenker & aanvrager van netwerk Doel: samen bouwen aan een vitale bodem, kennis

Nadere informatie

Meststoffen en. Niet genoeg of een overschot aan voedingsstoffen. De ideale situatie is er

Meststoffen en. Niet genoeg of een overschot aan voedingsstoffen. De ideale situatie is er Meststoffen en gebrekverschijnselen Deze bladzijde gaat over het ontbreken van de juiste verhouding aan voedingsstoffen die de plant uit het medium- grond of substraat - opneemt. Ook planten kunnen (net

Nadere informatie

Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard

Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard Doelstelling na WO II: nooit meer honger enorme toename voedsel productie Bertold Brecht:,,Erst das Fressen, dann die Moral Boerderijen worden

Nadere informatie

Porositeit van Compost Watervasthoudend vermogen van Compost Gehalte organische stof van Compost Buffervermogen van Compost

Porositeit van Compost Watervasthoudend vermogen van Compost Gehalte organische stof van Compost Buffervermogen van Compost Porositeit van Compost Watervasthoudend vermogen van Compost Gehalte organische stof van Compost Buffervermogen van Compost door Page 1/21 Inhoud Experimenten Compost Wat is het effect van compost op bodemeigenschappen?...

Nadere informatie

VERZORGING VAN UW GAZON

VERZORGING VAN UW GAZON VERZORGING VAN UW GAZON Pagina Maaien 2 Verticuteren 2 Sproeien 2 Mosbestrijding 2 Onkruidbestrijding 3 Ziektebestrijding 3 Rooddraad 3 Sneeuwschimmel 3 Nieuwe gazons 3 Wijze van bemesten 4 Winterbemesting

Nadere informatie

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare bladmeststoffen groei door kennis Foliplus Foliplus bladmeststoffen is een complete range van vloeibare meststoffen voor toepassing op het blad. CropSolutions heeft de beste

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 09:00 10:30 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

Tips voor in de moestuin en het gebruik van meststoffen.

Tips voor in de moestuin en het gebruik van meststoffen. Tips voor in de moestuin en het gebruik van meststoffen. Door goed te bemesten krijg je gezonde planten en een goede oogst. De belangrijkste voedingselementen die een plant nodig heeft zijn stikstof (N),

Nadere informatie

25-3-2015. Sturen op Nutriënten. Sturen op Nutriënten. Doel. Sturen met Water. Sturen op Nutriënten. Waar kijken we naar. Bijeenkomst 19 februari 2015

25-3-2015. Sturen op Nutriënten. Sturen op Nutriënten. Doel. Sturen met Water. Sturen op Nutriënten. Waar kijken we naar. Bijeenkomst 19 februari 2015 Bijeenkomst 19 februari 2015 Jouke Velstra (Acacia Water) 4 Sturen met Water De basisgedachte is dat per perceel de grondwaterstand actief wordt geregeld. Onderwater drainage (OWD) geeft een directe relatie

Nadere informatie

ORGANISCH GEBONDEN STIKSTOF FOSFORZUURANHYDRIDE ORGANISCHE STIKSTOF OPLOSBAAR IN WATER AFKOMSTIG VAN WATER

ORGANISCH GEBONDEN STIKSTOF FOSFORZUURANHYDRIDE ORGANISCHE STIKSTOF OPLOSBAAR IN WATER AFKOMSTIG VAN WATER STIKSTOF (N) TOTAAL ORGANISCH GEBONDEN STIKSTOF ORGANISCHE STIKSTOF AFKOMSTIG VAN OPLOSBAAR IN EN NEUTRAAL AMMONIUMCITRAAT OPLOSBAAR IN NEUTRALISERENDE WAARDE MgO OPLOSBAAR IN MINERAAL ZUUR FIJNHEID DOOR

Nadere informatie

Bodemmonster Bodemmonster

Bodemmonster Bodemmonster Evenwicht in de volkstuin? Evenwichtige bemesting Bodemmonster Bodemmonster Belangrijk om te weten: Fosfaat laag: voldoende bemesten Kali laag: voldoende bemesten of bijsturen Magnesium laag: bijsturen

Nadere informatie

GROND en BODEM. Inhoud

GROND en BODEM. Inhoud GROND en BODEM Inhoud Inleiding... 2 1 Begrippen... 2 1.1 Grond en bodem... 2 1.2 Humus... 2 1.3 Bodemprofiel... 2 1.4 Bodemwater... 3 1.5 Bodemstructuur... 3 1.6 Drainage... 4 1.7 ph... 4 1.8 EC... 5

Nadere informatie

Fysische eigenschappen

Fysische eigenschappen Fysische eigenschappen Fysische bodemkengetallen - structuur - - Hoe snel is de grond te berijden - Hoe snel verslempt de grond - Hoe groot is de doorwortelbaarheid - Storende laag/ploegzool - Watervasthoudend

Nadere informatie

De invloed van de bodemgesteldheid en bemesting op de groei van planten.

De invloed van de bodemgesteldheid en bemesting op de groei van planten. De invloed van de bodemgesteldheid en bemesting op de groei van planten. In dit artikel probeer ik wat inzicht te geven op de vraag waarom planten soms slecht willen groeien vanaf het begin van de aanplant,

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 1: Stofwisseling. Basisstof 1. Organische stoffen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 1: Stofwisseling. Basisstof 1. Organische stoffen: Samenvatting Thema 1: Stofwisseling Basisstof 1 Organische stoffen: - Komen af van organismen of zitten in producten van organismen - Bevatten veel energie (verbranding) - Voorbeelden: koolhydraten, vetten,

Nadere informatie

Gazongids. Gratis 10L Viano Potgrond 29,99 - bon 2 = 27,99 (zak 20kg) Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3!

Gazongids. Gratis 10L Viano Potgrond 29,99 - bon 2 = 27,99 (zak 20kg) Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3! Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3! Zuurstofkuur met Gazon-Booster! Na verticuteren is je gazon beschadigd en schraal. In de zomer kan beschadiging voorkomen rond de schommel, de trampoline,...

Nadere informatie

Effectieve Micro-organismen. De praktijk van het maken van bokashi

Effectieve Micro-organismen. De praktijk van het maken van bokashi Effectieve Micro-organismen De praktijk van het maken van bokashi De bokashi-emmer De emmer kan luchtdicht worden afgesloten. Onderin zit een rooster, waardoor de GFT niet op de bodem kan komen. Daar wordt

Nadere informatie

Bodemvruchtbaarheid in de ecologische moestuin

Bodemvruchtbaarheid in de ecologische moestuin Bodemvruchtbaarheid in de ecologische moestuin zaterdag 28 november 2015 Frank Petit-Jean Cultuur versus natuur: successie Pioniersvegetatie wat als de mens niet ingrijpt? Graslandvegetatie Ruigte Struweel

Nadere informatie

Vakwerk! Plantenteelt

Vakwerk! Plantenteelt Vakwerk! Plantenteelt Plantenteelt Informatieboek Deel 2 Peter Norder eerste druk, 2006 Artikelcode: 21136.2 Colofon Auteur(s): Illustraties: Illustrator: Onderwijskundige: Redactie: Resonans: Peter Norder

Nadere informatie

Practicum bodemonderzoek

Practicum bodemonderzoek Practicum bodemonderzoek In het tuinontwerp is de keuze van planten sterk afhankelijk van de bodem waar ze op groeien. Om enig inzicht te verkrijgen in de manieren waarop bodemeigenschappen kunnen worden

Nadere informatie

TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon

TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon Aanleg en onderhoud van het gazon INHOUDSOPGAVE A. Aanleg van een gazon A.1. De bodemtextuur 4 A.2. Een goede bodemstructuur, essentieel voor een

Nadere informatie

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot opbrengst en sortering van con- Invloed van bladbemesters ( vooral Mg en Mn) op de sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot Inleiding Vele mineralen, anorganische stoffen en sporenelementen

Nadere informatie

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons Schimmelziektes in sportvelden en gazons Brown patch Brown Patch Symptomen: Donkere ringen van afstervend gras Droogte plekken Wit verkleuring van het aangetaste gras Brown Patch Infectie: Juni tot september

Nadere informatie

ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT

ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT 1. SITUERING Figuur 1 Materialenkringloop van organisch biologisch afval. Organisch biologische afvalstoffen kunnen op verschillende manieren verwerkt worden.

Nadere informatie

De effecten van steenmeel op de grasgroei.

De effecten van steenmeel op de grasgroei. `. De effecten van steenmeel op de grasgroei. Bert Westerhuis Rijnveste 18 Wageningen Bert.westerhuis@wur.nl Tony van Dijke Dijkgraaf 4 1c-1 Tony.vandijke@wur.nl Samenvatting. In dit onderzoek word onderzocht

Nadere informatie

Wie een topprestatie wil leveren, moet bij de basis beginnen

Wie een topprestatie wil leveren, moet bij de basis beginnen Wie een topprestatie wil leveren, moet bij de basis beginnen Als teler bent u voortdurend bezig om uw gewas in topconditie te brengen en te houden. De basis van een topconditie begint bij de wortels. Een

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 09:00 11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING PLANTENTEELT CSE GL Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik

Nadere informatie

Scheikundige begrippen

Scheikundige begrippen Scheikundige begrippen Door: Ruby Vreedenburgh, Jesse Bosman, Colana van Klink en Fleur Jansen Scheikunde begrippen 1 Chemische reactie Ruby Vreedenburgh Overal om ons heen vinden er chemische reacties

Nadere informatie

Fauna in de PAS. Hoe kunnen we effecten van N-depositie op Diersoorten mitigeren? Marijn Nijssen Stichting Bargerveen

Fauna in de PAS. Hoe kunnen we effecten van N-depositie op Diersoorten mitigeren? Marijn Nijssen Stichting Bargerveen Fauna in de PAS Hoe kunnen we effecten van N-depositie op Diersoorten mitigeren? Marijn Nijssen Stichting Bargerveen De Programatische Aanpak Stikstof Natuurdoelen en economische ontwikkelingsruimte 1600

Nadere informatie

2.2 Grasland met klaver

2.2 Grasland met klaver 2.2 Grasland met klaver Tot grasland met klaver wordt gerekend grasland met gemiddeld op jaarbasis meer dan 10 15 procent klaver. 2.2-1 2.2.1 Grasland met klaver: Kalk In deze paragraaf wordt alleen de

Nadere informatie

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen.

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Samenvatting Thema 3: Ecologie Basisstof 1 In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Waarom leeft het ene dier hier en het andere dier daar? Alle organismen

Nadere informatie

Speciale oplossingen in wateroplosbare meststoffen. Nieuw

Speciale oplossingen in wateroplosbare meststoffen. Nieuw Speciale oplossingen in wateroplosbare meststoffen Nieuw Wat kunt u van Osmosol verwachten? Speciale oplossingen. En dat letterlijk en figuurlijk! Meststoffen die bijdragen aan een probleemloze teelt van

Nadere informatie

42 VOEDINGSPROBLEMEN 42.1 INLEIDING 42.2 MAGNESIUM TEKORT 42.3 KALIUM TEKORT 42.4 FOSFORTEKORT 42.5 CALCIUMTEKORT 42.6 ZWAVELTEKORT 42.

42 VOEDINGSPROBLEMEN 42.1 INLEIDING 42.2 MAGNESIUM TEKORT 42.3 KALIUM TEKORT 42.4 FOSFORTEKORT 42.5 CALCIUMTEKORT 42.6 ZWAVELTEKORT 42. 42 VOEDINGSPROBLEMEN 42.1 INLEIDING 42.2 MAGNESIUM TEKORT 42.3 KALIUM TEKORT 42.4 FOSFORTEKORT 42.5 CALCIUMTEKORT 42.6 ZWAVELTEKORT 42.7 IJZERTEKORT 42.1 INLEIDING Als je planten bladproblemen hebben is

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is. Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe.

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe. Opdrachten Mestsoorten Puzzel Doel Je kunt: via een tabel verschillende mestsoorten met elkaar vergelijken; vormen van drollen bekijken en vaststellen van welke diersoort ze afkomstig zijn. Benodigheden

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II Vmbo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II 1. Bouw van materie 2. Verbranding 3. Water, zuren en basen 4. Basis chemie voor beroep

Nadere informatie

Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling. Fosfaatverzadiging als uitgangspunt

Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling. Fosfaatverzadiging als uitgangspunt Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling Fosfaatverzadiging als uitgangspunt fosfaatverzadigingsindex (PSI) Plaggen en fosfaatverzadiging van de grond Plaggen is een veelgebruikte methode om de voedingstoestand

Nadere informatie

Chemisch wateronderzoek 1. klimaatstad. water leeft 2. Abio. klimaatstad

Chemisch wateronderzoek 1. klimaatstad. water leeft 2. Abio. klimaatstad Chemisch wateronderzoek 1 water leeft 2 Abio Chemisch wateronderzoek 2 Chemisch wateronderzoek 3 WATER LEEFT Chemisch wateronderzoek Een goede waterkwaliteit is van groot belang voor het leven van waterdieren

Nadere informatie

VOCHTKARAKTERISTIEK (PF-CURVE)

VOCHTKARAKTERISTIEK (PF-CURVE) 1 TOEPASSINGSGEBIED VOCHTKARAKTERISTIEK (PF-CURVE) Een bodem is samengesteld uit drie fasen, een vaste fase (mineralen en organisch materiaal), een vloeibare fase (bevat opgeloste bestanddelen) en een

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

3.7 Rekenen in de chemie extra oefening 4HAVO

3.7 Rekenen in de chemie extra oefening 4HAVO 3.7 Rekenen in de chemie extra oefening 4HAVO 3.7.1 Tellen met grote getallen In het dagelijks leven tellen we regelmatig het aantal van bepaalde voorwerpen. Vaak bepalen we dan hoeveel voorwerpen er precies

Nadere informatie

milieucel V.V.H.V.- Astridlaan 30-8370 BLANKENBERGE 050/42.85.23 - milieucel@vvhv.be

milieucel V.V.H.V.- Astridlaan 30-8370 BLANKENBERGE 050/42.85.23 - milieucel@vvhv.be Club: Wemmelse Vissers Datum: 15 december 2015 Staalnummer: 40/28 Weer: Bewolkt-droog Visuele vervuilingen: Geen Kleur water: Licht troebel Problemen: Lage vangsten Kwaliteitsbeoordeling vijverwater Balcaen

Nadere informatie

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare basismeststof groei door kennis Growsol Growsol meststoffen is een range van vloeibare meststoffen voor de basisbemesting voorafgaand aan een teelt. Een aantal producten kunnen

Nadere informatie

Aqua Plant Basic. Als wekelijkse bemesting, geschikt voor een matig tot gemiddeld beplant aquarium.

Aqua Plant Basic. Als wekelijkse bemesting, geschikt voor een matig tot gemiddeld beplant aquarium. Gebruiksaanwijzing. De Fertiplant A.B.F word als onderste(eerste) laag in het aquarium gelijkmatig over de bodem aangebracht, zodat alle plantwortels, zich voor de groei noodzakelijk, kunnen voeden met

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Inleiding De CBGV baseert haar adviezen bij voorkeur op zoveel mogelijk proefresultaten. Resultaten moeten daarbij

Nadere informatie

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus Leuk dat je een cursus biologie komt volgen! Maak deze opgaven als voorbereiding. Zoals je weet moet je veel stof bestuderen voor het eindexamen biologie. Tijdens

Nadere informatie

Koolstof wordt teruggevonden in alle levende materie en in sedimenten, gesteenten, de oceanen en de lucht die we inademen.

Koolstof wordt teruggevonden in alle levende materie en in sedimenten, gesteenten, de oceanen en de lucht die we inademen. Koolstofcyclus Samenvatting Koolstof wordt teruggevonden in alle levende materie en in sedimenten, gesteenten, de oceanen en de lucht die we inademen. Er is een uitwisseling van koolstof tussen oceanen,

Nadere informatie

Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders.

Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders. Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders. Datum: Donderdag 28 februari 2013 Plaats: Kantine CVV Achilles

Nadere informatie

Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel. De Zonnekouter. Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014

Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel. De Zonnekouter. Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014 Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel De Zonnekouter Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014 De De boer boer de de dokter dokter van van de de toekomst toekomst?? De boer de dokter van de toekomst?

Nadere informatie

Bodembeheer bodembiodiversiteit

Bodembeheer bodembiodiversiteit Kop Tekst & Bodembeheer bodembiodiversiteit levende planten plantenresten Chap Kop 1 & Inleiding Deze waaier wordt uitgebracht als onderdeel van het project Kans voor Klei en gaat in op thema s die momenteel

Nadere informatie

Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie

Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie Chemie in druppels Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie 7 Reactiekinetiek 7.1 Snelheid van chemische reacties Bij een chemische reactie worden bindingen gebroken en/of gevormd. De snelheid

Nadere informatie

Waarom verdient u meer met Tropicote?

Waarom verdient u meer met Tropicote? Waarom verdient u meer met Tropicote? Waarom Tropicote als bijbemesting gebruiken? Om op deze vraag genuanceerd te antwoorden hadden we het eerst graag over efficiënt bemesten gehad. Daarin wordt uitgelegd

Nadere informatie

1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken van energie. Kortom alle processen in organismen.

1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken van energie. Kortom alle processen in organismen. THEMA 1 1 Stoffen worden omgezet 2 Fotosynthese 3 Glucose als grondstof 4 Verbranding 5 Fotosynthese en verbranding 1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken

Nadere informatie

Bodem, water en planten

Bodem, water en planten Bodem, water en planten Doel : Bepalen van de hoeveelheden mineralen in de bodem en oppervlaktewater en leren interpreteren van deze waarden en hoe zij invloed hebben op de vegetatie. Tijd : In het veld

Nadere informatie

Ecologisch tuinieren, een levenswijze.

Ecologisch tuinieren, een levenswijze. Ecologisch tuinieren, een levenswijze. Hulpstoffen voor de tuin. Van basaltmeel tot zeewierextract en zuurtegraad. Velt Hamme 6 november 2015 Een lentetuin, vol gezonde groenten Bemestingsleer. Hoe voedt

Nadere informatie

MBO Groen, Tuin Park en Landschap, uitvoeren grondbewerking Dictaat Plantaardig versie 1.2,

MBO Groen, Tuin Park en Landschap, uitvoeren grondbewerking Dictaat Plantaardig versie 1.2, Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1.0 Inleiding... 2 2.0 De opbouw van de plant... 3 2.1 Groeifactoren... 3 2.2 De behoefte aan plantenvoedsel... 4 2.3 Meststoffen in de bodem... 5 2.4 Meststoffen... 6

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-13-2-b Tropische regenwouden Lees eerst informatie 1 tot en met 3 en beantwoord dan vraag 41 tot en met

Nadere informatie

Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel. explorer 21

Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel. explorer 21 Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel 21 Begin bij het inzaaien Een succesvolle maïsteelt wordt voorbereid vanaf het vroegste stadium. Daarbij gaat het erom vroegtijdig

Nadere informatie

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW inagro ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW Code van goede praktijk bodembescherming advies gehalte en zuurtegraad 2 Toelichting resultaten MTR_versie 2011 ORGANISCHE KOOLSTOF Organische stof en in de

Nadere informatie

Stoffen en Reacties 2

Stoffen en Reacties 2 Stoffen en Reacties 2 Practicum Metalen Naam student 1. Naam student2..... Pagina 2 van 13 Inleiding Reageert metaal met zuurstof? Sinds de mensheid metalen kent worden ze voor allerlei toepassingen gebruikt

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Naam Sara Van de Velde Cluster Aardrijkskunde biologie - fysica Groep 2 LS 2 Academiejaar 2001-2002 Campus Kattenberg Kattenberg 9, B-9000 Gent

Nadere informatie

LUMC SPECIALISTISCHE OPLEIDINGEN Tentamen Scheikunde voor operatieassistenten i.o. 2007

LUMC SPECIALISTISCHE OPLEIDINGEN Tentamen Scheikunde voor operatieassistenten i.o. 2007 LUMC SPECIALISTISCHE OPLEIDINGEN Tentamen Scheikunde voor operatieassistenten i.o. 2007 docent: drs. Ruben E. A. Musson Het gebruik van uitsluitend BINAS is toegestaan. 1. Welk van de volgende processen

Nadere informatie

DE BODEM. De bodem DE ABIOTISCHE COMPONENT

DE BODEM. De bodem DE ABIOTISCHE COMPONENT DE BODEM De bodem is de bovenlaag van de aardkorst, een dynamische zone waarin fysische, chemische en biologische processen plaatsvinden. Het hoeft geen betoog, dat de bodem een vitale functie vervult

Nadere informatie

Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied

Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied Bodemgeschiktheidseisen stedelijk gebied uit: Riet Moens / Bouwrijp maken http://team.bk.tudelft.nl/publications/2003/earth.htm Uit: Standaardgidsen (1999) 1.7.3 Uitwerking voor stedelijke functies De

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Archaea en hyperthermofielen De levende organismen op onze aarde kunnen verdeeld worden in twee groepen, de prokaryoten en de eukaryoten. Eukaryote cellen hebben een celkern, een

Nadere informatie