De Volkshuisvestelijke agenda - opmaat naar nieuwe prestatieafspraken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Volkshuisvestelijke agenda - opmaat naar nieuwe prestatieafspraken"

Transcriptie

1 Presentatie wethuder SWDC in werkbespreking Cmmissie Ruimte 17 december 2014 De Vlkshuisvestelijke agenda - pmaat naar nieuwe prestatieafspraken bij sheets Sheet 1 De vlkshuisvestelijke agenda presentatie Geen Sheet 2 Crpratiebezit Recente kaart met het bezit van Haagse crpraties Wijken met veel crpratiebezit staan bekend als eenzijdig samengestelde crpratiewijken ( Den Haag eenzijdig ). Op de kaart is ged te zien waar deze wijken zich bevinden. Het (anti)segregatiebeleid (vanuit de Wnvisie) is er p gericht m het crpratiebezit in nieteenzijdige wijken te versterken (b.v. in Vinex) én m in Den Haag -eenzijdig andere (inkmens)grepen aan te trekken. Meer crpratiewningen in Den Haag niet-eenzijdig is hierbij een delstelling. Dit betekent autmatisch een lagere grndpbrengst. Het bezit van Haagse crpraties in aantallen: Staedin: HaagWnen: Vestia: Duw: Wninvest: Enkele andere crpraties met relatief weinig wningbezit. Sheet 3 VH-agenda Parlementaire Enquête Cmmissie Van Vliet biedt haar rapprt Ver van Huis aan aan Tweede Kamervrzitter Anuchka van Miltenburg De aanbevelingen uit het rapprt Ver van huis en de, net in de Tweede Kamer aangenmen Nvelle p de Herziene Wningwet, vrmen de basis vr deze VH-agenda. De rute naar nieuwe prestatieafspraken die hierin wrdt vrgesteld willen we als gemeente DH vlgen. De sprekers van BZK en Delitte hebben e.e.a. tegelicht ver de Nvelle. Enkele (aanvullende) nties: Gemeente wil in de prestatieafspraken anticiperen p herziening Wningwet (die geeft een meer sturende rl aan de gemeente)

2 Dit vraagt van de gemeente: definieer uw vraag aan crprties (= VH-agenda) Crpratie: geef (meer) inzicht in (n)mgelijkheden, wees transparant(er) ver uw investerend vermgen Huurders krijgen vanuit de Nvelle een sterkere rl. Gemeente: betrek huurders bij het pstellen van uw VH-beleid en nieuwe prestatieafspraken. Wnvisie vrmt ng steeds het uitgangspunt vr de langere termijn. Met de VHagenda maken we een vertaling (en actualisatie) naar de kmende vier jaar: welke presentatie vragen we de kmende vier jaar van crpraties. Wnvisie zet een stip p de hrizn, met een fcus p structurele ntwikkelingen VH-agenda heeft g vr cnjuncturele ntwikkelingen en fcust p middellange termijn (4-5 jaar) Ambities prestatieafspraken Ambities en mgelijkheden zijn niet hetzelfde In de VH-agenda staan vlkshuisvestelijke ambities van de gemeente en afspraken uit het cllegeakkrd centraal Ambities wrden hierbij niet p vrhand bijgesteld Sheet 4 Betaalbaarheid en wnlasten Tabel uit presentatie van de directeur van het NIBUD, Gerjke Wilmink, die zij hield p het Wncngres 2014 (van OTB/Platfrm 31) in de Haagse Hgeschl, 12 nv. jl. Het plaatje laat zien: Waarm betaalbaarheid z n grt issue is; Dat k huishudens met kinderen het lastig hebben, k met een huishudeninkmen van per jaar Naast huurlasten zijn k energielasten een belangrijke kstenpst. Naast betaalbaarheid is de kernvrraad een belangrijk item: Deze is vldende maar krap ( wningen, 69,750 vr Vestia, Staedin en Haag Wnen). Resterende ruimte bedraagt z n wningen. Het Cllege kiest ervr de huidige kernvrraad p peil te huden Om de kernvrraad en betaalbaarheid van het wnen in Den Haag te brgen wil de gemeente met crpraties aanbiedingsafpraken maken (in aantallen) Over de kernvrraad (aantal wningen beneden de huurprijsrgrens van 710 eur) Over een minimaal aantal wningen nder de kwaliteitkrtings- (403 eur) en aftppingsgrens (567 eur) Daarbij wil de gemeente k nadere afspraken maken ver dr crpraties te harmniseren en te liberaliseren wningen De rekening van de financiële situatie bij crpraties mag niet terecht kmen p de schuders van Haagse huurders Er is meer inzet van crpraties ndig p vrlichting ver wnlasten & budgetvrlichting (met f via Haagse huurdersrganisaties) Sheet 5 Duurzaamheid <> crpraties Energielabels in Den Haag

3 De heveelheid rde (label F&G) en ranje vlekken (label D&E) p de kaart is verntrustend. De pgave ligt vral in cmplexen in Den Haag Zuidwest, Scheveningen en Mariaheve. In ttaal zijn er crpratiewningen, waarvan: Label D Label E Label F Label G Landelijke afspraak vanuit het energieakkrd tussen Aedes en het Rijk is dat de crpratiesectr streeft naar gemiddeld label B in Aandachtspunt bij deze pgave is de betaalbaarheid vr huurders. Berekeningen van Haagse crpraties vr de sprng naar label B leidt in smmige cmplexen tt nacceptabel hge huren. Er is een heldere strategie ndig he m te gaan met F- en G-labels. Dit is een belangrijk item vr nieuwe prestatieafspraken. Sheet 6 Duurzaam wnen Wningvrraad naar label B en aanleg warmtenet Ambitie van de crpraties (vanuit het cnvenant tussen Aedes/BZK): wningvrraad gemiddeld naar label B in 2020 Ambitie gemeente: wningvrraad gemiddeld B Hge pririteit aanpak label F en G Huur + energie = wnlasten Energetische maatregelen leidt in veel gevallen tt een hgere huur, maar een lagere energierekening (mits het energiegedrag hetzelfde blijft) Bewners hebben zelf invled p de hgte van hun energierekening. Oprep aan crpraties: ndersteun bewnersinitiatief p het thema duurzaamheid en geef huurders (die willen) mgelijkheden zelf maatregelen in (f rnd) de wningen te treffen. Warmtenet lijkt ged initiatief vr langere termijn Tegelijk mag de aanpak en islatie van gevels en wningen niet achterblijven, k dit vraagt aandacht Er is een landelijke STEP-regeling (Stimuleringsregeling energieprestatie huursectr) vr crpraties. Bij de start was 400 miljen beschikbaar. Aanvragen vanuit de grte steden valt tegen. Ok vanuit Den Haag. Crpraties hebben meite met label B. Regeling wrdt, mede n.a.v. signalen vanuit de G4, dr het Rijk ng eens kritisch tegen het licht gehuden. Sheet 7 Haagse Kracht Krantenartikel wncöperatie Rggeveenstraat en ft van gst huurdersbijeenkmst p 27 nvember 2014 Rl huurders verandert. Haagse kracht = de kracht en het talent van huurders benutten! Gemeente en crpraties willen samen met huurders ptrekken. Rl huurders/crpraties is al wettelijk geregeld (in de verlegwet huurders en verhuurders)

4 In de geest van de Nvelle wil de gemeente de rl van huurders te versterken bij nieuwe prestatieafspraken. Daar is mee gestart in een bijeenkmst met huurders p 27 nvember jl. Wncöperatie ged nieuw initiatief: Dit srt nieuwe ntwikkelingen vragen tijd Wncöperatie in lijn met Duijvestein vral richten p kansen lage inkmens Wncöperatie is geen del p zich, maar gemeente wil initiatieven bewners ndersteunen/faciliteren Cöperatie niet gebruiken als variant p uitverkp crpratievrraad, financiering van dit srt initiatieven is cmplexe materie Hgere inkmens zijn nu al in staat cöperatie p te richten Sheet 8 Nieuwbuw Nieuwbuwprject Cuperus (Ypenburg) Tt 2040 ca nieuwbuwwningen ndig m grei p te vangen. Grei faciliteren betekent naar verwachting ca wningen per jaar realiseren. Cllege-akkrd = 30% sciaal 450 sciale wningen per jaar. Bevlkingstename leidt (lgischerwijs) k tt een tename van lagere inkmens. Vrkmen met wrden dat er een aantal jaar geen nieuwbuw in het sciale segment plaatsvindt (timegap in de prductie). 30% sciaal: Expliciete definitie 30% sciaal ntbrak afgelpen jaren, drdat er vldende nieuwbuwprductie dr crpraties werd gepleegd. Hierdr zijn de definities gedkp en sciaal dr elkaar gaan lpen. Gedkpe wningen zijn wningen met huurprijs < huurprijsgrens Sciale wningen zijn wningen van een crpratie met een huurprijs < huurprijsgrens Crpraties hebben een wettelijk vastgelegd takenpakket (vastgelegd in het BBSH) en met hen maken we prestatieafspraken, dit nderscheidt ze van andere wningeigenaren. Sciale kp (incl. Kleinschalig Opdrachtgeverschap) is sciaal vr 1e bewner, maar vr de langere termijn niet per definitie sciaal (f gedkp). Bij sterk stijgende huizenprijzen wrdt de kpwning van een sciale/gedkpe kpwning een middeldure kpwning. Sheet 9 Herstructurering buw van prject Quattr WOM DHZW In 2003 is dr de gemeente en crpraties een gezamenlijke herstructureringspgave gefrmuleerd. HaagWnen en Staedin hebben vervlgens hun ambities eenzijdig bijgesteld (waarmee financiële afspraken tussen de gemeente en crpraties zijn kmen te vervallen) Ok Vestia heeft haar ambities in de herstructurering bijgesteld. Met Vestia zijn in het kader van WOM Den Haag Zuid West afspraken gemaakt ver het vlttrekken van prjecten. In 2013 hebben de crpraties aangegeven dat er in ttaal > wningen uit hun herstructureringsprgramma geschrapt zijn. De Cmmissie is hierver geïnfrmeerd (RIS

5 260886). Op 1 cmplex na, bevnden alle dr de crpraties uit- f afgestelde prjecten zich in Den Haag Zuidwest. Keus vr grt nderhud i.p.v. slp-nieuwbuw betekent uitstel van herstructurering van 15/20 jaar. Dit vraagt m intensiever beheer dr crpraties. Cmplexen tijdelijk terug in beheer nemen betekent NIET tijdelijk niets den. Afspraken ver beheer en nderhud zijn ndig, zeker bij cmplexen die niet geslpt wrden. De uitdaging is nu m mgelijkheden te vinden m de herstructurering,na de peride van stagnatie, weer p gang te krijgen. Uitbreiding van de WOM biedt mgelijkheden, maar k de Nvelle biedt wellicht een pening. Sheet 10 Transfrmatie Transfrmatie ministeries JuBi en transfrmatie verzrgingshuis Op de Laan Crpraties zien vr zichzelf niet direct een rl weggelegd in de transfrmatiepgave: Crpraties zien zich gedwngen terug te keren naar hun kernactiviteiten. Transfrmatie is vr crpraties meilijk rnd te rekenen, zeker wanneer huren < huurprijsgrens meten blijven. Crpraties hebben zelf weinig leegkmend vastged in bezit, dus velen de pijn van leegstand niet direct in de eigen prtemnnee. Uitzndering is het zrgvastged. De helft van 62 verpleeg- en verzrgingshuizen is in eigendm van crpraties. Deel hiervan zal een andere bestemming meten krijgen de kmende jaren. Er zijn bepaalde delgrepen die (grtendeels) aangewezen zijn p huisvesting dr crpraties, waarvr transfrmatie van kantren f ander vastged een kans kan bieden. Gemeente vraagt crpratie daarm alert te zijn p mgelijkheden Vrbeelden van deze delgrepen zijn: statushuders, bijzndere zrgdelgrepen, studenten, singles, stellen f andere kleine huishudens. Gemeente spant zich zwel vr de transfrmatie van leegstaande kantren als vr zrgvastged zelf k actief in. Bijvrbeeld dr de pgave/leegstand in beeld te brengen, directe aanspreekpunten te bieden, kennis te delen, partijen bij elkaar te brengen en mee te denken ver tekmstige mgelijkheden. Sheet 11 Bestaande vrraad Kaart met kantrtransfrmatielcaties (telichting bij sheet 10) en ft prtest tegen verkp sciale wningen Kwaliteit wningvrraad is een belangrijk thema. Duidelijke afspraken beheer en nderhud vr cmplexen tijdelijke verhuur is erg belangrijk Veel nderhudsklachten vanuit huurders ver schimmel Schimmel kan meerdere rzaken hebben: bewnersgedrag (te weinig ventileren), maar k buwkundig, dr de indeling van de wning (inpandige badkamer) Belangrijk m de vrlichting te intensiveren, hier kunnen Gemeente (GGD), crpraties en huurders(rganisaties) elkaar versterken Open verbrandingstestellen in versneld temp vervangen

6 Ok bij cmplexen in tijdelijke verhuur met de vlksgezndheid zrgvuldig dr crpraties gewaarbrgd wrden. Verkp crpratiewningen Uitbreiding verkpmgelijkheden alleen als daar prestaties tegenver staan Financiële argumenten crpraties niet relevant vr gemeente. Tch verkp? Dan Vh-belang tetsingskader: Kernvrraad als ndergrens Geen eengezinswningen verkpen Geen grte wningen verkpen Geen wningen vr bijzndere delgrepen verkpen Geen wningen die tekmstige gebiedsntwikkelingen frustreren verkpen Sheet 12 Delgrepen en van delgrepen en graphic DAEB-niet DAEB Middensegment Niet-DAEB wrdt vanuit de Nvelle p de Herziene Wningwet meilijk gemaakt vr crpraties (k al is er bij de behandeling van de herziene Wningwet een amendement aangenmen dat iets meer mgelijkheden biedt) Behefte aan middeldure huurwningen ( eur) is nverminderd grt Studenten en ex-studenten Studentenwning = campuscntract Pas-afgestudeerden: Willen we graag behuden vr de stad Kunnen zrgen vr differentiatie in kwetsbare gebieden (Schilderswijk) Qua inkmen (vaak) delgrep, pas afgestudeerden krijgen vaak geen vast cntracten, beginnen met een bescheiden startsalaris Schrijven zich vaak te laat (f niet) in vr een wning van een crpratie Arbeidsmigranten Huisvesting van arbeidsmigranten is een reginale pgave, met name in Den Haag wrden cncrete resultaten gebekt,.a. de afgelpen jaren dr de inzet van crpraties (kamergewijze verhuur van bestaande wningen). Regi p verantwrdelijkheden aanspreken - huisvesting arbeidsmigranten is niet alleen een taak van Den Haag Sciale vrraad wrdt z langzamerhand te krap vr kamergewijze verhuur aan arbeidsmigranten Markt pakt deel van de vraag p (Lzerlaan, Rieff). Inmiddels vindt een deel van de arbeidsmigranten zijn f haar weg in de reguliere (crpratie)vrraad Ouderen Ouderen wnen langer zelfstandig De gemiddelde leeftijd van de crpratiehuurder is hg: ruim 51 jaar De gemeente is alert p de delgrep, k vanwege alle veranderingen in de zrg. Onder andere de betaalbaarheid en kwaliteit van het aanbd vr uderen wrden daarm ng

7 beter in beeld gebracht. In Escamp is een eerste gebiedsscan gemaakt m specifieke pgave en kansen in beeld te brengen. Sheet 13 Sciaal dmein Cartn wachtlijsten en ft delgrepen Wnruimteverdeling en link (reginale) huisvestingsverrdening Om betaalbaarheid te brgen willen we met crpraties aanbiedingsafspraken maken ver aantallen wningen beneden de huurprijsgrens, aftppingsgrens en kwaliteitskrtingsgrens. De nieuwe huisvestingswet schrijft vr dat afspraken ver wnruimteverdeling NIET in gemeentelijke prestatieafspraken maar in een lkale f reginale huisvestingsverrdening wrden vastgelegd. Omdat het stadsgewest phudt te bestaan vindt een TECHNISCHE AANPASSING van de reginale huisvestingsverrdening plaats (staat vandaag p de advieslijst van de Cie Ruimte). Inhudelijk verandert in deze verrdening niks, het is puur een juridische kwestie m te anticiperen p de pheffing van het Stadsgewest. Vr 1/7/2015 wrdt een nieuwe gemeentelijke verrdening vrbereidt, waarin de nieuwe Huisvestingswet wrdt geïmplementeerd. Inzet is te kmen tt een lkale verrdening, met vr alle Haaglanden-gemeenten dezelfde (wnruimteverdeel)regels, maar die lkaal, per gemeente, zal wrden vastgesteld. De Cie (& Raad) zal bij deze (inhudelijke) herziening van de huisvestingsrdening nauw wrden betrkken. Reguliere en bijzndere grepen Veel tewijzingen van vrijkmende sciale huurwningen (41%) vinden plaats buiten het regulier verdeelsysteem m. Aantal daarvan (herstructureringskandidaten, statushuders) is een verplichte taakstelling. Met crpraties meten we p zek naar meer evenwicht en herverwegen welke bijzndere delgrepen vrrang krijgen. Belangrijk item vr nieuwe prestatieafspraken. Scheefwnen/drstrming Scheefwnen is vral een landelijk item (Nrdvleugel) Landelijk ligt het percentage scheefwners p 15% in Den Haag 12% (brn: nderzek ABF: Analyse Scheefwnen, juni 2013) In A dam wrdt 1 p de 6 wningen scheef bewnd, in Den Haag 1 p de 8 wningen. De gemiddelde wachttijd vr een sciale huurwning is in Amsterdam 10 jaar, in Den Haag minder dan 2 (22 maanden) Scheefwnen is te gedkp en te grt wnen Vrig cllege heeft zich ingezet m scheefwnen tegen te gaan Fcus niet alleen p mensen die te veel verdienen, maar k p kleine huishudens in grte sciale huurwningen. Dit vanuit het gpunt: te grt wnen is k vrm van scheefwnen en de slaagkansen vr grte huishudens in Den Haag zijn structureel te laag. Er is in de sciale vrraad veel behefte aan grte wningen

8 Wningcrpraties Vidmes maakt gebruik van een senirenmakelaar, die in 2 jaar tijd 96 grte wningen wist vrij te spelen. Dit biedt kansen. Haagse crpraties kunnen ng meer den m grte wningen vrij te spelen. Meer betaalbaar aanbd in de middeldure huur ( eur) is ndig. Passend aanbd met vldende kwaliteit is ndig m drstrming van scheefwners met een hger inkmen te stimuleren. Sheet 14 Leefbaarheid en veiligheid Lg schn/heel/veilig & buurttuin Spinzahf Veiligheid en KVW (Keurmerk Veilig Wnen) Gemeente werkt aan veiligheid Crpraties werken aan veiligheid Tt nu te ng vrij ngecördineerd = 3, partijen kunnen elkaar hier meer versterken Vr nieuwe prestatieafspraken wrdt afstemming gezicht met de stadsdelen en aangeslten bij de uitgangspunten van het gebiedsgericht werken (zie cllegeprgramma). Fcus vanuit stadsdelen ligt p: Wnruimteverdeling is belangrijk. Let p instrm van kwetsbare huishudens in cmplexen en straten waar de leefbaarheid nder druk staat. Rep m selectieve(re) tewijzing in cmplexen, straten en buurten (p een laag schaalniveau): b.v. via het zgn. stplichtenmdel Samenwerking en afstemming tussen crpraties biedt kansen m de 10% vrije beleidsruimte die wningcrpraties vanuit Brussel hebben (m wningen te te wijzen aan huurders met een hger inkmen) in te zetten m hgere inkmens in kwetsbare cmplexen, buurten f straten te laten instrmen. Cncreet: Vestia, Vidmes, DUWO f WnInvest zuden best een paar prcent vrije ruimte kunnen afstaan aan Haag Wnen m extra wningen in de Schilderswijk aan middeninkmens te te wijzen. Gemeente en Haag Wnen zijn hierver k met Rijk in gesprek, maar crpraties kunnen k nderling het verschil maken. Fcus p het verbeteren van de wningen Hartekreet vanuit de stadsdelen aan crpraties: zrg vr vldende aanspreekpunten in de wijk (nu servicepunten wrden geslten en k de inzet van huismeesters en prfessinals links en rechts nder druk staan) Verbeter de leefbaarheid. Zet in p: schn, heel en veilig, dit is een gemeenschappelijke pgave. Benut het talent in de wijk (creëer banen vr werkzekende buurtbewners) Sheet 15 Traject prestatie-afspraken Ft handen en graphic puzzel Del is te kmen tt een nieuwe set prestatieafspraken vr het zmerreces

9 Prcedure daarbij is van belang. Er is ng een aantal stappen te drlpen: Cnceptteksten VH-agenda afrnden Bespreking VH-agenda in Cmmissie (14 januari 2015) Crpraties gelegenheid geven tt den van een bd. In gesprek met huurders Onderhandelingen gemeente crpraties, in samenspraak met huurders. NIEUW! Gemeente is vrnemens de VH-agenda k te sturen naar crpraties met minder bezit in Den Haag, zals Arcade, DUWO, WnInvest en Vidmes. Ok aan hun wrdt straks gevraagd naar redelijkheid bij te dragen aan het vlkshuisvestelijk beleid van de gemeente Den Haag. Vr gemeente en crpraties is er een bestuurlijk traject te drlpen m afspraken vast te leggen. Krtm, veel te den in krt tijdbestek. Sheet 16 Reacties Graphic reacties Geen