Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016"

Transcriptie

1 Wat voor lokale democratie wil je zijn? (workshopronde 1) Festival Lokale Democratie dr. Laurens de Graaf Amersfoort, 13 oktober 2016

2 Waarom ben jij hier?

3 Waarom zijn we hier? Hoe je kijkt, bepaalt wat je ziet!! "Reality is merely an illusion, albeit a very persistent one. - Albert Einstein - 3

4 Verder vanmiddag 1. De kwaliteiten van de lokale democratie 2. Zelf aan het werk 3. Highlights uit het onderzoek 4. De democratiethermometer 5. Conclusies uit het onderzoek 6. Slotreflecties

5 1. De kwaliteit van de lokale democratie Raadswerk is Maatwerk Hoe kun je als raad(slid) meer kleur geven aan de lokale democratie?

6 . Democratische kwaliteiten als insteek Aspecten van democratie 1. Inclusie 2. Burgerlijke vaardigheden & deugden 3. Invloed 4. Deliberatie 5. Legitimiteit

7 1. Democratische kwaliteiten als insteek Inclusie De stem van het individu wordt gehoord! Toegang tot democratie

8 1. Democratische kwaliteiten als insteek Burgerlijke vaardigheden en deugden Vaardigheden: deelname publiek debat Deugden: maatschappelijke betrokkenheid / verantwoordelijkheid; actieve deelname aan het publieke leven

9 1. Democratische kwaliteiten als insteek Invloed Politieke invloed die burgers claimen! Maar ook hoe overheden deze invloed inbouwen

10 1. Democratische kwaliteiten als insteek Deliberatie Rationele besluiten door publiek debat Uitwisseling argument: (evt.) mening bijstellen

11 1. Democratische kwaliteiten als insteek Legitimiteit Draagvlak voor het proces en/of de uitkomst

12

13 2. Zelf aan het werk Opdracht: bevraag elkaar! Wat kun jij vanuit jouw huidige rol in de lokale democratie doen om: 1. Inclusie 2. Burgerlijke vaardigheden en deugden 3. Invloed 4. Deliberatie en/of 5. Legitimiteit Te stimuleren?

14 2. Zelf aan het werk Bevraag elkaar: Wat kun jij doen om aspecten van democratie te stimuleren? Aspecten van democratie Inclusie Burgerlijke vaardigheden & deugden Invloed Deliberatie Legitimiteit Betekenis De stem van het individu wordt gehoord (openheid, diverse meningen). Toegang. Vaardigheden: bijvoorbeeld deelnemen aan een publiek debat, maar ook het voorzitten van een vergadering Deugden: o.a. maatschappelijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid of actieve deelname aan het publieke leven Politieke invloed die burgers claimen; ook kunnen overheden dit zelf inbouwen in een proces. Rationele beslissingen op basis van het publiek debat; het uitwisselen van argumenten en op basis daarvan (eventueel) van mening veranderen Draagvlak voor het proces en/of de uitkomst

15 2. Zelf aan het werk Korte terugkoppeling

16 2. Democratische kwaliteiten als insteek Aspecten van democratie Inclusie Te herkennen in democratietheorie: Deliberatieve en directe Burgerlijke Participatieve vaardigheden & deugden Invloed Deliberatie Legitimiteit Participatieve en directe Deliberatieve en lottocratie Participatieve

17 3. Highlights uit het onderzoek Vijf cases: jaar Burgerparticipatie in Eindhoven 2. Twee referenda in Groningen 3. Overheidsparticipatie in Tilburg 4. G1000 in Amersfoort 5. Participatief begroten in Dordrecht Steeds heen en weer met wetenschappelijke literatuur

18 4. democratiethermometer 10 jaar Burgerparticipatie in Eindhoven 1. Drie generaties burgerparticipatie: herken verschillende vormen van burgerparticipatie wat is wenselijke of passende rolverdeling? 2. Bepaal als gemeenteraad in een vroeg stadium hoe belangrijk burgerparticipatie is en hoe die zich verhoudt tot de vertegenwoordigende democratie. Burgerparticipatie is meer dan een (beleids)instrument. 3. Raad: naast politiek debat ook reflecteren op functioneren van de eigen lokale democratie.

19 4. democratiethermometer Lokale Referenda in Groningen 1. Stel een referendumverordening op, met helder omschreven rollen van college, burgemeester, raadsleden en een onafhankelijke scheidsrechter. 2. Handel op basis van die verordening, en indien noodzakelijk corrigeer elkaar. 3. Wees helder in het gedrag: is het referendum een politiek instrument of is het een instrument voor burgerbetrokkenheid? 4. Geef vooraf aan hoe zal worden omgegaan met de uitslag van een geldig referendum. 5. Meer algemeen: maak een heldere keuze ten aanzien van het type burgerparticipatie dat de raad wil: accent op meebeslissen (dan zijn referenda nuttig), of op deliberatie, dialoog en samenwerken.

20 4. democratiethermometer Overheidsparticipatie in Tilburg 1. Probeer eerder betrokken te raken bij burgerinitiatieven om goed geïnformeerd te zijn; 2. Stel heldere kaders laat dan los ; 3. Maak experimenteer- en leerruimte: blik af en toe eens terug met burgers en trek samen lessen.

21 4. democratiethermometer Uit de casus G1000 in Amersfoort 1. Voorafgaand aan G1000: helderheid over wat er precies met de uitkomsten van het proces moet gebeuren en wie hiervoor verantwoordelijk is. Als dit duidelijk is kan Eigenaarschap ontstaan wat anders zou ontbreken. 2. Deliberatie speelt grote rol. Het collectief moet centraal staan in een dialoog waar iedere deelnemer open minded in zou moeten staan. Voor raadsleden betekent dit dat zij zichzelf moeten behoeden voor hun reflexen als politicus, die er voor zullen zorgen dat zij eerder in verschillen dan in overeenkomsten denken. Men moet een open houding aannemen, waarin ruimte is voor uitwisseling van argumenten; partijen moeten elkaar versterken in plaats van bevechten, zodat een groter geheel dan de som der delen ontstaat.

22 4. democratiethermometer Participatief Begroten in Dordrecht 1. Raad vraag jezelf af: is er onder (betrokken) burgers wel behoefte aan participatief begroten? Zijn ze ten minste bereid daaraan mee te werken? Hoe staan burgers tegenover de gemeente? Als er weinig vertrouwen is, of als mensen zelfs negatief zijn, zullen goede bedoelingen al snel verkeerd geïnterpreteerd worden. 2. Wie participatief begroten instrumenteel inzet, zal van een koude kermis thuiskomen. 3. De raad zou erop kunnen toezien, dat de manieren van werken in de buurt aansluiten bij de leefwereld van de bewoners. In Dordrecht bleek, dat diverse werkmethoden te hoog gegrepen waren voor veel burgers.

23 4. Democratiethermometer

24 5. Conclusies uit het onderzoek 1. Raad: maak een foto van je eigen lokale democratie. Hoe is het gesteld met je eigen lokale democratie? Wat voor lokale democratie wil je zijn? 2. Meng - waar mogelijk andere vormen van democratie bij de bestaande representatieve democratie. 3. Raad: benoem steeds hierbij je kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol.

25 5. Conclusies uit het onderzoek Aanbeveling: Vermijd politiek dogmatische discussies! Dus: niet in gesprek over (on)wenselijkheid van referenda, burgerparticipatie, overheidsparticipatie, G1000, participatief begroten etc., Ga onderling en met de samenleving in gesprek over de kwaliteit van de eigen lokale democratie.

26 6. Slotreflecties 1. Wat kunt / gaat u hier verder mee doen? 2. Wat betekent dit voor UW rol? 3. Etc.

27

Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven. Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf

Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven. Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf Interactie in actie 3 Burgerparticipatie in Eindhoven Eindhoven, 17 september 2013 Dr. Laurens de Graaf Recente onderzoeken Interactief beleid en draagvlakontwikkeling Burgerparticipatie in Eindhoven,

Nadere informatie

De waarde van participatie

De waarde van participatie De waarde van participatie Omgevingswet Kirsten Veldhuijzen, Rob Kristel Lammers, VNG 24 september 2016 Raad op Zaterdag, Zwolle Invalshoeken De Omgevingswet Bredere context Omgevingswet Ontwikkeling samenleving

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren,

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren, Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009 Dames en heren, Een maand geleden mocht ik in Utrecht samen met vertegenwoordigers van 47 Europese landen

Nadere informatie

Raadswerk is Maatwerk. Hoe kun je als raad(slid) meer kleur geven aan de lokale democratie?

Raadswerk is Maatwerk. Hoe kun je als raad(slid) meer kleur geven aan de lokale democratie? Raadswerk is Maatwerk Hoe kun je als raad(slid) meer kleur geven aan de lokale democratie? Dr. Laurens de Graaf Dr. Linze Schaap Michael Theuns Tilburgse School voor Politiek & Bestuur 5 april 2016 Raadswerk

Nadere informatie

Wat doet de yup met Lombok? - Komst van de yup zet eensgezindheid in volkswijk onder druk.

Wat doet de yup met Lombok? - Komst van de yup zet eensgezindheid in volkswijk onder druk. Bijdrage Has Bakker 13 april 2017 Geachte voorzitter, leden van de raad, het college, Utrechters, Wat doet de yup met Lombok? - Komst van de yup zet eensgezindheid in volkswijk onder druk. Een ronkende

Nadere informatie

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren,

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren, Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016 Dames en heren, Allereerst hartelijk dank aan de Rob voor dit lezenswaardige rapport. Het doet me deugd dat de Rob zo veel punten heeft

Nadere informatie

Maatwerkdemocratie. Naar een krachtiger, trefzekere gemeenteraad als kruispunt in de lokale democratie. Denktank VNG Jaarbericht

Maatwerkdemocratie. Naar een krachtiger, trefzekere gemeenteraad als kruispunt in de lokale democratie. Denktank VNG Jaarbericht Maatwerkdemocratie Naar een krachtiger, trefzekere gemeenteraad als kruispunt in de lokale democratie Denktank VNG Jaarbericht 2015-2016 8 juni aanbieding Denktank VNG - jaarlijks - Jaarlijks wisselende

Nadere informatie

Speech VNG-voorzitter Jan van Zanen Raad op Zaterdag (Doe-dag over de omgevingswet) 16 september Alleen het gesproken woord geldt

Speech VNG-voorzitter Jan van Zanen Raad op Zaterdag (Doe-dag over de omgevingswet) 16 september Alleen het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jan van Zanen Raad op Zaterdag (Doe-dag over de omgevingswet) 16 september 2017 Alleen het gesproken woord geldt Dames en heren, Wat goed om u hier, op zaterdagmorgen te zien. Het

Nadere informatie

Raad en inwoners naar nieuwe verhoudingen. Samenvatting. Christa van Oorsouw juni 2007

Raad en inwoners naar nieuwe verhoudingen. Samenvatting. Christa van Oorsouw juni 2007 Raad en inwoners naar nieuwe verhoudingen Samenvatting Christa van Oorsouw juni 2007 Thesis in het kader van de opleiding Public Management en Policy Open Universiteit Nederland Engelse titel: City Council

Nadere informatie

Reflectie & Reflexen Bent u als raadslid toekomstbestendig? Rinske Evers, Cor Klein Heerenbrink, Jolanda Wouters

Reflectie & Reflexen Bent u als raadslid toekomstbestendig? Rinske Evers, Cor Klein Heerenbrink, Jolanda Wouters Reflectie & Reflexen Bent u als raadslid toekomstbestendig? Rinske Evers, Cor Klein Heerenbrink, Jolanda Wouters Doen we de juiste dingen? Geen Tijdperk van Veranderingen, Maar een Verandering van Tijdperken

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

Gemeente Groningen Frank Brander & Liesbeth van de Wetering

Gemeente Groningen Frank Brander & Liesbeth van de Wetering Gemeente Groningen Frank Brander & Liesbeth van de Wetering Vraag van de dag Wat is de grootste opgave in de lokale democratie? Meer vormen van directe democratie op lokaal niveau mogelijk maken Gesprekspunten

Nadere informatie

DUUR WAT HOE MATERIAAL

DUUR WAT HOE MATERIAAL DUUR WAT HOE MATERIAAL 0.00 5 min Intro begeleiders Introductie thema agressiehantering Doelen simulatiespel Toelichting rollen Introduceer jezelf en het spel Introductie begeleiders Nodig deelnemers uit

Nadere informatie

Aanwezig: Raadsleden, fractieassistenten, toekomstige raadsleden, bestuurs- en directieleden, managementteam, griffiemedewerkers.

Aanwezig: Raadsleden, fractieassistenten, toekomstige raadsleden, bestuurs- en directieleden, managementteam, griffiemedewerkers. De rol van de gemeenteraad. Verslag van de bijeenkomst d.d. 21 januari 2014. Aanwezig: Raadsleden, fractieassistenten, toekomstige raadsleden, bestuurs- en directieleden, managementteam, griffiemedewerkers.

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

Benchmark Burgerparticipatie

Benchmark Burgerparticipatie Benchmark Burgerparticipatie meten, vergelijken, leren en ontwikkelen Jaarbijeenkomst 18 juni 2012 13.00 tot 17.30 uur Stadhuis, gemeente Almere hein albeda Jaarrapport De 11 deelnemende gemeenten in beeld

Nadere informatie

Een Lokaal Referendum of niet?

Een Lokaal Referendum of niet? Een Lokaal Referendum of niet? Een eerste discussie over een lokaal in Krimpen aan den IJssel als onderdeel van burgerparticipatie. Inleiding In ons land zijn de afgelopen periode op het gebied van de

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

Minister Plasterk, Voorzitter van de gemeenteraad van de toekomst, Leden van de gemeenteraad van de toekomst,

Minister Plasterk, Voorzitter van de gemeenteraad van de toekomst, Leden van de gemeenteraad van de toekomst, Toespraak bij het aanbieden van de Brief aan de Koning door de gemeenteraad van de toekomst aan minister Plasterk donderdag 13 maart 2014 in Den Haag. Minister Plasterk, Voorzitter van de gemeenteraad

Nadere informatie

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie?

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Berenschot seminar Hoe dienend is uw gemeente? Even voorstellen Marieke Knobbe Openbaar bestuur Participatie Maaike Zunderdorp Procesmanagement Participatie

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel 23 oktober 2015 Onderwerp Initiatiefvoorstel ter instemming

Nadere informatie

Kijktip: Waar gáát dit over?

Kijktip: Waar gáát dit over? Kijktip: Waar gáát dit over? Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van twee fragmenten beantwoorden leerlingen een aantal kijkvragen en krijgen ze inzicht in de inhoud van het referendum en de motieven

Nadere informatie

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013 Samenvatting en conclusies Bart Meert Projectmanager Verkeer en Mobiliteit Imagine the result Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg

Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg Hard naar het college, zacht naar de samenleving. Julien van Ostaaijen (Tilburg University) @ostaaijen Opzet Verbindende rol van de raad onder druk Verdieping van de klassieke rollen Hard naar het college,

Nadere informatie

Plan van aanpak raadswerkgroep Burgerparticipatie en Communicatie (B&C)

Plan van aanpak raadswerkgroep Burgerparticipatie en Communicatie (B&C) Plan van aanpak raadswerkgroep Burgerparticipatie en Communicatie (B&C) Inleiding/doel De gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn vormen vanaf 1 januari 2019 de gemeente Westerkwartier. Dit betekent

Nadere informatie

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk!

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! NOTA BEWONERSPARTICIPATIE GEMEENTE BEST Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! Refnummer: INT12-0110 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Waarom bewonersparticipatie? 3 3. Maatwerk 4 4. Kaders Best

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers 5.

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

D66 INITIATIEFVOORSTEL HAAGSE REFERENDUMVERORDENING

D66 INITIATIEFVOORSTEL HAAGSE REFERENDUMVERORDENING rv 307 RIS 91131_011108 D66 INITIATIEFVOORSTEL HAAGSE REFERENDUMVERORDENING 8 november 2001 Robert van Lente Albert van der Zalm Arthur van Buitenen 1 Inleiding Op vrijdag 28 september 2001 heeft de commissie

Nadere informatie

Themabijeenkomst Burgerparticipatie. Gemeenteraad Cuijk 8 december 2014

Themabijeenkomst Burgerparticipatie. Gemeenteraad Cuijk 8 december 2014 Themabijeenkomst Burgerparticipatie Gemeenteraad Cuijk 8 december 2014 Ben van Essen: even voorstellen Senior strateeg provincie Limburg. Kernthema s: bevolkingskrimp en burgerparticipatie; Overige: Voorzitter

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers

Nadere informatie

Vorm geven aan lokale democratie

Vorm geven aan lokale democratie 1 Vorm geven aan lokale democratie BZK, Directie Democratie en Burgerschap VNG, Team Democratic Challenge Den Haag, juli 2017 Drie gesprekken, zes thema s In het voorjaar van 2017 zijn in Den Bosch (15

Nadere informatie

Jasper Loots onderzoek advies debat

Jasper Loots onderzoek advies debat ZomerRaad, 22 juli 2014 ProDemos Jasper Loots onderzoek advies debat Wat betekent burgerparticipatie voor je rol als raadslid? Hoe maak je afspraken met het college over burgerparticipatie? Hoeveel ruimte

Nadere informatie

Startnotitie. Nieuwe democratie

Startnotitie. Nieuwe democratie Startnotitie Nieuwe democratie Benoemde thema s uit Friese Dorpentop van 5 november 16 Auteurs: Harm Jan Urbach/Ed Stoelinga. 8 november 16 Concern Startnotitie nieuwe democratie november 2016 1 Inhoud

Nadere informatie

Wat heeft het Provinciebestuur met de participatiesamenleving?

Wat heeft het Provinciebestuur met de participatiesamenleving? Wat heeft het Provinciebestuur met de participatiesamenleving? PlattelandsParlement Gelderland 2017 3 februari 2016 Ben van Essen Ben van Essen: even voorstellen Senior-strateeg provincie Limburg (tot

Nadere informatie

Berichtgeving regiobijeenkomsten: Almelo en Venlo

Berichtgeving regiobijeenkomsten: Almelo en Venlo Berichtgeving regiobijeenkomsten: Almelo en Venlo Fraanje: We hebben geen behoefte aan nieuwe burgers, de burger heeft behoefte aan een nieuwe overheid Raadsleden moeten de samenleving herontdekken. Zij

Nadere informatie

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Overzicht Over burgerzin en burgerparticipatie Waarom doen wij het? Wat willen we bereiken

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Persona s maken in het sociale domein

Persona s maken in het sociale domein Persona s maken in het sociale domein 10/8/2015 Else Boss vertelt - Waarom persona s maken in het sociale domein? - De stappen in het methode - De kracht van het methode - Wat kan je ermee? - Waar moet

Nadere informatie

VERBINDEND BESTUUR IN EEN VERANDERENDE SAMENLEVING

VERBINDEND BESTUUR IN EEN VERANDERENDE SAMENLEVING VERBINDEND BESTUUR IN EEN VERANDERENDE SAMENLEVING Informatieavond gemeenteraad Oosterhout 19 mei 2015 Boukje Keijzer 1 levensloopbestendige woningen brede stoepen cirkel van controle steunkousen OV en

Nadere informatie

NAAR EEN MODERNE(RE) DEMOCRATIE

NAAR EEN MODERNE(RE) DEMOCRATIE ProDemos Collegereeks Gezond Wantrouwen: Motor van de democratie? NAAR EEN MODERNE(RE) DEMOCRATIE om van der Meer Universiteit van Amsterdam - tukroodvlees.nl Aanpak van vertrouwen Een volwassen democratie

Nadere informatie

Zo kijkt VVJ naar participatie 1

Zo kijkt VVJ naar participatie 1 Zo kijkt VVJ naar participatie Groeien naar meer participatief besturen Groeien naar, want kun je niet snel snel, en niet in je eentje Participatief besturen : is voor VVJ een voorwaarde voor goed beleid

Nadere informatie

Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer

Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer Bestuur PACT Aalsmeer E-mail: info@pactaalsmeer.nl Internet: www.pactaalsmeer.nl Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer De fractie van PACT Aalsmeer kent: fractiemedewerkers: leden met politieke affiniteit

Nadere informatie

Wat betekenen theoretische tekortkomingen voor deze democratietheorie?

Wat betekenen theoretische tekortkomingen voor deze democratietheorie? Naam: Nina Vlemmings Studentnummer:s1367161 Bachelorproject Politieke Filosofie Begeleider: Dhr. Dr. J. Oversloot Datum: 09-06-2016 Aantal woorden:8374 De waarde van de deliberatieve democratie theorie:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Toen het project 2030 werd gestart, is aan de gemeenteraad toegezegd dat na vier afgeronde en het project geëvalueerd zou worden. In april heeft het projectteam 2030 een

Nadere informatie

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Participatie en social media Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Futurawonen E: info@politiekonline.nl www.politiekonline.nl 21 april 2011 1 Inhoud

Nadere informatie

Oplegvel Raadsvoorstel vaststellen van profielschetsen voor

Oplegvel Raadsvoorstel vaststellen van profielschetsen voor gemeente Eind hoven Griffie gemeenteraad Raadsnnmmer.O6.RI 5OI. OOI Oplegvel Raadsvoorstel vaststellen van profielschetsen voor bestuurlijke functies 1 Samenvatting In de gemeenteraad is uitgesproken dat

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Samenwerken

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Samenwerken BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Als verpleegkundige werk je niet alleen. Je hebt veel contact met anderen, onder andere collega s, patiënten en andere disciplines.

Nadere informatie

Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat?

Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat? Aan de gemeenteraad Zaaknummer 156405 ONDERWERP: Het verzelfstandigen van cultuurspelers, (hoe) werkt dat? Onderzoek naar de verzelfstandiging van drie culturele instellingen en de huidige kaders voor

Nadere informatie

Werkvorm: Bouw je krachtveld

Werkvorm: Bouw je krachtveld Werkvorm: Bouw je krachtveld Het krachtenveld om je co-creatie project heen kan worden ingedeeld in verschillende lagen. Dit document bevat tips en denkvragen om je bewust te maken van het krachtenveld

Nadere informatie

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Kennismaking Josee Gehrke Griffier gemeente De Wolden (Dr.) Lid bestuur VNG drs. pedagogiek Fransje Backerra

Nadere informatie

G1000 Eindhoven 2016

G1000 Eindhoven 2016 G1000 Eindhoven 2016 G1000 in 45 minuten Wat wilt u weten? Aanleiding in Eindhoven en andere steden Hoe gaat dat dan in zijn werk? Onze uitgangspunten Wie gaan er mee doen? Wat hebben we nodig? Welwillende

Nadere informatie

Gemeente Helden. Agendapunt 6

Gemeente Helden. Agendapunt 6 Pagina 1 van 5 Raadsvoorstel tot het vaststellen van het gewijzigde reglement van orde voor de raad, de gewijzigde verordening raadscommissies, de gewijzigde verordening ambtelijke bijstand, de verordening

Nadere informatie

Leve de democratie? HAVO / VWO

Leve de democratie? HAVO / VWO Leve de democratie? HAVO / VWO Korte omschrijving van de werkvorm Leerlingen doen een test: Welke democratie past bij mij? In de test staan vragen over hoe ze zouden willen dat het democratische systeem

Nadere informatie

Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen

Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen Thema 1 De belangrijkste redenen voor samenwerking: Vergroten van uitvoeringsgerichtheid regionale opgave

Nadere informatie

Politiek, burgerschap en bestuur in de stad

Politiek, burgerschap en bestuur in de stad De stadsrepubliek Politiek, burgerschap en bestuur in de stad Over nieuwe vormen van democratie, goed stedelijk bestuur en capaciteitsopbouw in stedelijke administraties Linda Boudry - Kenniscentrum Vlaamse

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Burgerparticipatie en burgerinitiatieven 14 juni 2016

Burgerparticipatie en burgerinitiatieven 14 juni 2016 Burgerparticipatie en burgerinitiatieven 14 juni 2016 Update Expeditie Ruimte Etappe 2 2 ROUTES 180 DEELNEMERS 3 ROUTES 200 DEELNEMERS 160530_sde 2 Dag 2: Burgerparticipatie en burgerinitiatieven Procesmanagement

Nadere informatie

Democratic Challenge - Discussiepaper reacties en suggesties zijn welkom via

Democratic Challenge - Discussiepaper reacties en suggesties zijn welkom via Veranderprocessen en overheidsparticipatie Democratic Challenge - Discussiepaper reacties en suggesties zijn welkom via info@democraticchallenge.nl Overheidsparticipatie en Organisatieverandering David

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Inleiding In Langedijk lopen momenteel een aantal grote, ingrijpende projecten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van door de gemeente ingestelde klankbordgroepen. Daarnaast

Nadere informatie

Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad, 27 september Didier Reynaert Lector sociaal werk, HoGent Gastlector kinderrechten, Odisee

Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad, 27 september Didier Reynaert Lector sociaal werk, HoGent Gastlector kinderrechten, Odisee Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad, 27 september 2016 Didier Reynaert Lector sociaal werk, HoGent Gastlector kinderrechten, Odisee Goedkeuring Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK, 1989).

Nadere informatie

Werkvorm I - Werkconferentie opstellen profielschets

Werkvorm I - Werkconferentie opstellen profielschets - Werkconferentie opstellen profielschets Het hoofdstuk met de leidraad voor een profielschets beschrijft de stappen die leiden tot een profielschets en de vragen die in die stappen aan de orde moeten

Nadere informatie

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife)

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) Een participatieve en klimaatneutrale gemeente 241116 Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) 1 Programma 1. 2. 3. 4. 5. Inleiding en voorstelling BBL en Ecolife. Wie heeft ervaring

Nadere informatie

Notitie. Aanbevelingen Voor elk onderwerp beschrijven we onze aanbevelingen vanuit de vragen: Wat? Waarom? Wanneer? Wie? Hoe?

Notitie. Aanbevelingen Voor elk onderwerp beschrijven we onze aanbevelingen vanuit de vragen: Wat? Waarom? Wanneer? Wie? Hoe? Notitie kenmerk V17.0252.RZ betreft conclusies en aanbevelingen bij het rapport Door en voor huurders aan bestuur Stichting Huurdersvertegenwoordiging Woonbedrijf, t.a.v. de heer Jacques Zegveld, voorzitter

Nadere informatie

Netwerkgroep Pedagogisch Burgerschap. Pittig, warm, hartelijk, inspirerend en activerend WELKOM

Netwerkgroep Pedagogisch Burgerschap. Pittig, warm, hartelijk, inspirerend en activerend WELKOM Netwerkgroep Pedagogisch Burgerschap Pittig, warm, hartelijk, inspirerend en activerend WELKOM Ouders in debat Samen versterken wij onze stem Inclusief universum NETWERK PBS Community of Practice Lerend

Nadere informatie

Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: II. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel;

Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: II. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; Gemeenteblad Jaar 2015 Publicatiedatum * Agendapunt * Datum initiatiefvoorstel 02 juni 2015 Onderwerp ter instemming van het raadslid de heer Ernsting van GroenLinks, getiteld: Open aadsinformatie en open

Nadere informatie

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 mei 2010 Agendanummer: 8 Status: Opiniërend Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Aan de gemeenteraad, Onderwerp: Evaluatie

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Achterban Participatie app

Achterban Participatie app Achterban Participatie app Achterban Participatie app Betrokkenheid vergroten van burgers, achterban, leden of medewerkers? Maak gebruik van onze achterban participatie app. In deze presentatie komen de

Nadere informatie

Zeggenschap: hoe DOE je dat?

Zeggenschap: hoe DOE je dat? Zeggenschap: hoe DOE je dat? Werken aan nieuwe democratie startdocument bij de partijbrede discussie Harmen Binnema 22 maart 2016 Waar gaat het over? GroenLinks heeft een brede agenda van democratisering,

Nadere informatie

CHESS Het stappenplan

CHESS Het stappenplan CHESS Het stappenplan In 7 stappen naar betere jeugdsportplannen 1. Wat willen we verbeteren? De probleemanalyse 1.1 Welk probleem willen we aanpakken? 1.2. Voor wie is het een 1.3 Welke gevolgen heeft

Nadere informatie

ONVERGETELIJK Kunst bespreken met mensen met dementie en hun dierbaren

ONVERGETELIJK Kunst bespreken met mensen met dementie en hun dierbaren ONVERGETELIJK Kunst bespreken met mensen met dementie en hun dierbaren 2013: ONVERGETELIJK STEDELIJK & ONVERGETELIJK VAN ABBE Doel: een ontspannen, sociale en inspirerende museumactiviteit organiseren

Nadere informatie

Hoe word je een gemeente van de nieuwe werkelijkheid?

Hoe word je een gemeente van de nieuwe werkelijkheid? Hoe word je een gemeente van de nieuwe werkelijkheid? Visie is KEY 6 april 2017 Overheidsparticipatie een nieuw DNA 6 CMOSTAMMACADEMIES Pijler 1 Een energieke samenleving 2 maart Pijler 2 Visie en strategie

Nadere informatie

Een universiteit van waarde(n)

Een universiteit van waarde(n) Een universiteit van waarde(n) Naar een toekomstbestendige inrichting en besturing van de Universiteit van Amsterdam 24 oktober 2016 Voorgeschiedenis instelling commissie Langsluimerende onvrede onder

Nadere informatie

Advies en verkoopvaardigheden

Advies en verkoopvaardigheden Advies en verkoopvaardigheden en 1/6 Voorbereidingsopdracht bijeenkomst 1 Wat versta jij onder verkoop? Bewust worden wat verkopen in de apotheek is. Voorafgaand aan de eerste bijeenkomst oriënteer je

Nadere informatie

Het bestuur. Thema 5 Emancipatie. Les 5.1 Op wie stem jij?(nodig woordenboeken) WOORDVELD : het bestuur.

Het bestuur. Thema 5 Emancipatie. Les 5.1 Op wie stem jij?(nodig woordenboeken) WOORDVELD : het bestuur. Les 5.1 Op wie stem jij?(nodig woordenboeken) WOORDVELD : het bestuur. 1.Stemmen( stemde heeft gestemd): een stem uitbrengen op de persoon die jij het beste vindt. 12. Het gezag: het gezag heeft de macht,

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

LOKALE KIEZERS: LOKALE KEUZES. Onderzoek stemgedrag Gemeenteraadsverkiezingen 2010

LOKALE KIEZERS: LOKALE KEUZES. Onderzoek stemgedrag Gemeenteraadsverkiezingen 2010 LOKALE KIEZERS: LOKALE KEUZES Onderzoek stemgedrag Gemeenteraadsverkiezingen 2010 Wie en waarom? Universiteit van Tilburg / Dec. 2010 Dr. Marcel Boogers Dr. Julien van Ostaaijen Laura Slagter Opdracht:

Nadere informatie

ZomerRaad. Basiskennis Gemeentefinanciën

ZomerRaad. Basiskennis Gemeentefinanciën ZomerRaad Basiskennis Gemeentefinanciën 22 juli 2014 Wat is ProDemos? Landelijk Niet-partijgebonden Zonder winstoogmerk Informeert over de democratische rechtsstaat Stimuleert actieve politieke deelname

Nadere informatie

Raad op zaterdag. Regiocongressen voor raadsleden. Zaterdag 24 april 2010 Zwolle Zaterdag 29 mei 2010 Rotterdam Zaterdag 25 september 2010 Eindhoven

Raad op zaterdag. Regiocongressen voor raadsleden. Zaterdag 24 april 2010 Zwolle Zaterdag 29 mei 2010 Rotterdam Zaterdag 25 september 2010 Eindhoven Raad op zaterdag Regiocongressen voor raadsleden Zaterdag 24 april 2010 Zwolle Zaterdag 29 mei 2010 Rotterdam Zaterdag 25 september 2010 Eindhoven raad op zaterdag Regiocongressen voor raadsleden De raadsverkiezingen

Nadere informatie

Verslag Expeditie Ruimte Etappe 3, september 2016 Een goede Raad

Verslag Expeditie Ruimte Etappe 3, september 2016 Een goede Raad Verslag Expeditie Ruimte Etappe 3, september 2016 Een goede Raad In september vonden de verdiepingsdagen van Expeditie Ruimte met als thema Een goede raad plaats. Centraal in deze bijeenkomst stond het

Nadere informatie

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Samen werken aan Roerdalen Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Gemeente Roerdalen Oktober 2012 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding.. 3 2. Definitie Burgerparticipatie..

Nadere informatie

Raadsleden en overheidsparticipatie

Raadsleden en overheidsparticipatie Raadsleden en overheidsparticipatie Simone Kennedy (vice-voorzitter gemeenteraad Amersfoort, fractievoorzitter ChristenUnie): sj.kennedy-doornbos@amersfoort.nl) Top-down participatie: Overheid betrekt

Nadere informatie

RKC Medemblik Opmeer. Gemeente Medemblik. Verkennend onderzoek. Rekenkamerrapport: Burgerparticipatie, overheidsparticipatie en de rol van de raad

RKC Medemblik Opmeer. Gemeente Medemblik. Verkennend onderzoek. Rekenkamerrapport: Burgerparticipatie, overheidsparticipatie en de rol van de raad Gemeente Medemblik Verkennend onderzoek Rekenkamerrapport: Burgerparticipatie, overheidsparticipatie en de rol van de raad Definitief rapport, 27 januari 2017 Rekenkamercommissie Medemblik - Opmeer 1 Voorwoord

Nadere informatie

REKENKAMERCOMMISSIE. Aan de leden van de raad. Geachte leden van de raad,

REKENKAMERCOMMISSIE. Aan de leden van de raad. Geachte leden van de raad, REKENKAMERCOMMISSIE Onderwerp Aanbiedingsbrief onderzoek Rekenkamercommissie naar burgerbetrokkenheid Aan de leden van de raad Telefoon 050 367 7727 Bijlage(n) Ons kenmerk 6657911 Datum 10-11-2017 Uw brief

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

In dialoog met elkaar

In dialoog met elkaar In dialoog met elkaar Grondhouding van Zozijn Bestaansrecht van Zozijn In dialoog Zozijn ziet het als opdracht om mensen tot bloei te laten komen. Wij zorgen voor een positief klimaat, waarin liefdevolle

Nadere informatie

Raadsvoorstel 46. Gemeenteraad. Vergadering 2 juni Onderwerp

Raadsvoorstel 46. Gemeenteraad. Vergadering 2 juni Onderwerp Vergadering 2 juni 2016 Gemeenteraad Onderwerp Dienst / afdeling : initiatief voorstel aanpassing facilitering raadsleden/wijziging Verordening ambtelijke bijstand en fractie ondersteuning 2003 : dr. M.

Nadere informatie

Wicked problems en nieuwe kennispraktijken. Dr. T. Metze DVdDT VB 2016

Wicked problems en nieuwe kennispraktijken. Dr. T. Metze DVdDT VB 2016 Wicked problems en nieuwe kennispraktijken Dr. T. Metze DVdDT VB 2016 Tijdschrift Bestuurskunde Metze en Turnhout, 2014 Duiveman, Grin, Hafkamp en Metze, 2015 Wicked Problems en Nieuwe Kennispraktijken

Nadere informatie

Verfris het democratisch boeket

Verfris het democratisch boeket Verfris het democratisch boeket Meer aandacht voor nieuwe democratie Versie 0.1 Hein Albeda Utrecht, maart 2010 Atalantahof 1 3544 VD Utrecht T: 030 890 3222 F: 084 733 9829 1Verfris het democratisch boeket

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Gôolse instrumenten voor democratie Vanuit de democratische bril kijken en onderzoek doen naar bruikbare instrumenten voor een beter samenspel tussen

Gôolse instrumenten voor democratie Vanuit de democratische bril kijken en onderzoek doen naar bruikbare instrumenten voor een beter samenspel tussen Gôolse instrumenten voor democratie Vanuit de democratische bril kijken en onderzoek doen naar bruikbare instrumenten voor een beter samenspel tussen gemeenteraad en samenleving in de gemeente Goirle.

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuibouievard 300 3311 GR DORDRECHT Datum 22 februari 2011 Ons kenmerk SBC/529089 Begrotingsprogramma Bestuur en samenwerking Betreft vaststellen Verordening

Nadere informatie

Interactief werken gemeente Zeist:

Interactief werken gemeente Zeist: Interactief werken gemeente Zeist: 'Samen doen door interactie' 1. Inleiding Eén van de projecten van Op Weg Naar De Kern ging om het vormgeven van interactieve planvorming. In dat kader hebben we het

Nadere informatie

Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen. 1 oktober 2015

Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen. 1 oktober 2015 Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen 1 oktober 2015 Welkom Voorstellen. Karin van Wijnen, Kwaliteitsnetwerk mbo Carlijn van Diepen, ROC A12 en BVMBO Marloes van Bussel, NCP EQAVET Doelen 1. Deelnemers

Nadere informatie

21ste-eeuwse vaardigheden:

21ste-eeuwse vaardigheden: INLEIDING 21ste-eeuwse vaardigheden Het helpen ontwikkelen van 21ste-eeuwse vaardigheden bij studenten vraagt het nodige van docenten. Zowel qua werkvormen als begeleiding. In hoeverre neem je een voorbeeldrol

Nadere informatie

Dialoog: een kwestie van doen! Cristel van de

Dialoog: een kwestie van doen! Cristel van de Dialoog: een kwestie van doen! Cristel van de Ven, @cristelvandeven, cristel.vandeven@factorvijf.eu Er wordt wat afgepraat in Nederland http://www.youtube.com/watch?v=imclisvobik 2 3 Van 1 sinaasappel

Nadere informatie

Leerkring Burgerbegroting 15 juni Medemblik. Een dag over paradepaardjes en olifantenpaadjes

Leerkring Burgerbegroting 15 juni Medemblik. Een dag over paradepaardjes en olifantenpaadjes Leerkring Burgerbegroting 15 juni Medemblik Een dag over paradepaardjes en olifantenpaadjes 1 De raad en de burgerbegroting Tim van het Hof, fractievoorzitter van D66, de partij met de de gemeenteraad

Nadere informatie