Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 PROGRAMMA 2015 ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY PERFORMANCE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 PROGRAMMA 2015 ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY PERFORMANCE"

Transcriptie

1 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 PROGRAMMA 2015 ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY PERFORMANCE

2 Inhoud Verbinding stad en haven 3 Deltalinqs Energy Forum 4 Business Platform Warmte/CO 2 -infrastructuur, energie efficiency en luchtkwaliteit 5 Nationaal LNG Platform 8 Nationaal Waterstof Platform 10 Biobased Economy Platform 12 Financiering 14 De betekenis van Deltalinqs Energy Forum 15 2

3 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Verbinding stad en haven Het Deltalinqs Energy Forum (DEF) is een kennisnetwerk van bedrijven dat Deltalinqs heeft opgezet als partner van het Rotterdam Climate Initiative, waarin wordt samengewerkt met de gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf Rotterdam en de Milieudienst DCMR. In projecten die invulling geven aan landelijke thema s voor duurzame economische groei, is er ook een samenwerking met het Rijk, zoals voor luchtkwaliteit en de brandstoffenmix voor schonere mobiliteit. Het Rotterdam Climate Initiative (RCI) werkt aan drie pijlers: een groene, gezonde en veerkrachtige stad; schonere energie tegen lagere kosten; een sterke en innovatieve economie. Door fors in te zetten op deze drie pijlers met nieuwe energiebronnen, energiebesparing, vernieuwing en sterke innovaties is Rotterdam een inspirerend voorbeeld voor andere grote havensteden in de wereld. Deze inzet op duurzaamheid levert een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijke stad, een gezonde leefomgeving en meer werkgelegenheid. Uit de verantwoording over de resultaten van de afgelopen jaren blijkt dat de DEF-activiteiten een significante bijdrage hebben geleverd aan de drie RCI-pijlers door: 1. de verbetering van de luchtkwaliteit in de stad en regio als gevolg van energiebesparing en schonere mobiliteit; 2. de creatie van kansen voor het MKB in de stad en de haven; 3. het aanjagend effect op investeringen; 4. het behouden en vergroten van de werkgelegenheid. Resultaten Deltalinqs Energy Forum realisatie van een waterstoftankstation langs de A15 voor schone mobiliteit; realisatie van energiebesparing met de Stoompijp in de Botlek en warmteleidingen naar Rotterdam; realisatie van energiebesparing door CO 2 -levering aan de tuinbouw; verbetering van energie-efficiency in de industrie door kennisuitwisseling in LeVel-onderzoeksprojecten en oprichting Marktplaats Energie-Efficiency bij Plant One; vergroten van aantrekkingskracht van MKB-bedrijven voor Rotterdam door organisatie van de nationale LNG- en H2-business platforms; realisatie van twee emissieloze containerterminals op Maasvlakte 2; investeringsbeslissingen voor de LNG Breakbulkterminal in Rotterdam en realisatie van LNG bunker/tankstations. 3

4 2015: focus op sterke en innovatieve economie In het DEF-programma ligt de focus van de activiteiten op pijler drie van het RCI-beleid: een sterke en innovatieve economie in Rotterdam. Daarvoor organiseert Deltalinqs Energy Forum projecten met bedrijven, kennisinstellingen en overheden. In 2015 gaat de aandacht vooral naar: levering aan stad en regio van industriële restwarmte, stoomuitwisseling binnen de industrie en hergebruik van CO 2 in de glastuinbouw (Deltaplan Energie Infrastructuur), wat gaat leiden tot meer energiebesparing en verbetering van de luchtkwaliteit; toepassing van LNG en waterstof voor schone mobiliteit; versterking van de circulaire en biobased economy en het clean tech cluster (in samenwerking met Havenbedrijf en de Clean Tech Delta); Met deze activiteiten levert DEF ook een bijdrage aan de andere twee pijlers voor vergroting van het aandeel duurzame energie en verbetering van de leefomgeving van de stad Rotterdam. Business Platforms voor bedrijven uit Industrie en Logistiek Deltalinqs Energy Forum is georganiseerd in vier business platforms die invulling geven aan de ambitie van het RCI. De rol van Deltalinqs in de business platforms is gericht op: het faciliteren, stimuleren en coördineren van activiteiten; het zo nodig invloed aanwenden om knelpunten in wet- en regelgeving weg te nemen; de realisatie van business plannen. Bedrijven kunnen zich aanmelden voor deelname aan een of meerdere platforms. Elk business platform heeft meerdere ambassadeurs uit het bedrijfsleven die de met elkaar vastgestelde activiteiten en projecten ondersteunen. Op 5 december 2014 ondertekenen deze ambassadeurs hiervoor namens de leden van Deltalinqs een Letter of Cooperation met de gemeente Rotterdam. Deze intentieverklaring houdt geen financiële of juridische verplichting in. Thema s Business Platforms Activiteiten/projecten Bestuur RCI Bestuur Deltalinqs Taskforce Deltalinqs Energy Forum Energie-infrastructuur Warmtelevering Ketenintegratie Kennisdeling CO 2 hergebruik LNG voor mobiliteit H 2 voor mobiliteit Biomassa Warmte/CO 2 -infra Energie Efficiency Nationaal LNG Platform Nationaal Waterstof Platform Biobased Economy Platform Samenwerking warmtelevering Uitbreiding CO 2 levering tuinbouw Systeemintegratie duurzame energie Ketenoptimalisatie projecten Uitvoering energiescans Stimuleren kennisdeling Implementatie veiligheidsprogramma Green Deal stadsdistributie Ontwikkeling LNG voor binnenvaart Dialoog over emissiereductie LNG BioLNG studie Power to gas Onderzoek LNG in treinen Ontwikkeling automotive en infra Kennisontwikkeling Implementatie veiligheidsprogramma Business cases biofuels/biochemicals Business case houtcluster Circulaire logistiek 4

5 Business Platform Warmte/CO 2 -infrastructuur, energie-efficiency en luchtkwaliteit Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Projecten 1. Samenwerking warmtelevering stad-haven-westland in Deltaplan Energie infrastructuur. 2. Uitbreiding CO 2 levering aan Westland. CCU/CCS 3. Systeemintegratie duurzame energie Verwachte resultaten Drie business cases voor warmte-uitkoppeling door de industrie met een bijdrage aan energiebesparing en vermindering van de NO x depositie. Roadmap met inventarisatie en evt. uitbreiding van bronnen voor CO 2 levering aan Westland en CO 2 -toepassingen in andere sectoren. Final decision ROAD. Kaart met potentieel voor maximale afzet van duurzame energie met energieopslag en transportnet. 4. Ketenintegratie projecten Energiebesparing, CO 2 - en NO x -reductie door keten integratie en bijv. vermijden van gasgestookte ketels. 5. Uitvoering energiescans Ca. vier energiescans bij bedrijven met effecten op energie-efficiëntie en luchtkwaliteit. 6. Stimulering kennisdeling Demonstratie, openheid en transparantie over effecten van energiebesparing en bijdrage aan luchtkwaliteit. Ambassadeurs Bas Hennissen, Havenbedrijf Rotterdam N.V. Max van der Meer, Huntsman Holland B.V. Peter Ripson, Linde Gas Benelux B.V. Hans Schoenmakers, E.ON Benelux N.V. Bart Voet, Shell Nederland Raffinaderij B.V. 5

6 Doelen: 1. Meer energiebesparing in de keten en hogere energie-efficiëntie bij bedrijven realiseren als bijdrage aan het Nationaal Energieakkoord. 2. Luchtkwaliteit in de stad en omgeving van Rotterdam verbeteren. 3. Innovatie stimuleren. Organisatie: Samenwerking met bedrijven, toeleverende keten en RCI- partners. Activiteiten: Stimuleren, initiëren en faciliteren van energie-efficiëntie en ketenintegratie. Invulling aan Deltaplan Energie Infrastructuur en borging SER Energieakkoord. Voortgang ROAD Organiseren van DEF (expert) bijeenkomsten en ondersteunen van innovatie. Project 1 Samenwerking voor warmtelevering stad-haven-westland in Deltaplan Energie infrastructuur Doorgaan met faciliteren van conceptuele studie warmtelevering voor uitkoppeling door industriële bedrijven van restwarmte naar een common carrier in afstemming met het Havenbedrijf: Deltaplan Energie infrastructuur. Opzetten van een Projectgroep Wet- en regelgeving met als doel bespreken met de overheid en andere stakeholders voor toerekening van CO 2 credits en overheveling NO x immissie in het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) en in overleg met het Programmabureau Warmte-Koude. Project 2 Uitbreiding CO 2 -levering aan Westland Inventarisatie van andere bronnen voor CO 2 -levering. mede in het kader van het project warmtelevering. Inventarisatie mogelijkheden voor Bio-LNG en CO 2 uit biogas en ondersteuning Biosolar Cells. Ondersteuning ontwikkeling Biosolar Cells. Ontwikkelen van roadmap voor CO 2 afvang bij meerdere bronnen en CO 2 toepassingen in diverse sectoren. Het warmtenet 6

7 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Project 3 Systeemintegratie duurzame energie Uitvoering in samenwerking met 10 bedrijven uit e-sector en industrie. Maximaliseren van de afzet van duurzame energie. Bepalen van het potentieel voor het gebruiken en creëren van het bufferend vermogen van de bedrijven en clusters in de Rotterdamse haven. Verzekeren van de capaciteit, responsiveness en robuustheid van het grond- en hoogspanningsnet op basis van bovenstaande. Ontwikkelen van ten minste drie cases met bedrijven voor systeemintegratie in Rotterdam, bijvoorbeeld stoomopwekking door inzet van elektrische boilers. Project 4 Ketenintegratie Ondersteunen energie-efficiëntie, verduurzaming en systeemintegratie in de chloorketen. Ontwikkelen business case voor koelwaterproject Huntsman-Evides. Gebruik van koelwater voor verdampen ammoniakwater in verlading bij OCI. Project 5 Uitvoering energiescans (in samenwerking met NMZH en PZH) Op korte termijn concrete resultaten met energiebesparing realiseren en monitoren. Introduceren van nieuwe technologie van o.a. exposanten op de Marktplaats bij Plant One. Publiciteit geven aan best practices als voorbeeldfunctie voor bedrijven in de regio. Project 6 Stimuleren kennisdeling Stimuleren van kennisdeling op het gebied van energie-efficiëntie en luchtkwaliteit tussen bedrijven onderling en met de gemeente en regio Rotterdam, RUD s en overheid. Plant One en de RDM Campus ondersteunen met pilots en mede organiseren van events; nieuwe clean tech projecten definiëren en faciliteren. Ondersteunen van Smart Port, samenwerkingsovereenkomst tussen de Erasmus universiteit en TU Delft met het Havenbedrijf en Deltalinqs, en logistieke onderzoeksprojecten met bedrijven initiëren. 7

8 Nationaal LNG Platform Projecten 1. Implementatie veiligheidsprogramma (incidentbestrijding, PGS33-1/2/3) 2. Medewerking aan uitvoering Green Deal Zero Emission Stadsdistributie 3. Ontwikkeling LNG voor binnenvaart 4. Dialoog over emissiereductie LNG Verwachte resultaten Nieuwe Green Deal van RCI met de Rijksoverheid voor Small scale LNG met als doelstelling 5000:50:50 (trucks/binnenvaart/kustvaart) tot Borging vergunningen met betrekking tot LNG veiligheidsissues. Pilot met LNG stadsdistributie in Rotterdam. Insteekhaven bij GATE en bunkerstation in de haven. 5. BioLNG studie Kostprijsmodel BioLNG conform actieplan voor brandstoffenvisie met Rotterdam. 6. Onderzoek LNG-treinen Business case LNG-treinen. Ambassadeurs Ernest Groensmit, Vopak LNG Holding B.V. Ard-Jan Kooren, Kotug International BV 8

9 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Doel: Creëren van voorwaarden voor ontwikkelen van LNG-infrastructuur en schone mobiliteit. Organisatie: Green Deal small scale LNG verlengen (december 2014) met ministeries, NGO s, RUD s en bedrijven. In de uitvoering van de Green Deal wordt voorzien door een dagelijks bestuur, een strategische adviesgroep en zeven projectgroepen: 1. Projectgroep veiligheid 2. Projectgroep wegvervoer (stadhaven) 3. Projectgroep scheepvaart 4. Projectgroep NGO 5. Projectgroep bio-lng 6. Projectgroep werkgelegenheid 7. Projectgroep internationaal Activiteiten: Voorwaardenscheppend voor toepassing LNG in mobiliteit. Medewerking aan Borging SER Energieakkoord, Brandstoffenvisie en Uitvoeringsagenda. Kennisontwikkeling. Organisatie van vier grote platformbijeenkomsten. Project 1 Implementatie veiligheidsprogramma (incidentbestrijding, PGS33-1/2/3) In opdracht van het LNG Platform doet TNO aanvullend onderzoek naar modellering en gedrag van LNG. Met o.a. de brandweer wordt kennisuitwisseling over incidentbestrijding opgezet. Project 2 Medewerking aan uitvoering Green Deal Zero Emission Stadsdistributie Uitvoeren van pilots voor bevoorrading van winkels met stille en schonere trucks op LNG, in samenwerking met o.a. de gemeente Rotterdam en de retailmarkt, zoals Albert Heijn. Opzetten van de ontwikkeling van bakwagens voor deze trucks waarbij LNG ook als koelmedium voor de lading wordt gebruikt. Tot afspraken met de automotive industrie komen om het geluid van LNG-trucks nog verder terug te brengen. Project 3 Ontwikkeling LNG voor binnenvaart Ondersteuning Nederlandse binnenvaartsector in het kader van TENT-T programma Rijn-Main-Danube. Ondersteuning Clean Intiative Shipping. Ondersteuning ontwikkeling van LNG bunkerstations. Project 4 Dialoog over emissiereductie LNG Deze dialoog wordt in 2014 en in 2015 naar verwachting ook voortgezet via de ministeries en de uitvoeringsagenda van de Brandstoffenvisie. Project 5 Studie BioLNG Ontwikkeling van een transparant kostprijsmodel om fluctuaties in prijsontwikkeling met biotickets te voorkomen. Onderzoek LNG-treinen Ontwikkeling van de business case voor vervanging van diesel door LNG. 9

10 Nationaal Waterstof Platform Projecten 1. Ontwikkeling Automotive en infrastructuur Verwachte resultaten Marktstudie vraag en aanbod waterstof/ elektrisch rijden en power to gas. In Rotterdam rijden eind 2015 zes bussen, meer dan zes personenauto s en zeker één bestelwagen op waterstof. Daarmee loopt Rotterdam voorop in Nederland. Ook werken we, na het huidige waterstoftankstation in Rhoon langs de A15, aan de komst van meerdere tankpunten voor waterstof. 2. Kennisontwikkeling Prototype utiliteit voertuig en vrachtauto op waterstof voorgesteld in Rotterdam. 3. Ontwikkeling veiligheid, compliance en duurzaamheid Green Deal met de Rijksoverheid voor waterstof voor schone mobiliteit, met Rotterdam als voortrekker voor 2000 auto s, 100 bussen, 100 trucks, 500 bestelauto s en 20 tankpunten in Inclusief veiligheidsprogramma. Ambassadeur Jaap Hoogcarspel, Air Liquide Industrie B.V. Jan Overdevest, Waalhaven Group 10

11 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Doel: Creëren van voorwaarden voor ontwikkelen van waterstof infrastructuur en schone mobiliteit. Organisatie: Opzetten van een Green deal met ministeries van I&M en EZ, NGO s, RUD s en bedrijven in samenwerking met waterstofregio s in Nederland. Gekozen is voor een matrixorganisatie met mobiliteiten en thema s: 1. Mobiliteiten zijn: bussen, personenauto s, vracht- en bestelwagens, infrastructuur en bijzondere toepassingen in de industrie en logistiek, zoals vorkheftrucks en in de binnenvaart. 2. Thema s zijn programmadoorsnijdende onderwerpen als: wet- en regelgeving, veiligheid, duurzaamheid en kennisontwikkeling met MKB s en automotive industrie. Activiteiten: Onderzoeken van de mogelijkheden voor inzet van waterstof in voertuigen, in het kader van de binnenstedelijke milieuzonering voor verbetering van de lucht kwaliteit Voorwaardenscheppend voor mobiliteit op waterstof, met betrekking tot bovengenoemde thema s. Medewerking aan borging SER Energieakkoord, Brandstoffenvisie en Uitvoeringsagenda. Organisatie van vier platformbijeenkomsten. Stimuleren van mobiliteit en uitvoeren van marktverkenningen: A. invoering van bussen op waterstof (I&M tender voor RET en Arriva); B. introductie van (kleine) bestelauto s in de regio; C. ontwikkeling van vrachtauto op waterstof; D. onderzoeken van waterstof voor de binnenvaart; E. initiëring toepassing van vorkheftrucks op waterstof; F. ontwikkelen van infra en tankstations. Project 1 Ontwikkeling Automotive en Infrastructuur Faciliteren van het ontwikkelen en opzetten van het distributiecentra (DC) concept in Rotterdam.. Toepassing van waterstof in logistieke sector: A. ontwikkelen van pilot met containertransport in de Botlek met Waalhaven Group; B. waterstofsuppletie voor diesel in de binnenvaart, voor schonere verbranding. Verder ontwikkelen van infrastructuur voor tankpunten en stimuleren van inzet bussen en van vrachtvervoer voor stadsdistributie. Verder ontwikkelen van Power-to-Gas en invoeden waterstof in het aardgasnet met o.a. Stedin. Project 2 Kennisontwikkeling Faciliteren van de ontwikkeling voor utiliteitsvoertuigen met MKB, op basis van huidige vuilniswagen op waterstof. Ontwikkeling van vrachtauto op waterstof met o.a. VDL. Ontwikkelen service centrum, waarschijnlijk met Roteb, RET en de vakgroep Automotive van de Hogeschool Rotterdam. Project 3 Ontwikkeling veiligheid, compliance en duurzaamheid Medewerking aan implementatie veiligheidsprogramma (incidentbestrijding, PGS35); Ondersteunen van productiemogelijkheden voor duurzame waterstof. 11

12 Biobased Economy Platform Projecten 1. Ontwikkelen business cases voor biofuels/biochemicals en creëren van consortia in Rotterdam. 2. Ontwikkelen van business case voor het houtcluster. 3. Initiëren van onderzoeken op het gebied van de circulaire economie in relatie tot logistiek. Verwachte resultaten. Business cases voor isobutanol en andere biofuels/ biochemicals. Houtcluster op de Maasvlakte.met torrificatieplant en biomassa logistiek. SmartPort onderzoek met medewerking van bedrijven en EUR/TUD. Ambassadeur: Robine Koning, Abengoa Bioenergy Netherlands B.V. Matthijs Pelsma, EMO B.V. 12

13 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 Doel: Stimuleren van de circulaire en biobased economy en het clean tech cluster. Organisatie Een nauwe samenwerking en afstemming met bedrijven, Havenbedrijf, Provincie Zuid-Holland, BBE Zuidvleugel, Rotterdam Partners en Clean Tech Delta is hiervoor nodig. Activiteiten Ondersteunen van de ontwikkeling van business cases gericht op biofuels/ biochemicals op bijv. het E-terrein op de Maasvlakte, in samenwerking met CTD, Rotterdam Partners, BBE Zuidvleugel en Havenbedrijf Ondersteunen van houtcluster in Rotterdam met biomassaprojecten. Ondersteunen van initiatieven gericht op logistiek en circulaire economie in het HIC in samenwerking met het Havenbedrijf. Project 1 Ontwikkelen business cases voor biofuels/biochemicals en creëren van consortia in Rotterdam Faciliteren haalbaarheidsstudie Isobutanolproject voor toepassing in de Rotterdamse haven. Identificeren van een strategische partner(s) voor de productie van biofuels (bijv. biomethanol) uit hout met mogelijk gebruik van NER300 subsidie. Faciliteren van de productie van biofuels uit reststromen. Ondersteunen onderzoek naar algengroei en vergisting en bioraffinage in de Slufter. Project 2 Ontwikkelingen van business cases voor het houtcluster. Ontwikkelen van een houtcluster logistiek op de Maasvlakte met EMO, GDF, E.ON en andere partners voor bijv. BioLAT (logistieke keten houtsnippers), Bioforce (torrificatieplant) en eventueel bovenstaande projecten Ontwikkelen van business case voor biomassa energiecentrale en warmtelevering Project 3 Initiëren van onderzoeken op het gebied van de circulaire economie in relatie tot logistiek. Onderzoek naar optimalisatie van de logistiek door grondstoffen, afval en/ of biomassa te verschepen en transport met lege containers en schepen te voorkomen, mogelijk in het kader van Smartport en Greenport-Mainport. 13

14 Financiering Business Platform Het programma van Deltalinqs Energy Forum is gericht op de economische en maatschappelijke doelstellingen voor de Rotterdamse regio: versterking van de economie, innovatie en werkgelegenheid; maatschappelijke ontwikkeling en cohesie tussen stad en haven; verbetering van de milieuprestaties en verduurzaming van Rotterdam Het DEF-programma wordt gefinancierd door bijdragen vanuit de bedrijven, uit subsidies en uit een toelage vanuit de gemeente Rotterdam. De voor 2015 benodigde financiering is als volgt verdeeld over de projecten in de Business Platforms. Gemeente Rotterdam Derden Algemeen ,- Warmte/CO 2 infra en luchtkwaliteit , ,- Nationaal LNG Platform , ,- Nationaal H2 Platform , ,- Biomassa , ,- Totaal , ,- De positie Algemeen omvat het programmamanagement om de business platforms draaiende te houden. De inzet wordt volledig betaald door de deelnemende bedrijven. De verhouding tussen de voorgestelde toelage van gemeente Rotterdam en de contra-financiering door derden, bestaande uit contributies van bedrijven en subsidies, is samengevat: Financiering Bijdrage 2015 Bedrijven ,- Rijk ,- Gemeente Rotterdam ,- De contra-financiering van bedrijven bestaat o.a. uit bijdragen voor het DEF-Lidmaatschap, voor deelname in LNG en H2 platform en voor deelname in specifieke projecten. De Rijksbijdrage wordt bijvoorbeeld verkregen voor het LNG-veiligheidsprogramma, het kwartiermaken en opzetten van pilots voor het waterstofplatform en voor specifiek gewenste projecten. Door de bijdrage van gemeente Rotterdam en de contributies van het DEF-netwerk kunnen de RCI-doelstellingen in het DEF-programma uitgevoerd worden en kunnen meer middelen van derden worden verkregen. Bovendien is er een multiplier effect van >10. Tot einde 2014 waren de volgende kapitaal investeringen tot stand gekomen: LNG breakbulk terminal: 80 miljoen Bioforce: 15 miljoen Stoompijp: 10 miljoen LNG large scale calibration unit: 4 miljoen H2 tankstation in Rhoon: 2 miljoen Totaal 111 miljoen 14

15 Deltalinqs Energy Forum PROGRAMMA 2015 De betekenis van Deltalinqs Energy Forum Het kennisnetwerk Deltalinqs Energy Forum (DEF) verenigt de deelnemende bedrijven uit de industrie, de haven/ logistieke sector en de energiesector in business platforms. Individuele bedrijven kiezen zelf of en aan welke business platforms, activiteiten of projectgroepen zij deelnemen. De business platforms kennen een publiek-private samenwerking met stakeholders, zoals vertegenwoordigers van ministeries, omringende gemeenten en milieugroeperingen, en MKB bedrijven uit de toeleverende keten, in projectgroepen en door participatie aan bijeenkomsten. DEF werkt in nauwe afstemming samen met het Havenbedrijf en de gemeente aan bijvoorbeeld het Deltaplan Energie Infrastructuur en aan small scale LNG. Voor innovatie en stimulering vindt afstemming plaats met Clean Tech Delta en Rotterdam Partners, in samenspraak met Innovation Quarter. Deelname van bedrijven aan de business platforms biedt door een bundeling van belangen de mogelijkheid om sneller business cases te ontwikkelen. Door deze samenwerking kunnen de randvoorwaarden voor de business cases richting de overheid verduidelijkt worden. De business platforms richten zich ook op het genereren van aanvullende geldstromen voor participanten in de vastgestelde ontwikkeltrajecten. De projecten die hieruit voortkomen, dragen bij aan de kwaliteit van de leefomgeving en de economie. Niet te onderschatten is ook de lobby-agenda richting Den Haag en Brussel voor subsidiëring van onderzoekstrajecten van consortia. Een grondslag voor overheidssubsidie uit Nederland of Europa is dat meer bedrijven toegang krijgen tot de ontwikkelde kennis. Hiervoor zijn de business platforms van Deltalinqs Energy Forum goed toegerust. Als representatieve organisatie ziet Deltalinqs het als haar taak om bedrijven bij elkaar te brengen voor deelname in projecten die de ambities van stad en haven ondersteunen. 15

16 Bezoekadres Deltalinqs: Havennummer 2235 PortCity II, 4e etage, Waalhaven Z.z JH Rotterdam, Postadres Deltalinqs: Postbus JE Rotterdam. Contact Deltalinqs T Secretariaat DEF T E

ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY

ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY ROTTERDAM WORLDCLASS MAINPORT, FRONTRUNNER IN ENERGY Performance Inhoud Duurzame groei: economie, milieu en werkgelegenheid 4 Deltalinqs Energy Forum 6 Meesturen in Business Platforms 8 RCI Actieplan Energie

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 1 PROVINCIE BRABANT BELANGRIJK VOOR ROTTERDAM! Rotterdam-Noord-Brabant:

Nadere informatie

Safety Deal LNG. Ministerie Infrastructuur & Milieu en Nationaal LNG Platform. Den Haag - 10 februari 2015

Safety Deal LNG. Ministerie Infrastructuur & Milieu en Nationaal LNG Platform. Den Haag - 10 februari 2015 Safety Deal LNG Ministerie Infrastructuur & Milieu en Nationaal LNG Platform Den Haag - 10 februari 2015 Thema s platform 1. Toelichting Nationaal LNG Platform Ulco Vermeulen 2. Toelichting Nationaal LNG

Nadere informatie

volgens HbR zelfs verder Rotterdam

volgens HbR zelfs verder Rotterdam Heel Rijnmond één grote keten? Havenbedrijf Rotterdam Sandra Prenger 1 Heel Rijnmond industrial area logistics hub metropolitan area distribution volgens HbR zelfs verder Rotterdam Inhoud Havenvisie 2030

Nadere informatie

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Biopark Terneuzen Duurzame havens Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Terneuzen Diepgang 12,50 meter Oppervlakte circa 2100 ha Ports of Vlissingen and Terneuzen Vlissingen Diepgang

Nadere informatie

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities André de Groot gemeente Rotterdam, programma Versnelling010 27 januari 2015 Opbouw stedelijk programma Duurzaam Groene, gezonde en veerkrachtige stad

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M

Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M Bekend? Wie van aanwezigen heeft gehoord van de duurzame brandstoffenmix? Opzet presentatie Terugblik: energieakkoord, visie & actieprogramma brandstoffenmix

Nadere informatie

WARMTE IS HOT VISIE, KANSEN EN ONTWIKKELING. Sjaak Verburg Pipeliner terugkomdag, 18 november 2015

WARMTE IS HOT VISIE, KANSEN EN ONTWIKKELING. Sjaak Verburg Pipeliner terugkomdag, 18 november 2015 WARMTE IS HOT VISIE, KANSEN EN ONTWIKKELING Sjaak Verburg Pipeliner terugkomdag, Inhoud: In het komende half uur: Korte introductie; Rotterdamse haven, Havenbedrijf Rotterdam en pijpleidingen Deltaplan

Nadere informatie

Haags Warmtebedrijf Tussenrapportage 12 maart 2014

Haags Warmtebedrijf Tussenrapportage 12 maart 2014 Haags Warmtebedrijf Tussenrapportage 12 maart 2014 Waar staan we? Plan van aanpak 12 november 2013 vastgesteld Vooronderzoeken in volle gang: Vooronderzoek gesprekken Eneco en E.on Technische visie toekomstig

Nadere informatie

organisatie Deltalinqs

organisatie Deltalinqs Frank Lloyd Wright E - noses network E - nose organisatie Deltalinqs 14 kernsectoren (nieuwe situatie) voorzitter Deltalinqs (bestuur) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Chemie Olieraffinage Natte bulk Utility

Nadere informatie

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Doelstellingen - Mondiaal Parijs-akkoord: Well below 2 degrees. Mondiaal circa 50% emissiereductie nodig in

Nadere informatie

Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam. Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet

Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam. Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet Openbare samenvatting Delft, oktober 2012 Opgesteld door: A. (Ab)

Nadere informatie

Introductie. ir. Frank Rieck

Introductie. ir. Frank Rieck Schone mobiliteit vanuit marktperspectief Sprekers: Frank Rieck, Hogeschool Rotterdam John Akkerhuis, Gemeentewerken Rotterdam Otto Friebel, Van Gansewinkel Ad van Merrienboer, VDL Bus&Coaches Time keeper:

Nadere informatie

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie Alex Ouwehand Directeur NMZH CO2 emission CO2 reduction Ambities klimaat en energie EU en Rijk 2020 : 20 % CO 2 -reductie (tov 1990),

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

NEW BUSINESS. Guy Konings

NEW BUSINESS. Guy Konings 2015 Guy Konings Stedin is verantwoordelijk voor transport van gas en elektriciteit in West Nederland Onze missie: Altijd energie voor onze klanten, vandaag en morgen. Simpel, betaalbaar en duurzaam KERNGETALLEN

Nadere informatie

Nationaal LNG Platform. Ger van Tongeren Voorzitter Nationaal LNG Platform 20 november DCMR

Nationaal LNG Platform. Ger van Tongeren Voorzitter Nationaal LNG Platform 20 november DCMR Nationaal LNG Platform Ger van Tongeren Voorzitter Nationaal LNG Platform 20 november DCMR Actuele ontwikkelingen SER borgingscommissie brandstof visie & actieplan Green Deal Rijn en Wadden: Nu en in de

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Platform Toekomstbestendige Mobiliteit. PTM-H2 Rijden-op-Waterstof Extra bijeenkomst ihkv PTM-dag 17 juni Een initiatief van

Platform Toekomstbestendige Mobiliteit. PTM-H2 Rijden-op-Waterstof Extra bijeenkomst ihkv PTM-dag 17 juni Een initiatief van Platform Toekomstbestendige Mobiliteit PTM-H2 Rijden-op-Waterstof Extra bijeenkomst ihkv PTM-dag 17 juni 2016 Een initiatief van Agenda 12.00-13.00 (incl. lunch) RAI Vereniging Amsterdam 1. Opening, rondvraag

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Julia Williams 27 Januari 2015 2 Elektrisch Rijden: Een brede innovatie (transportmiddelen, energie, smart grids, gedrag etc.) die vooral plaatsvindt in de markt.

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

LNG aan Rijn en Waal. Van het Euregio-project 2014 naar een Interreg Va projectaanvraag. Supported by

LNG aan Rijn en Waal. Van het Euregio-project 2014 naar een Interreg Va projectaanvraag. Supported by LNG aan Rijn en Waal Van het Euregio-project 2014 naar een Interreg Va projectaanvraag Supported by LNG aan Rijn en Waal Project binnen Interreg IVa programma van Euregio Rijn-Waal Projectduur: Februari

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 2013 2014 2015 2017 / 2018 10-pagers functionaliteiten: - beleidsverkenning INEK: integraal nationaal energie en klimaat plan - bestuurlijk stuk (TK) - alle lidstaten

Nadere informatie

Rotterdam Climate Proof

Rotterdam Climate Proof Rotterdam Climate Proof Connecting water with opportunities in a delta city John Jacobs Rotterdam Climate Proof RCI: PUBLIEK PRIVAAT PARTNERSHIP RCI & ROTTERDAM CLIMATE PROOF DOELEN RCI 50% CO2-reductie

Nadere informatie

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Jaarcongres Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, Venlo, 5 oktober 2012 Hans Smits, CEO Havenbedrijf Rotterdam N.V. 1 Haven Rotterdam in cijfers

Nadere informatie

Gewijzigd Statenvoorstel

Gewijzigd Statenvoorstel Gewijzigd Statenvoorstel vergadering Mei 2017 Nummer 7005 Onderwerp Financiële bijdrage voor Waste to Chemicals en het chemie- en industriecluster in Zuid-Holland. Vergaderdatum GS: 18 april 2017 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie Irene Mouthaan, themaleider Bio-based Economy, directie Industrie & Handel, ministerie van LNV en IPE 0 Opbouw Presentatie Bio-based Economy

Nadere informatie

Goevaers Consultancy. Geluid Trillingen en luchtkwaliteit Wat kan de Green Deal aanpak doen? 9 november 2016

Goevaers Consultancy. Geluid Trillingen en luchtkwaliteit Wat kan de Green Deal aanpak doen? 9 november 2016 GC Goevaers Consultancy Geluid Trillingen en luchtkwaliteit Wat kan de Green Deal aanpak doen? 9 november 2016 Onderwerpen Wie ben ik? Wat is een Green Deal? Wat is duurzame logistiek? Duurzaam vrachtvervoer

Nadere informatie

Alternatieve brandstoffen en tunnelveiligheid

Alternatieve brandstoffen en tunnelveiligheid Alternatieve brandstoffen en tunnelveiligheid Brandstoffenmix visie Clean Power for transport package / Alternative Fuels Infrastructure directive Hoe ver zijn wij? Nationale kaders SER Energieakkoord

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

SPECIAL DECEMBER 2015 Onze aanpak richt zich op identificeren van ketenpartners. Inzet bedrijven nodig voor doelen klimaat- en energieakkoord

SPECIAL DECEMBER 2015 Onze aanpak richt zich op identificeren van ketenpartners. Inzet bedrijven nodig voor doelen klimaat- en energieakkoord MAILINQS SPECIAL DECEMBER 2015 Onze aanpak richt zich op identificeren van ketenpartners. LETTERS OF COOPERATION 2016 Vrijdag 4 december 2015 tekenden Adriaan Visser, wethouder Haven, Steven Lak, voorzitter

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Jan van der Zande. Wageningen, 6 december 2007

Jan van der Zande. Wageningen, 6 december 2007 Jan van der Zande Wageningen, 6 december 2007 Haven industrieel complex Rotterdam Grote dominantie van fossiele grondstoffen, producten en halfproducten Opkomst biofuels (opslag en productie) Rotterdam

Nadere informatie

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 1 Doel Havenvisie 2030 Richting geven aan de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse mainport. Zekerheid en perspectief bieden aan klanten, burgers, overheden

Nadere informatie

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

De Biobased Economy in de Zuidvleugel De Biobased Economy in de Zuidvleugel Wat is er nodig om de biobased-economy in de Zuidvleugel een impuls te geven? 17 1 13, Douwe-Frits Broens LEI: Biobased Economics - financiële en milieudoelen halen

Nadere informatie

Carrousel Drechtsteden Fysiek

Carrousel Drechtsteden Fysiek Carrousel Drechtsteden Fysiek Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Alblasserdam 2 oktober 2012 Proces Zuidvleugel: Economische Agenda Zuidvleugel November 2011: Economische Agenda

Nadere informatie

Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid

Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid Hoe gaan we Slim en Schoon door de Stad? Stimuleren en faciliteren vanuit de overheid Carin Biegnolé C O N V E R S I O N P L AT F O R M S V O O R K O P L O P E R S U Hogeschool Utrecht Hogeschool van Amsterdam

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide Informatiebijeenkomst schone scheepvaart SHIP, 1 november Henri van der Weide Vluchtige organische stoffen (VOS), geur van lading en geluid bij overslag Kooldioxide (CO2),Stikstofoxiden (NO X), Zwaveloxiden

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9.1 Proces en borging Partijen hebben een groene groei -agenda opgesteld met perspectieven voor de lange termijn en maatregelen voor de korte termijn. In totaal worden

Nadere informatie

Schone logistiek voor de circulaire economie. Een visie als opmaat naar een green deal

Schone logistiek voor de circulaire economie. Een visie als opmaat naar een green deal Schone logistiek voor de circulaire economie Een visie als opmaat naar een green deal 2 SCHONE LOGISTIEK VOOR DE CIRCULAIRE ECONOMIE Wij, de deelmarkt afvalstoffentransport van Transport en Logistiek Nederland,

Nadere informatie

De groene delta van Nijmegen

De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions Workshop GDF SUEZ LNG Solutions - 10 oktober 2014 Leon Sluiman Manager operations & Technology De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions WAT IS LNG LNG: HET PRODUCT Vloeibaar

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit

Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit Duurzame brandstofmix transport visie en actieagenda Els de Wit Ministerie IenM 141216 Waarom? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 16 december 2016

Nadere informatie

LETTERS OF COOPERATION 2017

LETTERS OF COOPERATION 2017 MAILINQS SPECIAL DECEMBER 2016 COALITION OF THE WILLING GOUDEN VIJFHOEK De partners in het Rotterdam Climate Initiative - gemeente, DCMR, Havenbedrijf en Deltalinqs zijn verheugd over de verbreding van

Nadere informatie

Model Stedelijke Distributie voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Model Stedelijke Distributie voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Model Stedelijke Distributie Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving

Nadere informatie

Financiën. Omschrijving activiteit Bedrag in (x 1.000) Toelichting

Financiën. Omschrijving activiteit Bedrag in (x 1.000) Toelichting Financiën Omschrijving activiteit Bedrag in (x 1.000) Toelichting Programmamanagement Pilotsite Helicon Media / communicatie Projectplan / strategie Ondersteuning subsidies Algemene kosten Totaal 523 385

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen. A. Visser Maart 2015

Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen. A. Visser Maart 2015 Mest: de melkkoe voor de productie van grondstoffen A. Visser Maart 2015 André Visser Sinds 1999 bij Royal HaskoningDHV Actief op het vlak duurzaamheid en circulaire economie - energiefabriek - grondstoffenfabriek

Nadere informatie

Rotterdam en de kracht van het achterland. Oss, 6 april 2011

Rotterdam en de kracht van het achterland. Oss, 6 april 2011 Rotterdam en de kracht van het achterland Oss, 6 april 2011 Inhoud Containerontwikkeling Rotterdam Achterlandstrategie Logistiek knooppunten 2 Ontwikkeling overslagvolume 30 2008 2009 2010 25 20 15 10

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft Klimaatneutrale gemeenten Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Zou het niet prachtig zijn als

Zou het niet prachtig zijn als , YouCongres 2014 6-2-2014 Zou het niet prachtig zijn als YouCongres 6 feb 2014 Duurzame infra: ambities van opdrachtgevers ProRail wil in 2020 de energie-efficiency met 30 procent verbeterd hebben ten

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Factsheet Bedrijvenbeleid/topsectoren Doel Contactpersoon Ministerie EL&I: Dhr. M. Snippe??? Factsheet Gebiedsagenda Zuidvleugel Doel Contactpersoon Factsheet

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Cees Jan Asselbergs directeur. ondergronds bouwen 17 juni 2011

Cees Jan Asselbergs directeur. ondergronds bouwen 17 juni 2011 Cees Jan Asselbergs directeur ondergronds bouwen 17 juni 2011 organisatie Deltalinqs 14 kernsectoren (nieuwe situatie) voorzitter Deltalinqs (bestuur) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Chemie Olieraffinage

Nadere informatie

Initiatieven Mourik Industrie

Initiatieven Mourik Industrie Initiatieven Mourik Industrie Mourik Services gaat voor CO2-Management Certificering op de CO2-Prestatieladder in de industriebranche Pagina 1 van 7 Mourik Services B.V. Postbus 1202, 3180 AE Rozenburg

Nadere informatie

Cruciaal voor behalen doelen Brandstofvisie

Cruciaal voor behalen doelen Brandstofvisie Waterstof Elektrisch Cruciaal voor behalen doelen Brandstofvisie Chris van Dijk RAI Vereniging H2NL, Den Haag, EU CO 2 -emissies: personenauto s en lichte bestelwagens Bron: ACEA 2016 2 Europees CO 2 bronbeleid

Nadere informatie

11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export

11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export 11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export 11.1 Ambitie In 2030 neemt Nederland, op weg naar een duurzame energiehuishouding in 2050, een top 10-positie in op de Mondiale CleanTech-ranking.

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven Duurzame mobiliteit in de stad TNO Sustainable Transport & Logistics 2 Inhoud De uitdaging Veel om uit te kiezen: het palet aan mogelijke oplossingen Niet of-of maar en-en: bijdragen van heel veel oplossingen

Nadere informatie

Nederland Nationaal Waterstof Platform. Concept voorstel werkprogramma Coördinatie groep OV. Bijeenkomst 7 juni 2016 NWP

Nederland Nationaal Waterstof Platform. Concept voorstel werkprogramma Coördinatie groep OV. Bijeenkomst 7 juni 2016 NWP Nederland Nationaal Waterstof Platform Concept voorstel werkprogramma Coördinatie groep OV Bijeenkomst 7 juni 2016 NWP 1 Welkom leden en belangstellenden Coordinatiegroep Inhoud presentatie Huidige deelnemers

Nadere informatie

Duurzaamheid.. the key for future success!

Duurzaamheid.. the key for future success! Duurzaamheid.. the key for future success! 2 Visie op duurzaamheid o Noodzakelijk voor onze license to operate en groei mogelijk te maken. o Creëren van toegevoegde waarde voor bedrijvigheid, klanten en

Nadere informatie

Wat is voor ons duurzaam bouwen? Hoe kunnen wij daaraan bijdragen? Wat kunnen wij daaraan bijdragen?

Wat is voor ons duurzaam bouwen? Hoe kunnen wij daaraan bijdragen? Wat kunnen wij daaraan bijdragen? Wat is voor ons duurzaam bouwen? Duurzaam bouwen is het op milieubewuste wijze ontwikkelen van de gebouwde omgeving, die de wensen van gebruikers en veranderingen in tijd kan verwerken. Hoe kunnen wij

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE Een nieuwe ambitie in energie Verschuiving focus Noordwest-Europese markt naar regio Zuid-Holland Van elektriciteitsproductie naar energie Regionale binding MPP3 in nauwe

Nadere informatie

Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid

Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris

Nadere informatie

Amsterdam 9 mei 2017 Guy Konings, Joulz

Amsterdam 9 mei 2017 Guy Konings, Joulz RAI PTM - bijeenkomst Amsterdam 9 mei 2017 Guy Konings, Joulz 1 Stedin Netbeheer is verantwoordelijk voor het transport van gas en elektriciteit in West Nederland Onze missie: duurzame energie voor iedereen

Nadere informatie

TEN-T/CEF transport. Informatiebijeenkomst DKTI-transport. Vervoer over water, spoor, weg en door de lucht voor een sterk EUROPA

TEN-T/CEF transport. Informatiebijeenkomst DKTI-transport. Vervoer over water, spoor, weg en door de lucht voor een sterk EUROPA Vervoer over water, spoor, weg en door de lucht voor een sterk EUROPA TEN-T/CEF transport Informatiebijeenkomst DKTI-transport Financiering van duurzame mobiliteit projecten Wim Vergeer, 5 september 2017

Nadere informatie

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft Lerende gebouwen meer comfort & minder energie 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft 2 e Expert meeting Thermisch Actieve Gebouwen, woensdag 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Smart Delta Resources Platform

Smart Delta Resources Platform Platform Slimme Energie & Grondstof uitwisselingen in de Delta Regio Het resultaat van gezamenlijke inzet is groter dan de som van de individuele inspanningen 3 September 2015 Ger Spork, Program Manager

Nadere informatie

Samenwerking in de Delta. Jaap Jelle Feenstra Hoofd Public Affairs HbR 29 nov 2012

Samenwerking in de Delta. Jaap Jelle Feenstra Hoofd Public Affairs HbR 29 nov 2012 Samenwerking in de Delta. Jaap Jelle Feenstra Hoofd Public Affairs HbR 29 nov 2012 Haven- en Industrie Complex = HIC Mainport Rotterdam incl Dordrecht + Waal-/Eemhaven 1 Containers Shortsea Forest products

Nadere informatie

Rotterdam, 23 mei 2013. Geachte heer Van der Touw, beste Ab,

Rotterdam, 23 mei 2013. Geachte heer Van der Touw, beste Ab, Rotterdam, 23 mei 2013 Geachte heer Van der Touw, beste Ab, Onlangs was u te gast in de RCI Board waar we spraken over de totstandkoming van het nationale energieakkoord. Inmiddels hebben wij dit onderwerp

Nadere informatie

Transitie naar duurzame mobiliteit

Transitie naar duurzame mobiliteit Transitie naar duurzame mobiliteit Dr. Harry Geerlings Erasmus Universiteit Vakgroep Bestuurskunde Doel van het project Gedeelde sence of urgency Zoeken naar prakische en innovatieve oplossingen voor de

Nadere informatie

Energy2050NL Klimaatneutraal energiesysteem. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Energy2050NL Klimaatneutraal energiesysteem. Frans Rooijers - directeur CE Delft Energy2050NL Klimaatneutraal energiesysteem Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en

Nadere informatie

Datum 18 april 2013 Betreft Wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving in de Biobased

Datum 18 april 2013 Betreft Wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving in de Biobased > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

De gemeenteraad. Ontwerpbesluit

De gemeenteraad. Ontwerpbesluit De gemeenteraad Ontwerpbesluit OPSCHRIFT Vergadering van 25 april 2016 Besluit nummer: 2016_GR_00411 Onderwerp: Engagementsverklaring 'Ontwikkeling van een Cleantech Cluster Regio Gent' en Kadertekst maart

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Elektrische distributie in NL 'N Update & pilot resultaten

Elektrische distributie in NL 'N Update & pilot resultaten Elektrische distributie in NL 'N Update & pilot resultaten Laundry Experience Event 17 March 2017 Content 1. Elektrificatie in NL 2. Visie overheid en de G4 3. Uitkomsten pilots 1. Geschikte marktsegmenten

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Overzicht Subsidies LNG Retrofit Kennis en Expertise Centrum LNG in de binnenvaart

Overzicht Subsidies LNG Retrofit Kennis en Expertise Centrum LNG in de binnenvaart Overzicht Subsidies LNG Retrofit 2015 Kennis en Expertise Centrum LNG in de binnenvaart Introductie De transitie naar LNG biedt voordelen: Positief effect op de luchtkwaliteit en leefbaarheid Investeringen

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

VDL Groep. Kracht door samenwerking. Heavy duty waterstoftoepassingen. Menno Kleingeld

VDL Groep. Kracht door samenwerking. Heavy duty waterstoftoepassingen. Menno Kleingeld VDL Groep Kracht door samenwerking Heavy duty waterstoftoepassingen Menno Kleingeld VDL Groep No-nonsens Nederlands familiebedrijf Met name gericht op de maakindustrie Wim van der Leegte: Boegbeeld Nederlandse

Nadere informatie