Memorandum Elia Gewestelijke verkiezingen 2009 Vlaams Gewest

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Memorandum Elia Gewestelijke verkiezingen 2009 Vlaams Gewest"

Transcriptie

1 Memorandum Elia Gewestelijke verkiezingen 2009 Vlaams Gewest Elia is de beheerder van het Belgische transmissienet voor elektriciteit. De onderneming staat in voor de transmissie van elektriciteit op efficiënte, betrouwbare en veilige wijze van de producenten naar de distributienetbeheerders en industriële grootverbruikers. Zij zorgt eveneens voor in- en uitvoer van elektrische energie vanuit en naar de buurlanden. Elia bezit het volledige Belgische net op zeer hoge spanning (150 tot 380kV) en ongeveer (eigendom en gebruiksrechten) 94% van het Belgische net onder een spanning van 30 tot 70kV. Het Elia-net bestaat uit kilometer luchtlijnen en kilometer ondergrondse verbindingen en is een onmisbare schakel tussen de Zuid- en de Noord-Europese elektriciteitsmarkten. Door recente investeringen in de interconnectiecapaciteit met de buurlanden is België een van de meest open voor import van elektriciteit en geïnterconnecteerde landen in Europa geworden. De opdracht van Elia en de uitdagingen waarmee Elia wordt geconfronteerd...2 De behoeften van Elia om zijn opdrachten te volbrengen Regulatoir kader voor de ontwikkeling en het beheer van de netten Ontwikkeling van de elektriciteitsnetten (planificatie) Beheer van de netten en van het elektrische systeem Procedures voor het verkrijgen van vergunningen voor nieuwe netinfrastructuren Coherente verdeling van de bevoegdheden inzake regulering van de netbeheerders...8 1/11

2 De opdracht van Elia en de uitdagingen waarmee Elia wordt geconfronteerd Elia moet instaan voor de continuïteit van de elektriciteitsbevoorrading vervult dus een nutsopdracht - voor de bedrijven en voor de gemeenschap, en dit tegen de laagst mogelijke kostprijs voor de verbruiker. De elektriciteitswet en de gewestelijke decreten betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt hebben aan Elia, als beheerder van de elektriciteitsnetten van tot volts (380 tot 30 kilovolts of kv) in België, twee essentiële opdrachten toevertrouwd: - het onderhoud van deze netten en de realisatie van de investeringen die nodig zijn voor de ontwikkeling ervan; - de exploitatie van deze netten, met inbegrip van de monitoring van de elektriciteitsstromen en de organisatie van de diensten die onmisbaar zijn voor de goede werking ervan. Elia heeft zich vanaf zijn oprichting ook enorm ingezet voor de opdracht van marktfacilitator. Elia heeft hiervoor instrumenten ontwikkeld die de werking van de elektriciteitsmarkt aanmoedigen. Deze is inmiddels opengesteld voor de concurrentie, en Elia heeft in dit verband ruimschoots bijgedragen tot de oprichting van "regionale" elektriciteitsmarkten 1 binnen Europa, als tussenstap naar een op Europees niveau geïntegreerde elektriciteitsmarkt. Deze ontwikkelingen dragen bij tot de aanmoediging van de elektriciteitsmarkten, de bevordering van een concurrentiële markt en het behoud van de bevoorradingszekerheid inzake elektriciteit in het belang van alle Belgische verbruikers. Elia draagt actief bij tot de verwezenlijking van de overheidsdoelstellingen (bijvoorbeeld inzake hernieuwbare energie) en vervult bepaalde bijkomende opdrachten (zoals de aankoop van groenestroomcertificaten) in het kader van zijn missie van algemeen belang. Deze doelstellingen situeren zich op het Europese, het nationale en het gewestelijke niveau. Omwille van de actieradius van zijn activiteit (nagenoeg alle netten van 380 tot 30 kv in België en de grensoverschrijdende interconnecties) draagt Elia bij tot de realisatie van deze verschillende doelstellingen. Het beheer van het Elia-net wordt geconfronteerd met een reeks belangrijke ontwikkelingen die het gevolg zijn van de Europese integratie en van de evolutie van de energiemix, zoals: - de wil om in Europa het gebruik van hernieuwbare energie te ontwikkelen. Als gevolg van de goedkeuring van het Europese Klimaat- en Energieplan wordt de Belgische staat en zijn drie Gewesten verzocht om ze in hun energiebeleid maatregelen op te nemen die tot doel hebben te garanderen dat tegen % van de geproduceerde energie uit hernieuwbare energiebronnen wordt gehaald. Dit impliceert bijgevolg dat aangepaste netinfrastructuur wordt opgezet voor de integratie van deze nieuwe productiebronnen, waarvan een belangrijk gedeelte gedecentraliseerde productie, naast intermitterende (niet-continue) productiemiddelen. - de noodzaak om "intelligente netten" uit te werken en te beheren die zeer variabele elektriciteitsstromen kunnen vervoeren, die ontstaan door zeer snelle reacties van productiemiddelen en verbruikers op prijssignalen, op het intermitterende karakter van bepaalde hernieuwbare productiemiddelen en op een beter beheer van het verbruik. De behoeften van Elia om zijn opdrachten te volbrengen Om zijn nutsopdracht m.n. de continuïteit van elektriciteitsbevoorrading voor de bedrijven en gemeenschap te vervullen tegen de laagste prijs voor de verbruiker en om de veiligheid van de netten in deze omstandigheden te waarborgen, vraagt Elia dat tijdens de legislatuur op gewestelijk niveau prioritair de volgende doelstellingen in aanmerking zouden worden genomen: 1. Uitwerking van een adequaat regulatoir kader voor de ontwikkeling en het beheer van de netten 2. Vereenvoudiging of hervorming van de procedures voor het verkrijgen van vergunningen voor nieuwe netinfrastructuren 3. Behoud van een coherente verdeling van de bevoegdheden op het gebied van de regulering van de netbeheerders. 1 Europa werd in de context van elektriciteitsvoorziening verdeeld in zeven regio's of markten, op basis van hun gezamenlijke interacties. België bevindt zich samen met Frankrijk, Nederland, Duitsland en Luxemburg in de Centraal-West-Europese regio. 2/11

3 1. Regulatoir kader voor de ontwikkeling en het beheer van de netten 1.1. Ontwikkeling van de elektriciteitsnetten (planificatie) Historisch gezien werden de elektriciteitsnetten ontworpen om de elektriciteit die in centrales met een steeds groter vermogen wordt geproduceerd, te vervoeren en te verdelen naar grote verbruikscentra. Deze situatie is sindsdien sterk geëvolueerd: Steunmaatregelen en doelstellingen voor hernieuwbare energieproductie en warmtekrachtkoppeling en de integratie van decentrale productie. Elia wordt, net als andere netbeheerders, geconfronteerd met een groeiende vraag naar rechtstreekse of onrechtstreekse (via het distributienet) aansluitingen van hernieuwbare productie-installaties (wind, PV, biomassa, ) en warmtekrachtkoppelinginstallaties in gebieden waar het net historisch niet ontworpen werd om ze veilig te kunnen aansluiten. In het Vlaams Gewest vertaalt deze evolutie zich vooral in een toenemende vraag naar aansluitingen voor nieuwe eenheden voor warmtekrachtkoppeling en productie op basis van hernieuwbare energie. Ontwikkeling van grote offshore windmolenparken. Elia is een drijvende kracht in de ontwikkeling van de netten die nodig zijn voor de integratie van de grote offshore windmolenparken. Om deze energieproductie te integreren moet Elia het net over land in het Vlaams Gewest versterken. De opkomst van de intelligente netten Ook de omvorming van de bestaande netten naar echte smart grids is een gradueel proces dat aanzienlijke financiële en personeelsmiddelen zal vragen. Elia is daarom voorstander van een proactief investeringsbeleid, in overleg met de bevoegde autoriteiten en de distributienetbeheerders, dat de netcapaciteit verhoogt in de gebieden waar een significante ontwikkeling van nieuwe productiemiddelen te verwachten is. Hierbij moet rekening worden gehouden met het feit dat een uitbreiding van het hoogspanningsnet niet overal tegelijkertijd kan gebeuren omwille van technische, milieu en financiële redenen. Bovendien vraagt de bouw van netinfrastructuur ook dikwijls meer tijd dan de bouw van een installatie voor elektriciteitsproductie. Om decentrale productie met succes te kunnen integreren, moeten zowel overheden, regulatoren, eindverbruikers, operatoren van de sector als netbeheerders in overleg de gepaste maatregelen treffen of verduidelijken, op federaal en regionaal niveau. De aansluiting van een nieuwe productie-installatie en de aanpassing van de transmissie en distributienetten moeten op een gecoördineerde manier gebeuren. Bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de financieringsmiddelen en de tariefdragers, op basis waarvan de facturatie gebeurt om het evenwichtige en nietdiscriminerende karakter van de transmissie- en distributietarieven te bewaken. Een toenemend aantal decentrale productie-installaties leidt immers enerzijds tot netinvesteringen die niet gerelateerd zijn aan een verhoging van het verbruik of een verbetering van de netveiligheid, maar anderzijds tot een dalend volume afgenomen energie vanuit de netten (in het bijzonder het transmissienet), dat het niveau van de tarieven (in vermogen en energie) bepaalt. 3/11

4 In het kader van het gewestelijke beleid vraagt Elia: 1. Een overlegproces tussen de gewestelijke overheden en de netbeheerders op te zetten om een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen over de uitbouwmogelijkheden van decentrale productie-installaties per geografische zone op het grondgebied van het Gewest en de daaruit volgende netontwikkelingen. 2. De risico s in aanmerking te nemen die de consumenten en de netbeheerders lopen op het gebied van de investeringen in netinfrastructuur, indien aangekondigde projecten (productie of verbruik) niet worden geconcretiseerd ( stranded costs ). 3. Waar nodig, dat de gewestelijke overheden prioritaire zones identificeren voor de integratie van nieuwe productie-installaties, met het oog op een harmonieuze ontwikkeling van de netten. 4. De huidige onzekerheden bij de omvorming van de netten naar smart grids uit de weg te ruimen, onder meer door het aanpassen en/of verduidelijken van het regelgevend kader en de nagestreefde objectieven. 5. In de steunmaatregelen voor hernieuwbare energie en WKK, de verdere ontwikkeling van het net op te nemen. Elia pleit er ook voor dat de steunmaatregelen zo zijn opgebouwd dat een producent wordt aangemoedigd om zijn aansluiting te kiezen op basis van de beschikbare capaciteit van de netten ten bate van het algemeen belang. 6. Coherentie van de maatregelen en regels op het regionale en federale niveau. 4/11

5 1.2. Beheer van de netten en van het elektrische systeem Voor een veilige exploitatie van het net is het essentieel dat alle productie-installaties die erop worden aangesloten, in alle omstandigheden en meer bepaald na een incident op de juiste manier reageren. De decentrale productie-installaties vormen geen uitzondering op die regel. Gezien het toenemende aantal van deze productieinstallaties moet bijzondere aandacht worden besteed aan hun aansluitingsvoorwaarden. Bovendien bevat de wetgeving momenteel een aantal niet zo transparante en soms incompatibele regels voor de aankoop van groenestroomcertificaten, het belangrijkste steunmechanisme voor hernieuwbare energie en warmtekrachtkoppeling, die Elia moet toepassen. Een harmonisering van de regels dringt zich op zodat deze productiemiddelen op de meest efficiënte manier worden aangemoedigd. Elia vraagt daarom aan de overheden: 1. Een aanpassing van de aansluitingsvoorwaarden van de decentrale productie-installaties in de verschillende technische reglementen en contracten om efficiënt bij te dragen aan de veiligheid van de netexploitatie. 2. Een harmonisering van de steunmechanismen op de federale en gewestelijke niveaus (bijv. regels voor de aankoop van groenestroomcertificaten), die de efficiëntie kan bevorderen, onder meer door een verhoogde liquiditeit. 5/11

6 2. Procedures voor het verkrijgen van vergunningen voor nieuwe netinfrastructuren Een vergelijkende studie op Europees niveau heeft aangetoond dat de vereiste termijn voor de aanleg van nieuwe bovengrondse elektriciteitslijnen kan variëren van 5 tot 15 jaar, afhankelijk van het land en de diverse regio's, en dit vooral door de lange vergunningsprocedures. Gezien de nieuwe uitdagingen die Elia wil aangaan in het kader van het energiebeleid, gekoppeld aan het klimaatbeleid, heeft de Europese Commissie herhaaldelijk benadrukt dat deze termijnen een belangrijk obstakel vormen voor de verwezenlijking van haar ambities. Het Klimaat- en Energieplan van de Europese Commissie wijst de Lidstaten op hun verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen om de elektriciteitsnetten te ontwikkelen, de vergunningsprocedures te versnellen en de goedkeuring van de netinfrastructuur en de administratieve en procedures op het vlak van ruimtelijke ordening te coördineren. De bouw van nieuwe infrastructuren voor het elektriciteitsnet stuit vooral op problemen inzake: lange duur van de vergunningsprocedures, complexiteit en gebrek aan coördinatie van de verschillende procedures, onvoorspelbaarheid en juridische onzekerheid van sommige procedures. De problemen rond de uitvoering van infrastructuurprojecten voor het elektriciteitsnet hebben negatieve effecten voor: a) de economische ontwikkeling van het Gewest. De soms zeer lange procedures voor vergunningen en de vertragingen om de noodzakelijke aanpassingen aan het elektriciteitsnet uit te voeren remmen de ontwikkeling van de activiteiten en de nieuwe industriële initiatieven. In het algemeen wordt een discrepantie vastgesteld tussen de planning van de industrie (maximaal 3 jaar) en de soms zeer lange termijnen (meer dan 5 jaar) om alle vereiste vergunningen te verkrijgen voor geplande werken aan het elektriciteitsnet; b) de bevoorradingszekerheid inzake elektriciteit. Terwijl de bouw van nieuwe gecentraliseerde productie-eenheden wordt gepland, worden de vergunningen voor de centrales afgeleverd, maar blijven deze voor de aansluiting op het net hangende. Datzelfde geldt voor de grensoverschrijdende interconnecties: hier loopt de bouw vertraging op omdat de nodige vergunningen op zich laten wachten, terwijl deze infrastructuren nodig zijn om de bevoorradingszekerheid inzake elektriciteit te handhaven; c) de aansluiting van de productie-installaties op basis van hernieuwbare energiebronnen. De integratie van dit productietype, vooral de gedecentraliseerde productie, eist meer bepaald een versterking van het Elia-net. De uitvoering van dergelijke versterkingen is pas mogelijk nadat de hiervoor noodzakelijke vergunningen verkregen zijn. Elia meent dat een meer geïntegreerde procedure ertoe kan leiden dat de bevolking een betere informatie over, en een beter inzicht in de elektriciteitstransmissieprojecten krijgt, wat meestal uitmondt in een vlottere aanvaarding van deze projecten. Om de integratie van nieuwe infrastructuren voor het elektriciteitsnet te vergemakkelijken, met respect voor de verwachtingen van de burgers, vraagt Elia een vereenvoudiging of een hervorming van de procedures om vergunningen te 6/11

7 verkrijgen. Deze vragen passen in dezelfde context als de vragen die de beheerder van het gastransportnet formuleert. Ze zijn meer bepaald gericht op: 1. Beperking van de globale termijn voor het verkrijgen van alle vergunningen die noodzakelijk zijn voor de realisatie van een project voor de aanleg van een elektrische verbinding. De termijn zou voor de meeste projecten niet langer dan 1 jaar, en voor de grote projecten niet langer dan 3 jaar mogen zijn. De beperking van deze termijnen zijn van fundamenteel belang om het net te kunnen aanpassen aan de vragen van de industrie (elektriciteitsverbruikers en -producenten) en om de netbeheerder in staat te stellen zijn opdracht op het gebied van het beheer, onderhoud en de ontwikkeling van het net uit te voeren. 2. Beperking van de duur van elke stap in het proces voor het afleveren van vergunningen, en opleggen van dwingende termijnen. De naleving van de termijnen is essentieel om de planning van de investeringen, die opgenomen worden in de verschillende investeringsplannen ingediend op gewestelijk of federaal niveau, in acht te kunnen nemen. 3. Coördinatie van de verschillende procedures om de termijnen voor het verkrijgen van vergunningen te verkorten, meer bepaald door: een sterke integratie tussen alle afzonderlijke procedures (RUP, plan-mer en project-mer); de oprichting van één loket op gewestelijk niveau, bevoegd voor de ontvangst van de verschillende dossiers voor het aanvragen van vergunningen, met name van "openbaar nut", om de informatie over alle lopende procedures voor eenzelfde project te bundelen. Dit loket zou na overleg met de federale besturen bovendien alle informatie verzamelen over de verschillende vergunningen en licenties die bij de federale staat moeten worden verkregen; de oprichting, op gewestelijk niveau, van een administratief platform "lineaire infrastructuren" met een transversale visie op het vlak van milieu, stedenbouw en energie, dat de netbeheerders kan helpen bij het oriënteren, coördineren en controleren van alle vergunningsprocedures voor de elektriciteitsinfrastructuren. 4. Versoepeling van sommige bestaande regels en wetgevingen voor een vlottere aflevering van vergunningen voor infrastructuren van het elektriciteitsnet. Meer bepaald: opstelling van een lijst van "werken van bescheiden belang" voor installaties van de elektriciteitsnetten; toelating voor de aanleg van elektriciteitsverbindingen in domeinen die door anderen worden beheerd (bijvoorbeeld op het domein van de autosnelwegen); precisering van de modaliteiten voor een eventueel onteigeningsrecht. 5. Garanties voor grotere rechtszekerheid voor afgeleverde vergunningen, door: precisering van de beoordelingscriteria voor objectivering van de opmerkingen die worden geformuleerd tijdens de verschillende volksraadplegingen; systematische motivering van alle vergunningen die voor transmissie-installaties worden afgeleverd, op basis van het "openbaar nut" van die installaties; mogelijkheid om bepaalde vergunningen die bijzonder belangrijk zijn voor de bevoorradingszekerheid, voor de veiligheid van het net, of voor het Energie- en Klimaatbeleid van de Europese Unie, te laten ratificeren door het gewestelijke parlement. 7/11

8 3. Coherente verdeling van de bevoegdheden inzake regulering van de netbeheerders Elia pleit voor de handhaving van een coherente bevoegdheidsverdeling tussen de federale en de gewestelijke overheden op het vlak van elektriciteit, waarbij rekening wordt gehouden met de structuur van de netten die Elia beheert, en met de noodzaak van een centraal beheer in het belang van alle verbruikers in België. Vandaag behoort het Elia-net gedeeltelijk tot de bevoegdheid van de federale overheid (voor alle tariefaspecten en voor de technische aspecten van de netten van 380 tot 150 kv) en gedeeltelijk tot die van de gewestelijke overheden (voor de technische aspecten van de netten van 70 tot 30 kv en voor de openbaredienstverplichting, opgelegd door de Gewesten). In het kader van deze bevoegdheidsverdeling werden (federaal en gewestelijk) verschillende technische reglementen uitgewerkt, die respectievelijk gelden voor verschillende delen van netten die Elia beheert. Deze verschillende reglementen steunen op gemeenschappelijke concepten. Dankzij deze benadering konden coherente contracten en technische procedures worden ingevoerd in één tarifaire context, aangezien deze uitsluitend tot de federale bevoegdheid behoort. Elia is geen vragende partij wat de wijziging van deze context betreft, omdat: 1. De netten voor 30 tot 70 kv een specifieke structuur hebben, en de gewestgrenzen op geen enkele manier een technische, budgettaire of tariefgrens vormen voor het beheer van deze netten. In die zin staat Elia positief tegenover het initiatief van de Vlaamse Regering om in de wetgeving het concept van "plaatselijk vervoernet" in te voeren. 2. Het nodig is om gemeenschappelijke tariefstructuren en contracten te handhaven voor alle gebruikers van de Elia-netten, en wel in het belang van deze gebruikers: deze beschikken immers vaak over verschillende verbruiksplaatsen in verschillende gewesten, of deze zijn aangesloten op verschillende spanningsniveaus; 3. Het nodig is om over regels te beschikken die globaal genomen coherent zijn met het oog op de toewijzing van de beheerskosten van alle netten die Elia beheert. *** 8/11

9 Bijlage: Initiatieven van Elia in het Vlaams Gewest met het oog op een verhoging van de vervoerscapaciteit De verbetering en de uitbreiding van het net, met inbegrip van de interconnecties, vormen een wettelijke opdracht die krachtens de wet van 29 april betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt wordt opgelegd aan de transmissienetbeheerder. De kwaliteit van de dienstverlening aan de gebruikers van het net zoals het er in de toekomst zal uitzien, is nauw verbonden met de ontwikkelingen die vandaag worden gepland. In deze context moet Elia anticiperen op de marktontwikkelingen en op de verwachtingen van zijn spelers. Elia plant in de komende jaren een reeks belangrijke investeringen die noodzakelijk zijn zodat het de groei van de industrie, de bouw van grote productie-eenheden op verschillende plaatsen in het land, evenals de integratie van elektriciteitsproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen in aanmerking zal kunnen nemen. Om deze investeringen op het gepaste tijdstip te kunnen realiseren, moet Elia kunnen rekenen op snelle en doeltreffende procedures voor het verkrijgen van de vergunningen (cf. deel 2 van dit Memorandum), alsook op financiële middelen in overeenstemming met de risicogerelateerde verwachtingen van de kapitaalsmarkten. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest zijn tot 2014 ongeveer 200 verbindings- of postwerken geprogrammeerd. BRABO de haven van Antwerpen Elia versterkt de elektrische verbindingen op de Rechter- en de Linkeroever van de haven van Antwerpen. De versterking is noodzakelijk voor de ontwikkeling van de activiteiten in de haven. Door de sterke ontwikkeling van de afgelopen decennia is de hoogspanningsinfrastructuur in de haven immers grotendeels verzadigd, wat een belangrijke hinderpaal is voor nieuwe investeringen en dus voor de economische ontwikkeling van de hele regio en het land. De versterking omvat in de eerste fase de bouw van een nieuwe elektrische luchtlijn op 380kV van het hoogspanningsstation Zandvliet naar dat van Lillo. In een tweede fase volgt de bouw van een nieuwe luchtlijn van Lillo naar het hoogspanningsstation Kallo. Deze nieuwe verbinding ligt hoofdzakelijk in industriegebied. Vervolgens brengt Elia de verbinding op 150kV tussen de hoogspanningsstations Kallo en Beveren ondergronds. En ten slotte wordt de verbinding op 150kV tussen de hoogspanningsstations Mercator en Kallo op 380kV gebracht. De versterking geeft niet alleen een belangrijke impuls aan het economische potentieel van de regio, maar verbetert ook de bevoorradingszekerheid op lange termijn. STEVIN Windmolenparken en de haven van Zeebrugge De evoluties voor de kust van Zeebrugge en in de haven hebben ertoe geleid dat het huidige hoogspanningsnet in de regio stilaan verzadigd is. Enkele ultieme netversterkingen op het huidige 150kV-net worden uitgevoerd waarmee de eerste offshore windparken die reeds een concessie hebben verkregen, kunnen worden aangesloten. Een grotere versterking van het net met een upgrade naar 380 kv dringt zich op. Ter hoogte van Zeebrugge is een nieuw 380kV-hoogspanningsstation nodig waarop zowel de offshore windmolenparken kunnen worden aangesloten als de onderzeese 9/11

10 elektrische verbindingen met het buitenland. Bovendien zal dit hoogspanningsstation via transformatoren met het bestaande 150kV-netwerk worden verbonden. De verbinding met het huidige 380kV-net wordt verzekerd via een dubbele verbinding naar Zomergem, zoveel mogelijk gebundeld met bestaande hoogspanningslijnen. Hernieuwbare energie Voor de ontwikkeling van decentrale productie op basis van WKK en hernieuwbare energiebronnen werd met AGEM, de distributienetbeheerder van de gemeente Merksplas, en plaatselijke tuinbouwbedrijven een overeenkomst afgesloten voor de aansluiting van een cluster van tuinbouwbedrijven op het Elia net. In een eerste fase zal de aansluiting op 15 kv gebeuren, maar het kabeltype dat aangelegd zal worden, is voorzien om binnen één tot twee jaar over te schakelen op 70 kv. In de omgeving van Duffel, Kontich, en Mechelen voert Elia dringende netversterkingen in zijn hoogspanningstation Lier uit om het hoofd te bieden aan een massale aanvraag voor aansluiting van decentrale productie. Het grootste gedeelte wordt geleverd door WKK met gasmotoren bij de talrijke tuinbouwbedrijven. Verder is er in de omgeving ook de installatie van windenergie, fotovoltaïsche cellen, Bio- WKK s,... Nieuwe projecten met decentrale productie bevinden zich rond Hoogstraten en vooral ten noorden hiervan rond Meer. Er werden door Elia netversterkingen opgestart met de installatie van een kabelverbinding 150kV naar Rijkevorsel. Aansluiting van industriële verbruikers Elia is bezig met infrastructuurprojecten die nodig zijn om grote industriële projecten mogelijk te maken. BASF en Fluxys zijn voorbeelden van economische actoren waarvoor Elia investeringsprojecten uitvoert om hun elektrische voeding aan te passen of uit te breiden. 10/11

11 Voor meer informatie, gelieve contact te nemen met de dienst Public and Regulatory Affairs van Elia. PUBLIC AND REGULATORY AFFAIRS Pascale Fonck Manager Boulevard de l Empereur 20 B-1000 Bruxelles Tel.: 02/ Fax: 02/ GSM: Julien Damilot Boulevard de l Empereur 20 B-1000 Bruxelles Tel.: 02/ Fax: 02/ GSM: Isabelle Gerkens Boulevard de l Empereur 20 B-1000 Bruxelles Tel.: 02/ Fax: 02/ GSM: Christian Kerremans Boulevard de l Empereur 20 B-1000 Bruxelles Tel.: 02/ Fax: 02/ GSM: Steven Mertens Keizerslaan 20 B-1000 Brussel Tel.: 02/ Fax: 02/ GSM: /11

Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading

Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Elia investeert in een zekere en duurzame elektriciteitsbevoorrading ELIA Project Stevin & project Nemo in Zeebrugge Het project Stevin tussen Zeebrugge en Zomergem

Nadere informatie

SEAGRIDS. Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio

SEAGRIDS. Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio SEAGRIDS Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio Versterking van het elektriciteitsnet in de kustregio Noodzaak van de Seagrids investeringsprojecten Aansluiting van de internationale, onderzeese

Nadere informatie

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel-

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel- Aansluiting De aansluiting op het Elia-net: een proces in verschillende stappen Sommige spelers op de Belgische elektriciteitsmarkt (producenten en industriële grootverbruikers) kunnen een aansluiting

Nadere informatie

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009 Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Géry Vanlommel 30 maart 2009 Taken distributienetbeheerder takenpakket van DNB s niet langer beperken tot louter doorvoeren van elektriciteit

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150702-207) Betreffende het Federaal ontwikkelingsplan van Elia voor de periode 2015-2025 en het verslag

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

I. De tariefbepaling voor de toegang tot het net: de principes

I. De tariefbepaling voor de toegang tot het net: de principes Toegang Toegang tot het net: objectieve, transparante en gereguleerde tarieven De diensten voor toegang tot het net die Elia levert, omvatten de terbeschikkingstelling van de netinfrastructuur, het beheer

Nadere informatie

essentieel voor de energiebevoorrading

essentieel voor de energiebevoorrading ELIA Brabo-project 1 Het Brabo-project essentieel voor de energiebevoorrading Het Brabo-project versterkt het Belgische elektriciteitsnetwerk. Dat is noodzakelijk voor de bevoorrading van het hele land.

Nadere informatie

Memorandum Elia, transmissienetbeheerder

Memorandum Elia, transmissienetbeheerder Memorandum Elia, transmissienetbeheerder 1. Wie zijn wij? 2. De energiesector in transitie 3. De transitie, een uitdaging voor Elia Het productiepark in transitie Ontwikkeling van het net Beheer van het

Nadere informatie

ADVIES AR090506-043 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over

ADVIES AR090506-043 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. : 02/289.76.11 Fax : 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS ALGEMENE

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150714-210) betreffende het verslag van de distributienetbeheerder SIBELGA over de niet-discriminerende praktijken

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Energie in de Noorderkempen 29/05/2010 Thierry Van Craenenbroeck Directeur netbeheer Vlaamse Reguleringsinstantie voor

Nadere informatie

Goedkeuring plan Wathelet door kern

Goedkeuring plan Wathelet door kern Staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie, Mobiliteit en Staatshervorming Secrétaire d Etat à l'environnement, à l'energie, à la Mobilité et aux Réformes institutionnelles Melchior Wathelet Goedkeuring

Nadere informatie

Hoogspanningsnet in de Noordzee Een toekomstvisie.!!! logo original: typo en gris sans outline blanc autour des lettres

Hoogspanningsnet in de Noordzee Een toekomstvisie.!!! logo original: typo en gris sans outline blanc autour des lettres Hoogspanningsnet in de Noordzee Een toekomstvisie!!! logo original: typo en gris sans outline blanc autour des lettres 2 Hoogspanningsnet in de Noordzee : een toekomstvisie Om de Belgische en Europese

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement

Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement Infosessie POM-ODE 05/04/11 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Vaststellingen Net uitgebouwd vanuit centrale filosofie Centrale

Nadere informatie

Twee netbeheerders Eén groep

Twee netbeheerders Eén groep Twee netbeheerders Eén groep 2 ELIA GROUP Door de liberalisering van de elektriciteitsmarkt heeft de rol van de transmissienetbeheerders een essentiële dimensie gekregen. Hun rol is niet meer los te denken

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Inleiding 7. 1 Basisprincipes van het investeringsbeleid van Elia 13. 1.1.1 Investeringen verbonden met de herstructurering van de 36 kvnetten

Inleiding 7. 1 Basisprincipes van het investeringsbeleid van Elia 13. 1.1.1 Investeringen verbonden met de herstructurering van de 36 kvnetten 1 2 3 4 INHOUDSOPGAVE Inleiding 7 VOORWERP 9 WETTELIJKE CONTEXT 9 VIER PIJLERS AAN DE BASIS VAN DE ONTWIKKELING VAN HET ELEKTRICITEITSNET: ZEKERHEID VAN BEVOORRADING, DUURZAME ONTWIKKELING, ECONOMISCH

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150424-204) betreffende het voorontwerp van besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Nadere informatie

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6.1 Aanpassingen van de infrastructuur in Nederland De energietransitie kan ingrijpende gevolgen hebben voor vraag en aanbod van energie en voor de netwerken

Nadere informatie

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

Nadere informatie

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12 Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit Smart Energy Solutions 04/12/12 Inhoud Netinvesteringen Netaansluitingen Gesloten distributienetten Directe lijnen Nettoegang Flexibiliteit VREG

Nadere informatie

Hoogspanningsstation Kinrooi-Maaseik Van Eyck

Hoogspanningsstation Kinrooi-Maaseik Van Eyck definitief gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Hoogspanningsstation Kinrooi-Maaseik Van Eyck Bijlage III: TOELICHTINGSNOTA TEKST EN KAARTEN colofon Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20130722-175) betreffende het verslag van de distributienetbeheerder SIBELGA over de niet-discriminerende praktijken

Nadere informatie

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Toegang Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Wanneer een netgebruiker die aangesloten is op het Elia-net beheerder wordt van een

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST VERSLAG (BRUGEL-RAPPORT-20130823-16) over de uitvoering van haar verplichtingen, over de evolutie van de gewestelijke elektriciteits-

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014 Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Overzicht 1.De rol van de Transmissienetbeheerder 2.Afschakelplan 2 1. De rol

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

De hoogtebeperking is afhankelijk van verschillende factoren en wordt mee bepaald door het type en de bevestigingsmethode

De hoogtebeperking is afhankelijk van verschillende factoren en wordt mee bepaald door het type en de bevestigingsmethode Hoogspanning : zeer specifiek risico Beheerder van het Belgische transmissienet voor de elektriciteit Transmissienetbeheerder Elia staat in voor het beheer van het Belgische hoogspanningsnet, van 380.000

Nadere informatie

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Inleiding De snelle liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau confronteerde

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Inhoud Inleiding... 2 I. Krachtlijnen van de ontwikkeling van het voorstel van Elia tot

Nadere informatie

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

ADVIES AR090506-042 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over

ADVIES AR090506-042 ALGEMENE RAAD COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. over Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. : 02/289.76.11 Fax : 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS ALGEMENE

Nadere informatie

Studie Onthaalcapaciteit - reacties en bemerkingen ODE

Studie Onthaalcapaciteit - reacties en bemerkingen ODE Studie Onthaalcapaciteit - reacties en bemerkingen ODE VREG Beleidsplatform Slimme Netten 12/11/2012 Tine Deheegher, ODE Francies Van Gijzeghem, ODE ODE Koepelorganisatie duurzame energie Vlaams Gewest

Nadere informatie

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1 WOORD VOORAF........................................................... v HET FEDERALE ENERGIERECHT IN 2009: Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen Tom Schoors en Didier Pacquée...........................................

Nadere informatie

WKK en slimme netten

WKK en slimme netten WKK en slimme netten Veiligheid, netaansluiting, keuringen, Van den Bergh Rudy Activity Development Manager Brandstofcel Opladen fiets Thermische opslag 1 x Windturbines Woningen WKK Kantoren Centrale

Nadere informatie

INHOUD. WOORD VOORAF... v

INHOUD. WOORD VOORAF... v INHOUD WOORD VOORAF...................................................... v RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET EUROPESE ENERGIERECHT EN -BELEID HEEL WAT LEKKERS IN DE EUROPESE PIJPLIJN Bram Delvaux en Tom Vanden

Nadere informatie

Federaal ontwikkelingsplan 2010-2020

Federaal ontwikkelingsplan 2010-2020 Federaal ontwikkelingsplan 2010-2020 Voorlopige versie Ontwerp opgesteld in samenwerking met de Algemene Directie Energie van de Federale Overheidsdienst «Economie, KMO, Middenstand en Energie» en het

Nadere informatie

Federaal. Ontwikkelingsplan 2010-2020

Federaal. Ontwikkelingsplan 2010-2020 Federaal Ontwikkelingsplan 2010-2020 Definitieve versie 1 september 2011 2 Federaal ontwikkelingsplan 2010 2020 1 september 2011 Federaal Ontwikkelingsplan 2010-2020 Definitieve versie 1 september 2011

Nadere informatie

Investeren windturbines in België. Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie

Investeren windturbines in België. Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie Investeren windturbines in België Ambities van ENGIE Electrabel, leader van de energie transitie Persnota Maart 2016 Het jaar 2016 wordt gekenmerkt door een versnelde realisatie van de ambities van ENGIE

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op stuk ingediend op 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) Ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de omzetting van de Richtlijn van de Europese

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Rapport van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. Van 5 november 2010

Rapport van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. Van 5 november 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 )

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) 1 Voorwoord De Users Group is een overlegorgaan dat door Elia als beheerder van het Belgische hoogspanningsnet

Nadere informatie

Afschakelplan en Stroomtekort 2014

Afschakelplan en Stroomtekort 2014 Afschakelplan en Stroomtekort 2014 Komt het tot afschakelen? Wat is het afschakelplan / Ben ik erbij betrokken? Verloop van het afschakelplan 2 13. 225 MW De afnamepiek op het net van Elia in 2013: 13.225

Nadere informatie

Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit

Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit I. DOEL VAN HET RAADPLEGINGSPROCES Met het ontwerp van tariefmethodologie dat nu voorligt, zet de CREG een

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Een juridisch kader voor een grensoverschrijdend elektriciteitsnet in de Noordzee De Europese Unie heeft zich ten doel gesteld om in 2020 een aandeel van 20% hernieuwbare energie

Nadere informatie

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading. Pieter Wynant. Projectbeheerder Crisiscentrum

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading. Pieter Wynant. Projectbeheerder Crisiscentrum Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Pieter Wynant Projectbeheerder Crisiscentrum Wettelijk kader Beheer van incidenten binnen de elektriciteitsmarkt = verantwoordelijkheid van de ministers voor

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME INHOUD Voorstelling van Synergrid en de rol van de netbeheerders Integratie van elektrische voertuigen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 30 934 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met de implementatie van richtlijn 2005/89/EG inzake maatregelen om de zekerheid van

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

VOORSTEL (C)090319-CDC-853

VOORSTEL (C)090319-CDC-853 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS VOORSTEL

Nadere informatie

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006 Handelend na overleg met de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Gelet op artikel 72p, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998; Besluit:

Nadere informatie

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015 Enexis De veranderende rol van de netbeheerder Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis 12 november 2015 Rol Enexis in de elektriciteitsketen Elektriciteitscentrale voor de opwek van elektriciteit

Nadere informatie

Plaats en datum Ons kenmerk Uw kenmerk Utrecht, 4 mei 2009 Br-secr.179N -

Plaats en datum Ons kenmerk Uw kenmerk Utrecht, 4 mei 2009 Br-secr.179N - Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten Generaal t.a.v. mevrouw A.J. Timmer, voorzitter Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Plaats en datum Ons kenmerk Uw kenmerk Utrecht, 4 mei

Nadere informatie

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten Position Paper: Meerkosten op elektriciteit: toestand 2015 Contact: Emilie Butaye (Federatie van de Glasindustrie) +32 2 542 61 29 emilie.butaye@vgi-fiv.be Datum: 22/09/2015 Inleiding In deze position

Nadere informatie

Investeringsplan Vlaams Gewest 2008 2011 I 30 juni 2008 I

Investeringsplan Vlaams Gewest 2008 2011 I 30 juni 2008 I 30 juni 2008 1 2 Investeringsplan Vlaams Gewest 2008 2011 I 30 juni 2008 30 juni 2008 3 4 Investeringsplan Vlaams Gewest 2008 2011 I 30 juni 2008 INHOUDSOPGAVE Inleiding 9 VOORWERP 11 WETTELIJKE CONTEXT

Nadere informatie

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere... INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... v DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...1 Inleiding...1 Hoofdstuk 1. De

Nadere informatie

Bijlage 11: Specificaties van de Gedeelde Aansluiting

Bijlage 11: Specificaties van de Gedeelde Aansluiting Bijlage 11: Specificaties van de Gedeelde Aansluiting Deze Bijlage is enkel geldig indien ondertekend door elke Partij. Overeenkomstig artikel 24.3 geeft Elia haar toestemming met de verdeling of de overdracht

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Thierry Van Craenenbroeck First Belgian Smart Grid Day 18/10/2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Kader

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023;

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023; De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Dat op grond van richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter

Nadere informatie

(2001/C 240 E/11) COM(2001) 125 def. 2001/0077(COD) (Door de Commissie ingediend op 13 maart 2001)

(2001/C 240 E/11) COM(2001) 125 def. 2001/0077(COD) (Door de Commissie ingediend op 13 maart 2001) C 240 E/60 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 28.8.2001 Voorstel voor een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/92/EG en Richtlijn

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EU - Contractenrecht A03 Brussel, 9 december 2010 MH/SL/AS A D V I E S over DE CONSULTATIE VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET EUROPEES CONTRACTENRECHT VOOR CONSUMENTEN

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Opslag van elektrische energie:

Opslag van elektrische energie: : Regelgevend kader Luc Decoster 17/02/2016 Gebruik van opslag Optimalisatie van het verbruik door de netgebruiker: Optimalisatie van het eigen verbruik In combinatie met lokale productie-installaties

Nadere informatie

Brussel - Hoofdstad Investeringsplan 2015-2025. 15 september 2014

Brussel - Hoofdstad Investeringsplan 2015-2025. 15 september 2014 Brussel - Hoofdstad Investeringsplan 05-05 5 september 04 05-05 Investeringsplan Brussels Hoofdstedelijk Gewest 05 05 5 september 04 Samenvatting 05-05 4 Investeringsplan Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Nadere informatie

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015

Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Studiedag InterLeuven, Landen 29 juli 2015 Electrabel, een groene & lokale speler Jan Caerels RES Dev Onshore Lokale verankering met een gediffentieerd productiepark Herdersbrug Doel Zandvliet Power 90

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

2012-2015 2 I Investeringsplan Vlaams Gewest 2012 2015 I 30 juni 2012

2012-2015 2 I Investeringsplan Vlaams Gewest 2012 2015 I 30 juni 2012 2 I Investeringsplan Vlaams Gewest 2012 2015 I 30 juni 2012 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 7 1.1 VOORWERP 9 1.2 WETTELIJKE CONTEXT 9 1.3 ALGEMENE PRINCIPES VAN HET INVESTERINGSPLAN 11 1.4 STRUCTUUR VAN HET

Nadere informatie

In samenwerking met: Kritische analyse van ondersteuningsmaatregelen duurzame energie in Vl en Nl

In samenwerking met: Kritische analyse van ondersteuningsmaatregelen duurzame energie in Vl en Nl In samenwerking met: Partners: Met de steun van: Met financiële steun van: Agenda 13 u 30 Verwelkoming en toelichting doelstelling stakeholdersoverleg 13 u 35 Vergelijking 2020 doelstellingen België Nederland

Nadere informatie

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Compteurs évolués Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Michel Quicheron Seminarie BRUGEL 1 april 2009 01/04/2009 1 Samenvatting 1. De slimme meter (smart meter): definitie, wettelijke

Nadere informatie

Decentrale Energievoorziening onder Lokaal Beheer

Decentrale Energievoorziening onder Lokaal Beheer Decentrale Energievoorziening onder Lokaal Beheer Overzicht Conclusies Viwta studie-opdracht uitgevoerd door KUL/VUB Overzicht van het project Contributies van 12 auteurs uit verschillende vakdomeinen

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

FACTSHEET (04/10/2012)

FACTSHEET (04/10/2012) Evenwicht: een fysiek gegeven waarvan de frequentie de indicator is Elektriciteit kan niet worden opgeslagen. De hoeveelheid elektriciteit die op het net geïnjecteerd wordt (productie en invoeren) en de

Nadere informatie

Brussel Hoofdstedelijk Gewest Investeringsplan 2014-2024. 15 september 2013

Brussel Hoofdstedelijk Gewest Investeringsplan 2014-2024. 15 september 2013 Brussel Hoofdstedelijk Gewest Investeringsplan 2014-2024 15 september 2013 2 investeringsplan brussels hoofdstedelijk gewest 15 september 2013 Samenvatting 4 investeringsplan brussels hoofdstedelijk gewest

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

STUDIE (F)100520-CDC-966

STUDIE (F)100520-CDC-966 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02.289.76.11 Fax: 02.289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Algemene Directie Crisiscentrum 25.09.2014 Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Wettelijk kader Beheer van incidenten binnen de elektriciteitsmarkt = verantwoordelijkheid van de ministers voor

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 621 Regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet...) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie