Bijlage B: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage B: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase"

Transcriptie

1 Bijlage B: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase Geplande contacturen In de tabel hieronder staat een overzicht van de geplande contacturen voor de opleiding. Gegevens zijn gebaseerd op de Bouwsteenboeken van de individuele onderwijseenheden van Gezien de curriculum vernieuwingen kunnen de werkelijke contacturen afwijken van de planning. Study programme: Year: Contact hour (in minutes): 45 Number of contact hours per year: Number of weeks of education per period: 10 Contact hours 1st year full time bachelor degree programme Period 1 Period 2 Period 3 Period 4 Explanation Lectures Including guest lecturers, company presentations, etc. PBL Including CBL and other variants of PBL Seminars/practicums Seminars can include categories like: training, practicum, learning company, etc. Excursions/field visits Internship guidance 0 For example on feedback and review days at which a teacher is present. Study guidance 0 Including study career counseling Exams Exams include all possible forms of testing (Art.4.1.4, Students Charter) Totals Number of days internship (if applicable) Number of days the student does an internship with a placement company Number of educational weeks per period: Educational weeks are weeks in which education is being offered (excluding exam weeks)

2 Opbouw en samenhang van het programma De curricula van de opleidingen kennen een propedeutische fase van één jaar (60 EC) en een postpropedeutische fase van drie jaar (180 EC). Het vierde studiejaar is een praktijkjaar, eerst wordt de stage gedaan (30 EC), het jaar wordt afgesloten met de afstudeeropdracht (30 EC). De propedeutische fase heeft een oriënterende, een homogeniserende en een selecterende/verwijzende functie. Oriëntatie houdt in dat de propedeuse de student een goed inzicht moet verschaffen in de opleiding die hij gedurende vier jaar volgt. Daarom is de propedeuse gemeenschappelijk voor beide opleidingen (Chemie en BML) en zijn de leeractiviteiten van de student representatief voor de beide opleidingen. Daarnaast moet de student in het propedeusejaar een goede indruk kunnen krijgen van het toekomstige werkveld. Homogeniseren wil zeggen dat studenten met verschillende vooropleidingen aan het eind van de propedeuse over dezelfde competenties, kennis en vaardigheden beschikken. Selectie en verwijzing geven aan dat de propedeuse ook bedoeld is om na te gaan of de student de juiste opleiding op het juiste niveau heeft gekozen. Zonodig volgt aan het eind van het eerste studiejaar een bindend studieadvies. Als de student de doelstellingen (kennis, vaardigheden, beroepshouding) van het onderwijsprogramma van de propedeuse bereikt heeft, is hij goed toegerust voor het met succes kunnen voortzetten van zijn opleiding in de postpropedeutische fase. In het onderwijsprogramma van de postpropedeutische fase vindt een steeds verdere specialisatie plaats naar een van beide opleidingen. Van belang is daarbij ook de persoonlijke ontplooiing en vorming van de student, opdat hij ook maatschappelijk relevant actief kan zijn. Speerpunt in de bacheloropleidingen Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek en Chemie van Stenden hogeschool is het beroepsdomein Research & Development, in de opleidingen wordt het accent gelegd op de competenties Onderzoeken en. De kennis en vaardigheden die tot deze competenties behoren komen steeds gekoppeld aan bod. Vanaf de eerste periode in het eerste studiejaar werken de studenten aan problemen die vanuit een onderzoeksvraag worden aangeboden en waarin de experimenten zodanig moeten worden opgezet dat de onderzoeksvraag goed beantwoord kan worden. In de beoordeling speelt, naast de correcte en nauwkeurige uitvoering van de experimenten, de keuze, opzet en planning van de experimenten in relatie tot de onderzoeksvraag een grote rol. In de propedeuse zijn de problemen doorgaans beperkt van omvang en complexiteit. Naarmate de opleiding vordert, worden de problemen omvangrijker en complexer. Niet alleen de verlangde nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en reproduceerbaarheid van de experimenten neemt toe, ook het aantal methoden en technieken waaruit gekozen moet worden groeit; de student moet over meer onderzoeksvaardigheden beschikken om binnen de afgesproken termijn goede resultaten te kunnen presenteren. Het curriculum van beide opleidingen is opgebouwd uit bouwstenen van elk 3 ec of een veelvoud hiervan groot. Dit principe verhoogd de onderlinge uitwisselbaarheid in de tijd van deze studie-elementen. De bouwstenen uit een periode zijn vaak gericht rond een

3 1. Onderzoeken 2. COMPETENTIES 4. Beheren 5. Adviseren 6. Instrueren 7. Leidinggeven 8. centrale practicumbouwsteen volgens het didactisch concept Problem Based Learning. Een realistisch opdracht uit de praktijk of zoals deze uit het werkveld zou kunnen komen wordt aan een groep of een individuele student voorgelegd. De studenten werken vaak in projectgroepen aan de uitwerking van de gegeven opdracht. In bijlage A is reeds een overzicht gegeven van de bouwstenen en wordt per bouwsteen aangegeven welke competenties in de betreffende bouwsteen worden getraind en getoetst. In een aantal bouwstenen worden niet rechtstreeks een of meer competenties getoetst, deze dragen alleen indirect bij aan de competentieontwikkeling van de studenten. In deze cases wordt alleen een deel van de Body of Knowledge and Skills getoetst, dit is zichtbaar in de toetsmatrijs. Fasedoelstellingen voor beide opleidingen De fasedoelstellingen geven aan welk tussenniveau aan het eind van de propedeuse, het tweede en het derde studiejaar moeten zijn bereikt. Deze fasedoelstellingen zijn weergegeven in tabel 1. FASE I I I I I I Jaar 2 II II I I I I II Jaar 3 III II I I I I II Eindkwalificaties III* III I * I * I * I * II Tabel 1 Fasedoelstellingen. *) minimaal één van deze competenties moet met één niveau worden verhoogd. Curriculum overzicht Propedeutische fase BML In de hoofdstukken hieronder worden de curriculum overzichten getoond voor de verschillende cohorten. In verband met de invoer van het nieuwe curriculum vanaf , zullen de opvolgende leerjaren voor dat cohort getoond worden in de OER en van de desbetreffende jaren ( en ). Zie voor overgangsregelingen rondom het nieuwe curriculum ook bijlage D. Opmerkingen m.b.t te verwachten wijzigingen. Met de inhoudelijke keuzes en wijzigingen die de opleiding de komende jaren zal doorvoeren op het gebied van het curriculum, zal binnen de kaders van de BOKS, het vakkenpakket mogelijk gedurende het komende schooljaar al wijzigingen ondergaan. Deze vakken zullen zich in pilot fase bevinden. In voorkomende gevallen zal, als dit negatieve gevolgen heeft voor studenten, de examencommissie naar redelijkheid en billijkheid hierover een beslissing nemen.

4 Bouwstenenoverzicht Propedeutische fase BML Propedeutisch jaar (jaar 1) opleiding BML cohort Periode 1 Periode 2 Periode 3 Periode 4 SLB 1A Schriftelijke Mondelinge SLB 1B Communicatie 1 Vaardigheden 1 3 EC 3 EC 3 EC 3 EC Basiswiskunde Wiskunde 2 Onderzoek 1 Organische Chemie 1 3 EC 3 EC 3 EC 3 EC Scheikunde 1 Spectrometrie Analyse Microbiologie 3 EC 3 EC 3 EC 3 EC Biologie 1 Biologie 2 Excel MOS certificering (pilot) Management Skills 1 (pilot) 3 EC 3 EC 3 EC 3 EC Praktijk 1 Water Praktijk 2 Gezondheid Praktijk 3 Warenonderzoek 3 EC 3 EC 3 EC 3 EC Biobased economy 1 (pilot) Toetsmatrijs BML In deze bijlage is de toetsmatrijs voor de propedeuse BML opgenomen. In deze matrix staat aangegeven welke toetsvorm in de verschillende bouwstenen worden gebruikt. In verband met de ontwikkeling van het nieuwe curriculum kan het zijn dat onderstaande overzichten nog niet volledig zijn of op detail niveau bijgesteld worden. Zie voor de meest recente informatie de bouwsteenboeken van de individuele bouwstenen voor de meest actuele informatie van dat studiejaar (propedeuse: ). Toelichting: A P S M Pa Po B1 B2 Authentieke opdracht Practicum/Rapportage Schriftelijke toets Mondelinge toets Participatie Portfolio Beroepsoriënterende stage Beroepsopleidende stage

5 Onderwijseenheden Studievaardigheden 1A Basiswiskunde Scheikunde 1 Biologie 1 Praktijk 1: Water Schr. communicatie 1 Wiskunde 2 Spectrometrie Celbiologie en Histologie Praktijk 2: Gezondheid Mond Vaardigheden 1 Onderzoek 1 Analyse (ST3) Excel MOS certificering (pilot) Praktijk 3: Ware(n)onderzoek Studievaardigheden 1B Organische Chemie 1 Microbiologie Management Skills 1 (pilot) Biobased Economy (pilot) Toetsmatrijs BML 1 Onderzoeken P P P P P P 2 P P P P P P 4 Beheren/coördineren 5 Adviseren / in- en 6 begeleiden / doceren / coachen 7 Leiding geven / managen P P 8 Po P P P P P P P o P P P Body of Knowledge and Skills Vakinhoudelijke kennis S S S S S S S M S S S M S S S S

6 Vakbeschrijvingen Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Studievaardigheden 1A Bouwsteen Periode GSLB1 Studieloopbaanbegeleiding 1A 3 EC Albert de Jonge 1.1 (doorlopend in andere perioden) In deze bouwsteen leer je vooral het een en ander over jezelf. Tevens, en daar zijn de doelstellingen van deze bouwsteen op gebaseerd, zul je vaardigheden leren die jou in staat stellen om in de toekomst adequater naar je zelf te kijken en waarmee je nog beter sturing aan je eigen persoonlijke ontwikkeling kunt geven. Ook zal je een aantal vaardigheden opdoen die je nodig hebt om succesvol in het HBO in het algemeen en op de Stenden Hogeschool in het bijzonder te kunnen studeren. Heeft de student inzicht in het curriculum van zijn/haar studie en het studeren aan de Stenden Hogeschool. Weet de student welke informatie voor zijn/haar studie nodig heeft, kan hij/zij deze opsporen, voor zichzelf evalueren en verwerken en deze op een correcte manier in een product verwerken. De student is in staat zijn/haar studie te plannen op een manier die aansluit bij zijn/haar eigen leerstijl. Kan de student verantwoorden waarom hij/zij deze studie- en beroepskeuze gemaakt heeft. Heeft de student zijn beroepsbeeld verder ontwikkeld en is in staat om deze zo nodig bij te stellen. Heeft de student inzicht in de functie en mogelijkheden van studieloopbaancoaching. Kan de student de 5 studieloopbaancompetenties benoemen en toepassen op een niveau dat past bij zijn/haar beginsituatie. Kan de student een Persoonlijk OntwikkelingsPlan (POP) en een portfolio samenstellen dat voldoet aan zijn/haar leerbehoefte en de eisen van zijn/haar opleiding en kan hij/zij het goed beheren. De student is bereid tot, en ziet hij/zij de waarde van zelfreflectie en kan hij/zij hiervoor passende instrumenten kiezen en toepassen. Kan de student aan de hand van zijn/haar portfolio op zowel inhouds- als procesniveau reflecteren op zijn/haar eigen ontwikkelproces. Voor de bouwsteen SLB 1A is geen specifieke voorkennis vereist. Portfolio Beoordelingsgesprek

7 onderzoeken analyseren ontwerpen realiseren beheren managen adviseren professionaliseren Basiswiskunde Bouwsteen Wiskunde 1 3EC / 84 SBU Mark van der Staay Periode 1.1 In deze bouwsteen wordt een gedeelte van de HAVO wiskunde B herhaald om zodoende een voldoende basisniveau te garanderen van de wiskundige kennis en vaardigheden, die voor de beroepspraktijk zijn vereist. I I Na afloop van deze bouwsteen kan de student de volgende basisrekenvaardigheden toepassen: berekeningen maken met merkwaardige producten. een uitdrukking ontbinden in factoren. een stelsel van vergelijkingen oplossen breuken optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen en vereenvoudigen. machten en wortels vermenigvuldigen en delen. berekeningen maken met lineaire functies. berekeningen maken met kwadratische functies. een gegeven functie differentiëren. berekeningen maken met goniometrische functies. berekeningen maken met exponentiële functies. berekeningen maken met logaritmische functies. Er wordt uitgegaan van het eindniveau van de vooropleidingen MBO en HAVO. Standaard rekenmachine Schriftelijke toets 55,0% score

8 Onderzoeken Beheren / coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Scheikunde 1 Bouwsteen OLSSK1 Scheikunde 1 3EC / 84 SBU Anniek Bruins Periode 1.1 In deze bouwsteen wordt een gedeelte van de scheikunde theorie van de havo herhaald. De volgende onderwerpen komen aan de orde: Atoombouw, periodiek systeem Reactievergelijkingen Zouten, zuren en basen Redox-reacties Chemisch rekenen I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: Atomen, moleculen, zouten en metalen beschrijven aan de hand van de bouw van de elementaire deeltjes Reactievergelijkingen van zuren en basen, zouten opschrijven en benoemen Redox-reacties opstellen Chemisch rekenen Eindniveau havo Literatuur Zie boekenlijst Grafische rekenmachine en BINAS Schriftelijke toets Cijfer van minimaal een 5,50

9 Onderzoeken Beheren/ coördineren Adviseren in en begeleiden/ doceren/coachen Leiding geven/managen Biologie 1 Bouwsteen OLSB1 Biologie 3EC / 84 SBU Rens van Leeuwen Periode 1.1 In water spelen zich veel chemische processen af. Levende cellen zijn Omgeven door een membraan om water binnen dan wel buiten die cel te houden. Hoe zit het met stoffen die zich buiten de cel bevinden, hoe komen die binnen? Diffusie? Osmose? Of wellicht zijn er andere mechanismen. Water barst van het leven.. als het goed is. Als het niet goed is, lijkt het water vaak schoon maar er is geen leven in te bekennen. Is ons slootwater goed of niet? I I I Na afloop van deze bouwsteen kan de student: - Het kunnen verklaren van osmotische processen uit de praktijk en het kunnen voorspellen van de o.w./wanddruk/turgor met behulp van de wet van Boyle. - Het op een verantwoorde manier omgaan met een microscoop. - Het kunnen maken van een natuurwetenschappelijke tekening/weergave - Een natuurwetenschappelijk experiment opstellen en uitvoeren (N1) - Functioneren als lid van een team (N1) N.b. - Dit jaar wordt er uit een nieuw biologieboek gewerkt - Er vindt een accentverschuiving binnen het curriculum plaats - E.e.a. kan als gevolg hebben dat de doelstellingen en de moduulbeschrijving ingrijpend kan wijzigen Eindniveau Havo n.v.t. Schriftelijke toets 55,0% score

10 Onderzoeken Beheren/ coördineren Adviseren in en begeleiden/ doceren/coachen Leiding geven/managen Praktijk 1: Water Bouwsteen ILSPR1 Praktijk Water 3EC Rens van Leeuwen Periode 1.1 Water is op het laboratorium de meest gebruikte stof. Er wordt dan ook aandacht besteed aan de verschillende soorten water die we kunnen onderscheiden op het laboratorium. Werken op een laboratorium betekent dat je op allerlei momenten bloot staat aan allerlei gevaren. Het is dus noodzakelijk dat de student leert om van te voren in te schatten wat de gevaren zijn, welke kunnen ontstaan bij de uitvoering van zijn/haar experiment. Hij/zij dient daarom te leren welke maatregelen van te voren moeten worden genomen om calamiteiten te voorkomen en i.g.v. een calamiteit adequaat te handelen. Het bestuderen veilig werken op het laboratorium moet bijdragen om de student een attitude bij te brengen waarin de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de student zelf en van anderen gewaarborgd wordt. Voor de relatie met water valt in dit kader te denken aan bijv. water als blusmiddel en koelmiddel bij brandwonden. Water is op het laboratorium in verschillende kwaliteiten aanwezig. Voor vele toepassingen is vaak een andere kwaliteit water nodig. Zo heb je leidingwater, demi-water, gedestilleerd water, koolzuurvrij water, bronwater, etc. Water wordt natuurlijk veel toegepast als oplosmiddel, spoelmiddel, verdunningsmiddel, blusmiddel. Wanneer welk water gebruikt kan worden, wordt in de loop van het practicum duidelijk. I I I De student kan zijn weg vinden in het laboratorium en is bekend met het laboratoriumreglement. De student weet op een juiste manier om te gaan met de verschillende balansen, pipetteerballon, glaswerk en maatglaswerk. De student weet onderscheid te maken in de "verschillende" soorten water en weet wanneer welk water te gebruiken. De student maakt kennis met eenvoudige meetapparatuur. De student leert te werken met een kalibratielijn. De student kan een eenvoudige kwantitatieve bepaling uitvoeren. De student kan een eenvoudige foutendiscussie uitvoeren. De student leert op een veilige manier te werken in het laboratorium; zowel voor hem/haar zelf als voor anderen. De student leert via een berekening op de juiste veilige manier een geconcentreerd zuur te verdunnen.

11 De student leert te werken met testkits voor water onderzoek. Eindniveau Havo - Praktijkopdrachten 100% van de experimenten moet met minimaal een voldoende zijn beoordeeld

12 onderzoeken Beheren / Coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Schriftelijke communicatie 1 Bouwsteen Schriftelijke communicatie 1 3EC / 84 SBU Marcus Dirks Periode 1.2 Rapporten schrijven, goed citeren) plagiaat voorkomen, samenvatten, argumenteren: iedere HBO-er krijgt hiermee te maken. In deze bouwsteen wordt hier aandacht aan besteed. Je leert jezelf gepast schriftelijk uit te drukken. Je maakt complexe informatie schriftelijk duidelijk en je stuurt de juiste boodschap naar de juiste doelgroep via het juiste kanaal. I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: Bouwplannen gebruiken voor je schriftelijke communicatie De passende structuur gebruiken bij doel en doelgroep De passende stijl gebruiken bij doel en doelgroep Argumenteren volgens de methode van Toulmin Informatie correct samenvatten Schrijven in fases: eerste opzet, herschrijven, vorm geven. Op de APA manier je bronnen in je schriftelijke communicatie vermelden. Geen specifieke voorkennis verreist. - Schriftelijke rapportages In ontwikkeling

13 onderzoeken analyseren ontwerpen realiseren beheren managen adviseren professionaliseren Wiskunde 2 Bouwsteen Wiskunde 2 Werktuigbouwkunde 84 SBU Piet de Jonge Periode 1.2 Bij deze bouwsteen zal de student kennis maken met het opstellen van wiskundige modellen van technische processen. Aan de hand van concrete voorbeelden zal een aantal wiskundige begrippen worden behandeld. De kennis en vaardigheden met betrekking tot de onderwerpen exponentiële functies, logaritmen en differentiëren worden herhaald en uitgebreid. Daarbij worden twee nieuwe onderwerpen geïntroduceerd: differentiaalvergelijkingen en integreren. Bovendien maakt de student kennis met het computerprogramma MathCad, waarmee wiskundige berekeningen eenvoudig kunnen worden uitgevoerd. I I aan de hand van een aantal meetparen (coördinatenparen) het verband bepalen tussen twee grootheden met behulp van logaritmisch papier; samengestelde of meervoudig samengestelde functies differentiëren met behulp van de kettingregel en andere rekenregels; differentiaalvergelijkingen van het type y k y of y k y kunnen opstellen en gebruiken bij het beschrijven van processen met toename of afname; verifiëren of een functie wel of niet voldoet als oplossing van een gegeven differentiaalvergelijking; standaard functies integreren (ofwel de primitieve bepalen) met behulp van rekenregels; eenvoudige samengestelde functies integreren met behulp van de substitutiemethode; de oppervlakte bepalen onder en tussen grafieken met behulp van bepaalde integralen; vraagstukken uit de kinematica oplossen met behulp van een bepaalde of onbepaalde integraal of een integraal met variabele bovengrens (alleen WB1); het softwarepakket MathCad gebruiken als hulpmiddel bij het maken van eenvoudige berekeningen. n.v.t. Grafische rekenmachine

14 Schriftelijke toets 55,0% score

15 Onderzoeken Beheren / coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Spectrometrie Bouwsteen OLSSK2 Spectrometrie 3EC / 84 SBU Anniek Bruins Periode 1.2 Wet van Lambert en Beer, calibratielijn opstellen en uitwerking van een praktisch voorbeeld om zuiverheid aspirine vast te stellen, beoordeling juistheid van een meetmethode. I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: - Spectrofotometrische experimenten uitvoeren - Gehalte berekeningen uitvoeren - Multicomponenten analyses uitvoeren - Op de juiste wijze calibratielijnen optellen - Met spreadsheet programmatuur omgaan Wiskundige oplossingsstrategieën beheersen Havo Literatuur Zie boekenlijst Grafische rekenmachine en BINAS Schriftelijke toets Cijfer van minimaal een 5,50

16 Onderzoeken Beheren/ coördineren Adviseren in en begeleiden/ doceren/coachen Leiding geven/managen Biologie 2 Bouwsteen OLSB2 Biologie 2 3EC Rens van Leeuwen Periode 1.2 Een cel is de simpelste vorm van leven. Maar toch vormt een levende cel complex geheel van diverse organellen en biomoleculen die ieder hun eigen functie hebben binnen de opbouw en het metabolisme van een cel. Aan bod komt de algemene opbouw van prokaryote en eukaryote cellen. Daarnaast wordt de interne en externe organisatie van eukaryote cellen besproken van kernenveloppe tot extracellulaire matrix. Ook komt aan bod, in detail, de structuur en functie van de celmembraan. Cellen staan immers niet op zichzelf, maar zullen vaak nutriënten en afvalstoffen moeten uitwisselen met hun omgeving. Hoe doen ze dat? Tot slot wordt aandacht besteed aan cellen in onderling verband. Hoe zie weefsels er uit. Hoe kun je ze in microscopische preparaten herkennen I I I Na afloop van de bouwsteen weet je: - Hoe eukaryote cellen in elkaar zitten - Welke functie de diverse organellen in een cel hebben - Hoe biomembranen functioneren - Hoe deze cellen met in relatie met omliggende cellen eruit zien in een microscopisch preparaat Andere doelstelling: Relatie aanleren tussen bouw (macroscopische en microscopische anatomie) en werking (fysiologie) van het ademhalingssysteem, het spijsverteringsysteem en van spieren, alsook kennis nemen van enige afwijkingen hierin (pathologie). De theorie en ziektebeelden die aan bod komen zijn deels gekoppeld aan praktijkgerelateerde vraagstukken. N.b. - Dit jaar wordt er uit een nieuw biologieboek gewerkt - Er vindt een accentverschuiving binnen het curriculum plaats E.e.a. kan als gevolg hebben dat de doelstellingen en de moduulbeschrijving ingrijpend kan wijzigen Eindniveau Havo n.v.t.

17 schriftelijk 55,0% score

18 Onderzoeken Beheren/ coördineren Adviseren in en begeleiden/ doceren/coachen Leiding geven/managen Praktijk 2: Gezondheid Bouwsteen ILSPR2 Praktijk Gezondheid 3 EC Rens van Leeuwen Periode 1.2 De praktijkbouwsteen van thema gezondheid heeft een oriënterend karakter op het gebied van de biologie en de fotometrische analyse. De nauwe relatie tussen gezondheid en processen die zich biologisch afspelen liggen voor de hand. Daarnaast zijn meetmethoden een wezenlijk onderdeel omdat waarden (getallen) een houvast geven om de gezondheidstoestand van een individu te beschrijven. Om dit te bereiken wordt een begin gemaakt met spectrometrie. Een relatief eenvoudige techniek die aansluit bij de eerste periode en die veel in gebruik is bij analyses bij monsters van biologisch aard. Het bestuderen van hoe werkt je veilig op het laboratorium moet bijdragen om de student een attitude bij te brengen waarin de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de student zelf en van anderen gewaarborgd wordt (vervolg van periode 1). I I I De student is in staat tot: - uitvoeren van een eenvoudige organische synthese - omgaan met apparatuur voor : smeltpuntbepaling, stoomdestillatie, UV, IR, filtratie Theorie en praktijk uit periode 1 Praktijkopdrachten; Toets Veiligheid - Schriftelijk 100% van de experimenten moet met een voldoende zijn beoordeeld; Toets Veiligheid moet voldoende zijn. Weging: Praktijk: Veilgheid is 2 : 1

19 onderzoeken Beheren / Coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Mondelinge Vaardigheden 1 Bouwsteen Mondelinge Communicatieve Vaardigheden 1 Hoofdfase 3EC / 84 SBU Marcus Dirks Periode 1.3 Een HBO-er moet regelmatig presentaties verzorgen over projecten, producten, voortgang, etc. In deze bouwsteen wordt ingegaan op effectief mondeling presenteren. Daarbij staan 3 zaken centraal: het doel het publiek en de hulpmiddelen. I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: Uitleggen wat de opbouw van een presentatie is. Een correcte presentatie schrijven, afstemmen op diverse doelgroepen en uitschrijven. Het eigen presentatie gedrag analyseren en bijsturen Op juiste wijze gebruik maken van audio visuele hulpmiddelen. Op een positieve manier evaluatie feedback geven aan mede studenten. Geen specifieke voorkennis vereist. - Presentatie In ontwikkeling

20 onderzoeken Beheren / Coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Onderzoek 1 Bouwsteen: : : : 3EC / 84 SBU Anniek Bruins Periode 1.3 Meten Weten, maar Meten = Schatten De student krijgt een inzicht in de kritische stappen van een onderzoek; een niet kritische stapin een onderzoek kan worden uitgevoerd in de context van de totale nauwkeurigheid Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student een: - Relevante berekeningen uitvoeren - Foutenbeschouwing voorafgaand aan een experiment presenteren. - Foutendiscussie geven na afloop van een experiment. - Juist verslag schrijven - Relevante wiskundige technieken toepassen - Juiste keuzes maken. Scheikunde 1; Scheikunde 2; Scheikunde praktijk 1 ; Scheikunde praktijk 2 Alle soorten van rekentuig Doelstelling 1 : Schriftelijke toets; De overige doelstellingen worden beoordeeld gedurende de wekelijkse verslagbesprekingen tijdens hat practicum Ware(n)onderzoek Doelstelling 1: toets opg1 20; opg 2 20; opg 4 30 opg tot en met 6: V

21 Onderzoeken Beheren / coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Analyse (ST3) Bouwsteen OLSSK3 Scheikunde 3 3EC / 84 SBU Anniek Bruins Periode 1.3 Verdieping chemisch rekenen Chemisch evenwicht Verdieping zuren en basen en redox-reacties Elektrochemie I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: Evenwichtsbeschouwingen uitvoeren Eenvoudige materiaalbalansen opstellen Oplosbaarheids berekeningen uitvoeren Titratiecurves berekenen Geschikte indicatoren kiezen en ph berekeningen uitvoeren Bufferoplossingen berekenen Havo scheikunde, Scheikunde 1 is niet verplicht, maar is een herhaling van de basis voor Analyse (ST3). Literatuur Zie boekenlijst Grafische rekenmachine en BINAS Schriftelijke toets Cijfer van minimaal een 5,50

22 Onderzoeken Beheren / coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Excel MOS certificering (in ontwikkeling) Bouwsteen Excel MOS certificering (pilot) 3EC / 84 SBU Jeroen Pijpker Periode 1.3 Deze certificering wordt wereldwijd erkend en valideert de vaardigheden in de Microsoft Office Excel 2010 applicatie. De MOS certificering stelt ieder in staat de eigenschappen en functionaliteiten van Microsoft Office Excel 2010 maximaal te benutten en zich te onderscheiden tijdens de opleiding en op het werk. Na het behalen van een Expert examen is de kandidaat officieel Microsoft Office Specialist Expert! III I Na het voldoende voltooien van deze bouwsteen kan de student: Optimaal benutten van de functionele en technische mogelijkheden van Microsoft Office Excel 2010 waarbij het kennisniveau aantoonbaar is op basis van het verstrekte certificaat. : Werken met Windows en Internet Explorer Literatuur: Met behulp van E-learning : IT middelen : Individueel examen via e-learning bij IT Academy Behalen van het Microsoft Office Excel 2010 Expert Examen

23 onderzoeken Beheren / Coördinatoren Adviseren / in- en begeleiden / doceren / coachen Leiding geven / managen Praktijk 3: Warenonderzoek Bouwsteen ILSPR3 Praktijk Ware(n)onderzoek 3 EC Anniek Bruins Periode 1.3 In dit practicum wordt een verdieping gerealiseerd m.b.t. een aantal titratietechnieken en wordt op een kritische manier gekeken naar de verkregen analyseresultaten. Het eindproduct is het bepalen van het gehalte aan azijnzuur in huishoudazijn op vijf verschillende manieren. Op basis van een foutendiscussie worden de verschillende resultaten geïnterpreteerd. I I I I Na het voldoende voltooien van de bouwsteen kan de student: -kwantitatieve analyses kunnen uitvoeren -kwantitatieve berekeningen kunnen uitvoeren - foutenberekening kunnen uitvoeren -kennis hebben van differentiaalberekeningen -met spreadsheet programmatuur kunnen omgaan -verslagen kunnen schrijven. Voorkennis Theorie Scheikunde Periode 1 en 2 Literatuur Zie boekenlijst Hulpmiddelen Alle soorten van elektronisch rekentuig Voortgang tijdens praktijk 100% van de experimenten moet met een voldoende zijn beoordeeld

24 Studievaardigheden 1B Bouwsteen Periode GSLB1B Studieloopbaanbegeleiding 1B Werktuigbouwkunde//Informatica 3 EC Albert de Jonge 1.4 (doorlopend in andere perioden) Deze bouwsteen staat in zijn geheel in het teken van de studieloopbaancompetenties, competenties die je nodig hebt om je studie, en later jouw carrière blijvend vorm te kunnen geven. Zoals je zult zien, is het werken aan jezelf, aan je persoonlijke vaardigheden en competenties niet iets wat alleen binnen school gebeurt. Zeker Studieloopbaancompetenties zijn van blijvend belang in je latere carrière: Als HBO professional wordt van je gevraagd dat jij jezelf blijft ontwikkelen. Stilstaan is achteruitgaan! Heeft de student inzicht in het curriculum van zijn/haar studie en het studeren aan de Stenden Hogeschool. Weet de student welke informatie hij/zij voor zijn/haar studie nodig heeft, kan hij/zij deze opsporen, voor zichzelf evalueren en verwerken en deze op een correcte manier in eenproduct verwerken. De student is in staat zijn/haar studie te plannen op een manier die aansluit bij zijn/haar eigen leerstijl. Kan de student verantwoorden waarom hij/zij deze studie- en beroepskeuze gemaakt heeft. Heeft de student zijn/haar beroepsbeeld verder ontwikkeld en is in staat om deze zo nodig bij te stellen. Heeft de student inzicht in de functie en mogelijkheden van studieloopbaancoaching. Kan de student de 5 studieloopbaancompetenties benoemen en toepassen op een niveau dat past bij zijn/haar beginsituatie. Kan de student een Persoonlijk OntwikkelingsPlan (POP) en een portfolio samenstellen dat voldoet aan zijn/haar leerbehoefte en de eisen van zijn/haar opleiding en kan hij/zij het goed beheren. De student is bereid tot, en ziet de waarde van zelfreflectie en kan hiervoor passende instrumenten kiezen en toepassen. Kan de student aan de hand van zijn/haar portfolio op zowel inhouds- als procesniveau reflecteren op zijn/haar eigen ontwikkelproces. Voor de bouwsteen SLB1B is SLB1A als voorkennis vereist. Portfolio Beoordelingsgesprek

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen,

Nadere informatie

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16 Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. In 2013 is in 4 HAVO met dat nieuwe examenprogramma scheikunde gestart. De methode Chemie Overal 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A1 Vaardigheden Domein A2

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen,

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404)

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN IV 404 asiskennis en asisvaardigheden IV (404) SCHEIKUNDE 404.01 De kandidaat kan het scheiden van mengsels in verschillende zuivere stoffen 404.02 De kandidaat kan de opbouw

Nadere informatie

Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO. DAS conferentie

Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO. DAS conferentie Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO DAS conferentie 24-03-2016 Voorstellen Gertjan Visse MBO raad Bedrijfstakgroep PLOT SBB Marktsegment Proces en Laboratorium ROC West Brabant, Radius college Franca

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

Periode 1.1. Bijlage B. Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase

Periode 1.1. Bijlage B. Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase Bijlage B Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase Het onderwijsprogramma voor de propedeutische fase bestaat uit een programma van 60

Nadere informatie

Bijlage B Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase:

Bijlage B Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase: Bijlage B Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase: Geplande contacturen In de tabel hieronder staat een overzicht van de geplande contacturen

Nadere informatie

PTA scheikunde HAVO Belgisch park cohort 15 16-17

PTA scheikunde HAVO Belgisch park cohort 15 16-17 Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. In 2013 is in 4 HAVO met dat nieuwe examenprogramma scheikunde gestart. De methode Chemie Overal 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan

Nadere informatie

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma:

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: 2 E JAAR (HOOFDFASE)... 2 ONDERZOEK... 2 IT SERVICE MANAGEMENT... 3 TESTEN... 4 CONNECTED DEVICES... FOUT! BLADWIJZER

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11109 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/403948, houdende

Nadere informatie

'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde

'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde 'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde Aansluiting havo-hbo 28 september 2016 Hogeschool Domstad Emiel de Kleijn Historie 1999 (1998) Invoering van de 2 e fase HAVO: Scheikunde: 280 SLU VWO:

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kennis

Nadere informatie

ALGEMENE NATUURWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

ALGEMENE NATUURWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 ALGEMENE NATUURWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Bijlage B en C: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase en hoofdfase

Bijlage B en C: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase en hoofdfase Bijlage B en C: Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum voor de propedeutische fase en hoofdfase Opbouw en samenhang De curricula van de opleidingen kennen een propedeutische fase

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen

Nadere informatie

SCHEIKUNDE VWO - NIEUWE EXAMENPROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

SCHEIKUNDE VWO - NIEUWE EXAMENPROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 SCHEIKUNDE VWO - NIEUWE EAMENPROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Chemie 1e jaar regulier CHM1/CHM2 Propedeutisch jaar Studiejaar 2012-2013, cohort 2012 Legenda Bij de kolom 'Toets' kiezen uit:

Chemie 1e jaar regulier CHM1/CHM2 Propedeutisch jaar Studiejaar 2012-2013, cohort 2012 Legenda Bij de kolom 'Toets' kiezen uit: Chemie 1e jaar regulier CHM1/CHM2 Propedeutisch jaar Studiejaar 2012-2013, cohort 2012 SG Studieloopbaancoaching 1e jaar CHMSLC11 2 O;V;AS Keuzeonderwijs SG Keuzeonderwijs/bijspijkeronderwijs 2 KG Algemene

Nadere informatie

vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 14 Algebraïsche vaardigheden 15 Toetsen van hypothesen 16 Toepassingen van de differentiaalrekening

vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 14 Algebraïsche vaardigheden 15 Toetsen van hypothesen 16 Toepassingen van de differentiaalrekening vwo A deel 4 13 Mathematische statistiek 13.1 Kansberekeningen 13.2 Kansmodellen 13.3 De normale verdeling 13.4 De n -wet 13.5 Discrete en continue verdelingen 13.6 Diagnostische toets 14 Algebraïsche

Nadere informatie

Periode 1.1. Bijlage B. Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase

Periode 1.1. Bijlage B. Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase Bijlage B Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het curriculum van de opleiding voor de propedeutische fase Het onderwijsprogramma voor de propedeutische fase bestaat uit een programma van 60

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11109 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/403948, houdende

Nadere informatie

KERNCONCEPTEN. Het micro-macroconcept

KERNCONCEPTEN. Het micro-macroconcept KERNCONCEPTEN Het molecuulconcept Atomen als bouwstenen van moleculen Verschillende typen bindingen Structuur en flexibiliteit van moleculen Maken en breken van bindingen Ontwerpen van moleculen Het micro-macroconcept

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245)

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN II 245 asiskennis en asisvaardigheden II (245) SCHEIKUNDE 245.01 De kandidaat kan de belangrijkste scheikundige en natuurkundige verschijnselen onderscheiden. 245.02 De kan

Nadere informatie

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen Referentieniveaus uitgelegd De beschrijvingen zijn gebaseerd op het Referentiekader taal en rekenen'. In 'Referentieniveaus uitgelegd' zijn de niveaus voor de verschillende sectoren goed zichtbaar. Door

Nadere informatie

Legenda KG Kennisgestuurde leerlijn PG Praktijkgestuurde leerlijn SG Studentgestuurde leerlijn

Legenda KG Kennisgestuurde leerlijn PG Praktijkgestuurde leerlijn SG Studentgestuurde leerlijn Legenda Kennisgestuurde leerlijn Praktijkgestuurde leerlijn Studentgestuurde leerlijn Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek 1e jaar regulier BML1/BML2 Propedeutisch jaar 2011/2012, cohort 2011 Studieloopbaancoaching

Nadere informatie

PTA VWO wiskunde A 1518

PTA VWO wiskunde A 1518 PTA VWO wiskunde A 1518 Inleiding Wiskunde A is wiskunde waarin vooral gewerkt wordt vanuit realistische contexten. Vaak is het lastig om de wiskundige inhoud uit de context te halen en daar wordt dan

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Nask2 inhouden (PO-vmbo)

Nask2 inhouden (PO-vmbo) Nask2 inhouden (PO-vmbo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw gl/tl exameneenheden Vakkernen 1. Materie 42: De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige

Nadere informatie

De 6 Friesland College-competenties.

De 6 Friesland College-competenties. De 6 Friesland College-competenties. Het vermogen om met een open enthousiaste houding nieuwe dingen aan te pakken. Het vermogen jezelf steeds beter te leren kennen. Het vermogen om in te schatten in welke

Nadere informatie

BIJLAGE B NADERE UITWERKING VAN DE ONDERWIJSEENHEDEN VAN HET CURRICULUM VAN DE OPLEIDING VOOR DE PROPEDEUTISCHE FASE*

BIJLAGE B NADERE UITWERKING VAN DE ONDERWIJSEENHEDEN VAN HET CURRICULUM VAN DE OPLEIDING VOOR DE PROPEDEUTISCHE FASE* BIJLAGE B NADERE UITWERKING VAN DE ONDERWIJSEENHEDEN VAN HET CURRICULUM VAN DE OPLEIDING VOOR DE PROPEDEUTISCHE FASE* *Voor de speciale trajecten Academische Opleiding Leraar Basisonderwijs (AOLB) en International

Nadere informatie

Aansluiting op het actuele curriculum (2014)

Aansluiting op het actuele curriculum (2014) Aansluiting op het actuele curriculum (2014) De verschillende modules van GLOBE lenen zich uitstekend om de leerlingen de verschillende eindtermen en kerndoelen aan te leren zoals die zijn opgesteld door

Nadere informatie

Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429)

Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429) Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429) - een lijst met operationele en concrete doelen van de lessenserie, indien mogelijk gerelateerd

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden III (304)

Basiskennis en Basisvaardigheden III (304) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN III 304 asiskennis en asisvaardigheden III (304) SCHEIKUNDE 304.01 De kandidaat kan de belangrijkste scheikundige en natuurkundige verschijnselen onderscheiden. 304.02 De

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management

LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management LEERACTIVITEIT Het verven van de woonkamer Ent-teach Module 6 Project management Beschrijving van de leeractiviteit Jij en 3 vrienden besluiten om jouw woonkamer te verven. Om dit project te voltooien

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie

Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie Faculteit Technische Natuurwetenschappen Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie (art. 7.13 en 7.59 WHW) Inhoudsopgave Artikel

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Examenprogramma biologie havo

Examenprogramma biologie havo Examenprogramma biologie havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A1 Vaardigheden Domein A2 Analyse

Nadere informatie

Hbo-bachelor verloskunde

Hbo-bachelor verloskunde Hbo-bachelor verloskunde zaterdag 8 november 2014 algemene informatie opleiding Willeke Boom, Teamleider propedeuse Korine Meulepas, Teamleider postpropedeuse Jasper de Jong, student Janneke Mathijssen,

Nadere informatie

Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten

Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten Bij ons leer je de wereld kennen Leiden Leadership Programme Voor wie? In het Leiden Leadership Programme ontwikkel je als

Nadere informatie

Nieuwe Syllabus Scheikunde

Nieuwe Syllabus Scheikunde Nieuwe Syllabus Scheikunde Waar heeft docent behoefte aan? Cris Bertona (ICLON, voorzitter syllabus commissie) Karsten Kaspers (Hogeschool Leiden) Regionaal Steunpunt Leiden 26 januari 2012 Historie -

Nadere informatie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie Toetsvormen Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie 1 Waarom wordt er getoetst? Om te beoordelen in hoeverre de student in staat is te handelen zoals op academisch

Nadere informatie

PTA scheikunde VWO Belgisch park cohort

PTA scheikunde VWO Belgisch park cohort Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. De methode 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan is het gebruik van de nieuwe BINAS (6 e editie). Niet toegestaan is het gebruik

Nadere informatie

PTA VWO wiskunde B 1518

PTA VWO wiskunde B 1518 PTA VWO wiskunde B 1518 Inleiding Bij het vak wiskunde B leren leerlingen parate kennis en vaardigheden aan om daarmee wiskundige denkactiviteiten te ontplooien en te ontwikkelen. Met dit wiskundig denkvermogen

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Chemie tussen context en concept. Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen

Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Chemie tussen context en concept. Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen Tijdlijn Nieuwe Scheikunde 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Klassieke programma (1998) Aangepaste klassieke

Nadere informatie

Communicatie voor juristen. mevrouw drs. D. van der Wagen. Communicatie voor juristen. Beschrijving en doel van dit beroepsproduct

Communicatie voor juristen. mevrouw drs. D. van der Wagen. Communicatie voor juristen. Beschrijving en doel van dit beroepsproduct Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Communicatie voor juristen COJE 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT / DU / EL mevrouw drs. D. van der Wagen E-learning Cluster A-cluster

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Onderwerpen en kwaliteitscriteria VWO-WISKUNDE. Deliverable 3.2. Hans Cuypers en Henk van der Kooij

Onderwerpen en kwaliteitscriteria VWO-WISKUNDE. Deliverable 3.2. Hans Cuypers en Henk van der Kooij Onderwerpen en kwaliteitscriteria VWO-WISKUNDE Deliverable 3.2 Hans Cuypers en Henk van der Kooij Inleiding In deze deliverable zullen we voor het domein van de VWO-WISKUNDE de onderwerpen vaststellen

Nadere informatie

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences Opleidingsspecifiek deel bij de OER 2016-2017 Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences art. 2.1 Toelating 1. Naast de in de wet genoemde diploma s die

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 2015-2016

Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 2015-2016 Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 2015-2016 Opleiding Toegepaste Wiskunde Crohonummer: 35168 Variant: Voltijd NHL Hogeschool Afdeling: Exacte Vakken Versie: Definitief 10 september 2015 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Het werkveld. Kennis en vaardigheden

Het werkveld. Kennis en vaardigheden Eindkwalificatie propedeuse opleiding Communicatie Vanuit de visie van Biesta dient uitgebalanceerd onderwijs te leunen op drie pijlers, namelijk persoonlijke ontwikkeling, socialisatie en kwalificatie.

Nadere informatie

Talent Ontwikkelingsplan (TOP) E-Fase voorjaar 2012 Advanced Business Creation. Nick Kuijpers

Talent Ontwikkelingsplan (TOP) E-Fase voorjaar 2012 Advanced Business Creation. Nick Kuijpers Talent Ontwikkelingsplan (TOP) E-Fase voorjaar 2012 Advanced Business Creation Nick Kuijpers Inhoudsopgave Business School... 3 Leerdoel... 3 Te behalen competenties... 3 Leeractiviteiten + deadlines...

Nadere informatie

stofomschrijving 2 021 po geografisch onderzoek in de eigen regio 1 3 n 4 013 tt 50 Katern Katern Systeem Aarde hoofdstuk 1 en 2 1 3 n

stofomschrijving 2 021 po geografisch onderzoek in de eigen regio 1 3 n 4 013 tt 50 Katern Katern Systeem Aarde hoofdstuk 1 en 2 1 3 n Vak: aardrijkskunde in min 0 tt 50 Katern Overleven in Europa Domein B3 en C SLU 50 3 j 2 02 po geografisch onderzoek in de eigen regio 3 n 3 02 tt 00 Katern Arm en Rijk Domein B en B2 SLU 70 3 j 4 03

Nadere informatie

stofomschrijving 4 4tt1 tt 100 leesvaardigheid. 3 3 j 3 4po1 po Landeskunde (presentatie en het inleveren van een portfolio).

stofomschrijving 4 4tt1 tt 100 leesvaardigheid. 3 3 j 3 4po1 po Landeskunde (presentatie en het inleveren van een portfolio). periode code som tt/mt/lt Programma van Toetsing en Afsluiting 206-207 Vak: Duits HAVO 4 2 3 4 4tt tt 00 leesvaardigheid. 3 3 j periode 2 code som tt/mt/lt 3 4po po Landeskunde (presentatie en het inleveren

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting Vak: Nederlands VWO 5. stofomschrijving referentieniveau weging SE

Programma van Toetsing en Afsluiting Vak: Nederlands VWO 5. stofomschrijving referentieniveau weging SE Vak: Nederlands VWO 5 periode code som soort toets referentieniveau 2/ 5tt tt 00 Proza en poëzie: Laagland informatieboek Pijler 2: H 2 t/m 8 (blz. 8 t/m 65). Lezen F 5 % 2 j 4 5tt2 mt 45 Mondeling literatuur

Nadere informatie

Algemene competenties

Algemene competenties Bijlage A Competenties van de opleiding Na voltooiing van de opleiding moet de student als beroepsbeoefenaar zelfstandig en met kritische instelling kunnen werken en beschikt de student over de volgende

Nadere informatie

CURSUSBESCHRIJVING Deel 1

CURSUSBESCHRIJVING Deel 1 CURSUSBESCHRIJVING Deel 1 Cursuscode(s) Opleiding Cursusnaam Cursusnaam Engels : PABFMT14X : Pabo : Gecijferdheid 7, Factoren, Machten en Talstelsels : [vertaling via BB] Studiepunten : 1 Categorie Cursusbeheerder

Nadere informatie

Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Minor Licht Verstandelijk Beperkt Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief half jaar deskundigheidsbevordering op het gebied van werken

Nadere informatie

Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie

Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie Faculteit Technische Natuurwetenschappen Opleidingsspecifieke bijlage van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Scheikundige Technologie (art. 7.13 en 7.59 WHW) Inhoudsopgave Artikel

Nadere informatie

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool POP Persoonlijk Opleidings Plan Tim Tegelaar Lekkerkerk 07-10-2012 De Haagse Hogeschool Naam Tim Tegelaar Studentnummer 12090948 origineel 07-10-2012 update - bedrijfsmentor Dhr. P. den Ouden bedrijfscoach

Nadere informatie

Vormgeving van SLB in de praktijk

Vormgeving van SLB in de praktijk Vormgeving van SLB in de praktijk Inhoudsopgave Inleiding...2 Het eerste leerjaar...2 Voorbeeld Programmering Studieloopbaanbegeleiding (SLB) niveau 3-4...3 POP en Portfolio...8 Vervolg...10 Eisma-Edumedia

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Uitgebreidere informatie is online beschikbaar via: https://www.radboudumc.nl/onderwijs/docenten/pages/toetsing.aspx

Uitgebreidere informatie is online beschikbaar via: https://www.radboudumc.nl/onderwijs/docenten/pages/toetsing.aspx Inspiratiedocument Toetsinginhetnieuwecurriculum Augustus2014 Toetsservice EKO IWOO Het inspiratiedocument Toetsing is bedoeld voor betrokkenen bij de ontwikkeling van de nieuwe bachelorcurricula Biomedische

Nadere informatie

Instructies zijn niet alleen visueel, maar ook auditief, met hoogkwalitatief ingesproken geluid (geen computerstem).

Instructies zijn niet alleen visueel, maar ook auditief, met hoogkwalitatief ingesproken geluid (geen computerstem). Getallen 3 Doelgroep Getallen 3 is bedoeld voor leerlingen in klas 3-5 van de havo, klas 3-6 van het vwo en in mbo 3&4. Het programma is bijzonder geschikt voor groepen waarin niveauverschillen bestaan.

Nadere informatie

De 10 e editie havo-vwo OB

De 10 e editie havo-vwo OB De 10 e editie havo-vwo OB Presentatie havo/vwo onderbouw 10 e editie 1 HAVO/VWO 1 VWO 2 HAVO 2 HAVO/VWO 2 VWO De delen 10 e editie onderbouw 3 HAVO deel 1 3 HAVO deel 2 3 VWO deel 1 3 VWO deel 2 Presentatie

Nadere informatie

Examenprogramma wiskunde D havo

Examenprogramma wiskunde D havo Examenprogramma wiskunde D havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kansrekening en statistiek

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO

Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO Federatie Steinerscholen Vlaanderen v.z.w. Gitschotellei 188 2140 Borgerhout Februari 2013 Gelijkwaardig verklaarde eindtermen

Nadere informatie

Green Belt to Black Belt

Green Belt to Black Belt Het beste van twee werelden De opleiding Six Sigma Black Belt is onderdeel van het gezamenlijke trainingsaanbod van ProjectsOne en Schouten en Nelissen. Als er één organisatie bekend is met zowel theorie

Nadere informatie

DEEL 3: VOOROPLEIDINGSEISEN EN EISEN PROPEDEUSE

DEEL 3: VOOROPLEIDINGSEISEN EN EISEN PROPEDEUSE DEEL 3: VOOROPLEIDINGSEISEN EN EISEN PROPEDEUSE Algemene bepaling De specifieke vooropleidingseisen van elke opleiding zijn vermeld op de website van Zuyd Hogeschool bij de informatie van de desbetreffende

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Een visie op het natuurkundig practicum

Een visie op het natuurkundig practicum Een visie op het natuurkundig practicum Martijn Koops, Peter Duifhuis en Floor Pull ter Gunne; vakgroep Nastec, FE, HU Inleiding Practicum is belangrijk bij het vak natuurkunde. Het kan de theorie ondersteunen

Nadere informatie

WERKVELDCONFERENTIE WORKSHOP WERKTUIGBOUWKUNDE. Albert Haan 23-01-2014

WERKVELDCONFERENTIE WORKSHOP WERKTUIGBOUWKUNDE. Albert Haan 23-01-2014 WERKVELDCONFERENTIE WORKSHOP WERKTUIGBOUWKUNDE Albert Haan 23-01-2014 Inhoud HBO Werktuigbouwkunde Competenties en Body Of Knowlegde and Skills Competentieprofiel Werktuigbouwkunde BOKS Werktuigbouwkunde

Nadere informatie

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra Concept: De basis van de praktijkroute FC Extra Verdiepin g Training van vaardigheden Verdieping: Algemene thema s Verbreding en verdieping op: Kennis Toepassen van kennis Onderzoek Verdieping: Vakinhoudelijk

Nadere informatie

Studiehandleiding Basiswiskunde cursus

Studiehandleiding Basiswiskunde cursus Studiehandleiding Basiswiskunde cursus 2008 2009 Materiaal Bij dit college heb je nodig: Het boek Basisboek wiskunde van Jan van de Craats en Rob Bosch Isbn: 90 430 1156 8 De syllabus Aanvulling basiscursus

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling voor Overstap van GNK Bachelor curriculum 2007 naar 2012

Vrijstellingsregeling voor Overstap van GNK Bachelor curriculum 2007 naar 2012 Vrijstellingsregeling voor Overstap van GNK Bachelor curriculum 2007 naar 2012 Vastgesteld door de EC op 2 september 2013 1 Opgesteld door Aandachtsgroep Overgangsregeling Voorzitter Mw. J.H.M. Schonk

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Juridisch argumenteren JDD 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT / DU / EL mevrouw drs. D. van der Wagen E-learning Cluster C-, D-

Nadere informatie

Kostbaar is de wijsheid die door ervaring wordt verkregen! Klassikale, verkorte of zelfstudie opleiding gericht op certificering

Kostbaar is de wijsheid die door ervaring wordt verkregen! Klassikale, verkorte of zelfstudie opleiding gericht op certificering IPMA B training Kostbaar is de wijsheid die door ervaring wordt verkregen! Klassikale, verkorte of zelfstudie opleiding gericht op certificering Doelgroep Projectmanagers die in de afgelopen 8 jaar meer

Nadere informatie

Havo examenexperiment. De groene leerlijn

Havo examenexperiment. De groene leerlijn Havo examenexperiment De groene Opzet workshop Modules bekijken Kenmerken groene Overzicht groene Modules bekijken Maak een keuze uit: Onbreekbare bekers of Ecoreizen deel 1: De reis Bekijk deze module

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 9161 26 mei 2011 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 27 april 2011, nr. VO/289008, houdende

Nadere informatie

Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl )

Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl ) Tussendoelen Rekenen en wiskunde Rekenen en wiskunde ( bb kb gl/tl ) vmbo = Basis Inzicht en handelen Vaktaal wiskunde Vaktaal wiskunde gebruiken voor het ordenen van het eigen denken en voor uitleg aan

Nadere informatie

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso)

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso) (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen Derde graad Techniek-wetenschappen Studierichting Techniek-wetenschappen de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Logisch denken Laboratoriumwerk

Nadere informatie

Proeven aan de Master Expertdocent Beroepsonderwijs (MEB)

Proeven aan de Master Expertdocent Beroepsonderwijs (MEB) Proeven aan de Master Expertdocent Beroepsonderwijs (MEB) Monique Ridder opleidingscoördinator MEB Kerndocent Zorg en Welzijn mam.ridder@windesheim.nl Anoek klein Haar-Maters VMBO docent Gezondheidszorg

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Aardrijkskunde. stofomschrijving SE. 1 4tt1 tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C1) 1 3 j

Aardrijkskunde. stofomschrijving SE. 1 4tt1 tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C1) 1 3 j Programma van Toetsing en Afsluiting 205-206 Vak: Aardrijkskunde periode VD 4tt tt 50 Katern Overleven in Europa (Domein B3 en C) 3 j 2 4po po Praktische Opdracht Eigen Omgeving icm Aardrijkskundige Vaardigheden.

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Examenprogramma natuur- en scheikunde II

Examenprogramma natuur- en scheikunde II Examenprogramma natuur- en scheikunde II Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 natuur- en scheikunde II 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden,

Nadere informatie

20 De leerling leert alleen en in samenwerking met anderen in praktische situaties wiskunde te herkennen en te gebruiken om problemen op te lossen

20 De leerling leert alleen en in samenwerking met anderen in praktische situaties wiskunde te herkennen en te gebruiken om problemen op te lossen Onderwerp: Kwadraten en Wortels H1 19 De leerling leert passende wiskundetaal te gebruiken voor het ordenen van het eigen denken en voor uitleg aan anderen, en leert de wiskundetaal van anderen te begrijpen.

Nadere informatie

Kennismaking met natuurwetenschappen

Kennismaking met natuurwetenschappen Kennismaking met natuurwetenschappen 1 De natuurwetenschappen 5 1.1 De natuurwetenschap en de levende natuur 7 1.2 De natuurwetenschap en de niet-levende natuur 8 1.3 De natuurwetenschappelijke methode

Nadere informatie