CAPITAL BUDGETING. De strategie vormt het hart van de bedrijfsbesturing. Het. Waardegestuurd management

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CAPITAL BUDGETING. De strategie vormt het hart van de bedrijfsbesturing. Het. Waardegestuurd management"
  • Ivo Maes
  • 8 maanden geleden
  • Aantal bezoeken:

Transcriptie

1 Management accounting control Waardegestuurd management CAPITAL BUDGETING Planning en budgettering van investeringen vormen de kern van de tactische planning van ondernemingen op de middellange termijn. Daarom spreken wij van capital budgeting. Het is daarmee, aldus de auteur, een essentieel onderdeel van waardegestuurd management en heeft dan ook een hoog strategisch gehalte. DOOR MENNO L. HOEKSEMA De strategie vormt het hart van de bedrijfsbesturing. Het maakt geen verschil of hierbij sprake is van een gestructureerd strategisch planningproces of van zelfontwikkelende strategie. De vastgestelde strategie wordt uitgewerkt en geconcretiseerd door middel van capital budgeting en operational budgeting. Capital budgeting is de (tactische) planning op de middellange termijn, gewoonlijk met een voortrollend karakter en de daarop gebaseerde middellangetermijnbudgetten. Door de centrale plaats van het investeringsbudget spreken wij van capital budgeting. Operational budgeting is operational planning (operationele planning op de korte termijn) en het daarop gebaseerde operationele budget. Capital budgeting is het onderwerp van dit artikel. De nadruk ligt in het bijzonder op de planning en budgettering van investeringen. Investeringsbudget Het investeringsbudget is een op (gedetailleerde) plannen berustend overzicht van investeringsuitgaven en van de daarvoor beschikbare geldmiddelen naar soorten. Het behoort tot de sfeer van de balans. Het omvat de geplande mutaties in de vaste activa en de consequenties daarvan voor de hoogte en de samenstelling van het vermogen. Het investeringsbudget heeft betrekking op de verwerving van duurzame productiemiddelen en de wijze waarop deze worden gefinancierd. Hierbij gaat het niet alleen om wat wordt verworven, maar ook om wanneer. Hoewel in strikte zin niet tot de vaste activa behorend, rekenen wij ook de permanente kern van het werkkapitaal tot de duurzame productiemiddelen. Als instrument van waardecreatie moet het investeringsbudget een taakstellend karakter hebben Gedetailleerde investeringsplannen, uitgewerkt naar omvang, hoedanigheid en tijdstippen van investeringen, vormen de kern van de tactische planning op de middellange termijn. De uitwerking van deze plannen vindt plaats op het niveau van businessunits. Op dit niveau worden de investeringen daadwerkelijk gedaan en worden de betreffende productiemiddelen ingezet. Hier komen dus de deelplannen en deelbudgetten tot stand, waaruit het investeringsbudget bestaat. Deze deelbudgetten moeten door de concernleiding worden goedgekeurd, alvorens zij deel kunnen uitmaken van het investeringsbudget van het bedrijf als geheel. Het is ook de concernleiding die het benodigde vermogen beschikbaar stelt. Als financieringsmiddelen komen in aanmerking eigen vermogen en vreemd vermogen: aanwending van reserves, aandelenemissies, uitgifte van obligaties of onderhandse leningen, bankkredieten enzovoort. Als instrument van waardecreatie moet het investeringsbudget een taakstellend karakter hebben. De investeringen zijn immers nodig en zijn ook op het juiste moment nodig, om de gestelde doelen voor het creëren van waarde te kunnen realiseren. De uitgaven die voor het bedrijf op langere termijn van essentieel belang zijn en daarom wel investeringskosten worden ge- 22 AUGUSTUS 2014

2 noemd, zoals research en ontwikkeling, marktontwikkeling, commercie, opleiding en training, enz., horen eigenlijk ook in het investeringsbudget thuis. Consequentie hiervan is dan wel dat wij deze uitgaven kapitaliseren en als immateriële activa in de balans opnemen. Volgens de geldende boekhoudingsen verslaggevingsstandaarden en daarop gebaseerde wet- en regelgeving is dit echter niet mogelijk. Planning en budgettering investeringen Tot de middellangetermijnplanning (programmering) behoort het op basis van de strategie voor de planninghorizon uitwerken van de benodigde capaciteiten aan de verschillende soorten productiemiddelen. Vervolgens wordt gespecificeerd op welke tijdstippen welke capaciteiten nodig zijn, wat de onderlinge afhankelijkheden zijn en langs welke weg de verschillende soorten productiemiddelen worden verworven (aankoop ter markt door middel van de standaardprocedure, aanbesteding, ontwikkeling en productie in eigen beheer enzovoort). Uit dit alles resulteert een voortrollend investeringsprogramma voor de planninghorizon. Het investeringsplan voor het eerstkomende jaar wordt hiervan afgeleid met een nadere detaillering. Meetbaarheid wordt bereikt door de geformuleerde doelen zo gedetailleerd mogelijk te faseren en de realisatie van iedere Extra s in basisartikel in FC-base: ~ nadere uitwerking vaste activa en duurzame productiemiddelen; ~ nadere uitwerking planningcycli; ~ strategie meer gedetailleerd; ~ doelen, doelstellingen en meetbaarheid meer gedetailleerd; ~ formuleren van dates en rates; ~ verschillende manieren van omgaan met de toekomst en de consequenties daarvan; ~ nadere uitwerking van de budgetfuncties in de vermogenssfeer; ~ nadere uitwerking van het investeringsbudget als financieel plan op concernniveau; ~ nadere uitwerking van het investeringsbudget als instrument van management-control op divisie- respectievelijk businessunitniveau; ~ samenhang van operationeel budget en investeringsbudget; ~ afschrijvingen, afschrijvingsregimes en doorberekening van afschrijvingskosten in de exploitatiesfeer meer gedetailleerd; ~ specifieke aspecten van not for profits en creatie van maatschappelijke waarde; ~ investeren en waardecreatie meer gedetailleerd. fase van een datum te voorzien. Beheersen van de uitvoering van dit plan doen wij door het beheersen van deze gedateerde fasen (dates). Door het op deze manier beheersen van het investeringsplan beheersen wij ook het investeringsbudget. Beheersing geschiedt dus in belangrijke mate tijdens het planningproces zelf. Vervolgens door tijdens de realisatie deze datering nauwgezet te bewaken. Het investeringsbudget komt tot stand door iedere in het gedetailleerde investeringsplan opgenomen doelstelling nauwkeurig te confronteren met het bedrag aan geldmiddelen dat met efficiënte realisatie gemoeid is. Het optellen (aggregeren) van deze investeringsbudgetten leidt tot het totale investeringsbudget dat, bij voldoende omvang en diversiteit, door de concernleiding als een periodieke getalsmatige taakstelling (rate) kan worden opgevat en eventueel cyclisch kan worden bewaakt, als onderdeel van de planning controlcyclus op concernniveau. Realisatie van de investeringsplannen geschiedt gewoonlijk door middel van een go-no-go-beslissing van de bedrijfsleiding. Bij grote investeringen zal de concernleiding deze beslissingen nemen. Bij kleinere investeringen kan dat het businessunitmanagement zijn, dat dan op regelmatige tijdstippen aan de concernleiding rapporteert over de voortgang. Waardegestuurd Het investeringsbudget is een belangrijk instrument van waardegestuurd management en heeft daarmee een hoog strategisch gehalte. Het is een in geld vertaald plan, het in geld vertaalde investeringsprogramma, het in geld vertaalde aggregaat van de deelplannen voor investeringen van businessunits. AUGUSTUS

3 Op zichzelf zeggen de cijfers niets over de kans dat het plan daadwerkelijk zal worden gerealiseerd. Dat hangt af van hoe men het plan en de achterliggende toekomstscenario s ziet: dat kan variëren van een min of meer gefundeerde prognose, via een verwachting, tot een taakstellend plan, dat op de strategie is gebaseerd en er de uitwerking en concretisering van vormt. Het investeringsbudget maakt geen deel uit van de planning- controlcyclus. Bij grote ondernemingen met een hoge graad van diversiteit in de investeringen kan de beheersing van het investeringsbudget op concernniveau wel een in zekere mate cyclisch karakter hebben. Zeker indien vervangingsinvesteringen in gewone bedrijfsmiddelen een belangrijk aandeel hebben in het geheel. Op dit niveau zal de beheersing echter globaal zijn en Beheersing geschiedt dus in belangrijke mate tijdens het planningproces zelf meer het karakter hebben van bewaken. Het geaggregeerde investeringsbudget dat op concernniveau wordt beheerst/bewaakt vervult vooral een signalerende functie. Zodra signalen hiertoe aanleiding geven is actie nodig, die op een lager niveau in de organisatie moet plaatsvinden. Maatregelen in de sfeer van beschikbaarheid van financieringsmiddelen moeten wel op ondernemings-/concernniveau genomen worden, bijvoorbeeld als tegenvallende omzetten of rendementen noodzaken tot vermindering van het totale investeringsvolume of tot uitstel in de uitvoering van reeds vastgestelde (investerings)plannen. Verantwoordelijkheid De verantwoordelijkheid voor de beheersing van het investeringsbudget ligt dus op verschillende niveaus. Bij de businessunitmanagers komt deze verantwoordelijkheid in belangrijke mate naar voren bij de opstelling van de investeringsplannen als onderdeel van hun aandeel in de middellangetermijnplanning. Deze heeft gewoonlijk een voortrollend karakter, zodat businessunitmanagers regelmatig (jaarlijks) gedetailleerde investeringsplannen en bijbehorende budgetten voor het komende jaar moeten opstellen en als voorstellen indienen bij de concernleiding. Naarmate de businessunitmanagers betere plannen maken en betere voorstellen indienen, zijn zij, nadat ze zijn goedgekeurd, beter in staat om de uitvoering ervan te beheersen. Zo kunnen zij ook de verantwoordelijkheid voor de uitvoering dragen en erop worden beoordeeld en ervoor worden beloond. Op deze wijze kan kortetermijngerichtheid van decentraal management (myopia) worden tegengegaan. Deze ontstaat door (te) eenzijdige gerichtheid van prestatie-indicatoren en beloningen op boekhoudkundige resultaten in de operationele sfeer (today business). Doordat ze verantwoordelijkheid dragen voor de opstelling en vervolgens de realisatie van investeringsplannen en investeringsbudgetten is de aandacht van decentrale managers meer gericht op de toekomst (tomorrow business). Bij de concernleiding komt deze verantwoordelijkheid naar voren in het bewaken van de procedures van opstellen en goedkeuren van de investeringsplannen en -budgetten van de businessunits en vervolgens bij de globale bewaking van het totale investeringsvolume en de financiering daarvan. Verder kan op dit niveau het investeringsbudget dienen als instrument voor de evaluatie van de prestaties van de decentrale (businessunit)managers, door de mate waarin zij erin slagen hun investeringsplannen en -budgetten te realiseren. Het proces van plannen, programmeren en budgetteren van investeringen bestaat uit de volgende stappen: ~ het ten behoeve en als onderdeel van strategieformulering vaststellen van een financieel kader voor investeringen in de periode van de planninghorizon; ~ het binnen dit financieel kader strategie vertalen in middellangetermijnplannen en de benodigde productiemiddelen. Hiertoe moet een strategisch plan in meetbare termen zijn opgesteld, volledig en concreet zijn; ~ het opstellen van meerjareninvesteringsprogramma s. Aard en kwantiteit van benodigde capaciteiten/productiemiddelen. De momenten waarop zij nodig zijn. Hoe zij worden verworven; ~ het vaststellen/goedkeuren van de jaarlijkse investeringsplannen, dit is de concrete uitwerking in gedateerde fasen voor het eerstkomende jaar van het voortrollend meerjareninvesteringsprogramma; ~ het investeringsbudget voor het eerstkomende jaar vaststellen. Dit is de vertaling van het investeringsprogramma voor dat jaar in geld. Businessunitmanagement doet hiertoe een voorstel aan concernleiding. Deze neemt een toekennings- en financieringsbeslissing. De concernleiding bepaalt waaruit zij de middelen zal putten, uit eigen vermogen (reserves, investeringsfondsen, eventueel uitbreiding eigen vermogen bijvoorbeeld door emissie) of uit vreemd vermogen (aantrekken van leningen/ kredieten). In de praktijk worden het bepalen van het afschrijvingsregime en de wijze van doorberekenen van afschrijvingskosten dikwijls in hoofdzaak als een administratief-technisch probleem opgevat. Vaak interesseren bedrijven en hun management zich vooral voor de fiscale aspecten van afschrijvingen en afschrijvingskosten. Voor kleine bedrijven ligt dit ook wel voor de hand. Voor grotere bedrijven, met heterogene producten 24 AUGUSTUS 2014

4 en productieprocessen en met gedecentraliseerde managementverantwoordelijkheden veel minder. Hier dient het management een zo goed mogelijk inzicht te hebben in de kosten die ontstaan door het gebruik van duurzame productiemiddelen in de loop van de tijd. Daarbij dient als uitgangspunt te gelden dat de oorzaak van deze kosten is gelegen in de noodzaak te allen tijde, nu en in de toekomst, te kunnen beschikken over een in technologisch en economisch opzicht passend productieapparaat en in de daaruit voortvloeiende noodzaak de voor de investeringen nodige financieringsmiddelen tijdig te genereren. Financiering Zijn duurzame productiemiddelen gefinancierd met vreemd vermogen (leningen), dan geschiedt terugverdienen door het in de kostprijzen doorberekenen van rentekosten en aflossingen. Indien duurzame productiemiddelen zijn gefinancierd met eigen vermogen, geschiedt terugverdienen door het in de kostprijzen doorberekenen van een investeringsbijdrage. In veel gevallen heeft deze bijdrage de vorm van doorberekende afschrijvingskosten. Dan brengen wij de in de balans tot uitdrukking gebrachte boekhoudkundige waardevermindering van de activa door middel van doorberekende afschrijvingskosten ten laste van de bedrijfsvoering en de producten. Zodoende wordt in beginsel het gehele bedrag van de oorspronkelijke investering terugverdiend, onder de veronderstelling dat het te zijner tijd geherinvesteerd zal worden in vervangende productiemiddelen. Deze veronderstelling gaat bij bedrijfsspecifieke productiemiddelen lang niet altijd op. Dit als gevolg van de technologische ontwikkeling, de zogenoemde sophistication, waardoor productiemiddelen vaak niet economisch identiek worden vervangen. Het doorberekenen van afschrijvingskosten kan dan leiden tot vorming van fondsen die niet nodig zijn voor toekomstige investeringen. Er is wel gesteld dat in dergelijke gevallen doorberekening van afschrijvingskosten leidt tot onnodig hoge kostprijzen. Uit een oogpunt van waardecreatie moeten wij ons er echter van bewust zijn dat geïnvesteerd vermogen altijd moet worden terugverdiend, ook als dit vermogen in de toekomst niet voor de dan noodzakelijke investeringen nodig is. Een onderneming kan er in dit laatste geval toe overgaan de vrije kasstroom te vergroten door het niet meer benodigde vermogen aan de vermogensverschaffers terug te geven, bijvoorbeeld door inkopen van eigen aandelen. De sophistication en de verwachting voor de mate waarin de onderneming deze zal weten te benutten, vergroot de waarde van de onderneming. Waardering van activa op basis van actuele of vervangingswaarde draagt hier verder aan bij. Het investeringsbudget is dus van groot belang voor waardegestuurd management. Het is een concretisering van de strategie. Het toont wanneer de voor strategierealisatie benodigde activa (productiemiddelen) beschikbaar kunnen of, in geval van een taakstellend budget, zullen zijn. Hiermee worden de voorwaarden geschapen voor realisatie van de gebudgetteerde ingaande geldstromen. Het toont eveneens de met de geplande investeringen samenhangende uitgaande geldstromen. Hiermee levert het een belangrijk onderdeel van de cashflowprognose. Samenvatting In dit artikel ligt de nadruk op planning en budgettering van investeringen. Het investeringsbudget is een overzicht van investeringsuitgaven en van de daarvoor beschikbare geldmiddelen naar soorten, gebaseerd op gedetailleerde plannen. Het behoort tot de sfeer van de balans. Het omvat de geplande mutaties in de vaste activa en de consequenties daarvan voor de hoogte en de samenstelling van het vermogen. Het investeringsbudget heeft betrekking op de verwerving van duurzame productiemiddelen en de wijze waarop deze zullen worden gefinancierd. Hierbij gaat het niet alleen om wat zal worden verworven, maar ook om wanneer. Hoewel dit in strikte zin niet tot de vaste activa behoort, rekenen wij ook de permanente kern van het werkkapitaal tot de duurzame productiemiddelen. Gedetailleerde investeringsplannen, uitgewerkt naar omvang, Geïnvesteerd vermogen moet altijd worden terugverdiend hoedanigheid en tijdstippen van investeringen vormen de kern van de tactische planning op de middellange termijn. De uitwerking van deze plannen vindt plaats op het niveau van businessunits. Als instrument van waardecreatie moeten deze plannen en het investeringsbudget een taakstellend karakter hebben. De investeringen zijn immers nodig en zijn ook op het juiste moment nodig om de gestelde doelen voor het creëren van waarde te kunnen realiseren. Eigenlijk horen die uitgaven, die wel worden aangeduid als investeringskosten, dit zijn de kosten van research en ontwikkeling, marktontwikkeling, commercie, opleiding en training enzovoort, ook thuis in het investeringsbudget. Consequentie hiervan is dat deze kosten als immateriële activa moeten worden gekapitaliseerd. Bij de huidige boekhoudings- en verslaggevingsregels is dit echter niet mogelijk. In belangrijke mate geschiedt de beheersing van het investeringsbudget tijdens het planningproces. Vervolgens door tijdens de realisatie de datering nauwgezet te bewaken. Het AUGUSTUS

5 investeringsbudget komt tot stand door iedere in het gedetailleerde investeringsplan opgenomen doelstelling nauwkeurig te confronteren met het bedrag aan geldmiddelen dat met efficiënte realisatie gemoeid zal zijn. Optellen (aggregeren) van deze investeringsbudgetten leidt tot het totale investeringsbudget dat, bij voldoende omvang en diversiteit, door de concernleiding als rate kan worden opgevat en eventueel cyclisch kan worden bewaakt. Het investeringsbudget maakt geen deel uit van de planning control-cyclus. De verantwoordelijkheid voor de beheersing ervan ligt op verschillende niveaus. Bij de businessunitmanagers komt deze verantwoordelijkheid in belangrijke mate naar voren bij de opstelling van de investeringsplannen als onderdeel van hun aandeel in de middellangetermijnplanning. Deze zal gewoonlijk een voortrollend karakter hebben. Bij de concernleiding komt deze verantwoordelijkheid naar voren in het bewaken van de procedures van opstellen en goedkeuren van de investeringsplannen en -budgetten van de businessunits en vervolgens bij de globale bewaking van het totale investeringsvolume en de financiering daarvan. Verder kan hier het investeringsbudget dienen als instrument voor de evaluatie van de prestaties van de decentrale (businessunit)managers, door de mate waarin deze erin slagen hun investeringsplannen en -budgetten te realiseren. Uit een oogpunt van waardecreatie moet geïnvesteerd vermogen altijd worden terugverdiend. Ook als dit vermogen in de toekomst niet benodigd is voor de dan noodzakelijke investeringen. Een onderneming kan er in dit geval toe overgaan de vrije kasstroom te vergroten door het niet meer benodigde vermogen aan de vermogensverschaffers terug te geven. Literatuur ~ M.L. Hoeksema (2005) Planning Control Revisited. Methoden en concepten in de dagelijkse praktijk, Kluwer. ~ K.A. Merchant en Wim A. Van der Stede (2007) Management Control Systems. Performance Measurement, Evaluation and Incentives, 2e editie, Harlow. Drs. Menno L. Hoeksema is Partner Maatschap Iris Adviesgroep, Praktijk voor Strategie, Control en Managementontwikkeling. TRAINING Werkdruk de baas LOCATIE: Landgoed Zonheuvel, Doorn PRIJS: 495,- (bij meer deelnemers 445,-) 26 AUGUSTUS 2014

CHECKLIST VOOR PLANNING & CONTROL

CHECKLIST VOOR PLANNING & CONTROL FINANCE CONTROL & Management accounting & control Not for profit-instellingen CHECKLIST VOOR PLANNING & CONTROL Een van de grootste problemen van planning & control vormt het kennen van de causale relaties

Nadere informatie

CONTINGENTIES VAN PLANNING EN BUDGETTERING

CONTINGENTIES VAN PLANNING EN BUDGETTERING Management accounting control Budget als besturingsinstrument CONTINGENTIES VAN PLANNING EN BUDGETTERING Het functioneren van budgetten bij planning control is omgeven met veel misverstanden. Wat zijn

Nadere informatie

DOELFORMULERING, FASERING EN CONTROL

DOELFORMULERING, FASERING EN CONTROL Naar maximale doelrealisatie FINANCE Management accounting control PE Educatie DOELFORMULERING, FASERING EN Realiseerbare doelen zijn beheersbaar. Beheersbaarheid eist meetbaarheid. Voor continue doelen

Nadere informatie

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30 Voortgezette Studie Boekhouden 12.1 a De functie van het kasstroomoverzicht is een bijdrage leveren aan de beoordeling door gebruikers van het vermogen van de onderneming om geldmiddelen en kasequivalenten

Nadere informatie

Daarna komen de economische levensduur en het afschrijvingsplan nog aan de orde.

Daarna komen de economische levensduur en het afschrijvingsplan nog aan de orde. 1 Kosten van duurzame productiemiddelen 1.1 Inleiding Een onderneming maakt kosten om omzet te kunnen behalen. De kosten vormen de basis voor de totstandkoming van de verkoopprijs. Een belangrijk onderdeel

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2011 25 augustus 2011 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2011 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 1 juli 2010 7 juli 2010 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 1 juli 2010 2 Winst- en verliesrekening over de periode

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management De road map is erop gericht om het beoogde succes van een organisatie (de strategische ambitie) te helpen maken. De road map gaat in op hoe de weg naar het succes expliciet en concreet te maken Jan Scheffer

Nadere informatie

Publicatierapport 2012/2013. Handelsregister Kamer van Koophandel voor Brabant, dossiernummer 56156006

Publicatierapport 2012/2013. Handelsregister Kamer van Koophandel voor Brabant, dossiernummer 56156006 Coöperatie HSLnet u.a. Jan Deckersstraat 29 5591 HN Heeze Publicatierapport 2012/2013 Handelsregister Kamer van Koophandel voor Brabant, dossiernummer 56156006 Vastgesteld door de Ledenraad d.d. 18 februari

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP "INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE"

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap Interne Audit van de Vlaamse Administratie en tot omvorming van het auditcomité van de Vlaamse Gemeenschap tot het

Nadere informatie

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Versie: AB VRU 21 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 Algemeen 2 Wettelijke voorschriften 2 Opbouw statuut 2 2. Uitgangspunten en doelstellingen 3 Uitgangspunten

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2015

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2015 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2015 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Fiscale positie

Nadere informatie

Stichting Ankh Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam. Jaarrekening 2014

Stichting Ankh Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam. Jaarrekening 2014 Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina Rapportage Samenstellingsverklaring 4 Voorwoord 5 Resultaten 6 Ondertekening van de rapportage 7 Jaarstukken 2014 Jaarrekening

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek Rijn en Venen

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek Rijn en Venen Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek Rijn en Venen INHOUDSOPGAVE Pagina FINANCIEEL VERSLAG JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2015 4 2 Staat van baten en lasten over 2015 6 3 Kasstroomoverzicht 2015

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement cc. Functie strategisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub cc Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen INHOUDSOPGAVE Pagina Rapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Jaarstukken 2011 Jaarrekening 9 Balans per 31 december 2011 10 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

inhoud voorwoord lijst van figuren inleiding hoofdstuk 1. de jaarrekening

inhoud voorwoord lijst van figuren inleiding hoofdstuk 1. de jaarrekening inhoud 5 inhoud voorwoord 11 lijst van figuren 13 inleiding 17 hoofdstuk 1. de jaarrekening 19 1.1 Inleiding 19 1.2 De onderdelen van de jaarrekening 22 1.2.1 De balans 22 1.2.2 De resultatenrekening 23

Nadere informatie

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vbl Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2014 / 30-6-2014 #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vlg Vinc Vastgoed Management I B.V., Rotterdam

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

Hoofdstuk II Verticale en Horizontale analyse

Hoofdstuk II Verticale en Horizontale analyse Hoofdstuk II Verticale en Horizontale analyse De compenserende bedragen en exploitatiesubsidies (740) maken deel uit van de Andere bedrijfsopbrengsten (74) en worden in de toelichting gedetailleerd. We

Nadere informatie

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1 Welkom RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering 1 Voorstellen drs. Chris Denneboom RV RAB cdenneboom@valuepro.nl Master in Business Valuation Register Valuator Register adviseur bedrijfsopvolging Gerechtelijk

Nadere informatie

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS)

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam vs. 1.2 28 november 2013 pagina 1 van13 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Ondertekening van de accountantsrapportage 9 Jaarstukken 2008 Jaarrekening

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13

INHOUD. Ten geleide 13 INHOUD Ten geleide 13 Hoofdstuk 1 Inleiding 15 1.1 Beleid en ondernemerschap 15 1.2 Duurzame ontwikkeling en duurzaam ondernemen 17 1.3 Maatschappelijke context en finaliteit van de onderneming 18 1.4

Nadere informatie

Versie Wijzigingen Status

Versie Wijzigingen Status Treasury Statuut Versie Wijzigingen Status versie 2.0 Goedgekeurd RvT 9 oktober 2015 Vastgesteld RvB 12 oktober 2015 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOELSTELLINGEN EN KADERS TREASURY 3 3. TREASURY OPBOUW

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2012 28 augustus 2012 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2012 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Classificatie van de rechtspersoon

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

Financiële analyse van de jaarrekening

Financiële analyse van de jaarrekening 17 hoofdstuk Financiële analyse van de jaarrekening 17.1 B 17. C 17.3 C 17.4 A 17.5 A 17.6 C 17.7 D 17.8 D 17.9 B 17.10 D 17.11 D 17.1 C 17.13 A 17.14 C 17.15 B 17.16 C 1.000.000 / 1.500.000 = 0,08 17.17

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

12 Geconsolideerd kasstroomoverzicht

12 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 12 Geconsolideerd kasstroomoverzicht Opgave 12.3* A bezit een aantal deelnemingen. De deelnemingen worden tegen nettovermogenswaarde gewaardeerd. Op 1 juli 2012 verwerft A tegen betaling per bank van 400.000

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht 8 Het kasstroomoverzicht 801 Ingaande geldstromen 1 Toename eigen vermogen a Winst vóór belasting d 400.000** b Opbrengst aandelenemissie - 20.000** 2Toename langlopende schulden - 190.000** 3 Desinvestering

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

Leningen en kasstromen

Leningen en kasstromen 2015 Leningen en kasstromen Onderzoek ikv artikel 213a van de gemeentewet Otto Mekel JS Consultancy 9/21/2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 1.1 Aanleiding van het onderzoek... 2 1.2 Onderzoeksvragen...

Nadere informatie

Webinar: Financiën ontrafeld

Webinar: Financiën ontrafeld Webinar: Financiën ontrafeld 7 november 2016 Live vanuit: Reeuwijk Even kennismaken Rob Latten DeVerandermotOR.nl info@deverandermotor.nl 06 1024 66 60 Liza Arends OR-Ondersteuning.nl 7-11-2016 Rob Latten

Nadere informatie

SKPO: Financiën / blad 1. Treasury Statuut. De algemeen directeur van de Stichting Katholiek en Protestants-Christelijk Onderwijs Eindhoven e.o.

SKPO: Financiën / blad 1. Treasury Statuut. De algemeen directeur van de Stichting Katholiek en Protestants-Christelijk Onderwijs Eindhoven e.o. SKPO: Financiën / blad 1 Treasury Statuut De algemeen directeur van de Stichting Katholiek en Protestants-Christelijk Onderwijs Eindhoven e.o., hierna te noemen Stichting heeft op 01-07-2008 dit Treasury

Nadere informatie

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co Variabel beloningsbeleid Identified Staff u 2014 heeft een zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid, dat vanzelfsprekend voldoet aan de geldende wettelijke vereisten. Belangrijke doelen van dit

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

HealthRatio Integrated Planning

HealthRatio Integrated Planning HealthRatio Integrated Planning HIP is de alles in één oplossing voor uw besturing: Begroten, plannen, prognosticeren en rapportage Financieel, Productie en Middelen (FTE, OK, Bedden) Geïntegreerde kostprijscalculatie

Nadere informatie

Wat zegt uw financiële balans?

Wat zegt uw financiële balans? Wat zegt uw financiële balans? Samen met een door uw accountant opgestelde toelichting vormen de winst- en verliesrekening en de balans gezamenlijk de jaarrekening van uw onderneming. De balans is een

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Classificatie van de rechtspersoon

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Psychiatrische ziekenhuizen

Psychiatrische ziekenhuizen Bijlage 3 bij II/145/146/147/00/2c Uitgewerkt rekenvoorbeeld ONDERDEEL RENTE VAN HET NACALCULATIEFORMULIER 1997 Psychiatrische ziekenhuizen Let op: Voor een juiste toepassing van de Beleidsregel rentenormering

Nadere informatie

WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan

WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan 1 WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan Doorstroomtraject BBL/BOL-PW4 Kerntaak: 3 Uitvoeren van organisatie- en professiegebonden taken Werkprocessen: 3.1 Werkt aan deskundigheidsbevordering en professionalisering

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Stichting Oevernet

Jaarrekening 2014. Stichting Oevernet Jaarrekening 2014 Stichting Oevernet 1.0 Inhoud 1 Inhoud 2 2 Jaarrekening 2.1 Bestuursverslag 3 2.2 Grondslagen 4 2.3 Balans per 31 december 6 2.4 Staat van Baten en Lasten 7 2.5 Toelichting Financiële

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

ER Capital Multifeeder I BV

ER Capital Multifeeder I BV ER Capital Multifeeder I BV Halfjaarverslag 2010 September 2010 Profiel & strategie ER Capital Multifeeder I BV stelt zich ten doel om, door gespreid te investeren in de (vastgoed)fondsen van ER Capital,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15

Inhoud. Voorwoord. Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15 Inhoud Voorwoord Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15 deel a De interne en externe omgeving van Corporate Finance en Treasury 17 deel b Vermogenskosten 18 deel c Selectie van bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT (Innovatieve) projecten Financiële haalbaarheid Welke kennis is essentieel Bedrijfsplan Investeringsselectie Inkoopmarkt Bedrijf Verkoopmarkt Productiemiddelen Gelduitgaven

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Facilitair inkopen Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Inhoud Voorwoord Eeuwige spagaat bij duurzaam inkopen Outsourcing: integraal uitbesteden van facilitaire diensten

Nadere informatie

Geconsolideerd overzicht gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 2014

Geconsolideerd overzicht gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 2014 Geconsolideerd overzicht gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 2014 Gerealiseerd (x 1.000) Noot 2014 2013 Voortgezette bedrijfsactiviteiten Voortgezette bedrijfsactiviteiten Bruto facturatiewaarde

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement dd. Functie tactisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub dd Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Stichting AL HOEDA WA NOER Vlaggemanstraat LA Rotterdam. Jaarrekening 2012

Stichting AL HOEDA WA NOER Vlaggemanstraat LA Rotterdam. Jaarrekening 2012 Vlaggemanstraat 11 3038 LA Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Samenstellingsverklaring 4 Voorwoord 5 Resultaten \ Financiële positie 8 Ondertekening van de accountantsrapportage 10

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

Directie- en autorisatiereglement Floriade Almere 2022 B.V.

Directie- en autorisatiereglement Floriade Almere 2022 B.V. 1 e concept Directie- en autorisatiereglement Floriade Almere 2022 B.V. Artikel 1. Algemeen 1.1 Dit reglement is opgesteld op grond van van de statuten van Floriade Almere 2022 B.V. (de vennootschap )

Nadere informatie

HERWERKTE SAMENGEVATTE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN OVER HET EERSTE SEMESTER VAN HET BOEKJAAR 2005/2006, EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2005

HERWERKTE SAMENGEVATTE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN OVER HET EERSTE SEMESTER VAN HET BOEKJAAR 2005/2006, EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2005 Halle, 11 december 2006 HERWERKTE SAMENGEVATTE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN OVER HET EERSTE SEMESTER VAN HET BOEKJAAR 2005/2006, EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2005 In vergelijking met voorheen (op 19

Nadere informatie

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Wijk bij Duurstede, 6 maart 2012 Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Memo Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Aan: Leden van de

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA)

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) onderdeel Bedrijfseconomie Dit examen bestaat uit 4 opgaven. De beschikbare tijd is 3¾ uur. De antwoorden dienen uitsluitend op de uitwerkingenvellen te

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION 1. De Controllers (en adviseurs) van MKB-ondernemingen en organisaties gebruiken de om een volledig

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 STICHTING DENTALCARE EVERYWHERE. Koetsierbaan 315 1315 ST ALMERE

JAARVERSLAG 2014 STICHTING DENTALCARE EVERYWHERE. Koetsierbaan 315 1315 ST ALMERE JAARVERSLAG 2014 STICHTING DENTALCARE EVERYWHERE Koetsierbaan 315 1315 ST ALMERE Haarlem, juni 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Samenstellingsverklaring 2 JAARREKENING 1 Balans per 31 december

Nadere informatie

e. Deze beleidsregel kan worden aangehaald als 'Beleidsregel BTW-constructies'.

e. Deze beleidsregel kan worden aangehaald als 'Beleidsregel BTW-constructies'. Bijlage 16 bij circulaire PTYN/masr/III/04/GGZ-04c/GHZ-07c BTW-constructies 1. ALGEMEEN a. Deze beleidsregel is van toepassing op organen voor gezondheidszorg, als vermeld in artikel 1, onder A, nummers

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Uitgebracht aan: het bestuur van Stg. Boerenbondsmuseum Pater van den Elsen Pandelaar 106 5421 NJ Gemert

Uitgebracht aan: het bestuur van Stg. Boerenbondsmuseum Pater van den Elsen Pandelaar 106 5421 NJ Gemert Uitgebracht aan: het bestuur van Stg. Boerenbondsmuseum Pater van den Elsen Pandelaar 106 5421 NJ Gemert Betreft: financieel verslag 2014 Aan: Stg. Boerenbondsmuseum Pater van den Elsen 1 Samenstellingsverklaring

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd Administrateur Doel Realiseren van beheersmatige, adviserende en managementondersteunende administratieve werkzaamheden ten behoeve van de instelling, dan wel onderdelen daarvan, binnen vastgestelde procedures

Nadere informatie

Investeringsplan 2012-2015 met een doorkijk naar 2020. Bijlage bij de Voorjaarsnota 2012-2015

Investeringsplan 2012-2015 met een doorkijk naar 2020. Bijlage bij de Voorjaarsnota 2012-2015 Investeringsplan 2012-2015 met een doorkijk naar 2020 Bijlage bij de Voorjaarsnota 2012-2015 9 mei 2011 Investeringsplan 2012-2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Investeringen... 3 1.2. Input investeringplan

Nadere informatie

Financial accounting:

Financial accounting: Financial accounting: COVENANT SHIELD FINANCIËLE RATIO S, VALUTAKOERSEN, BOEKHOUDKUNDIGE REALITEIT EN BANCAIRE PRODUCTEN 14 MCA: maart 2009, nummer 2 Mark Grenier: beeld Elke onderneming met internationale

Nadere informatie

Punch Graphix. AVA 15/05/2008, Eede, Nederland

Punch Graphix. AVA 15/05/2008, Eede, Nederland Punch Graphix AVA 15/05/2008, Eede, Nederland Herman olde Bolhaar (Voorzitter RvC) OPENING 3 AGENDA Opening Verslag van de Raad van Bestuur over het jaar 2007 Bespreking Jaarrekening 2007 Trading update

Nadere informatie

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013 IBUS Fondsen Beheer B.V. INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG 4 JAARREKENING Balans per 31 december 2013 5 Winst- en verliesrekening over 2013 6 Kasstroomoverzicht 7 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

Knelpuntboekingen toegelicht De 30 meest gestelde praktijkvragen

Knelpuntboekingen toegelicht De 30 meest gestelde praktijkvragen Knelpuntboekingen toegelicht De 30 meest gestelde praktijkvragen Leen De Boitselier, Irene Timmermans, Peter Verschelden Moore Stephens Verschelden Ragheno Business Park, Motstraat 30, 2800 Mechelen tel.

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie