ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN"

Transcriptie

1 ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN Eindrapport J. Desmedt, W. Luyckx en J. Cools Vito Juli 1999

2 2 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van 10/02/1983) heeft de Vlaamse Overheid een investeringssubsidie toegekend voor de aanschaf van een WKK-installatie met dual-fuel motor (1.413 kw el ) aan het bedrijf PSG Sentinel te Wellen. PSG Sentinel is een bedrijf dat verpakkingsmiddelen (of nopjesfolie) vervaardigt uit polyethyleen schuim (PE). Omwille van milieuredenen en de ozonproblematiek werd door het bedrijf het blaasmiddel met CFK s vervangen door butaan. Het butaan uit het productieproces wordt opgevangen, verrijkt en gebruikt als brandstof voor een WKKinstallatie. De geproduceerde elektriciteit wordt gebruikt binnen het bedrijf en de warmte van de WKK wordt gebruikt voor de verwarming van de productiehallen en de aandrijving van een absorptiekoelmachine. Vito voerde in opdracht van de Afdeling Natuurlijke Rijkdommen en Energie (ANRE) van de Vlaamse Gemeenschap een evaluatie van dit demonstratieproject uit. De technische en economische prestaties van de WKK-installatie, de bereikte besparing op primaire energie en de vermindering van de CO 2 -emissie werden geanalyseerd. Gedurende de registratieperiode (september 1997 tot en met augustus 1998) werd er GJ diesel en GJ butaan gebruikt als brandstofinput. De WKK heeft uren (of equivalente vollasturen) gedraaid waarbij in totaal MWh elektriciteit geproduceerd werd. Het gemiddeld elektrisch vermogen bedroeg kw. Van het net werd er in totaal MWh elektriciteit aangekocht. Van de totale elektriciteitsvraag wordt er 89% door de WKK geleverd, de rest (11%) door het net. De WKK-installatie heeft GJ warmte geproduceerd met een verdeling van gemiddeld 60% door de rookgaskoeler en 40% door motorkoeler en smeeroliekoeler. De warmteproductie bedraagt gemiddeld kw th. Van de totale geproduceerde warmte door de WKK-installatie wordt er GJ nuttig gebruikt of 34%. De warmte van de interkoeler wordt niet nuttig gebruikt en afgevoerd in de koeltoren. Van de nuttig aangewende warmte wordt er gemiddeld 52% gebruikt door de absorptiekoelmachine (130 C-circuit), 1% door de afname van de hotrooms en 47% door de afname van het 90 C-circuit (verwarming productiehallen). De COP (=verhouding geleverde koeling/ opgenomen warmte) of rendement van de absorptiemachine bedraagt gemiddeld 0,8. Het gemiddeld thermisch vermogen geleverd aan de absorptiekoelmachine bedraagt 181 kw th en de gemiddelde koudevraag bedraagt 146 kw koude. De totale geproduceerde koude bedroeg GJ. De WKK-installatie heeft een gemiddeld elektrisch rendement van 35% en een thermisch rendement van 32% wat de brandstofbenuttigingsgraad op 67% brengt (excl. gegevens maand november 1997). De vollastrendementen van de WKK-installatie liggen hoger. Het elektrisch rendement bij vollastwerking van de WKK-installatie ligt tussen 39% en 40%. De warmtekrachtverhouding is ongeveer 0,84. De rendementen en de warmtekrachtverhouding

3 3 zijn relatief laag en zouden hoger liggen indien er meer warmte van de WKK-installatie benut zou worden. Het primair energieverbruik van de huidige installatie bedraagt GJ/jaar. Het primair energieverbruik in de referentiesituatie bedraagt GJ/jaar. Dit betekent dat GJ/jaar bespaard werd. De CO 2 -emissie van de huidige installatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 -emissie in de referentiesituatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 - emissie werd met ton/jaar gereduceerd. De terugverdientijd van het WKK-project bedraagt 3,3 jaar zonder subsidie; met subsidie bedraagt deze 2,2 jaar.

4 4 INHOUD 1 INLEIDING TECHNISCHE BESCHRIJVING VAN DE INSTALLATIE Overzicht van de installatie Kenmerken van de WKK-installatie METING EN REGISTRATIE VAN DE ENERGIESTROMEN Overzicht van de metingen TECHNISCHE EVALUATIE Valorisatie brandstof Elektriciteitsproductie Warmtevraag Rendementen WKK-installatie PRIMAIRE ENERGIEBESPARING EN CO 2 -REDUCTIE ECONOMISCHE EVALUATIE BESLUIT... 21

5 5 1 INLEIDING PSG Sentinel is een bedrijf dat verpakkingsmiddelen (of nopjesfolie) vervaardigt uit polyethyleen schuim (PE). De grondstoffen voor de vervaardiging van het eindprodukt bestaan uit kunstofgranulaat en het blaasmiddel. Omwille van milieuredenen en de ozonproblematiek werd door het bedrijf het blaasmiddel met CFK s vervangen door butaan. Het butaan uit het productieproces wordt opgevangen, verrijkt en gebruikt als brandstof voor een WKK-installatie met dual-fuel motor (diesel en butaan-lucht, kw el ). De warmte van de WKK-installatie wordt gebruikt voor de verwarming van de productiehallen en voor de aandrijving van een absorptiekoelmachine. De elektriciteit van de WKKinstallatie wordt gebruikt in het bedrijf. De bijkomende elektriciteit wordt van het net aangekocht. In het kader van het Koninklijk Besluit van 10/02/1983, ter ondersteuning van REGdemonstratieprojecten, heeft de Vlaamse Gemeenschap aan het bedrijf PSG Sentinel te Wellen een investeringssubsidie toegekend voor de plaatsing van een WKK-installatie met butaangasrecuperatie. Vito voerde in opdracht van de Afdeling Natuurlijke Rijkdommen en Energie (ANRE) van de Vlaamse Gemeenschap een evaluatie van dit demonstratieproject uit. Dit eindrapport beschrijft de meetresultaten van de maanden september 1997 tot en met augustus Op basis van deze uurlijkse metingen werden de technische en economische prestaties van de WKK-installatie, de bereikte besparing op primaire energie en de vermindering van de CO 2 -emissie berekend. In dit rapport wordt in hoofdstuk 2 een technische beschrijving van het demonstratieproject gegeven. In hoofdstuk 3 wordt de meetprocedure en de energieregistratie weergegeven en in hoofdstuk 4 worden de meetresultaten geanalyseerd. Vervolgens wordt in hoofdstuk 5 de besparing op primaire energie en de vermindering van de CO 2 -emissie berekend. In hoofdstuk 6 wordt de economische rendabiliteit beschreven waarna in hoofdstuk 7 een besluit wordt geformuleerd.

6 6 2 TECHNISCHE BESCHRIJVING VAN DE INSTALLATIE 2.1 Overzicht van de installatie De WKK-installatie (1.413 kw el ) bestaat uit een dual-fuel motor (diesel en butaan-lucht) die een generator aandrijft. Het butaangas uit het productieproces wordt opgevangen in de butaangasrecuperator. Het gasmengsel wordt gezuiverd in een scheidingsinstallatie. Het mengsel butaan/lucht wordt door de turbocompressor aangezogen en wordt tezamen met de diesel gebruikt als brandstof voor de WKK-installatie. Een vereenvoudigd hydraulisch schema van de installatie bij PSG Sentinel wordt weergegeven in figuur 1. De warmte uit het motorblok, het smeeroliecircuit en de uitlaatgassen worden gerecupereerd. De warmte van de interkoeler wordt niet gerecupereerd en afgevoerd in de koeltoren. De installatie bestaat uit twee circuits: een circuit op een temperatuursniveau van 90 C (Hotrooms) en een circuit op een temperatuursniveau van C (heetwatercircuit). De gerecupereerde warmte uit het motorblok, de smeeroliekoeler en de overgedragen warmte vanuit het 130 C-circuit (dumpkoeler) wordt gebruikt in het circuit van 90 C. De warmte van dit circuit wordt gebruikt door de luchtverhitters in de productiehallen. De gerecupereerde warmte uit de rookgassen wordt gebruikt in het heetwatercircuit ( C) voor de aandrijving van een absorptiekoelmachine (gebruikt voor koeling van het proces), voor de overdracht van warmte naar het 90 C-circuit (hotrooms) en voor de overdracht van warmte naar de dumpkoeler bij onvoldoende afname van warmte door de absorptiekoelmachine. Indien de temperatuur van het retourwater aan de ingang van de smeeroliekoeler hoger is dan 65 C wordt de overtollige warmte over de noodkoeler gedumpt. Indien de retourtemperatuur lager is dan 65 C wordt de noodkoeler gebypast.

7 7 collectors warmteverbruikers (hot rooms) warmtewisselaar 65 C 90 C koudeverbruikers kring 90 Ccircuit 90 C 130 C absorptiekoeling 115 C kring heetwatercircuit C 90 C dumpkoeler C noodkoeling motorblokkoeler koeltoren rookgaskoeler intercooler hete uitlaatgassen gekoelde uitlaatgassen C oliekoeler 65 C C Figuur 1: Schematische weergave van de installatie bij PSG Sentinel

8 8 2.2 Kenmerken van de WKK-installatie Figuur 2 geeft het blokschema van de WKK-installatie (Dieselmotor ABC 8DZC A, kw el ) weer met butaangasrecuperatie. Interkoeler 294 kw Oliekoeler 167 kw Motorblokkoeler 429 kw Rookgaskoeler 837 kw Dieselmotor Generator lucht diesel butaan (Afgezogen uit productiehallen) Figuur 2: Blokschema van de installatie

9 9 3 METING EN REGISTRATIE VAN DE ENERGIESTROMEN 3.1 Overzicht van de metingen Figuur 3 toont een overzicht van het meetschema van de installatie. De verklaring van de gebruikte symbolen wordt hieronder weergegeven. - C1 : warmteverbruik van 90 C-circuit; - C2 : geproduceerde koude door absorptiekoelmachine; - C3 : warmte geproduceerd door rookgaskoeler; - C4 : weggekoelde warmte over de koeltoren; - C5 : verbruikte warmte door absorptiekoelmachine; - C6 : warmteverbruik van 90 C-circuit via warmtewisselaars (hotrooms). Bij de plaatsing van de WKK-installatie zijn reeds enkele meters ingebouwd (C1, C2, C3 en C4). Vito heeft de warmtetellers C5 en C6 laten bijplaatsen. Talrijke gegevens van de installatie worden door een centraal beheersysteem op een computer bijgehouden. Omwille van de grote hoeveelheid van bestanden (per gemeten grootheid en per dag één bestand) heeft Vito besloten om alle pulsen van de caloriemeters te ontdubbelen en aan te sluiten op een datalogger (meters C1 t.e.m. C6). Vito stelt gedurende de registratieperiode een datalogger ter beschikking. De gegevens van de datalogger worden maandelijks uitgelezen en verwerkt. De elektriciteitsproductie van de WKK-installatie, de elektriciteitsaankoop van het net, de LEL-waarde (Lower Explosion Limit) van het toegevoegde mengsel butaan-lucht en het massadebiet worden maandelijks op uurbasis door PSG ter beschikking gesteld.

10 10 collectors C1 warmteverbruikers (hot rooms) warmtewisselaar 65 C 90 C T D T koudeverbruikers D T T 130 C C2 absorptiekoeling T T T 115 C C5 kring heetwatercircuit C kring 90 Ccircuit C6 T 90 C dumpkoeler C 90 C T C4 D noodkoeling motorblokkoeler koeltoren rookgaskoeler intercooler T T D C oliekoeler 65 C C T C3 Figuur 3: Meetschema van het project

11 11 4 TECHNISCHE EVALUATIE 4.1 Valorisatie brandstof De brandstof van de WKK-installatie bestaat uit diesel en een mengsel van lucht en gerecupereerde butaan. Gedurende de registratieperiode (september 1997 tot en met augustus 1998) werd er liter diesel of GJ ov brandstof gebruikt. Er werd kg butaan gerecupereerd (of GJ ov ). Van de totale brandstofinput van de WKK-installatie is gemiddeld 85% diesel en 15% butaan-lucht. De gemiddelde maandelijkse LEL-waarde (Lower Explosion Limit) bedraagt 6% met pieken tot 25%. Het gemiddeld afgezogen luchtdebiet bedraagt m³/uur met een maximum van m³/uur. Tabel 1 geeft de brandstofinput weer opgesplitst naar de leveranciers. Tabel 1: Brandstofinput opgesplitst naar de leveranciers Maand Diesel Diesel Butaan Butaan Brandstof- Input totaal [GJ] LELwaarde [%] [liter] [GJ] [kg] [GJ] September Oktober November December Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus Totaal Elektriciteitsproductie Figuur 4 geeft het verloop weer van de elektriciteitsproductie van de WKK-installatie gedurende de maand september Het elektrisch vermogen van de WKK gedurende de maand september 1997 bedraagt minimum 800 kw met een maximum van ongeveer kw. Gemiddeld bedraagt het elektrisch vermogen kw. De WKK-installatie is alle dagen (ook in het weekend) in dienst (procesgebruik) en levert gedurende de grootste tijd het maximum elektrisch vermogen.

12 Elektrisch vermogen [kw] sep 5-sep 9-sep 13-sep 17-sep 21-sep 25-sep 29-sep Figuur 4: Elektriciteitsproductie WKK-installatie in september 1997 Figuur 5 geeft de elektriciteitsvraag (geproduceerde elektriciteit WKK-installatie en aankoop elektriciteit van het net) en het aantal draaiuren per maand weer gedurende de registratieperiode. Gedurende deze periode heeft de WKK uren (of equivalente vollasturen) gedraaid waarbij in totaal MWh elektriciteit geproduceerd werd. Het gemiddeld elektrisch vermogen bedroeg kw. Van het net werd er in totaal MWh elektriciteit aangekocht. Van de totale elektriciteitsvraag wordt er 89% door de WKK geleverd, de rest (11%) door het net. De elektriciteitsvraag verloopt vrij constant over de maanden. Elektriciteitsvraag [kwh] Draaiuren [uren] 0 S 1997 O N D J 1998 F M A M J J A 0 WKK NET Draaiuren Figuur 5: Elektriciteitsvraag en aantal draaiuren gedurende de registratieperiode

13 Warmtevraag Figuur 6 toont de warmteproductie van de WKK-installatie gedurende de maand september 1997 (gegevens beschikbaar vanaf 8 september) opgesplitst naar de warmte geleverd via de rookgaskoeler en de warmte geleverd via de oliekoeler en de motorblokkoeler (meetgegevens van september 1997 ontbreken). Uit de gegevens blijkt dat door de motorkoeler gemiddeld 411 kw en door de rookgaskoeler gemiddeld 632 kw geleverd werd Warmteproductie [kwth] sep 10-sep 12-sep 14-sep 16-sep 18-sep 20-sep 22-sep 24-sep 26-sep 28-sep 30-sep Motorblok+Smeerolie Rookgassen + dumpkoeler HE2 Figuur 6: Warmteproductie gedurende de maand september 1997 (leveranciers) Figuur 7 geeft de warmteproductie van de WKK-installatie gedurende de registratieperiode weer opgesplitst naar de leveranciers en het aantal graaddagen d15/15 per maand. Gedurende de maanden november 1997 tot en met januari 1998 waren er geen meetgegevens ter beschikking over de warmteproductie via de motorkoeler wegens een defect aan de debietmeter. Uit de figuur blijkt dat de warmteproductie verschillend is van maand tot maand. Gedurende de eerste maanden van de registratieperiode (september en oktober 1997) werd er weinig warmte van de motorkoeler benut. Gedurende de registratieperiode heeft de WKK-installatie GJ warmte geproduceerd. Van de totale warmteproductie van de WKK-installatie wordt er gemiddeld 60% door de rookgaskoeler (inclusief overgedragen warmte naar de dumpkoeler) en 40% door motorkoeler en smeeroliekoeler geleverd. De warmte van de interkoeler wordt niet nuttig gebruikt en afgevoerd in de koeltoren. De warmteproductie bedraagt gemiddeld kwth met pieken tot kwth.

14 14 Warmteproductie (GJ) Graaddagen d15/15 0 S 1997 O N D J 1998 F M A M J J A 0 Motorkoeler+smeeroliekoeler Rookgassenkoeler Graaddagen Figuur 7: Warmteproductie per maand opgesplitst naar de leveranciers Figuur 8 geeft de warmtevraag weer gedurende de maand september 1997 maar opgesplitst naar de verschillende warmteverbruikers (absorptiekoelmachine, afname hotrooms en afname 90 C-circuit) Warmtevraag [kwth] sep 10-sep 12-sep 14-sep 16-sep 18-sep 20-sep 22-sep 24-sep 26-sep 28-sep 30-sep Warmtevraag absorptiekoeling Warmtevraag afname hotrooms Warmtevraag 90 C-circuit Figuur 8: Warmtevraag gedurende de maand september 1997 (warmteverbruikers)

15 15 Uit de figuur blijkt dat de warmteafname van de absorptiekoelmachine (200 kwth) en de hotrooms (200 kwth) vrij constant is gedurende de maand. Figuur 9 geeft de warmtevraag weer gedurende de registratieperiode opgesplitst naar de verschillende warmteverbruikers (absorptiekoelmachine, afname hotrooms en afname 90 C-circuit) Warmtevraag verbruikers [GJ] Graaddagen ( d15/15) 0 S 1997 O N D J 1998 F M A M J J A 0 Absorptiekoelmachine Afname 90 C-circuit Afname HE9-10 Graaddagen Figuur 9: Warmtevraag gedurende de registratieperiode Van de totale geproduceerde warmte door de WKK-installatie ( GJ) wordt er GJ nuttig gebruikt of 34% van de warmteproductie wordt effectief gebruikt. Van de nuttig aangewende warmte wordt er gemiddeld 52% gebruikt door de absorptiekoelmachine (130 C-circuit), 1% door de afname van de hotrooms en 47% door de afname van het 90 Ccircuit (verwarming productiehallen). Het gemiddeld gevraagde thermisch vermogen van de hotrooms bedraagt 2 kwth en de afname via het 90 C-circuit bedraagt gemiddeld 168 kwth. Dus de totale afname van warmte voor het 90 C-circuit bedraagt 170 kwth. Er wordt weinig warmte afgenomen via de warmtewisselaars HE9-10. Figuur 10 geeft de opgenomen warmte en de geproduceerde koude van de absorptiemachine gedurende de registratieperiode. De gemiddelde ingangstemperatuur voor de absorptiekoelmachine bedraagt 120 C en de uitgangstemperatuur 100 C. De temperatuur van het in- en uitgaande water langs de koelzijde bedraagt respektievelijk 16 C en 12 C.

16 16 (kwh) S 1997 O N D J 1998 F M A M J J A Geproduceerde koude Opgenomen warmte Figuur 10: Opgenomen warmte en geproduceerde warmte absorptiemachine Gedurende de maanden november 1997 tot en met januari 1998 werd de opgenomen warmte door de absorptiemachine niet geregistreerd wegens een defect aan de debietmeter. Uit de figuur blijkt dat de geproduceerde koude gedurende de registratieperiode wisselt van maand tot maand. Door de absorptiemachine werd er gedurende de registratieperiode kwhth opgenomen en kwh koude geproduceerd. Dit geeft een gemiddelde COP (=verhouding geleverde koeling/ opgenomen warmte) of rendement van 0,8. Het gemiddeld opgenomen thermisch vermogen van de absorptiekoelmachine bedraagt 181 kwth en de gemiddelde koudeproductie bedraagt 146 kw koude. De totale geproduceerde koude bedroeg GJ.

17 Rendementen WKK-installatie Voor de berekening van de rendementen werden onderstaande waarden gebruikt: - de onderste verbrandingswaarde van diesel bedraagt 35 MJ/liter; - de onderste verbrandingswaarde van butaan bedraagt 45,6 MJ/kg; - de laagste ontvlambaarheidsgrens van butaan in lucht bedraagt 1,8%. Tabel 2 geeft een overzicht van de rendementen gedurende de registratieperiode. Tabel 2: Rendementen WKK-installatie Maand Elektrisch rendement [%] Thermisch rendement [%] Brandstofbenuttiging [%] September % 22% 58% Oktober 36% 29% 64% November 34% 19% 53% December 31% 21% 53% Januari 98 34% 20% 54% Februari 37% 26% 63% Maart 37% 32% 69% April 36% 37% 73% Mei 35% 32% 67% Juni 33% 40% 73% Juli 35% 45% 80% Augustus 35% 40% 75% Gemiddeld 35% 32% 67% Uit deze tabel blijkt dat de WKK-installatie een gemiddeld elektrisch rendement heeft van 35% en een thermisch rendement van 32% wat de brandstofbenuttigingsgraad op 67% brengt (excl. gegevens maand november 1997). De vollastrendementen van de WKKinstallatie liggen hoger. Het elektrisch rendement bij vollastwerking van de WKK-installatie ligt tussen 39% en 40%. De warmtekrachtverhouding is ongeveer 0,84. De rendementen en de warmtekrachtverhouding zijn relatief laag en zouden hoger liggen indien er meer warmte van de WKK-installatie benut zou worden. Momenteel wordt slechts 34% van de geproduceerde warmte effectief gebruikt in het productieproces. In bijlage 1 worden de maandelijkse meetgegevens van de WKK-installatie weergegeven.

18 18 5 PRIMAIRE ENERGIEBESPARING EN CO 2 -REDUCTIE Voor de berekening van de aangewende primaire energie en CO 2 -emissie worden volgende uitgangspunten gedefinieerd: Het primaire energieverbruik in de huidige situatie wordt vergeleken met de primaire energieverbruik in de referentiesituatie; De elektriciteit opgewekt door de WKK-installatie wordt in de referentiesituatie opgewekt door een elektriciteitscentrale met een gemiddeld rendement van 44% en een gemiddelde CO 2 -emissiefactor van 624 g/kwh (zie bijlage 2); De nuttig gebruikte warmte opgewekt door de WKK-installatie wordt in de referentiesituatie opgewekt door een gasolieketel met een gemiddeld rendement van 85%; Het butaan wordt gebruikt als verbrandingslucht in een gasolieketel.om het butaan te vebranden dient er extra gasolie toegevoegd te worden. Deze extra hoeveelheid gasolie wordt in rekening gebracht bij de bepaling van de primaire energie in de referentiesituatie; De CO 2 -emissiefactor van diesel bedraagt 73,3 g/mj. Figuur 11 toont de aangewende primaire energie en de CO 2 -emissie in de situatie zonder en met WKK Primaire energie [GJ] CO2-emissie [ton] Zonder WKK Met WKK Zonder Met WKK 0 Figuur 11: Primaire energie en CO 2 -emissie tijdens registratieperiode Het primair energieverbruik van de huidige installatie bedraagt GJ/jaar. Het primair energieverbruik in de referentiesituatie bedraagt GJ/jaar. Dit betekent dat GJ/jaar bespaard werd. De CO 2 -emissie van de huidige installatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 -emissie in de referentiesituatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 - emissie werd met ton/jaar gereduceerd.

19 19 6 ECONOMISCHE EVALUATIE Tabel 3 geeft een overzicht van de belangrijkste elementen voor de economische analyse van de WKK-installatie. Alle vermelde bedragen zijn exclusief B.T.W. Tabel 3: Kosten-batenbalans WKK in eigen beheer KOSTEN INVESTERINGSKOSTEN VASTE EN VARIABELE EXPLOITATIEKOSTEN (onderhoud, bediening, verzekering) BATEN BESPARING OP DE ENERGIERE- KENING energierekening geen WKK brandstof ketel aankoop elektriciteit energierekening WKK brandstof WKK en ketel aankoop aanvullende elektriciteit aankoop noodstroom terugleveren elektriciteit SUBSIDIES,... INVESTERINGS- EN ONDERHOUDSKOSTEN DE INVESTERINGSKOSTEN VOOR DE WKK INSTALLATIE BEDROEGEN 34,0 MBEF, DE ONDERHOUDKOSTEN 2,3 MBEF/JAAR. Besparing energierekening Aankoop diesel: er werd voor 12,9 MBEF diesel aangekocht (155 BEF/GJ cow ) voor de WKK. Besparing elektriciteit: Om de gerealiseerde besparing te berekenen werd de totale factuur voor de referentiesituatie gesimuleerd (eveneens optioneel tarief omwille van de piekinstallatie): Zonder WKK : 22,6 MBEF ( exclusief reactief verbruik en vast recht) Met WKK : 3,8 MBEF (exclusief reactief verbruik en vast recht) Netto : 18,8 MBEF

20 20 Vermeden dieselverbruik: 6,7 MBEF/jaar (het vermeden dieselverbruik werd verrekend aan de gemiddelde prijs van 155 BEF/GJ cow ). Tabel 4 geeft een overzicht van de rendabiliteit van het project: Tabel 4: Rendabiliteit Energiekostenbesparing Onderhoudskosten Netto besparing Investering zonder subsidie TVT zonder subsidie Investering met subsidie (35%) TVT met subsidie 12,6 MBEF/jaar 2,3 MBEF/jaar 10,3 MBEF/jaar 34,0 MBEF 3,3 jaar 22,1 MBEF 2,2 jaar

21 21 BESLUIT Gedurende de registratieperiode (september 1997 tot en met augustus 1998) werd er liter diesel of GJ brandstof gebruikt. Er werd in totaal kg butaan afgezogen (of GJ). Van de totale brandstofinput van de WKK-installatie is gemiddeld 85% diesel en 15% butaan-lucht. Gedurende de registratieperiode heeft de WKK uren (of equivalente vollasturen) gedraaid waarbij in totaal MWh elektriciteit geproduceerd werd. Het gemiddeld elektrisch vermogen bedroeg kw. Van het net werd er in totaal MWh elektriciteit aangekocht. Van de totale elektriciteitsvraag wordt er 89% door de WKK geleverd, de rest (11%) door het net. De WKK-installatie heeft GJ warmte geproduceerd met een verdeling van gemiddeld 60% door de rookgaskoeler en 40% door motorkoeler en smeeroliekoeler. De warmte van de interkoeler wordt niet nuttig gebruikt en afgevoerd in de koeltoren. De warmteproductie bedraagt gemiddeld kwth met pieken tot kwth. Van de totale geproduceerde warmte door de WKK-installatie wordt er GJ nuttig gebruikt of 34%. Van de nuttig aangewende warmte wordt er gemiddeld 52% gebruikt door de absorptiekoelmachine (130 C-circuit), 1% door de afname van de hotrooms en 47% door de afname van het 90 C-circuit (verwarming productiehallen). De COP (=verhouding geleverde koeling/ opgenomen warmte) of rendement van de absorptiemachine bedraagt gemiddeld 0,8. Het gemiddeld thermisch vermogen geleverd aan de absorptiekoelmachine bedraagt 181 kwth en de gemiddelde koudevraag bedraagt 146 kw koude. De totale geproduceerde koude bedroeg GJ. De WKK-installatie heeft een gemiddeld elektrisch rendement van 35% en een thermisch rendement van 32% wat de brandstofbenuttigingsgraad op 67% brengt (excl. gegevens maand november 1997). De vollastrendementen van de WKK-installatie liggen hoger. Het elektrisch rendement bij vollastwerking van de WKK-installatie ligt tussen 39% en 40%. De warmtekrachtverhouding is ongeveer 0,84. De rendementen en de warmtekrachtverhouding zijn relatief laag en zouden hoger liggen indien er meer warmte van de WKK-installatie zou benut worden. Het primair energieverbruik van de huidige installatie bedraagt GJ/jaar. Het primair energieverbruik in de referentiesituatie bedraagt GJ/jaar. Dit betekent dat GJ/jaar bespaard werd. De CO 2 -emissie van de huidige installatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 -emissie in de referentiesituatie bedraagt ton/jaar. De CO 2 - emissie werd met ton/jaar gereduceerd. De terugverdientijd van het WKK-project bedraagt 3,3 jaar zonder subsidie; met subsidie bedraagt deze 2,2 jaar.

22 22 BIJLAGE 1: MAANDELIJKSE MEETGEGEVENS WKK-INSTALLATIE Maand WKK Brandstof Diesel WKK Brandstof Butaan WKK Elektriciteitsproductie WKK Warmteproductie WKK Draaiuren Net Aankoop AKM warmte AKM koude Warmte Hotrooms Warmte 90 C circuit [GJ] [GJ] [kwh] [GJ] [uren] [kwh] [GJ] [GJ] [GJ] [GJ] S O N D J F M A M J J A Totaal

23 23 BIJLAGE 2: RENDEMENT EN CO 2 -EMISSIEFACTOR ELEKTRICITEITSPARK De afleiding van de gebruikte CO 2 -emissiefactor voor elektriciteit en het rendement wordt in deze bijlage beschreven. Volgens [1] zijn de aandelen brandstof in de elektriciteitsvoorziening in 2000 als volgt : 15,9 % steenkool 26,4 % aardgas (voornamelijk STEG) Het rendement van een steenkoolcentrale bedraagt volgens [1] 36,5 %; dit leidt tot een CO 2 - emissiefactor van 962 kg/mwh (CO 2 -factor kolen : 97,8 kg/gj). Voor aardgas wordt verondersteld dat in 2000 het gemiddelde conversierendement 48 % bedraagt, wat leidt tot een CO 2 -emissie van de elektriciteitsproductie met aardgas van 420 kg/mwh. Rekening houdend met de brandstofaandelen kolen/aardgas leidt dit tot de volgende factoren: rendement : (0,159 * 36,5 + 0,264 * 48)/(0, ,264)= 44% CO 2 -factor : (0,159 * ,264 * 420)/(0, ,264) = 624 kg/mwh

24 24 REFERENTIES [1] P. Bulteel, F. Vandenberghe, Elektriciteitsproductie en CO 2 -emissie, Informatiedag CO 2, Laborelec, Linkebeek, mei 1993.

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ ANODISERINGSBEDRIJF ANALU, MACHELEN Eindrapport J. Van Bael, W. Luyckx, J. Stroobants, T. Daems, J. Cools VITO Augustus 1998 SAMENVATTING In het kader van de bevordering

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE Eindrapport J. Van Bael VITO Oktober 1996 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van 1983) heeft

Nadere informatie

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT: WKK IN HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN, DEPT. PROVINCIALE INDUSTRIELE HOGESCHOOL, KORTRIJK

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT: WKK IN HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN, DEPT. PROVINCIALE INDUSTRIELE HOGESCHOOL, KORTRIJK ANRE DEMONSTRATIEPROJECT: WKK IN HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN, DEPT. PROVINCIALE INDUSTRIELE HOGESCHOOL, KORTRIJK J. Desmedt VITO September 1997 2 SAMENVATTING In het kader van het Koninklijk Besluit van

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN BURGERLIJK ZIEKENHUIS, RONSE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN BURGERLIJK ZIEKENHUIS, RONSE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN BURGERLIJK ZIEKENHUIS, RONSE J. Desmedt Eindrapport VITO Augustus 1997 2 SAMENVATTING In het kader van het Koninklijk Besluit van 10/02/1983, ter ondersteuning van REGdemonstratieprojecten,

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT BIJ BEUKELEERS, DUFFEL Eindrapport D. Weyen en N. Dufait Vito Maart 1998 SAMENVATTING In het kader voor de bevordering van REG-demonstratietechnieken (KB van 10/02/1983) heeft

Nadere informatie

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN. Eindrapport. Wim Luyckx en Johan Van Bael

ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN. Eindrapport. Wim Luyckx en Johan Van Bael ANRE DEMONSTRATIEPROJECT WKK IN TANKREINIGINGSINSTALLATIE HOYER, ANTWERPEN Eindrapport Wim Luyckx en Johan Van Bael Vito Juli 2001 2 SAMENVATTING Hoyer België maakt deel uit van de Hoyer groep, gespecialiseerd

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ROOKGASWASSING UITLAATGASSEN WKK BIJ TUINBOUWBEDRIJF SCHEERS, KONTICH

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ROOKGASWASSING UITLAATGASSEN WKK BIJ TUINBOUWBEDRIJF SCHEERS, KONTICH ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ROOKGASWASSING UITLAATGASSEN WKK BIJ TUINBOUWBEDRIJF SCHEERS, KONTICH Eindrapport J. Van Bael, W. Luyckx, J. Stroobants en J. Cools VITO September 1999 2 SAMENVATTING In het kader

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEZUINIGE STOOKPLAATS, RUSTOORD De Nieuwe Lente, KORTRIJK

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEZUINIGE STOOKPLAATS, RUSTOORD De Nieuwe Lente, KORTRIJK ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEZUINIGE STOOKPLAATS, RUSTOORD De Nieuwe Lente, KORTRIJK Eindrapport J. Desmedt, W. Luyckx en J. Stroobants Vito Augustus 2 2 SAMENVATTING In het kader van de bevordering

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: INDIRECT KOELSYSTEEM MET FLO-ICE SLAGERIJ VAN HOOF IN MOL

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: INDIRECT KOELSYSTEEM MET FLO-ICE SLAGERIJ VAN HOOF IN MOL ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: INDIRECT KOELSYSTEEM MET FLO-ICE SLAGERIJ VAN HOOF IN MOL Eindrapport J. Van Bael VITO December 1997 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE-WARMTEOPSLAG BIJ KBC-BANK, LEUVEN

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE-WARMTEOPSLAG BIJ KBC-BANK, LEUVEN ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE-WARMTEOPSLAG BIJ KBC-BANK, LEUVEN Eindrapport J. Van Bael, W. Luyckx, J. Stroobants en T. Daems VITO Juni 21 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE/WARMTEOPSLAG KAZERNE BLAIRON, TURNHOUT. Eindrapport

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE/WARMTEOPSLAG KAZERNE BLAIRON, TURNHOUT. Eindrapport Beperkte verspreiding (contractnr. ) ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: KOUDE/WARMTEOPSLAG KAZERNE BLAIRON, TURNHOUT Eindrapport B.Aerts, J. Desmedt en J. Van Bael Studie uitgevoerd in opdracht van ANRE 29/ETE/R/..

Nadere informatie

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE Wat is het? Warmtekrachtkoppeling (WKK) is een verzamelnaam voor veel verschillende technologieën waarbij warmte en mechanische energie gelijktijdig worden opgewekt.

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0096 TOELICHTING 09 WARMTE KRACHT KOPPELING 1. Inleiding Warmte Kracht Koppeling (WKK) is het gecombineerd genereren van warmte, meestal onder de vorm van stoom, en

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ZONNEDAKSYSTEEM BIJ ZAADVERWERKINGSBEDRIJF DASO, BRUGGE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ZONNEDAKSYSTEEM BIJ ZAADVERWERKINGSBEDRIJF DASO, BRUGGE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ZONNEDAKSYSTEEM BIJ ZAADVERWERKINGSBEDRIJF DASO, BRUGGE Eindrapport J. Van Bael, J. Stroobants en T. Daems VITO Juni 1999 2 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEBESPARENDE REGELING VAN WALSMOTOREN ALZ, GENK

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEBESPARENDE REGELING VAN WALSMOTOREN ALZ, GENK ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: ENERGIEBESPARENDE REGELING VAN WALSMOTOREN ALZ, GENK Eindrapport I. De Laet, P. Van Tichelen, W. Luyckx, J. Stroobants Vito December 1999 SAMENVATTING ALZ, gevestigd te Genk,

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Praktijkervaringen met WKK 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Technologie WKK met motoren Technologie WKK met motoren warmtedistributie motorblok alternator Randvoorwaarden WKK Haalbaarheid: Voldoende

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

van 18 september 2012

van 18 september 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN STEDEN EN GEMEENTEN, CITELEC c/o VUB-TW-ETEC, BRUSSEL

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN STEDEN EN GEMEENTEN, CITELEC c/o VUB-TW-ETEC, BRUSSEL ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT ELEKTRISCHE VOERTUIGEN IN STEDEN EN GEMEENTEN, CITELEC c/o VUB-TW-ETEC, BRUSSEL Eindverslag H. Janssens en J. Van Bael Vito Oktober 1998 1 0 MANAGEMENTSAMENVATTING In het kader

Nadere informatie

Europese primeur! WKK-installatie AGFA

Europese primeur! WKK-installatie AGFA Europese primeur! WKK-installatie AGFA 17 oktober 2007 AGFA-GEVAERT Mortsel Inleiding: WKK Agfa-Gevaert Installatie 4 x (gas-)motor 2 MWe 4 x recuperatieketel oververhitte stoom (19 bara 340 C) 4 x geïntegreerde

Nadere informatie

Casestudie: Geothermics, Lochristi

Casestudie: Geothermics, Lochristi Casestudie: Geothermics, Lochristi Auteurs: Jad Al Koussa, Koen Allaerts Datum: 16-02-2016 Deze studie werd uitgevoerd in het kader van het IWT-VIS traject Smart Geotherm (2011-2017) Geothermics-Lochristi

Nadere informatie

WHITEPAPER WERKING VAN WARMTEKRACHT- KOPPELING

WHITEPAPER WERKING VAN WARMTEKRACHT- KOPPELING WHITEPAPER WERKING VAN WARMTEKRACHT- KOPPELING Auteur: Fred de Lede 1 Werking van warmtekrachtkoppeling De basis van warmtekrachtkoppeling met een motor is dat deze draait om stroom te genereren (zie onderstaande

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS 1. INLEIDING De berekeningstool COGENcalc.xls stelt u in staat snel een eerste dimensionering 1 uit te voeren van een eventuele warmtekrachtkoppeling die is aangepast

Nadere informatie

Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen?

Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen? Hoe duurzaamheid in de zorgsector verhogen? Pascal Debbaut Probis Corporate nv materiaal- en middelengebruik in de zorgsector Jason Van Driessche Profex energie in de zorgsector Ludo Timmermans Directeur

Nadere informatie

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming H01N2a: Energieconversiemachines- en systemen Academiejaar 2010-2011 Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming Professor: Martine Baelmans Assistent: Clara

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: BEJAARDENFLATS MET DOORGEDREVEN ISOLATIE, CONDENSERENDE KETEL EN ZONNEBOILER BIJ MOLSE BOUWMAATSCHAPPIJ, MOL.

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: BEJAARDENFLATS MET DOORGEDREVEN ISOLATIE, CONDENSERENDE KETEL EN ZONNEBOILER BIJ MOLSE BOUWMAATSCHAPPIJ, MOL. ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: BEJAARDENFLATS MET DOORGEDREVEN ISOLATIE, CONDENSERENDE KETEL EN ZONNEBOILER BIJ MOLSE BOUWMAATSCHAPPIJ, MOL Eindrapport J. Desmedt, N. Robeyn en P. Jannis Studie uitgevoerd in

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Afvalwater als warmtebron om proceswater op te warmen

Afvalwater als warmtebron om proceswater op te warmen Afvalwater als warmtebron om proceswater op te warmen Ir. Marc Feyten 30/03/2011 www.aaqua.be Onze referenties zijn onze visitekaartjes Blue -HEat Recovery Operation Duurzame valorisatie van laag-calorische

Nadere informatie

Knelpunten Wkk voor kleinere glastuinbouwbedrijven

Knelpunten Wkk voor kleinere glastuinbouwbedrijven http://glasreg.khk.be/ www.wom.be Knelpunten Wkk voor kleinere bedrijven Energie-infodag 13 maart 2008 Herman Marien WKK in de kleinere bedrijven Technisch Kosten Aansluiting Gas Elektrisch Dimensionering

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT DOMPELBRANDER MET BIOGAS BIJ DIEPVRIESGROENTENBEDRIJF D ARTA, ARDOOIE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT DOMPELBRANDER MET BIOGAS BIJ DIEPVRIESGROENTENBEDRIJF D ARTA, ARDOOIE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT DOMPELBRANDER MET BIOGAS BIJ DIEPVRIESGROENTENBEDRIJF D ARTA, ARDOOIE Eindrapport J. Van Bael en T. Daems Vito November 2001 3 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van

Nadere informatie

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V.

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie d.m.v. HT-warmtepompen Case A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Aan bod komen: Situatie omschrijving case vleesbedrijf

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 17 juli 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 17 juli 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Algemene verspreiding. contractnr ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT. KWO bij TECHNOLOGIEHUIS en CIPAL te Geel. Eindrapport. N.Robeyn en J.

Algemene verspreiding. contractnr ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT. KWO bij TECHNOLOGIEHUIS en CIPAL te Geel. Eindrapport. N.Robeyn en J. Algemene verspreiding contractnr.051988 ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT KWO bij TECHNOLOGIEHUIS en CIPAL te Geel Eindrapport N.Robeyn en J. Van Bael Studie uitgevoerd in opdracht van ANRE 2007/ETE/R/ VITO Februari

Nadere informatie

EVALUATIE ANRE DEMONSTRATIEPROJECT VAATWASMACHINE MET WARMTEPOMP in ziekenhuis St. Norbertus te Duffel en ziekenhuis Sancta Maria te St.

EVALUATIE ANRE DEMONSTRATIEPROJECT VAATWASMACHINE MET WARMTEPOMP in ziekenhuis St. Norbertus te Duffel en ziekenhuis Sancta Maria te St. EVALUATIE ANRE DEMONTRATIEPROJECT VAATWAMACHINE MET WARMTEPOMP in ziekenhuis t. Norbertus te Duffel en ziekenhuis ancta Maria te t.truiden J. Desmedt VITO Mei 1996 2 amenvatting In het kader van de bevordering

Nadere informatie

Hoeveel kost 1 ton stoom?

Hoeveel kost 1 ton stoom? Hoeveel kost 1 ton stoom? ENERGIK 23 november 2011 Valérie de Groote, INDEA Voorstelling INDEA Bruikbaar energieadvies voor industriële bedrijven Audits / Haalbaarheidsstudies Wetgeving Begeleiding bij

Nadere informatie

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie.

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie. Veel gestelde vragen Er worden ons veelvuldig vragen gesteld over de werking en toepassing van de WhisperGen in scheeps- en woning installaties. De meest voorkomende ze zullen hieronder behandeld worden.

Nadere informatie

van 17 februari 2009

van 17 februari 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005 ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg ECN colloquium 2 mei 2005 MEI 2005 Micro-Warmtekracht: Hoe magisch is de Toverketel? ECN colloquium 2 mei 2005 Gerrit Jan Ruijg

Nadere informatie

MIP2 Groene Datacenters

MIP2 Groene Datacenters Gebruik van omgevingskoude Concept Gemiddelde buitentemperatuur = ca 10 C Gemiddelde binnentemperatuur = 22 tot 34 C Afhankelijk van concept binnen in het DC Afhankelijk van het gekozen koelsysteem Afhankelijk

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen van Amaryllis Amazone Amaryllis Deel 2 : energiemonitoring

Het Nieuwe Telen van Amaryllis Amazone Amaryllis Deel 2 : energiemonitoring Het Nieuwe Telen van Amaryllis Amazone Amaryllis 2011-2012. Deel 2 : energiemonitoring Het Nieuwe Telen Amaryllis : Deel 2 Energiemonitoring projectnummer 1400007415 Januari 2013 Energiemonitoring Plantmonitoring

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen Warmtekrachtkoppeling steunmaatregelen WKK in gebouwen ir. An Stroobandt Cogen Vlaanderen vzw 19 april 2007 1 Overzicht 1. Inleiding 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Dimensionering 5. Financiële

Nadere informatie

EQ concept. Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4

EQ concept. Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4 EQ concept Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4 ZONNEPANELEN Een woning kan niet zonder elektriciteit. Deze EQ woning voorziet deels in zijn eigen elektriciteitsvoorziening

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Webartikel 2014 Rendementen en CO -emissie van 2 elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Reinoud Segers 31-03-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Rendementen en CO2-emissie elektriciteitsproductie

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 maart 2005

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 maart 2005 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Beslissing

Nadere informatie

oefenopgaven wb oktober 2003

oefenopgaven wb oktober 2003 oefenopgaven wb1224 2 oktober 2003 Opgave 1 Stoom met een druk van 38 bar en een temperatuur van 470 C wordt geëxpandeerd in een stoom-turbine tot een druk van 0,05 bar. De warmteuitwisseling van de turbine

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag 18/12/2012 Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag Dries Vos Inhoud» Inleiding» Case study: datacenter van» Conclusie 18/12/2012 2 Inleiding Toelichting» Ontkoppelen van

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem http://glasreg.khk.be/ www.kvlt.be Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem Studiedag: Toekomst voor de glastuinbouw? 1 december 2006 Herman Marien Energieprobleem: van kennis tot besparing 1. Kennis

Nadere informatie

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties BIOCHP Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties 1. Biovergasser + WKK (productgasmotor) 2. De pelletbrander + stirlingmotor 3. De Pelletvergasser +WKK 4. De HT-water + ORC CHP

Nadere informatie

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming Jean-Luc Bonte 1 Inhoud 2 De intercommunale MIROM Roeselare De huisvuilverbrandingsinstallatie. Warmterecuperatie, elektriciteit of stadsverwarming?

Nadere informatie

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN 1. CONTEXT Infofiche Energie DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de productie van groene stroom afkomstig van hernieuwbare energiebronnen of warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

M. De Paepe Opleiding Energietechniek in gebouwen 2006-2007. WKK in gebouwen

M. De Paepe Opleiding Energietechniek in gebouwen 2006-2007. WKK in gebouwen WKK in gebouwen 1/22 2/22 3/22 4/22 5/22 6/22 7/22 8/22 9/22 10/22 11/22 12/22 13/22 14/22 15/22 16/22 WKK en koeling - Trigeneratie Traditioneel verstaat men onder warmtekrachtkoppeling de gecombineerde

Nadere informatie

Learnshop INDUSTRIE & MILIEU 24/03/10. Duurzaam hergebruik van warmte-energie uit afvalwater! Ir. Marc Feyten

Learnshop INDUSTRIE & MILIEU 24/03/10. Duurzaam hergebruik van warmte-energie uit afvalwater! Ir. Marc Feyten Learnshop INDUSTRIE & MILIEU 24/03/10 Duurzaam hergebruik van warmte-energie uit afvalwater! Ir. Marc Feyten WWW.AAQUA.BE Onze referenties zijn onze visitekaartjes Meerderheid mensheid erkent klimaatopwarming

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Inhoud 1 Aanleiding 1 2 Werkwijze 2 2.1. Bronnen 2 2.2. Kentallen 2 3 CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie 3 4 Ontwikkeling 5 5

Nadere informatie

Naar de bron van de warmtepomp

Naar de bron van de warmtepomp C on d e ns o r Ve r d am p e r Studienamiddag : Introductie tot alternatieve en duurzame energieopwekking voor KMO s Energik Voka Mechelen 7 juni 2007 Naar de bron van de warmtepomp H.Hoes 1 Naar de bron

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

van 22 december 2009 gewijzigd op (23 maart 2010)

van 22 december 2009 gewijzigd op (23 maart 2010) Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 30 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

WKK IN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING: REKENMETHODIEK EN IMPACT OP E- PEIL.

WKK IN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING: REKENMETHODIEK EN IMPACT OP E- PEIL. WKK IN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING: REKENMETHODIEK EN IMPACT OP E- PEIL. E-PEIL BEREKENING. INREKENEN VAN EEN WKK-INSTALLATIE In de energieprestatieregelgeving wordt de invloed van een gebouwgebonden

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Toepassingen in de woningbouw Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 Overzicht Inleiding Micro-WKK

Nadere informatie

Energiebesparingen voor tuinbouw en gebouwen

Energiebesparingen voor tuinbouw en gebouwen Energiebesparingen voor tuinbouw en gebouwen KHK, Geel 19 april 2007 Dirk De Keukeleere dirk.dekeukeleere@vito.be vertrouwelijk 2005, VITO NV alle rechten voorbehouden 1 Overeenkomst tuinbouw -gebouwen

Nadere informatie

MINI-WKK Dimensionering en hydraulische inpassing. 27 januari 2017

MINI-WKK Dimensionering en hydraulische inpassing. 27 januari 2017 MINI-WKK Dimensionering en hydraulische inpassing 27 januari 2017 Inleiding Warmtekrachtkoppeling: potentieel Efficiënte energie-omzetting Energiekosten & primaire energie besparen Flexibele bedrijfsvoering

Nadere informatie

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s Het Varken als kachel I r. M a u r i c e O r t m a n s Hoeveel warmte produceren varkens? Vo e lbare w a rmteproductie: B ig 23 kg: 4 2 Wa t t Vleesva rken 11 0 k g: 1 2 7 Wa t t K raamzeug: 3 7 5 Wa t

Nadere informatie

WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat. Ir. Maurice Ortmans

WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat. Ir. Maurice Ortmans WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat Ir. Maurice Ortmans Waarom WarmteTerugWinning? 1. WarmteTerugWinning verhoogt het rendement van de intensieve veehouderij:

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind 20.15 uur Alles over de warmtepomp Niek Tramper, Zeeuwind 21.00 uur Ervaringen

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. Peter Steenbergen en Erik Koolwijk zijn de twee directeur-grootaandeelhouders van glastuinbouwbedrijf Rijkgroen bv. Het bedrijf heeft

Nadere informatie

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas 1--1 Ongeveer 7 deelnemende organisaties Promotie van optimale benutting van biomassa Kennisoverdracht door workshops, excursies, nieuwsbrief en artikelen in vakbladen Vergelijking opties voor benutting

Nadere informatie

Evaluatie van de rentabiliteit van een investering

Evaluatie van de rentabiliteit van een investering Evaluatie van de rentabiliteit van een investering Vorming voor Energieverantwoordelijken van het BHG Céline Martin ICEDD asbl 22 maart 2007 Vertreksituatie: vervanging van een verwarmingsketel Men wil

Nadere informatie

EQ concept. Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4

EQ concept. Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4 EQ concept Duurzame installatie voor een woning van 100 m2 met een EPC van 0,4 ZONNEPANELEN Een woning kan niet zonder elektriciteit. Deze EQ woning voorziet deels in zijn eigen elektriciteitsvoorziening

Nadere informatie

Algemene verspreiding. contractnr.051988 ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT. KWO bij ETAP te Malle. Eindrapport. N.Robeyn en J. Van Bael

Algemene verspreiding. contractnr.051988 ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT. KWO bij ETAP te Malle. Eindrapport. N.Robeyn en J. Van Bael Algemene verspreiding contractnr.051988 ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT KWO bij ETAP te Malle Eindrapport N.Robeyn en J. Van Bael Studie uitgevoerd in opdracht van ANRE 2006/ETE/R/ VITO Maart 2006 1 SAMENVATTING

Nadere informatie

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Programma Kosten doublet Warmte aardwarmte berekening Warmtebalans aardwarmte

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

Energie in de glastuinbouw

Energie in de glastuinbouw Energie info glastuinbouw 22-11-2004 Energie in de glastuinbouw Eenheden Voelbaar / niet voelbaar Brandstof Benutte deel Prijs energiekost Alternatieve energie BBT Serre verliezen Energieproductie Vermogen

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 CO-2 Rapportage 2014 Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 Aalten 28-04-2015 Versie 2.2 J.Nannings Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten 1 Inleiding Volgens Art. 6(6) van de EBO verbinden de Ondernemingen zich ertoe om een

Nadere informatie

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is:

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Bijlage 1: Veranderingen in de bedrijfsactiviteiten In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Het plaatsen van een tweede turbine met

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WINDENERGIE ECOPOWER, EEKLO

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WINDENERGIE ECOPOWER, EEKLO ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WINDENERGIE ECOPOWER, EEKLO Eindrapport E. Peeters en J. Van Bael Vito Maart 2004 2 SAMENVATTING Ecopower cvba is een coöperatieve vennootschap die zich geëngageerd heeft om op

Nadere informatie

De Energie Revolutie

De Energie Revolutie De Energie Revolutie Proof, not promises Maximale CO2-reductie Maximaal Rendement Review Mijnsheerenland Type woning: Vrijstaande woning Locatie woning: Mijnsheerenland Systeem: HONE 501T Ligging: Oost

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Bijlage E Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 28 van 40 E.1 Inleiding Uit CO2 uitstoot berekeningen over 2013

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel Warmte Kracht Koppeling in duurzame gebouwen Yves LEBBE WKK specialist Dienst Facilitator Duurzame Gebouwen Objectieven van deze presentatie Warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie