GROEN BETON, EEN BELANGRIJKE BIJDRAGE TOT DE CIRCULAIRE ECONOMIE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GROEN BETON, EEN BELANGRIJKE BIJDRAGE TOT DE CIRCULAIRE ECONOMIE"

Transcriptie

1 GROEN BETON, EEN BELANGRIJKE BIJDRAGE TOT DE CIRCULAIRE ECONOMIE Willy GOOSSENS Directeur GBV Groen Beton Vert 1. Inleiding situering De circulaire economie, ook kringloopeconomie genoemd, wint sterk aan belang. De nadruk ligt hier op het vermijden van uitputting van eindige grondstofvoorraden en het volledig opnieuw inzetten van reststoffen in het systeem [1]. In dit kader betekent de toepassing van (hoogwaardig) betongranulaat ter vervanging van natuurlijke (grove) granulaten een hele stap voorwaarts. Naast het vermijden van het gebruik van primaire, eindige grondstoffen leidt dit ook tot een vermindering in transport, door onder meer de lokale beschikbaarheid van de materialen en een verminderde afvoer van de afbraakmaterialen, een beter landgebruik, door het verminderd storten van afval en een opwaardering van het afvalmateriaal door een betere beheersing van de kwaliteit en de mogelijkheid om de (hoogwaardige) betongranulaten ook in hoogwaardige toepassingen aan te wenden. De wegstructuur heeft een belangrijke bijdrage in het verwerken van de betongranulaten. Waar de toepassing in fundering en onderfundering reeds lang gekend is, worden betongranulaten meer en meer in verhardingen toegepast. In Vlaanderen is het momenteel toegestaan om 20% van het grove granulaat te vervangen door hoogwaardig betongranulaat voor onderlagen van betonverhardingen en in lineaire elementen. Maar ook in industriële verhardingen vindt het betongranulaat zijn toepassing, gezien hier de eis op de stroefheid veel beperkter is. Deze hoogwaardige toepassingen hebben een dubbele impact: enerzijds betekenen zij een besparing op natuurlijke granulaten maar anderzijds betekent dit ook dat het hoogwaardig betongranulaat niet meer in de fundering of onderfundering terecht komt waardoor ook andere gerecycleerde materialen hun plaats vinden. Het blijft natuurlijk uitermate belangrijk dat de kwaliteit van de wegstructuur en de voorziene levensduur behaald kunnen worden. Om de kwaliteit en duurzaamheid te kunnen garanderen bij het gebruik van hoogwaardige granulaten in wegentoepassingen is het noodzakelijk een constante kwaliteit van het granulaat te verzekeren met een beperkte variatie in eigenschappen en het verzekeren van de te behalen limieten. Hiervoor is een goede beheersing van de kringloop nodig: een goede sortering van het binnenkomend puin ligt hier aan de basis. Een groot voordeel van (hoogwaardige) betongranulaten is dat deze lokaal verkregen en verwerkt worden. Dit kan zelfs op de werf door middel van het gebruik van mobiele brekers, bv bij een vernieuwing van een bestaande betonweg, maar dit kan ook in vaste breekcentrales, die over heel Vlaanderen verspreid zijn. Momenteel zijn er drie producenten gecertificeerd voor hoogwaardige betongranulaten. Betongranulaten beslaan ongeveer 40% van alle door COPRO gecertificeerde gerecycleerde

2 granulaten. Hiervan worden 44% geproduceerd door een mobiele breker en 56% op een vaste locatie. Jaarlijks wordt ongeveer ton gecertificeerd (door COPRO en CERTIPRO) betongranulaat in Vlaanderen geproduceerd. Internationaal wordt het gebruik van betongranulaat ook meer en meer gestimuleerd. Zo laat de Europese norm EN 206 toe dat in sommige gevallen tot 50% van het grove granulaat vervangen mag worden door hoogwaardig betongranulaat. In Nederland stimuleren ze het gebruik van gerecycleerd granulaat in beton ook fiscaal. Dit wordt bevestigd door de opname van het Duurzaam beton(product) met tenminste 30% gerecycled content in de MIA/Vamil lijst [2]: de Milieu-investeringsaftrek (Mia) en de Willekeurige afschrijving milieuinvesteringen (Vamil). 2. De grondstoffen voor Groen Beton 2.1. Urban mining Urban mining wint steeds meer aan belang. De naam beschrijft in eerste instantie de alternatieve vorm van ontginning van metalen: in plaats van ze te ontginnen in mijnen worden ze gerecupereerd uit afgedankte toestellen. Voor sommige zeldzame metalen is deze recuperatie zelfs de enige vorm van ontginning. De vaststelling dat de grondstoffenreserves niet eindeloos zijn, samen met de vaststelling dat verdere ontginning steeds duurder wordt, minder efficiënt is en vaak met een grotere impact op het milieu gepaard gaat, heeft ertoe geleid dat urban mining in de elektronicasector sterk aan belang heeft toegenomen. Maar urban mining is ook in de bouw van toepassing. Door de selectieve sloop wordt het mogelijk om homogene grondstoffen te krijgen, wat de toepasbaarheid natuurlijk sterk verhoogt. Tevens kan een onderscheid gemaakt worden in kwaliteit van de grondstoffen door zo bijvoorbeeld het structurele (hoogwaardige) beton te scheiden van het niet-structurele. Dit zal zeker verder evolueren naarmate er meer vertrouwen verkregen wordt in de kwaliteit en de toepasbaarheid van deze hoogwaardige materialen. Een extra voordeel van urban mining is hierboven al aangehaald. Door het grote aantal brekers, verspreid over heel Vlaanderen, wordt niet alleen het transport van het puin beperkt, maar ook van de betongranulaten, wat impact heeft op de CO 2 -uitstoot. Het is natuurlijk zo dat de milieu-impact van beton voor het grootste deel bepaald wordt door het cement, maar een studie uitgevoerd bij het WTCB [3] heeft aangetoond dat de CO 2 -uitstoot van de grove granulaten met 20% kan verminderd worden door het gebruik van lokale betongranulaten. Verschillende casestudies zijn hierbij onderzocht, zoals de aanleg van een fietspad met 100% vervanging van de grove granulaten De eisen gesteld aan de grondstoffen Betreffende de eisen gesteld aan betongranulaten dient een onderscheid gemaakt te worden naar toepassing toe. Voor toepassingen in de wegenbouw wordt verwezen naar de typebestekken voor het Vlaamse, Brusselse en Waalse gewest. In het SB 250 voor het Vlaamse gewest wordt bijkomend een onderscheid gemaakt tussen betongranulaten en hoogwaardige betongranulaten. De hoogwaardige betongranulaten worden toegelaten in lineaire elementen en onderlagen voor verhardingen. In het SB 250, hoofdstuk 3, paragraaf worden de hoogwaardige betongranulaten gedefinieerd. Naast de strengere eisen betreffende de samenstelling van het betongranulaat worden hier ook eisen

3 gesteld aan de vorm (vlakheidsindex), aan het gehalte fijn materiaal, de waterabsorptie, de weerstand tegen verbrijzeling en de volumemassa. Deze eisen zijn ook opgenomen voor het betongranulaat type A+ in de NBN B15-001, de Belgische aanvulling bij de Europese norm NBN EN 206. Volgende eisen worden hieraan gesteld: d 4 mm en D 10 mm; voldoet minimaal aan samenstellingscategorieën Rc 90, Rcu 95, Ra 1, XRg 0,5, FL 2- van NBN EN 12620; voldoet minimaal aan de categorieën Fl 20, f 1,5, LA 35, SS 0,2, A 40 van NBN EN 12620; heeft een volumieke massa van tenminste 2200 kg/m³; heeft een waterabsorptie van maximaal 10%, met een variatie van maximaal +/- 2% ten opzichte van de gedeclareerde waarde. In de Nederlandse aanvulling op de betonnorm NEN-EN 206 worden twee soorten betongranulaat onderscheiden op basis van volumieke massa, een granulaat met volumieke massa groter dan 2000 kg/m³ en een met volumieke massa groter dan 2200 kg/m³. Hieraan worden dan de toegelaten vervangingspercentages gekoppeld. Verschillende projecten hebben zich geconcentreerd op de kwaliteit van de granulaten. Hieruit blijkt dat hoogwaardige betongranulaten geproduceerd kunnen worden indien een goede acceptatie van het betonpuin gebeurt. Een selectieve sloop is bijgevolg noodzakelijk, maar idealer is het nog als bijvoorbeeld een oude betonweg afgebroken wordt om gebruikt te worden in nieuwe lineaire elementen of industriële verhardingen. Verschillende onderzoeken zijn uitgevoerd ter bepaling van de invloed van de eigenschappen van de betongranulaten, en daarmee samenhangend, de manier van sorteren van het betonpuin en de manier van breken, op de uiteindelijke betoneigenschappen. Hier dient verwezen te worden naar het prenormatief onderzoek Recybeton [4], uitgevoerd door het WTCB, OCW en CRIC-OCCN, en naar het TETRA-onderzoek Hoogwaardig betongranulaat voor duurzame wegenbouw, waarbij onder andere de invloed van het breekproces en de methode voor karakterisatie van (hoogwaardig) betongranulaat bestudeerd wordt. Voor de karakterisering blijkt dat er een nauw verband is tussen de Los Angeles coëfficiënt, die een maat is voor de verbrijzelingsweerstand van het granulaat en de waterabsorptie op 24 uur. De waterabsorptie van een betongranulaat is hoger dan van een natuurlijk granulaat. Dit heeft als gevolg dat meer aandacht besteed dient te worden aan de waterhuishouding van het betonmengsel. Idealiter worden de betongranulaten voorafgaandelijk bevochtigd. Dit zorgt ervoor dat het mengwater ter beschikking blijft voor de verwerkbaarheid van het beton en voor de hydratatie van het cement. Tijdens de onderzoeken zijn waarden voor de waterabsorptie na 24 uur vastgesteld tussen 3,5 en 8%. Dit is veel hoger dan de waarden die bij natuurlijke granulaten opgemeten worden. Hier dient bijgevolg wel rekening mee gehouden te worden door het toevoegen van een kleine hoeveelheid water, extra aan het effectieve water De kwaliteitsborging van de grondstoffen De kwaliteitsborging van gerecycleerde materialen gebeurt op twee niveaus: bouwtechnisch en milieuhygiënisch. Het milieu-hygiënisch onderzoek zorgt er voor dat de afvalstof (bouwafval) omgevormd kan worden naar een secundaire grondstof. Met de bouwtechnische keuring wordt dan de conformiteit

4 aan de eisen gesteld in de referentiedocumenten, zoals bijvoorbeeld het SB 250 aangetoond. Voor toepassingen van betongranulaten in de wegenbouw volgens het SB 250 wordt steeds een BENOR/Quarea-certificaat geëist, respectievelijk afgeleverd door COPRO of Certipro. Daarnaast dienen de granulaten ook verplicht over een CE-markering te beschikken indien ze op de Europese markt verhandeld worden. Dit CE-certificaat geeft aan dat het granulaat voldoet aan de regels gesteld in de Bouwproductenverordening 305/20211 voor granulaten, waarvoor een CEmarkering systeem AVCP 2+ van toepassing is. Dit houdt in dat de fabrikant procedures dient vast te leggen bij het productieproces, evenals controles dient uit te voeren om de kwaliteit van het productieproces te garanderen. Dit wordt gezien het opgelegde niveau op regelmatige basis extern getest. In de nabije toekomst (vanaf 2018) zal de kwaliteit van het puin op milieu-hygiënisch vlak verder verhogen door de invoering van Tracimat. Een onderscheid zal hierbij gemaakt worden tussen puin met en laag milieurisicoprofiel (LMRP) en puin met een hoog milieurisicoprofiel (HMRP). Het LMRP zal in een continu proces verwerkt mogen worden met een beperkte controle op de milieu-hygiënische kwaliteit gezien het risico dat na de verwerking van dit puin vervuilde granulaten bekomen worden, zeer beperkt is. HMRP puin daarentegen zal per batch gekeurd worden, waarbij alle parameters opgelegd door VLAREMA worden onderzocht. Welke afvalstromen als LMRP mogen beschouwd worden is vastgelegd in het Eenheidsreglement voor de gerecycleerde granulaten. Onder andere puin afkomstig van selectief slopen, ontmantelen en renoveren van gebouwen en puin afkomstig van infrastructuurwerken aangeleverd met een verwerkingstoelating van een erkende sloopbeheerorganisatie mag als LMRP puin aanvaard worden. Tracimat zal hier als sloopbeheerorganisatie optreden. Hierdoor zal beter selectief gesloopt worden waardoor er minder vreemde elementen in de betongranulaten aanwezig zullen zijn Kwaliteitsborging van wegenbeton Sedert het voorjaar van 2017 is de certificatie van wegenbeton een feit. Volgens TRA 50 wordt de conformiteit van het wegenbeton aan de gestelde eisen in de referentiedocumenten aangetoond. Deze is opgesteld voor de drie gewesten. In het SB250 is de vereiste voor deze certificatie reeds opgenomen. Naast de certificatie is hier een bijkomende registratie bij AWV noodzakelijk. Momenteel wordt in TRA 50 een vervangingspercentage tot 20% van het grof granulaat door hoogwaardig betongranulaat toegelaten voor lineaire elementen en in onderlagen van betonverhardingen. Het is de bedoeling dit in de toekomst uit te breiden naar andere toepassingen (industriële verhardingen, fietspaden, ) en naar andere samenstellingen met hogere vervangingspercentages.

5 2.5. Innovatieve benaderingen Veel onderzoek wordt uitgevoerd naar de mogelijke toepassingen van de verschillende fracties die voortkomen uit het breekproces. Hierbij wordt gezocht naar hoogwaardige toepassingen, in functie van de bekomen fractie. Voor de grove granulaten zijn reeds verschillende testprojecten uitgevoerd, zowel ter vervanging van de grove natuurlijke granulaten in wegenbeton als in stortklaar beton. Nu wordt ook meer en meer bestudeerd of ook het hergebruik van de zandfractie en de fijne fractie kan geoptimaliseerd worden. Dit kan dan samen verlopen met een optimalisatie van het breekproces. Een mooi voorbeeld van innovatief onderzoek is het Sand2Sand project [5], waarbij het gerecycleerde brekerzand opgewaardeerd wordt om opnieuw gebruikt te worden in beton. Een goede karakterisatie van het zand, het vastleggen van aangepaste mengprocédés en het toepassen van realistische vervangingspercentages leiden tot hoogwaardige toepassingen. Hiermee wordt niet alleen de bestaande recyclagestroom vergroot en opgewaardeerd, maar wordt ook het tekort aan natuurlijk bouwzand in Vlaanderen verminderd. Andere onderzoeken bestuderen de optimalisatie van het breekproces om te komen tot een volledig scheiden van de oorspronkelijke fracties: grove granulaten, zand en recuperatiebindmiddel. Dit is onder meer onderzocht aan de universiteit van Eindhoven [6] met gebruik van een smart crusher. De vraag is wel in hoeverre dit recuperatiebindmiddel voldoende reactief is om het cement te kunnen vervangen en in welke mate dit de extra toegevoegde energie, met de bijhorende milieu-impact, kan verantwoorden. 3. Groen beton in reële toepassingen 3.1. Wat is toegelaten? Recyclage in wegenbeton Zoals gesteld worden gerecycleerde granulaten in de wegstructuur reeds zeer vaak toegepast. Het blijft echter bijna volledig beperkt tot toepassingen in funderingen en onderfunderingen. In de typebestekken voor de drie gewesten kan betonpuin zowel in de fundering als onderfundering gebruikt worden, al dan niet gebonden met cement. Voor deze toepassingen is het echter ook mogelijk minderwaardige gerecycleerde granulaten toe te passen, zoals mengpuin, waardoor een extra stroom van bouwpuin op een constructieve manier kan verwerkt worden en betonpuin kan vrijgemaakt worden voor meer hoogwaardige toepassingen. In het SB 250 wordt ook de toepassing van hoogwaardig betongranulaat in lineaire elementen en in onderlagen van verhardingen toegelaten. De eisen gesteld aan het beton voor de onderlaag zijn terug te vinden in hoofdstuk 6 betreffende de toepassing en hoofdstuk 14 voor de voorstudie van het beton. Deze voor de lineaire elementen staan opgelijst in hoofdstuk 8 en 14 respectievelijk. In beide gevallen mag tot 20% van het grof granulaat vervangen worden door hoogwaardig betongranulaat. In tabel 1 zijn naast de eisen gesteld aan de betonsamenstelling ook de eisen voor het verharde beton gegeven, waaraan het beton tijdens de voorstudie dient te voldoen voor het verkrijgen van een certificatie. Deze eisen zijn meer en meer prestatiegericht. Er worden dan ook geen eisen meer gesteld aan het luchtgehalte, maar wel aan de vorst-dooiweerstand. Het opgegeven luchtgehalte dient natuurlijk wel tijdens de uiteindelijke productie gecontroleerd te worden. Voor de toepassing van het

6 beton als onderlaag in een tweelaags beton wordt het gebruik van een luchtbelvormer afgeraden. Gezien hier met granulaten tot 31,5 mm gewerkt wordt, is de weerstand tegen dooizouten beter. Tabel 1: Eisen gesteld aan wegenbeton voor onderlagen en lineaire elementen met 20% vervanging van grof granulaat door betongranulaat. Onderlaag B1-B5 Onderlaag B6-B10 Lineaire elementen (luchtgehalte 3%) Lineaire elementen (luchtgehalte < 3%) D max 31,5 mm 31,5 mm 31,5 mm 31,5 mm Min. hoeveelheid cement Buigsterkte 28 dagen Druksterkte 28 dagen Druksterkte 7 dagen Max. w/cfactor Vorst-dooiweerstand 375 kg/m³ 0,45 6,0 MPa 55 MPa 35 MPa 1,500 kg/m² 350 kg/m² 0,50 5,0 MPa 45 MPa 30 MPa 3,000 kg/m² 350 kg/m² MPa 20 MPa 3,000 kg/m² 350 kg/m² MPa 25 MPa 3,000 kg/m² Recyclage in stortklaar beton Voor de toepassing van (hoogwaardige) betongranulaten in stortklaar beton wordt verwezen naar de Europese norm EN 206 en de Belgische aanvulling hierop, prnbn B Hier wordt een onderscheid gemaakt tussen twee types: het betongranulaat (met minimaal 90% betonpuin) en het menggranulaat (met minimum 50% betonpuin). De toegelaten vervangingsgraad wordt bepaald in functie van de milieu- of omgevingsklassen. In de toekomstige Belgische aanvullingen, prnbn B15-001, worden strengere eisen opgelegd betreffende het type betongranulaat, zoals hierboven reeds vermeld. De vervangingspercentages worden echter opgetrokken, in navolging van de hogere waarden toegelaten in de nieuwe versie van de NBN EN 206, rekening houdend met de milieuklassen, zoals weergegeven in tabel 2. Tabel 2: Maximaal vervangingspercentage van het grof granulaat (Tabel 6-ANB van prnbn B15-001:2017) en Tabel E.2 van EN 206) in functie van de milieuklassen. Betongranulaat type A+ volgens prnbn B Betongranulaat type A volgens NBN EN 206 X0 XC1, XC2 Milieuklassen XC3, XC4, XF1, Overige milieuklassen XF3, XA1, XD1 50% 30% 20% 0% 50% 30% 30% 0% In functie van de omgevingsklassen wordt in de toekomstige Belgische aanvulling, zowel voor ongewapend als gewapend beton een vervangingspercentage van 20% toegestaan voor omgevingsklasse EE3 (vorst maar geen dooizouten). Voor omgevingsklassen EI en EE1 wordt 30% vervanging van het grove granulaat door betongranulaat type A+ toegelaten. Ook dit is een uitbreiding

7 ten opzichte van de vorige versie, waar enkel onder speciale voorwaarden 20% vervanging toegelaten werd voor binnentoepassingen (E0 en E1). In Nederland gaat men nog een stap verder. In de NEN 8005, de Nederlandse aanvulling op de betonnorm wordt het maximale vervangingspercentage (V/V) vastgelegd in functie van de volumieke massa van het betongranulaat en de milieuklasse. Dit betekent dat een vervangingspercentage gelijk aan 30% toegelaten wordt in de weg en in lineaire elementen voor de zwaardere betongranulaten, zoals aangegeven in tabel 3. Tabel 3: Maximum vervangingspercentage van grof toeslagmateriaal (in volumepercentage) in de Nederlandse norm NEN Soort recyclinggranulaat Volumieke massa ρ rd (kg/m³) Milieuklasse X0 Overige milieuklassen Type A1 (betongranulaat) % 30% Type A2 (betongranulaat) % 20% Op basis van CUR-Aanbeveling 112 Beton met betongranulaat als grof toeslagmateriaal zijn nog hogere vervangingspercentages mogelijk. Deze gelden voor betongranulaat dat voldoet aan de eisen in CUR-Aanbeveling 112 [7] en gelden voor een beperkt aantal milieuklassen. Voor vervangingspercentages tussen 50 en 100% geeft CUR-Aanbeveling 112 aangepaste rekenwaarden voor enkele betoneigenschappen Wat is reeds gerealiseerd? Onderzoeken en proefprojecten hebben echter aangetoond dat het mogelijk is om hogere vervangingspercentages toe te passen. De uitdaging hierbij is het beheer van het watergehalte om te komen tot een goede verwerkbaarheid en het behoud van de sterkte en duurzaamheid. Vooral de vorst-dooiweerstand wordt, vaak onterecht zoals blijkt uit de proefwerven, in vraag gesteld Stortklaar beton voor de toekomst In het kader van het onderzoeksproject Stortklaar beton voor de toekomst [8], op initiatief van het WTCB, FPRG, FEDBETON en NAV, in samenwerking met OCW en met de steun van VIA en Agentschap Ondernemen, zijn verschillende werven met succes uitgevoerd, waarbij hogere vervangingspercentages toegepast zijn. Het percentage slaat steeds op de vervanging van het grof granulaat (diameter groter dan 4 mm) in volume. Zowel toepassingen in de wegenbouw als in industrieverhardingen zijn bestudeerd, waarbij niet alleen de eigenschappen van het beton met hogere vervangingspercentages gecontroleerd zijn, maar ook de eigenschappen van de betongranulaten zelf getest zijn. Algemeen kan gesteld worden dat de vervanging van natuurlijk grof granulaat door betongranulaat - mits een goede controle van de waterhuishouding en het respecteren van de standaardregels, zoals het gebruik van een luchtbelvormer voor toepassingen die in contact komen met dooizouten - geen noemenswaardige aanpassingen vraagt van de verwerkingsmethode. Controle heeft aangetoond dat het mogelijk is een duurzaam beton te bekomen. Vaak wordt een iets hoger cementgehalte toegepast dan het vereiste minimum, zowel bij beton met betongranulaat als de referentiemengsels zonder recyclagemateriaal, waardoor het beton meer water kan bevatten om het polieren mogelijk te maken. Volgende realisaties zijn in het project opgevolgd:

8 Tweesporenpad ter hoogte van de Duinhoekstraat in De Panne-Adinkerke, uitgevoerd door Wegenbouw De Brabandere, gebruik makend van gecertificeerd hoogwaardig betongranulaat. Een betonsamenstelling met 100% vervanging van de grove granulaten (8/20) door hoogwaardig betongranulaat werd gerealiseerd. 400 kg cement/m³ beton en een w/c-factor van maximaal 0,45 werden toegepast in combinatie met een luchtbelvormer om een minimaal luchtgehalte van 3% te bekomen. De uitvoering is met een glijbekistingsmachine gebeurd, zonder noemenswaardig verschil met beton met natuurlijke granulaten. Figuur 1: Aanleg van tweesporenpad met glijbekistingsmachine, waarbij een beton met 100% vervanging van grof granulaat door betongranulaat geplaatst wordt. Een gootband langs een fietspad in Diksmuide, uitgevoerd door Wegenbouw De Brabandere in samenwerking met Aswebo. Naast een fietspad langs de N35-N364 te Diksmuide is 700 m lijnvormig element aangelegd met beton waarin 50 % van het grove kalksteenslag vervangen werd door hoogwaardig betongranulaat (8/20). Ook hier is het lineair element aangelegd met een glijbekistingsmachine. Figuur 2: Aanleg van lineair element met een beton met 50% vervanging van het grof granulaat. Een toegangsweg tot een landbouwbedrijf in Oosterzele, uitgevoerd door recycling- en betoncentrale OBBC. Hierbij zijn verschillende betonsoorten geplaatst, namelijk voor omgevingsklassen EE3 (C30/37), EE4 (C35/45) en EE4A (C30/37). Speciale aandacht werd besteed aan het voorsorteren van het betonpuin om betongranulaten van goede kwaliteit te verkrijgen. Het beton werd gepompt en handmatig verwerkt tussen vaste bekisting en verdicht met een trilplaat. Als oppervlakafwerking werd het beton op verzoek van de klant gevlinderd. Dit vormde een extra uitdaging voor de waterhuishouding, omdat het beton iets meer water diende te bevatten om het vlinderen mogelijk te maken. Een deel werd ook gebezemd uitgevoerd. Enkel in dit laatste deel is een luchtbelvormer aan het beton toegevoegd (EE4A). Bij drie types beton is 100% vervanging van het grof granulaat toegepast; daarnaast is ook een beton in EE4 met 30% vervanging aangelegd. In de voorstudie is telkens een vergelijking

9 gemaakt met een referentiebeton met 0% vervanging. De toegepaste samenstelling, evenals de resultaten bekomen op het verse en het verharde beton zijn weergegeven in tabel 4. Als betongranulaat is een hoogwaardig granulaat toegepast, met 0,4% fijne deeltjes, een volumieke massa gelijk aan 2410 kg/m³ en een waterabsorptie van 4,2%. De vorstbestandheid van het betongranulaat is juist hoger dan F2, namelijk 2,63%. Tabel 4: Samenstelling referentiemengsels en proefmengsels met hoogwaardig betongranulaat, OBBC. Omgevingsklasse Vervanging Cement W/C (eff.) Druksterkte 28 dagen Zetmaat Lucht WA EE3 C30/37 0 % 360 kg/m³ 0,50 57 MPa 140 mm 1,7 % / 100 % 360 kg/m³ 0,51 53 MPa 155 mm 2,2 % 7,1 % EE4 A C30/37 0 % 380 kg/m³ 0,43 46 MPa 180 mm 5,9 % / 100 % 380 kg/m³ 0,45 47 MPa 140 mm 5,6 % 7,6 % EE4 C35/45 0 % 380 kg/m³ 0,46 60 MPa 120 mm 3,0 % 5,2 % 30 % 380 kg/m³ 0,46 56 MPa 150 mm 3,0 % 6,0 % 100 % 380 kg/m³ 0,47 59 MPa 150 mm 1,8 % 7,0 % De resultaten tonen aan dat er een kleine invloed is op de druksterkte door vervanging van het grove granulaat door het betongranulaat. Gezien de plaatsing door verpomping van het beton is gebeurd, is een hogere zetmaat gewenst. De iets hogere waterabsorptie is mogelijk een gevolg van het hogere luchtgehalte. Dit wordt bevestigd door de resultaten van de vorstdooiproef, weergegeven in figuur 3, waar het beton met lucht waarbij 100% van het grof granulaat vervangen werd door betongranulaat zeer goede resultaten vertoont. Het relatief hoge luchtgehalte draagt hier ook toe bij. Maar ook de andere mengsels voldoen allemaal aan de eis die gesteld wordt voor toepassingen in bouwklasse B6-B10. Er dient wel opgemerkt te worden dat er een redelijk hoog cementgehalte gebruikt is voor het beton voor omgevingsklasse EE3, waardoor ook daar goede resultaten bekomen worden.

10 Figuur 3: Massaverlies [kg/m²] in functie van het aantal cycli bij de vorst-dooiproef volgens RNR 06 (aangepaste SLAB-test); de limietwaarde bij 28 cycli is gelegen op 3 kg/m² voor toepassingen voor bouwklassen B6-B10 en 1,5 kg/m² voor toepassingen voor B1-B5. Door vervanging van het grof natuurlijk granulaat door betongranulaat is een kleine daling in de weerstand tegen afschilfering merkbaar en wordt bijgevolg het massaverlies hoger, maar het blijft onder de gestelde limiet. Bij 30% vervanging is de invloed zeer beperkt, bij 100% vervanging is de invloed groter. Indien een luchtbelvormer toegepast wordt in voldoende mate is de invloed zeer beperkt. Figuur 4: Aanleg toegangsweg Oosterzele: het beton is deels geborsteld, deels gepolierd als oppervlakafwerking (bron linkse foto: J.Vrijders, WTCB). Een bedrijfsverharding in Neder-Over-Heembeek bij de firma De Meuter Recycling, in samenwerking met De Kempeneer en All Belgian Recycling (ABR) te Grimbergen. Voor de betonsamenstelling werden de voorschriften van SB 250, versie 2.2 gevolgd en is gewerkt met een cementgehalte van 400 kg/m³. Alle vakken werden uitgevoerd met een vloeibaar (verpompt) beton en afgewerkt door verdichting met trilnaalden en afstrijken van het oppervlak. Een aantal vlakken werd ook gevlinderd. Voor de buitentoepassing is gestreefd naar een luchtbelgehalte van 4 %.

11 Figuur 5: Aanleg binnen- en buitenverharding te Neder-Over-Heembeek door middel van pompen (bron foto s: J.Vrijders, WTCB). Als algemeen besluit van de uitgevoerde proeven kan gesteld worden dat het mogelijk is om ook bij hogere vervangpercentages een duurzaam beton te verkrijgen, dat een voldoende weerstand heeft tegen afschilfering ten gevolge van vorst-dooicycli in aanwezigheid van dooizouten, ook bij hogere vervangingspercentages, mits een voldoende hoog cementgehalte wordt toegepast, de waterhuishouding nauwlettend in het oog wordt gehouden en een voldoende hoog luchtgehalte aanwezig is TETRA-project Hoogwaardig betongranulaat voor duurzaam wegenbeton Dit project, uitgevoerd aan PXL-Hogeschool te Hasselt heeft tot doel om enerzijds een beter inzicht te krijgen in de kwaliteit van hoogwaardig betongranulaat en vervolgens de impact te bekijken van dit betongranulaat op de eigenschappen van het beton. Het onderzoek is gevoerd op beton voor lineaire elementen (360 kg/m³ cement en w/c-factor van 0,45) en voor de weinig belaste bouwklasse BF (375 kg/m³ cement en w/c-factor van 0,50). 12 verschillende betongranulaten zijn onderzocht. Behalve voor batch 15 en 16 waar het soortelijk gewicht van de betongranulaten iets lager was dan 2200 kg/m³, voldeden de betongranulaten in grote mate aan de eisen gesteld voor hoogwaardig betongranulaat. Ook hier is een goede weerstand tegen afschilfering in aanwezigheid van dooizouten bekomen. Figuur 6 geeft de resultaten weer, verkregen voor beton toe te passen voor bouwklasse BF of voor lineaire elementen, waarbij telkens 20% of 40% van het natuurlijk granulaat vervangen is door betongranulaat. De resultaten in figuur 6 tonen opnieuw aan dat een goede weerstand tegen de inwerking van dooizouten verkregen wordt, ook met hogere vervangingspercentages. De limiet van 3 kg/m² werd steeds gerespecteerd en vaak werd de aantasting beperkt tot 1,5 kg/m², wat de eis is voor toepassingen in bouwklasse B1-B5.

12 Figuur 6: Weerstand tegen afschilfering (massaverlies in kg/m² na 28 cycli volgens RNR 06 (aangepaste slab-test) van de verschillende betonsoorten voor bouwklasse BF (FP 20 en 40%) en lineaire elementen (LE 20 en 40%) Wat is mogelijk (in de toekomst)? De testcases en de verschillende laboratoriumonderzoeken tonen aan dat het mogelijk is om verder te gaan. Hoogwaardige betongranulaten geven ook bij hogere vervangingspercentages goede resultaten betreffende drukweerstand en weerstand tegen afschilfering in aanwezigheid van dooizouten. Een goede controle aan de basis en opvolging van de eigenschappen van het verse beton (waterhuishouding, cementgehalte, luchtgehalte) zijn belangrijk voor het bekomen van een duurzame structuur. 4. Besluit Het belang van betongranulaat als vervanging van natuurlijk (grof) granulaat komt duidelijk naar voor in de nieuwe normeringen. Enerzijds wordt hier een betere kwaliteitsbeheersing, door selectief slopen, en -controle opgelegd, maar wordt anderzijds het toegelaten vervangingspercentage verhoogd en wordt vervanging ook toegelaten bij meer uitdagende milieu- en omgevingsklassen. Het SB 250 volgt deze redenering en laat tot 20% vervanging van het natuurlijk grof granulaat door hoogwaardig betongranulaat toe voor lineaire elementen en niet bereden betonverhardingen (onderlagen). De voorsortering van het betonpuin blijft belangrijk: de herkomst (hogesterktebeton, wegentoepassingen, structurele elementen in gebouwen), de manier van breken (eenmaal of tweemaal), het al dan niet wassen en de wijze van opslaan (overdekt of niet overdekt) zijn allemaal van invloed op de uiteindelijke kwaliteit van het betongranulaat. Beter in de hand houden van deze parameters betekent dan ook een betere homogeniteit van het betongranulaat en bijgevolg een meer homogene kwaliteit van het betonmengsel.

13 Onderzoek toont aan dat het inderdaad mogelijk is om deze kwaliteit te beheersen, en dat zelfs hogere vervangingspercentages mogelijk zijn zonder in te boeten aan deze kwaliteit. De opvolging van proefprojecten toont aan dat het inderdaad mogelijk is verder te gaan dan 20 % vervanging. Dit wordt bevestigd door de resultaten van de verschillende onderzoeken en blijkt ook door de aanpassingen in de betonnorm, waar voor bepaalde omgevingscondities overgegaan mag worden naar 50% vervanging van het grof granulaat. De toekomst zal uitwijzen in hoeverre geoptimaliseerde breektechnieken zullen leiden tot de integratie van het brekerszand in rijk beton. Waterhuishouding, verwerkbaarheid en duurzaamheid zijn hierbij de te overwinnen uitdagingen. 5. Referenties [1] Wikipedia, Kringloopeconomie. [Online] juli [2] MIA\Vamil Brochure en milieulijst [Online] december [3] Vrijders, Jeroen. Hoe groen is groen beton, een LCA analyse op 4 concrete case studies. [Online] [4] Recybeton: Gebruik van gerecycleerde granulaten in stortklaar beton. [Online] [5] Sand2Sand: Hoogwaardige toepassingen voor gerecycleerde zanden in beton. [Online] [6] M. Florea, J. Brouwers, Slim breken sluit materiaalkringloop, Cement Vol 65., No.4, pp , [7] CUR-Aanbeveling 112: Beton met betongranulaat als grof toeslagmateriaal, CUR Bouw & Infra, [8] Stortklaar beton voor de toekomst. [Online]

Gerecycleerde granulaten in wegbeton

Gerecycleerde granulaten in wegbeton Gerecycleerde granulaten in wegbeton Betongranulaten en zelfs meer algemeen puingranulaten worden al lang in de wegenbouw toegepast, meer bepaald in ophogingen, onderfunderingen of funderingen. Naarmate

Nadere informatie

De wijk van morgen. Duurzame betonalternatieven :7 maart 2017 Ir Willy Goossens Directeur GBV vzw - Voorzitter FPRG vzw

De wijk van morgen. Duurzame betonalternatieven :7 maart 2017 Ir Willy Goossens Directeur GBV vzw - Voorzitter FPRG vzw De wijk van morgen Duurzame betonalternatieven :7 maart 2017 Ir Willy Goossens Directeur GBV vzw - Voorzitter FPRG vzw - GBV vzw (Groen Beton Vert vzw) - opgericht op 19 sept 2013 - Gegroeid uit FPRG vzw

Nadere informatie

PROEFPROJECT MET GROEN BETON

PROEFPROJECT MET GROEN BETON PROEFPROJECT MET GROEN BETON Hoogwaardig betonpuingranulaat in hoogwaardige toepassingen Filip Props, kwaliteitscontrole, Oosterzeelse Breek- & Betoncentrale (O.B.B.C. nv) OOSTERZEELSE BREEK- & BETONCENTRALE

Nadere informatie

Hoogwaardig Betongranulaat voor gebruik in beton. Hoogwaardig puinbrekerzeefzand en steenslag voor granulaatcement

Hoogwaardig Betongranulaat voor gebruik in beton. Hoogwaardig puinbrekerzeefzand en steenslag voor granulaatcement Certificatie hoogwaardige gerecycleerde granulaten Hoogwaardig Betongranulaat voor gebruik in beton Hoogwaardig puinbrekerzeefzand en steenslag voor granulaatcement Johny De Nutte Certificatie hoogwaardige

Nadere informatie

BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN

BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN Ir. Jeroen Vrijders Labo Duurzame Ontwikkeling 2009-2011 100% vervanging 2014 EN 206 2016 (?) NBN B15-001 1988 Berendrechtsluis 1999 RecyHouse

Nadere informatie

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON Het belang van recycling beton Ir. Willy Goossens Wat is beton en hoe is het geëvolueerd door de eeuwen heen - In de oudheid (Egypte, Babylonië,

Nadere informatie

TOEPASSING VAN GERECYCLEERDE GRANULATEN. Kwaliteitsborging bij de productie van hoogwaardig beton met gerecycleerde granulaten. Dirk Vandecappelle

TOEPASSING VAN GERECYCLEERDE GRANULATEN. Kwaliteitsborging bij de productie van hoogwaardig beton met gerecycleerde granulaten. Dirk Vandecappelle TOEPASSING VAN GERECYCLEERDE GRANULATEN Kwaliteitsborging bij de productie van hoogwaardig beton met gerecycleerde granulaten Dirk Vandecappelle 1. Inhoud - Eisen gesteld aan de granulaten - Acceptatiebeleid

Nadere informatie

GERECYCLEERDE GRANULATEN & BETON CONCRETE DAY 2013

GERECYCLEERDE GRANULATEN & BETON CONCRETE DAY 2013 GERECYCLEERDE GRANULATEN & BETON CONCRETE DAY 2013 Ir. Jeroen Vrijders Labo Duurzame Ontwikkeling Normen-Antenne Beton-Mortel-Granulaten ConcreteDay2013 Beton & gerecycleerde granulaten 17/10/2013-1 DOEL

Nadere informatie

Certificatie van Wegenisbeton nu en straks

Certificatie van Wegenisbeton nu en straks Certificatie van Wegenisbeton nu en straks Dirk Van Loo, COPRO Jean Wustenberghs, CRIC-OCCN Certificatie? Nieuwe reglementering Overheidsopdrachten KB Uitvoering 1/07/2013, art.41/42: De producten mogen

Nadere informatie

Vorst-dooiweerstand van betonverhardingen: theorie en praktische voorbeelden

Vorst-dooiweerstand van betonverhardingen: theorie en praktische voorbeelden Vorst-dooiweerstand van betonverhardingen: theorie en praktische voorbeelden ir. Luc Rens FEBELCEM Raadgevend ingenieur l.rens@febelcem.be dr. ir. Anne Beeldens OCW Onderzoeker a.beeldens@brrc.be CONCRETE

Nadere informatie

Nieuwe toepassingen voor recyclinggranulaten in de wegenbouw

Nieuwe toepassingen voor recyclinggranulaten in de wegenbouw Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw Nieuwe toepassingen voor recyclinggranulaten in de wegenbouw ir. Luc De Bock Belgian Road Research Center Ie-net studiedag Bouw- en sloopafval - dag 1-24 februari 2015

Nadere informatie

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal VVSG 19 juni 2012 Antwerpen Koen De Prins OVAM - afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeheer - Eindverwerking en Bouw Overzicht: 1. Regelgeving 2. Gerecycleerde

Nadere informatie

Quareazorgsysteem Fiche Nr. Q2-SB250-MG-OF-I horende bij certificaat CRT-LB001-Q2 van 26/06/2007

Quareazorgsysteem Fiche Nr. Q2-SB250-MG-OF-I horende bij certificaat CRT-LB001-Q2 van 26/06/2007 ² Certipro P a g : 1 / 3 Quareazorgsysteem Fiche Nr. Q2-SB250-MG-OF-I horende bij certificaat CRT-LB001-Q2 van 26/06/2007 Technische fiche voor gerecycleerde granulaten conform CRT-LB-001 Ongebonden Mengsel

Nadere informatie

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Studiedag Bouw- en sloopafval Antwerpen 24 februari 2015 Koen De Prins OVAM Afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeleid team Bouw INHOUD 1. Bouwen in

Nadere informatie

ValReCon20. Valorisation of Recycled Concrete Aggregates in Concrete C20/25. Valorisatie van grove betonpuingranulaten in beton C20/25 & C25/30

ValReCon20. Valorisation of Recycled Concrete Aggregates in Concrete C20/25. Valorisatie van grove betonpuingranulaten in beton C20/25 & C25/30 ValReCon20 Valorisation of Recycled Concrete Aggregates in Concrete C20/25 Valorisatie van grove betonpuingranulaten in beton C20/25 & C25/30 Ing. Luc BOEHME 1,3, Dr. ir. Ann VAN GYSEL 2,3, ir. Jeroen

Nadere informatie

AEC-granulaat als toeslagmateriaal voor beton. Nieuwe CUR-Aanbeveling 116

AEC-granulaat als toeslagmateriaal voor beton. Nieuwe CUR-Aanbeveling 116 1 Nieuwe CUR-Aanbeveling 116 CUR-Aanbeveling 116 CUR-Aanbeveling 116: 12 AEC-granulaat als toeslagmateriaal voor beton is te raadplegen of te bestellen (digitaal en op papier) op www.cur-aanbevelingen.nl

Nadere informatie

Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon. Ronald Diele

Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon. Ronald Diele Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon Ronald Diele Schagen Infra MIO Asfaltcentrale Schagen Infra BCH Betoncentrale Schagen Infra Terug naar Pioneering bijeenkomst op 26 april jl. Sessie over hergebruik

Nadere informatie

Selectieve sloop & Tracering van B&S afval. Bouw- en sloopafval: >12 mio ton/jaar - Vlaanderen

Selectieve sloop & Tracering van B&S afval. Bouw- en sloopafval: >12 mio ton/jaar - Vlaanderen Selectieve sloop & Tracering van B&S afval 1 april 2015 Annelies Vanden Eynde Inleiding Bouw- en sloopafval: >12 mio ton/jaar - Vlaanderen afkomstig van bouwen, renoveren en slopen ca. 90% inerte materialen

Nadere informatie

CEM III voor betonverhardingen

CEM III voor betonverhardingen Duurzaamheid II CEM III voor betonverhardingen Werner Remarque CEMEX Keuze van Cement De Europese cementnorm EN 197-1 kent 27 cementtypes. In Nederland zijn volgens NEN 8005 (Nederlandse invulling van

Nadere informatie

TIJDSCHRIFT "VEILIGHEID & MILIEU" juni 2012 nr. 6 extra Jaargang 19 Maandelijks Verschijnt niet in juli Afgiftekantoor Antwerpen X P2A9458

TIJDSCHRIFT VEILIGHEID & MILIEU juni 2012 nr. 6 extra Jaargang 19 Maandelijks Verschijnt niet in juli Afgiftekantoor Antwerpen X P2A9458 TIJDSCHRIFT "VEILIGHEID & MILIEU" juni 2012 nr. 6 extra Jaargang 19 Maandelijks Verschijnt niet in juli Afgiftekantoor Antwerpen X P2A9458 inhoud Recyclagebeton: van knelpunten naar oplossingen 1 Resultaten

Nadere informatie

DUURZAAMHEID LIGT OP STRAAT

DUURZAAMHEID LIGT OP STRAAT CYCLE FOR CONCRETE Betonnen bestrating wordt aan het einde van de levensduur retour gehaald en verwerkt tot puingranulaat. Deze hoogwaardige schone grondstof wordt weer verwerkt in nieuwe bestratingsproducten

Nadere informatie

RECYCLINGGRANULAAT IN BETON

RECYCLINGGRANULAAT IN BETON RECYCLINGGRANULAAT IN BETON December 2010 Peter Broere 1 Recyclinggranulaat Granulaat Herkomst van constructies Productieafval uit industrie Gelijkwaardig steenachtig 2 Markt Hoeveelheden 20 miljoen ton

Nadere informatie

De Bruyn Marga. Geachte mevrouw, geachte heer,

De Bruyn Marga. Geachte mevrouw, geachte heer, De Bruyn Marga Van: Van Schelvergem Michaël Verzonden: dinsdag 25 juni 2013 15:33 Onderwerp: Omschakeling CPD --> CPR Bijlagen: Begeleidend schrijven CPD naar CPR.pdf; Voorbeeld DoP BG040 volgens EN 13242.docx;

Nadere informatie

GERECYCLEERDE BETON : DEMONSTRATIEPROJECTEN. ir J. Vrijders, ir B. Dooms

GERECYCLEERDE BETON : DEMONSTRATIEPROJECTEN. ir J. Vrijders, ir B. Dooms GERECYCLEERDE BETON : DEMONSTRATIEPROJECTEN ir J. Vrijders, ir B. Dooms INLEIDING Het goed documenteren van de bestaande voorbeeldprojecten, en het opvolgen van de huidige toestand (kwaliteit van het beton),

Nadere informatie

MIX DESIGN MIX PROPORTIONING. BEKISTINGEN ONTWERP EN UITVOERING partim BETONSAMENSTELLING. Peter Minne

MIX DESIGN MIX PROPORTIONING. BEKISTINGEN ONTWERP EN UITVOERING partim BETONSAMENSTELLING. Peter Minne BEKISTINGEN ONTWERP EN UITVOERING partim BETONSAMENSTELLING Peter Minne INHOUD - Eisen gesteld aan het beton - Samenstelling van de betonstructuur - Van eisen naar samenstelling - Het gebruik van software

Nadere informatie

Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok

Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok 1 Netwerk Betonketen Waarom? Waar gaat het over Wie ben ik Waarom willen we iets met duurzaamheid Waarom willen we iets met beton Waarom nu Waarom

Nadere informatie

HET BELANG VAN DE BETONSAMENSTELLING VOOR EEN DUURZAME EN ESTHETISCHE VERHARDING

HET BELANG VAN DE BETONSAMENSTELLING VOOR EEN DUURZAME EN ESTHETISCHE VERHARDING HET BELANG VAN DE BETONSAMENSTELLING VOOR EEN DUURZAME EN ESTHETISCHE VERHARDING Anne Beeldens (OCW) - Pieter De Winne (AWV) Vincent Helmus (SPW) Olivier Pilate (SAGREX) Claude Ployaert (CBR) Luc Rens

Nadere informatie

Lastenboektekst ULTRA FAST TRACK

Lastenboektekst ULTRA FAST TRACK Lastenboektekst ULTRA FAST TRACK Het doel van de aanneming is mede, bij de herstelling van wegvakken, de ingebruikname van cementbetonverhardingen te verkorten tot 36 uur na de aanleg door gebruik te maken

Nadere informatie

Infoavond inerte materialen. Kwaliteit v/d gerecycleerde granulaten Situatieschets SUP Bouw en ketenbeheersysteem + FEBEM voorstellen

Infoavond inerte materialen. Kwaliteit v/d gerecycleerde granulaten Situatieschets SUP Bouw en ketenbeheersysteem + FEBEM voorstellen Infoavond inerte materialen Kwaliteit v/d gerecycleerde granulaten Situatieschets SUP Bouw en ketenbeheersysteem + FEBEM voorstellen 100421 FEBEM - Mireille Verboven 1 Situatieschets Kwaliteit van de gerecycl.

Nadere informatie

BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN

BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN BETONBAKKEN Voor de productie van beton worden door veel fabrikanten hoofdzakelijk primaire grondstoffen gebruikt, te weten zand en grind. Deze worden wegens uitputting

Nadere informatie

Betonsterkte vs. Duurzaamheid

Betonsterkte vs. Duurzaamheid Oorzaak en gevolg vs. Duurzaamheid De aanleiding : Vaste commissie in situ Cur vc12 voorschriftenbetontechnologie Stufib en Stutech Stufib rapport 20 (studiecel 18) te downloaden www.stufib.nl Ab van den

Nadere informatie

Afdelingshoofd Wegenbouwkunde Pieter De Winne. Ruben Verbeke

Afdelingshoofd Wegenbouwkunde Pieter De Winne. Ruben Verbeke Afdelingshoofd Wegenbouwkunde Pieter De Winne Ruben Verbeke Certificatie van vroeger tot nu Partijkeuring / Certificatie / Werfondersteuning Controle certificatie m.b.v. COPRO Extranet Certificatie van

Nadere informatie

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 2016-05-09 100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 Koos Schenk Alef Schippers smartcrushers.com Inhoud Wat is Slimbreken? Zand en grind, beter dan nieuw Toepassing in betonwaren

Nadere informatie

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Trends en evoluties van het beleid Philippe Van de Velde, AMB, team EBO INHOUD 1. Kader verder in opbouw 2. Waarheen met het beleid? 3. En

Nadere informatie

GRONDBEHANDELING: EEN TECHNISCH GEAVANCEERDE OPLOSSING. Luc Rens FEBELCEM

GRONDBEHANDELING: EEN TECHNISCH GEAVANCEERDE OPLOSSING. Luc Rens FEBELCEM GRONDBEHANDELING: EEN TECHNISCH GEAVANCEERDE OPLOSSING Luc Rens FEBELCEM EEN SAMENWERKING TUSSEN TWEE FEDERATIES Gemeenschappelijke belangen Gezamenlijke acties Oprichting werkgroep «Grondbehandeling»

Nadere informatie

DE NOODZAAK AAN HOOGWAARDIGE TOEPASSINGEN VOOR GERECYCLEERDE GRANULATEN

DE NOODZAAK AAN HOOGWAARDIGE TOEPASSINGEN VOOR GERECYCLEERDE GRANULATEN 1 DE NOODZAAK AAN HOOGWAARDIGE TOEPASSINGEN VOOR GERECYCLEERDE GRANULATEN IR. WILLY GOOSSENS De noodzaak aan hoogwaardige toepassingen voor gerecycleerde granulaten La nécessité de créer d applications

Nadere informatie

Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen

Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen De maatschappelijke kosten en baten van betongranulaat 2 Samenvatting Economisch voordeel in puin - Kristian Oosterveen Samenvatting Economisch

Nadere informatie

Kwaliteitseisen voor geprefabriceerde en ter plaatse gestorte betonnen veiligheidsstootbanden

Kwaliteitseisen voor geprefabriceerde en ter plaatse gestorte betonnen veiligheidsstootbanden Kwaliteitseisen voor geprefabriceerde en ter plaatse gestorte betonnen veiligheidsstootbanden ir. Luc Rens Raadgevend Ingenieur Infrastructuur FEBELCEM De geharmoniseerde norm EN1317-5 behandelt naast

Nadere informatie

100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten

100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten 2016-06-21 100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten Koos Schenk Alef Schippers smartcrushers.com Inhoud Wat is Slimbreken? 100% circulair beton Zand en grind, beter dan nieuw Toepassing

Nadere informatie

Industriële buitenverhardingen in beton

Industriële buitenverhardingen in beton Betondag 2011 Industriële buitenverhardingen in beton Anne Beeldens Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw a.beeldens@brrc.be 0486/91.35.96 Leden werkgroep Voorzitter: Luc Rens (FEBELCEM) Secretaris : Anne

Nadere informatie

Deelexamen : BETONTECHNOLOOG Datum : 26 mei 2015. : 14.00 tot 17.00 uur (180 minuten)

Deelexamen : BETONTECHNOLOOG Datum : 26 mei 2015. : 14.00 tot 17.00 uur (180 minuten) Deelexamen : BETONTECHNOLOOG Datum : 26 mei 21 Tijd : 14. tot 17. uur (18 minuten) Het deelexamen bestaat uit 9 open vragen. Indien een open vraag volledig juist is beantwoord, zal dit worden gewaardeerd

Nadere informatie

Staalvezelbeton Certificatie en kwaliteitsborging. Studiedag 28 november 2012

Staalvezelbeton Certificatie en kwaliteitsborging. Studiedag 28 november 2012 Staalvezelbeton Certificatie en kwaliteitsborging Studiedag 28 november 2012 Overzicht 1 2 3 en vrijwillige markering 4 SECO-attest voor staalvezelbeton 5 Te volgen stappen voor bekomen van het attest

Nadere informatie

Visie op duurzaamheid

Visie op duurzaamheid Beton goed op weg Trends en visies Visie op duurzaamheid André Burger Cement&BetonCentrum Bouw bewust, bouw gerust, bouw met beton. Betonwegendag, 11 oktober 2011 Door: André Burger Directeur Cement&BetonCentrum

Nadere informatie

Hergebruik, wat levert het op? Beton wordt gezien als afval. Beton als voedsel? Beleid, visie. Mindset moet anders

Hergebruik, wat levert het op? Beton wordt gezien als afval. Beton als voedsel? Beleid, visie. Mindset moet anders Hergebruik, wat levert het op? Actualiteit Optimalisatie restlevensduur (asset management) Herbestemmen bestaande voorraad (grote leegstand) Afwaarderen en slopen, overschot steenachtig materiaal Mogelijk

Nadere informatie

DE ROL VAN LUCHTGEHALTE, WATERABSORPTIE EN WATERGEHALTE IN DE VORSTGEVOELIGHEID VAN WEGENBETON

DE ROL VAN LUCHTGEHALTE, WATERABSORPTIE EN WATERGEHALTE IN DE VORSTGEVOELIGHEID VAN WEGENBETON DE ROL VAN LUCHTGEHALTE, WATERABSORPTIE EN WATERGEHALTE IN DE VORSTGEVOELIGHEID VAN WEGENBETON dr.ir. ANNE BEELDENS (OCW) ir. CLAUDE PLOYAERT (INTER-BETON) ir. LUC RENS (FEBELCEM) ir. PIETER DE WINNE (Afdeling

Nadere informatie

Examen Betontechnoloog BV

Examen Betontechnoloog BV Examen Betontechnoloog BV Vragen en antwoorden cursusseizoen 2013/2014 Vraag 1 (14 scorepunten) Een betonsamenstelling met cement CEM III/B 42,5 N moet voldoen aan de volgende eisen: - sterkteklasse C30/37;

Nadere informatie

A) COPRO-certificatie TRA M 10/11 - OVAM-EENHEIDSREGLEMENT en BENOR-certificatie TRA 10/11

A) COPRO-certificatie TRA M 10/11 - OVAM-EENHEIDSREGLEMENT en BENOR-certificatie TRA 10/11 Zellik, 2017-01-16 A) COPRO-certificatie TRA M 10/11 - OVAM-EENHEIDSREGLEMENT en BENOR-certificatie TRA 10/11 Het algemene certificatiereglement CRC 01 (COPRO en BENOR) en de toepassingsreglementen BENOR

Nadere informatie

Bijschrift door SmartCrusher bv op Betoniek november 2011

Bijschrift door SmartCrusher bv op Betoniek november 2011 De originele Betoniek volgt na deze pagina Bijschrift door SmartCrusher bv op Betoniek november 2011 Wat is het verschil tussen SlimBreken, de ADR en Kringbouw 1. SlimBreken is een breker, ofwel hoe maak

Nadere informatie

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE Beleid Nederlandse Overheid Groene Groeistrategie 1 Energie: naar een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening 2 Biobased economy: substitutie fossiele door groene grondstoffen (biomassa)

Nadere informatie

Verslag van het 12 e Internationaal Betonwegensymposium te Praag, 2014

Verslag van het 12 e Internationaal Betonwegensymposium te Praag, 2014 Verslag van het 12 e Internationaal Betonwegensymposium te Praag, 2014 Dr.ir.Anne Beeldens Senior researcher en technisch adviseur Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw a.beeldens@brrc.be 0486/91.35.96 12

Nadere informatie

Antraciet Grijs-Antraciet Grijs Rood genuanceerd

Antraciet Grijs-Antraciet Grijs Rood genuanceerd Toepassingen Opritten Parkeerplaatsen Tuinpaden Terrassen Eigenschappen Vlak geproduceerde betonnen bestratingssteen Getrommelde kanten Licht verouderd Duurzaam Slijtvast Maatvast Vorstbestendig Antislip

Nadere informatie

PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B Brussel Tel.: +32 (0) Fax : +32 (0)

PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B Brussel Tel.: +32 (0) Fax : +32 (0) PROBETON vzw Beheersorganisme voor de controle van de betonproducten PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B9 1040 Brussel Tel.: +32 (0)2 237 60 20 Fax : +32 (0)2 735 63 56 mail@probeton.be www.probeton.be TECHNISCHE

Nadere informatie

Technische aandachtspunten bij gebruik van vezelversterkt beton

Technische aandachtspunten bij gebruik van vezelversterkt beton 10 sept Gebruiken van vezelversterkt beton Technische aandachtspunten bij gebruik van vezelversterkt beton ir. Niki Cauberg Technologisch Adviseur niki.cauberg@bbri.be Veel mogelijkheden om vezelversterkt

Nadere informatie

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008 12 Aanmaakwater 12 Aanmaakwater is een essentiële grondstof voor beton; zonder water geen hydratatie. Het is daarom belangrijk dat het aanmaakwater geen verontreinigingen bevat die: het hydratatieproces

Nadere informatie

Art. 1: stortklaar beton (wegenbouw) 1. : in vrachtwagen > = 5m³ geleverd Hoeveelheid: 50, Eenheid: m3 - VH

Art. 1: stortklaar beton (wegenbouw) 1. : in vrachtwagen > = 5m³ geleverd Hoeveelheid: 50, Eenheid: m3 - VH Art. 1: stortklaar beton (wegenbouw) 1. : in vrachtwagen > = 5m³ geleverd 2. : in vrachtwagen 3m³ < 5 m³ geleverd 3. : in vrachtwagen < 1m³ < 3m³ geleverd 4. : afgehaald Art. 2: stortklaar beton (gebouwen)

Nadere informatie

Hydraulisch gebonden mengsels Op weg naar certificatie

Hydraulisch gebonden mengsels Op weg naar certificatie Hydraulisch gebonden mengsels Op weg naar certificatie Sylvie Smets Head of Certification Body, CRIC-OCCN Olivier Germain Head of Testing Department a.i., CRIC-OCCN Betondag 18-10-2012 Overzicht Introductie

Nadere informatie

Cradle to cradle Glas

Cradle to cradle Glas Cradle to cradle Glas Glasafval wordt aan de bron gescheiden. Na het scheiden wordt glas gewassen en fijngemalen door een glasrecycling bedrijf. De fabricage van glasproducten uit glasscherven bespaard

Nadere informatie

Diepfunderingstechnieken en Materiaaltechnologie

Diepfunderingstechnieken en Materiaaltechnologie Diepfunderingstechnieken en Materiaaltechnologie Recente ontwikkelingen: Normalisatie en certificatie: NBN EN 206-1 en B15-001:2004 NBN EN 1536 (palen) EN 1538 (slibwanden) -. Uitvoeringstechnieken Hogere

Nadere informatie

Ref.: 3024 B 2012/0758 MKA/cdu Brussel, 20 juli 2012

Ref.: 3024 B 2012/0758 MKA/cdu Brussel, 20 juli 2012 CERTIFICATIE BETON Secretariaat: +32(0)2 645 52 52 certif.beton@cric-occn.be Ref.: MKA/cdu Brussel, 20 juli 2012 Rondzendbrief t.a.v. de keuringsinstellingen, de controlelaboratoria, de gebruikers en aanvragers

Nadere informatie

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies JEROEN VRIJDERS, LISA WASTIELS, AN JANSSEN LABO DUURZAME ONTWIKKELING WTCB DOEL VAN DE PRESENTATIE (& OVERZICHT) Hoe groen is groen

Nadere informatie

1. Aanpassingen TRA 17: Omzendbrief Copro dd. 29/10/2010

1. Aanpassingen TRA 17: Omzendbrief Copro dd. 29/10/2010 OMZENDBRIEF aan de gebruikers van het COPRO-merk voor GEREINIGDE GRANULATEN AFKOMSTIG VAN DE FYSICO- CHEMISCHE REINIGING VAN UITGEGRAVEN BODEM OF VAN GELIJKAARDIGE AFVALSTOFFEN volgens TRA17 Deze omzendbrief

Nadere informatie

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN: BOUWAFVAL Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG Koen Berghmans Lionel Billiet Rotor asbl berghmanskoen@gmail.com, billiet.lionel@gmail.com www.rotordb.org 3 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren BRBS Recycling CE markering op bouwproducten I. Algemeen II. Informatie CE markering III. Mandaat toeslagmaterialen IV. Prestatieverklaring V. Verplichtingen

Nadere informatie

Wijzigingsblad BRL 2502

Wijzigingsblad BRL 2502 Wijzigingsblad BRL 2502 Korrelvormig materialen met een volumieke massa van ten minste 2000 kg/m 3 Vaststelling, aanvaarding en bindend verklaring Vastgesteld door College van Deskundigen Korrelvormige

Nadere informatie

Congres Urban Mining: de jacht op grondstoffen in Vlaanderen. Sessie Ruimte voor materiaalbewust bouwen' door Marc Dillen Directeur-generaal

Congres Urban Mining: de jacht op grondstoffen in Vlaanderen. Sessie Ruimte voor materiaalbewust bouwen' door Marc Dillen Directeur-generaal Congres Urban Mining: de jacht op grondstoffen in Vlaanderen Sessie Ruimte voor materiaalbewust bouwen' door Marc Dillen Directeur-generaal Bouw, milieu en energie Een verankerde industriële cluster met

Nadere informatie

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND D uurzaam recycleren: Wat en waarom? Onze consumptiemaatschappij zorgt voor een groter en gevariëeerder aanbod van diverse producten. Al deze producten dienen

Nadere informatie

Technische bepalingen

Technische bepalingen III. Technische bepalingen Art. 1: Stortklaar beton (wegenbouw) 1. : In vrachtwagen >= 5m² geleverd 2. : In vrachtwagen 3m³ < 5m³ geleverd 3. : In vrachtwagen < 1m³ < 3m³ geleverd 4. : Afgehaald Hoeveelheid:

Nadere informatie

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Ketenanalyse project Kluyverweg Oranje BV Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Autorisatiedatum: 3-12-2015 Naam

Nadere informatie

Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen

Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen Beleidsmedewerker, afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeheer, team bouw Uitvoeringsplan Bouw 2007-2013: Pionier in zijn soort, zowel naar vorm

Nadere informatie

CPR en onafhankelijke kwaliteitsborging

CPR en onafhankelijke kwaliteitsborging CPR en onafhankelijke kwaliteitsborging Informatiebijeenkomst voor de Branchevereniging Breken en Sorteren 17 februari 2015 Erik-Jan de Bont, Certificatiemanager PROGRAMMA Wat wil ik met u delen? Welke

Nadere informatie

Verhardingen in groengebieden: handvaten voor de keuze van materialen en aandachtspunten bij het (technisch) ontwerp

Verhardingen in groengebieden: handvaten voor de keuze van materialen en aandachtspunten bij het (technisch) ontwerp Verhardingen in groengebieden: handvaten voor de keuze van materialen en aandachtspunten bij het (technisch) ontwerp Pieter Roovers, ARCADIS Belgium nv 1 of 22 http://www.natuurenbos.be/nl-be/natuurbeleid/groen/harmonisch_park_en_groenbeheer/technische_richtlijnen/infrastructuur.aspx

Nadere informatie

Circulaire economie Duurzaam materiaalgebruik in de bouw

Circulaire economie Duurzaam materiaalgebruik in de bouw Circulaire economie Duurzaam materiaalgebruik in de bouw Gent, 29 november 2016 Roos Servaes, Meg Scheppers INHOUD 1. Circulaire economie 2. Materiaalbewust bouwen in kringlopen (2014-2020) 3. Materiaalprestatie

Nadere informatie

VLAREMA. Kwaliteitsborgingssystemen en certificatie voor bouwstoffen

VLAREMA. Kwaliteitsborgingssystemen en certificatie voor bouwstoffen VLAREMA Kwaliteitsborgingssystemen en certificatie voor bouwstoffen Johny De Nutte 21 juni 2012 VLAREMA - Kwaliteitsborgssysteem en certificatie voor bouwstoffen COPRO vzw MATERIALENDECREET - VLAREMA Kwaliteitsborgingssysteem

Nadere informatie

Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen

Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen Studiedag Grondverzet en selectief slopen december 2010 - januari 2011 Philippe Van de Velde OVAM -Afvalstoffen en Materialenbeheer - dienst

Nadere informatie

Plus groen beton. Groen, groener, groenst

Plus groen beton. Groen, groener, groenst Plus groen beton Groen, groener, groenst De plussen van groen beton Een breed pakket secundaire grondstoffen PLUS groen beton is op basis van recyclingmaterialen als gewassen gerecyclede spoorwegballast

Nadere informatie

Concrete Day workshop Hoe onderzoek in de wegenbouw de kwaliteit verbetert --- Comment la recherche routière améliore la qualité»

Concrete Day workshop Hoe onderzoek in de wegenbouw de kwaliteit verbetert --- Comment la recherche routière améliore la qualité» Concrete Day workshop 15-10-2015 --- Hoe onderzoek in de wegenbouw de kwaliteit verbetert --- Comment la recherche routière améliore la qualité» Anne Beeldens, senior researcher OCW Elia Boonen Marijn

Nadere informatie

VABOR-ledenvergadering Almere, 21 juni XF4 moet luchtiger! Ing. Peter de Vries FICT, ENCI BV

VABOR-ledenvergadering Almere, 21 juni XF4 moet luchtiger! Ing. Peter de Vries FICT, ENCI BV VABOR-ledenvergadering Almere, 21 juni 2012 XF4 moet luchtiger! Ing. Peter de Vries FICT, ENCI BV BETON is een materiaal op trots op te zijn! Maar dit is ook heel mooi. Mooie plaatjes hebben een keerzijde

Nadere informatie

Baumineral (1704) Het overzicht van geattesteerde combinaties van poederkoolvliegas / cement is na deze toelichting weergegeven.

Baumineral (1704) Het overzicht van geattesteerde combinaties van poederkoolvliegas / cement is na deze toelichting weergegeven. Door Kiwa op basis van BRL 1802 afgegeven attesten voor mengsels poederkoolvliegas/ pagina 1 van 8 TOELICHTING VOOR DE ATTESTGEBRUIKER BRL 1802 d.d. 24 juni 2016 geeft een aantal randvoorwaarden waaraan

Nadere informatie

GRANULAAT IN BETON. Peter Broere Branchevereniging Recycling Breken en Sorteren (BRBS)

GRANULAAT IN BETON. Peter Broere Branchevereniging Recycling Breken en Sorteren (BRBS) GRANULAAT IN BETON Peter Broere Branchevereniging Recycling Breken en Sorteren (BRBS) Màrie van der Poel Vereniging van ondernemingen van betonmortelfabrikanten in Nederland (VOBN) Samenvatting De recycling

Nadere informatie

KWALITEITSZORGSYSTEEM VOOR DE WERF

KWALITEITSZORGSYSTEEM VOOR DE WERF KWALITEITSZORGSYSTEEM VOOR DE WERF I. Inleiding Het kwaliteitszorgsysteem voor de werf is een belangrijk onderdeel van de traceerbaarheidsprocedure van de vzw Tracimat. Het heeft betrekking op de selectieve

Nadere informatie

Uitvoering van betonconstructies: NBN EN 13670 en prnbn B 15-400 (ANB)

Uitvoering van betonconstructies: NBN EN 13670 en prnbn B 15-400 (ANB) Uitvoering van betonconstructies: NBN EN 13670 en prnbn B 15-400 (ANB) Betonstorten en nabehandeling ir. Bram Dooms Uitvoering van betonconstructies - 06/11/2013 - Pagina 1 Betonstorten en nabehandeling

Nadere informatie

Duurzaam beton en de business

Duurzaam beton en de business Duurzaam beton en de business (Ver)binden is de sleutel tot duurzaam beton. Dat biedt in bouwprojecten minder bouwfouten, hoogwaardige oplossingen, minder verspilling, lagere faalkosten en meer Door: Rob

Nadere informatie

Versienummer : 1.0 Status : Definitief d.d Ketenanalyse Sloop

Versienummer : 1.0 Status : Definitief d.d Ketenanalyse Sloop Versienummer : 1.0 Status : Definitief d.d. 29-08-2016 Ketenanalyse Sloop INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 2 1.1 Ketenanalyse... 2 1.2 Activiteiten Dusseldorp ISM... 2 1.3 Leeswijzer... 2 2. BEREKENING SCOPE

Nadere informatie

Inhoud. Ketenanalyse prefab betonproducten GMB 2

Inhoud. Ketenanalyse prefab betonproducten GMB 2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Stap 1: Uitwerking van de waardeketen... 4 2.1 Grondstoffen... 4 2.2 Transport naar betoncentrale... 4 2.3 Prefab betoncentrale... 4 2.4 Transport naar het project... 5 2.5 Gebruikersfase

Nadere informatie

Door Kiwa op basis van BRL 1802 afgegeven attesten voor mengsels gemalen slak/vliegas/cement

Door Kiwa op basis van BRL 1802 afgegeven attesten voor mengsels gemalen slak/vliegas/cement pagina 1 van 11 TOELICHTING VOOR DE ATTESTGEBRUIKER BRL 1802 d.d. 25 april 2014 geeft een aantal randvoorwaarden waaraan een geattesteerde betonsamenstelling dient te voldoen. Daarnaast geeft BRL 1802

Nadere informatie

DE GELIJKVORMIGHEIDS- EN PRODUCTIECONTROLE ALS STURENDE ELEMENTEN VOOR HET OPTIMALISEREN VAN BETONSAMENSTELLINGEN

DE GELIJKVORMIGHEIDS- EN PRODUCTIECONTROLE ALS STURENDE ELEMENTEN VOOR HET OPTIMALISEREN VAN BETONSAMENSTELLINGEN MOOI BEDACHT NUTTIG TOEGEPAST DE GELIJKVORMIGHEIDS- EN PRODUCTIECONTROLE ALS STURENDE ELEMENTEN VOOR HET OPTIMALISEREN VAN BETONSAMENSTELLINGEN Minne Peter KaHo Sint-Lieven 28 november 2007 P. Minne -

Nadere informatie

Vorst en dooizouten. Figuur 1 Invloed van de verzadigingsgraad van beton op de bestandheid tegen vorst (A.M. Neville)

Vorst en dooizouten. Figuur 1 Invloed van de verzadigingsgraad van beton op de bestandheid tegen vorst (A.M. Neville) Vorst en dooizouten Beton wordt veel gebruikt als materiaal voor bestratingen (stenen, blokken, tegels), terreinverhardingen en wegverhardingen (gesloten betonverhardingen). Vorst en dooizouten zijn dan

Nadere informatie

AFBRAAKWERKEN - GRONDWERKEN - BETON- & STABILISÉCENTRALE - RECYCLING - CONTAINERS - B TOP

AFBRAAKWERKEN - GRONDWERKEN - BETON- & STABILISÉCENTRALE - RECYCLING - CONTAINERS - B TOP Meulders & Zn biedt totaaloplossingen voor de industrie en particulier, onder meer op het gebied van alle mogelijke grondwerken. Indien gewenst controleren wij gronden en bieden we de mogelijkheid tot

Nadere informatie

VERKENNEND ONDERZOEK DUURZAAMHEID BETONGRANULAATBETON

VERKENNEND ONDERZOEK DUURZAAMHEID BETONGRANULAATBETON VERKENNEND ONDERZOEK DUURZAAMHEID BETONGRANULAATBETON eindrapport SGS INTRON B.V. Opdrachtgever / Customer Rijkswaterstaat directie Zuid-Holland t.a.v. de heer ing. P.E.A. Jansen Postbus 556 3000 AN ROTTERDAM

Nadere informatie

ADDENDUM STANDAARDBESTEK 250. Gefigureerd beton

ADDENDUM STANDAARDBESTEK 250. Gefigureerd beton 1 ADDENDUM STANDAARDBESTEK 250 Gefigureerd beton Contractuele bepalingen die de voorschriften van het Standaardbestek 250 voor de wegenbouw (uitgave 1997) van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

Nadere informatie

Regels voor de goede uitvoering van beton. ir. Bram Dooms

Regels voor de goede uitvoering van beton. ir. Bram Dooms Regels voor de goede uitvoering van beton ir. Bram Dooms 1 Context Normen betreffende Betonconstructies NBN EN 1990 (Eurocode) Ontwerp Grondslagen van het constructief ontwerp NBN EN 1992 (Eurocode 2)

Nadere informatie

GEPREFABRICEERDE ELEMENTEN VAN ARCHITECTONISCH BETON

GEPREFABRICEERDE ELEMENTEN VAN ARCHITECTONISCH BETON Voor de beste betonproducten Pour les meilleurs produits en béton TOEPASSINGSREGLEMENT BENOR TR 21-601 Uitgave 4 2016 GEPREFABRICEERDE ELEMENTEN VAN ARCHITECTONISCH BETON www.probeton.be INHOUD INHOUD

Nadere informatie

Duurzaamheidstabellen betontechnologie

Duurzaamheidstabellen betontechnologie Duurzaamheidstabellen betontechnologie Milieuklassen Klasseaanduiding Beschrijving van de omgeving Informatieve voorbeelden waar de betreffende milieuklasse zich kan voordoen 1. Geen risico op corrosie

Nadere informatie

Beton met beton- en metselwerkgranulaat

Beton met beton- en metselwerkgranulaat Civieltechnisch Centrum Uitvoering Research en Regelgeving rapport 96-5 Beton met beton- en metselwerkgranulaat Praktijkervaringen Postbus 420 2800 AK Gouda Telefoon 0182-539600 CUR 96-5 BETON MET BETON-

Nadere informatie

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Mechelen, 11 juni 214 74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Nieuwe studie zet economisch effect en belang van de afval- en materialensector in de verf De Vlaamse bedrijven produceerden

Nadere informatie

Betonwijzer volgens NEN EN 206-1 en NEN 8005

Betonwijzer volgens NEN EN 206-1 en NEN 8005 Betonwijzer volgens NEN EN 206-1 en NEN 8005 2013 Uw bestelling in 6 stappen 1 Bepaal de sterkteklasse De sterkteklasse is een maat voor de sterkte van het beton, gebaseerd op de 28-daagse karakteristieke

Nadere informatie

Participanten Werkgroep. Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels)

Participanten Werkgroep. Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels) Participanten Werkgroep Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels) Cemex Cement Duitsland (W. Remarque) Twentse Recyclings Maatschappij TRM (W. Ekkelenkamp)

Nadere informatie

HOOGWAARDIGER GEBRUIK VAN MATERIALEN EN GERECYCLEERDE GRANULATEN

HOOGWAARDIGER GEBRUIK VAN MATERIALEN EN GERECYCLEERDE GRANULATEN 22/04/2016 20/04/2016 Studiedag Evoluties Bouw- en sloopafval in Brussel HOOGWAARDIGER GEBRUIK VAN MATERIALEN EN GERECYCLEERDE GRANULATEN IR. JEROEN VRIJDERS LABO DUURZAME ONTWIKKELING TD DUURZAAM BOUWEN

Nadere informatie

Het grondstofpaspoort

Het grondstofpaspoort Het grondstofpaspoort Samen werken aan een circulaire economie Alliander & Duurzaam ondernemen In de transitie naar een duurzame samenleving is het van belang om samen te zoeken naar houdbare oplossingen,

Nadere informatie

Hulpstoffen. Hulpstoffen voor aardvochtig beton

Hulpstoffen. Hulpstoffen voor aardvochtig beton voor aardvochtig beton topprestaties in de productie van aardvochtig beton met SikaPaver technologie Prefab betonproducten geproduceerd met aardvochtig beton kenmerken zich door een grote veelzijdigheid

Nadere informatie