Jong kent oud op het platteland

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jong kent oud op het platteland"

Transcriptie

1 P. 92 Lotte Vermeij Jong kent oud op het platteland Foto : Anna Hult

2 P. 93 Jonge en oude mensen komen elkaar in het dagelijks leven maar weinig tegen. De negatieve gevolgen zoals onbegrip tussen de generaties en isolatie van ouderen kunnen aanzienlijk zijn. Veel plattelandsbewoners gaan er prat op dat jong en oud elkaar in de dorpen nog wel ontmoeten. Zij hebben gelijk, zo blijkt uit vergelijkend onderzoek. Dat gegeven is opmerkelijk en doet de vraag rijzen waarom de verschillen tussen stad en platteland, ondanks bijvoorbeeld de toegenomen mobiliteit, blijven bestaan. Wie na gaat met wie hij zijn tijd doorbrengt zal constateren dat dit buiten de familie om vooral met mensen is uit een vergelijkbare levensfase. Vanaf het moment dat een kind voor het eerst naar de crèche of school gaat, komt hij of zij in aanraking met leeftijdgenoten en dat zal zo blijven tot het einde van de schoolcarrière. Een jongvolwassene die gaat werken, komt in een meer gemêleerd gezelschap, maar kinderen en ouderen zullen ontbreken en directe collega s zijn waarschijnlijk ongeveer even oud. Een dertiger die op vakantie gaat met haar gezin, verkiest een familiecamping boven een rumoerige jongerencamping of de serene rust van een chique resort. Een sportende gepensioneerde komt relatief veel andere ouderen tegen, omdat ouderen de voorkeur geven aan andere sporten dan jongere leeftijdsgroepen en omdat ze sporten op momenten dat andere leeftijdsgroepen werken (Vermeij, 2010). De kloof tussen jong en oud wordt nog eens versterkt door de media die hun aanbod organiseren rond doelgroepen. Een voorbeeld hiervan is de manier waarop de publieke omroep opeenvolgende generaties radioluisteraars zo soepel mogelijk begeleiden van jeugdzender Radio 3, via familiezender Radio 2, naar de nostalgische klanken van Radio 5. Het gevolg is dat iedere generatie continu gevoed wordt met de eigen vertrouwde beelden, klanken en meningen. Er zou zelfs sprake zijn van een nieuwe verzuiling en een sociaal-culturele tweedeling waarbij het jonge deel der natie de toon zet en ouderen zich genoodzaakt voelen zich terug te trekken in een eigen subcultuur (Westendorp, 2006). Dat leeftijdsgroepen leven in min of meer gescheiden werelden heeft praktische redenen. Echter, omdat iedereen, zowel binnen de eigen familie als levensloop, onlosmakelijk met andere leeftijdsgroepen verbonden is, vormt de scheidslijn tussen jong en oud geen onoverbrugbare kloof in de maatschappij. Toch zijn negatieve consequenties te ontwaren, waarvan ageism het hebben van negatieve vooroordelen over een bepaalde leeftijdsgroep het duidelijkste voorbeeld is. Als jong en oud letterlijk langs elkaar heen leven krijgen stereotypen weinig kans gecorrigeerd te worden (Hagestad & Uhlenberg, 2005). Een schrijnend gevolg is het sociale isolement waar ouderen in kunnen belanden. Buiten familie en hulpverleners komen veel bejaarden nauwelijks in contact met mensen die nog midden in het leven staan (Uhlenberg & De Jong Gierveld, 2004). Dit artikel gaat in op het verschil in intergenerationele contacten in de woonomgeving tussen stad en platteland. Daarbij wordt allereerst ingegaan op de vraag óf jong en oud elkaar op het platteland vaker ontmoeten, zoals vaak gedacht wordt. Vervolgens wordt nagegaan hoe mogelijke verschillen verklaard kunnen worden.

3 P. 94 Woonomgeving en omgangsvormen Dat woonlocatie effect heeft op de manier waarop generaties met elkaar samenleven blijkt uit de vergelijkende antropologische studie van Keith e.a. (1994). Bij de!kung in Botswana leven jong en oud dwars door elkaar. Het leven speelt zich grotendeels buiten af, waar iedereen elkaar ontmoet. Oudere stamleden doen minder zwaar werk dan jongere, maar draaien volop mee in de kleinschalige gemeenschap. In moderne, complexe samenlevingen liggen de verhoudingen anders. Wie vroeg in de ochtend door de parken van Hong Kong loopt, ziet vele ouderen samen hun oefeningen doen. Later op de dag komen oudere mannen samen in het theehuis, terwijl vrouwen zich lijven aan huishoudelijke taken. Als s avonds de kinderen thuiskomen, kijkt men televisie. In een stadje in Illinois zijn ouderen erg actief als vrijwilliger voor de kerk en verenigingen. Zij spelen een gewaardeerde rol in de lokale gemeenschap, maar brengen hun tijd vooral door met leeftijdgenoten. Voor ouderen wiens gezondheid verslechtert, blijft de gemeenschap belangstelling tonen, maar dit neemt niet weg dat het verzorgingstehuis volgt. In moderne, georganiseerde samenlevingen genieten ouderen een meer verzorgde en zekerdere oude dag dan in primitieve samenlevingen. Maar dit beperkt ook hun mogelijkheden. De aparte plek die zij innemen in de maatschappij, bemoeilijkt hen deel te nemen aan het reguliere sociale leven. Nederland is een moderne, georganiseerde samenleving. Binnen ons land zijn verscheidene woonmilieus waar contacten tussen leeftijdsgroepen verschillend zouden kunnen verlopen. Plattelandsbewoners beweren trots dat zij in tegenstelling tot stedelingen, hun dorpsgenoten en buren kennen. Dit blijkt onder meer uit groepsgesprekken met 139 plattelandsbewoners op zes plekken in Nederland (Simon e.a., 2007). Volgens gespreksdeelnemers heeft dit te maken met het hebben van aandacht voor elkaar en de bereidheid iets voor elkaar over te hebben. Dit zou ook doorwerken in de verhouding tussen leeftijdsgroepen. Als de gordijnen een paar dagen dicht blijven bij een alleenwonende oudere buurtbewoner, gaan plattelandsbewoners poolshoogte nemen. Een bewoonster van het Twentse platteland gaf een voorbeeld van hoe jong en oud samenkwamen bij een buurtfeest en van het belang dat zij zelf hier aan hecht: Wij hebben het afgelopen weekend buurtfeest gehad. De buurvrouw en ik hebben een playbackshow georganiseerd voor jong en oud. De kleinste die mee deed was drie en de oudste die mee deed was zestig jaar Zo n succes, dat was heel bijzonder. (Simon e.a., 2007, p. 98). Toch is het idyllische beeld van de saamhorige plattelandsgemeenschap niet zonder meer van toepassing. Evenals stedelingen krijgen plattelandsbewoners het drukker en brengen zij meer tijd door buiten het dorp. Door de komst van nieuwe bewoners veranderen de omgangsvormen, waardoor sommige ouderen zich minder thuis voelen in hun dorp (Lammerts e.a., 2006). De realiteit Of jong en oud daadwerkelijk dichter bij elkaar staan kan alleen achterhaald worden met vergelijkend onderzoek. We gebruiken hier gegevens die in de zomer van 2010 werden verzameld middels een telefonische enquête onder een representatieve groep Nederlanders (Vermeij, 2010). Aan het onderzoek deden 945 jongvolwassenen en 1028 ouderen mee. We gebruiken hier de antwoorden van jongvolwassenen (15-35 jaar) op de vraag of zij ouderen (55-70 jaar) nooit, zelden, af en toe of vaak ontmoeten in het verenigingsleven respectievelijk de buurt. Het ging hier expliciet niet om de eigen ouders. Verder gebruiken we de antwoorden van ouderen (55 jaar of ouder) op de vraag hoe vaak zij jongeren (15-25 jaar) ontmoeten in het verenigingsleven dan wel de buurt, eigen kinderen buiten beschouwing gelaten. We onderscheiden twee gradaties van platteland. Onder

4 P. 95 Figuur 1 Percentage van ontmoetingen tussen jongvolwassenen en ouderen (bron: NiG, 2010) bij een vereniging in de buurt bij een vereniging in de buurt Jongvolwassenen (15-35) die ontmoetingen Ouderen (55 plus) die ontmoetingen hebben met ouderen (55 plus) hebben met jongvolwassenen (15-25) Stedelijk Landelijk erg landelijk Figuur 2 Percentage eens met stelling: Jongeren (respectievelijk ouderen) van vandaag staan ver van me af (bron: NiG, 2010) bij een vereniging in de buurt bij een vereniging in de buurt Jongvolwassenen (15-35) over Ouderen (55 plus) over ouderen (55 plus) jongvolwassenen (15-25) Stedelijk Landelijk erg landelijk gewone landelijke gebieden verstaan we de postcodegebieden met een omgevingsadressendichtheid van vijfhonderd tot duizend. Dit zijn over het algemeen grotere dorpen met meerdere scholen en winkels. De erg landelijke gebieden hebben een omgevingsadressendichtheid lager dan vijfhonderd. Dit zijn buitengebieden en kleinere dorpen met weinig voorzieningen. De overige gebieden zijn gerekend tot stedelijk gebied. Uit de gegevens blijkt dat jong en oud op het platteland inderdaad minder langs elkaar heen leven dan in de stad. Figuur 1 toont het percentage dat aangeeft af en toe of vaak een oudere (55-70 jaar) respectievelijk jongere (15-25 jaar) te ontmoeten in de genoemde context. Van de stedelijke ouderen heeft 39 procent contact met jongeren via een vereniging; in de erg landelijke gebieden is dit 49 procent. Omgekeerd is het verschil nog iets scherper. Van de stedelijke jongvolwassenen heeft maar 29 procent contact met ouderen via een vereniging; van de jongvolwassenen op het platteland is dit 43 procent. Een belangrijke verklaring voor dit verschil tussen stad en platteland is simpel: op het platteland zijn meer mensen lid van een vereniging (Steenbekkers e.a., 2006). Het bloeiende verenigingsleven op het platteland brengt leeftijdsgroepen bij elkaar. Het verschil tussen woonmilieus is nog duidelijker als we kijken naar de intergenerationele ontmoetingen in de buurt, althans onder de jongvolwassenen. Van de stedelijke jongvolwassenen zegt 54 procent wel eens of vaak een oudere in de buurt te ontmoeten; in de meest landelijke gebieden is dit maar liefst 76 procent. Bij ouderen lijkt de rol van het woonmilieu minder belangrijk. Alleen in de meest landelijke gebieden hebben iets meer ouderen contact met jongeren in de buurt. Dat het verschil tussen woonmilieus in ontmoetingen niet op zichzelf staat, blijkt uit figuur 2. Deze geeft het percentage weer van de jongvolwassenen (respectievelijk ouderen) dat aangeeft het eens te zijn met de stelling: De jongeren (respectievelijk ouderen) van vandaag staan ver van me af. Allereerst valt te zien dat weinig mensen een grote afstand ervaren tot andere generaties. Verder blijkt dat het aandeel jongeren dat een grote afstand ervaart ten opzichte van ouderen, in de erg landelijke gebieden lager ligt dan in de grote dorpen en stedelijke gebieden. Bij ouderen is het verschil kleiner, maar ook aanwezig. Een kwestie van traditie? Het gebleken verschil tussen stad en land doet denken aan het verschil tussen de

5 P. 96!Kung-stam in Botswana en de moderne samenlevingsvormen in Hong Kong en Illinois (Keith e.a., 1994). Binnen de Nederlandse maatschappij zien we dat de scheidslijnen tussen jong en oud minder scherp zijn in de kleinschaligere woonomgeving van het platteland. De vraag is nu, komt het verschil voort uit de traditie of is de kleinschaligheid zelf de bron van de contacten tussen jong en oud. Zoals gezegd, plattelandsbewoners verwijzen zelf regelmatig naar een lokale cultuur, die anders zou zijn dan die in de stad. Een voorbeeld is het Twentse noaberschap, waarvan de herkomst teruggaat tot de tijd dat de leefomstandigheden van de agrarische bevolking onzeker waren. Vaker gaat het in algemenere zin om een plattelandsmentaliteit die gemoedelijker, traditioneler en medemenselijker zou zijn (Simon e.a., 2006). Maar een traditionele mentaliteit hoeft niet de (enige) oorzaak te zijn. Voordat de rol van traditie aan bod komt, gaan we eerst in op een voor de hand liggende andere verklaring, namelijk de geografische spreiding van leeftijdsgroepen. Het volgen van een opleiding is voor veel jongeren een reden om te verhuizen naar een grote stad. Het gevolg hiervan is dat op het platteland relatief weinig jongeren en jongvolwassenen wonen, terwijl ouderen juist sterk vertegenwoordigd zijn. Uit de analyse blijkt dat meer jongvolwassenen contact hebben met ouderen in de buurt naarmate zij te midden van meer ouderen wonen. Wanneer rekening gehouden wordt met de aanwezigheid van ouderen in de buurt, wijken de gewone landelijke gebieden niet significant af van stedelijke gebieden. De erg landelijke gebieden doen dat nog wel. Voor het relatief hoge aandeel ontmoetingen dat ouderen in de erg landelijke gebieden rapporteren met jongeren, kan leeftijdssamenstelling geen verklaring zijn. Niet alleen zijn op het platteland juist minder jongeren dan in stedelijk gebied, het aandeel jongeren in de buurt draagt ook niet bij aan ontmoetingen met jongeren. Speelt een traditionele levenshouding een rol bij de verklaring van het resterende verschil tussen de erg landelijke gebieden en de stad? Als eerste indicator van traditie hanteren we religie. Een relatief groot aandeel plattelandsbewoners is gelovig (Steenbekkers e.a., 2006) en dit gegeven zou van invloed kunnen zijn op de mate van contact tussen leeftijdsgroepen. Compassie en medemenselijkheid zijn centrale waarden in de meeste religies. Zowel deze waarden als de kerkelijke sociale infrastructuur dragen ertoe bij dat gelovigen meer vrijwilligerswerk doen (Bekkers, 2003). In de denkwijze van veel gelovigen past ook het respect en de zorg voor ouderen, niet in de laatste plaats wegens het vijfde gebod, dat oproept de eigen ouders te eren. Inderdaad blijken gelovige jongeren meer contact te hebben met oudere buurtgenoten dan niet-gelovige jongeren. Dit verklaart een deel van het verschil tussen stedelijke en erg landelijke gebieden. Gelovige ouderen hebben echter niet meer contact met jongere buurtgenoten dan niet-gelovige ouderen. Als tweede indicator van een traditionele levenshouding kijken we naar het opleidingsniveau. Gemiddeld zijn plattelandsbewoners iets lager opgeleid dan stedelingen (Steenbekkers e.a., 2006). Dit kan wijzen op een leefstijl waarbinnen intergenerationele buurtcontacten meer kans krijgen. Van oudsher wordt onderwijs gezien als middel om het individu te bevrijden van dwingende verwachtingen uit hechte sociale verbanden in de familie en de lokale gemeenschap. Hoewel deze verbanden in veel gevallen zo dwingend niet zijn, zullen contacten in de buurt voor hoger opgeleiden nog altijd een relatief kleine rol spelen. Zij verdelen hun tijd over relatief veel bezigheden. Jongeren met een hogere opleiding hebben minder contact met ouderen in de buurt dan jongeren met een lagere opleiding. Dit verklaart een klein deel van het resterende verschil tussen jongeren in stedelijke en erg landelijke gebieden. Het

6 P. 97 opleidingsniveau van ouderen vermindert het contact met jongeren in de buurt maar heel beperkt. Dit verklaart niet waarom ouderen in erg landelijke gebieden veel buurtcontacten met jongeren hebben. Kleinschaligheid Dat jongvolwassenen in de dorpen relatief veel contact hebben met oudere buurtgenoten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Behalve dat er meer ouderen in de buurt wonen, zijn jongvolwassenen op het platteland vaker gelovig en minder hoogopgeleid. Al deze factoren dragen eraan bij dat jongeren in erg landelijke gebieden meer contact hebben met oudere buurtgenoten. Dit wijst erop dat een relatief traditionele levenshouding op het platteland bijdraagt aan het grote aantal ontmoetingen tussen jong en oud. Een deel van het verschil blijft echter onverklaard. Ook wanneer een stedeling en een bewoner van een erg landelijk gebied gelijk zijn op de genoemde factoren heeft de plattelandsbewoner meer kans op contact met oudere buurtbewoners. Voor de bevinding dat ouderen in de erg landelijke gebieden meer contacten hebben met jongeren in de buurt werd geen verklaring gevonden. Dit verschil blijft onverklaard. In beide gevallen lijken grote dorpen van het gewone platteland meer op stedelijke gebieden dan op kleine dorpen van erg landelijke gebieden. Hoewel het mogelijk is dat andere verschillen tussen stedelingen en plattelandsbewoners het resterende verschil kunnen verklaren, is het aannemelijk dat het de kleinschaligheid van de landelijke woonomgeving zelf is, die contacten tussen verschillende groepen mogelijk maakt en misschien zelfs wel afdwingt. Wanneer een paar honderd of tweeduizend mensen met elkaar samenwonen te midden van weilanden, kent iedereen elkaar van gezicht. En wie iedereen kent, selecteert niet en kent dus zowel de jongeren als de ouderen. De sociale infrastructuur binnen dorpen speelt hierbij een rol. Wanneer enkele voorzieningen in het dorp overblijven, komen verschillende groepen elkaar eerder tegen, dan bij meer mogelijkheden. Ook multifunctionele voorzieningen hebben deze werking. Zij worden in de dorpen vaak uit nood geboren. Kleine kernen bieden onvoldoende draagvlak voor afzonderlijke voorzieningen, maar wanneer tientallen kleine initiatieven worden gebundeld ontstaat genoeg draagvlak. Hiervoor is intensieve samenwerking nodig tussen dorpelingen, waarmee contacten tussen jong en oud gepaard gaan. Mogelijk kunnen ze stedelijke beleidsmakers inspireren om ook in de grootschalige woonmilieus kleinschalige plekken te creëren, waar jong en oud elkaar niet kunnen ontlopen. Lotte Vermeij is wetenschappelijk medewerker bij de afdeling Wonen, Leefbaarheid en Veiligheid van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Literatuur Bekkers, R. (2003) De bijdragen der kerckelijken, T. Schuyt (red.), Geven in Nederland 2003, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten Hagestad, G.O. & P. Uhlenberg (2005) Social separation of old and young: The root of ageism, Journal of Social Issues, jg. 61, nr. 2, p Keith, J., C.L. Fry, A.P Glascock, C. Ikels, J. Dickerson- Putnam, H.C. Harpending & P. Draper (1994) The aging experience: Diversity and commonality across cultures, Sage/Thousand Oaks, California Lammerts, R., S. Tan & R. Wonderen (2006) Ouderen onder dak, Verwey-Jonker Instituut, Utrecht Simon, C., L. Vermeij en A. Steenbekkers (2007) Het beste van twee werelden, SCP, Den Haag Steenbekkers, A., C. Simon en V. Veldheer (2006) Thuis op het platteland, SCP, Den Haag Uhlenberg, P. en J. de Jong Gierveld (2004) Age segregation in later life: An examination of personal networks, Ageing and Society, jg. 24, nr. 1, p Vermeij, L. (2010) Gescheiden werelden, A. van den Broek, R. Bronnemans en V. Veldheer (red.), Wisseling van de wacht: Generaties in Nederland, SCP, Den Haag Westendorp, R. (2006) Trek ten strijde tegen de nieuwe verzuiling NRC-Handelsblad, 1 juni 2006

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4 Carola Simon, Lotte Vermeij en Anja Steenbekkers, Het beste van twee werelden. Plattelanders over hun leven op het platteland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, oktober 2007. Bijlagen Bijlage

Nadere informatie

Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur

Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur Groningen kent verschillende tradities en gebruiken. Denk hierbij aan de Groningse streektaal, de vlag en het Groningse volkslied. Maar het gaat ook om het

Nadere informatie

Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden?

Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden? Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden? Hoe belangrijk is de aanwezigheid van een voorziening in de directe woonomgeving? En wat doen de Groningers

Nadere informatie

WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER?

WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER? WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER? Amsterdam, november 2011 Auteur: Dr. Christine L. Carabain NCDO Telefoon (020) 5688 8764 Fax (020) 568 8787 E-mail: c.carabain@ncdo.nl 1 2 INHOUDSOPGAVE Samenvatting

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

Vervoer in het dagelijks leven

Vervoer in het dagelijks leven Vervoer in het dagelijks leven Doordat de afstanden tot voorzieningen vandaag de dag steeds groter worden neemt het belang van vervoer in het dagelijks leven toe. In april 2014 zijn de leden van het Groninger

Nadere informatie

Verhuisplannen en woonvoorkeuren

Verhuisplannen en woonvoorkeuren Verhuisplannen en woonvoorkeuren Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Bevolkingsdaling ontstaat niet alleen door demografische ontwikkelingen, zoals ontgroening en vergrijzing of

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst?

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Bij deze opgave horen tekst 1 en 2 en de tabellen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In Nederland zijn ruim 4 miljoen mensen actief in het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl Signaleren en aanpak van eenzaamheid www.cvo.vu.nl Meer informatie over deze brochure vindt u op de website www.cvo.vu.nl. Op deze site kunt u exemplaren van de brochure bestellen of een PDF-bestand downloaden.

Nadere informatie

Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden.

Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden. Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden. Ieder mens woont ergens en heeft verstand van wonen. En niet iedereen wil op dezelfde manier of plek

Nadere informatie

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie?

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? In deze factsheet staat de binding met de provincie Groningen centraal. Het gaat dan om de persoonlijke gevoelens die Groningers hebben

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

VRAGEN VOOR VANMIDDAG

VRAGEN VOOR VANMIDDAG HET SPROOKJE VAN DE 3E LEEFTIJD VRAGEN VOOR VANMIDDAG 1. Waarom is de 3e leeftijd een sprookje? 2. Wiehoudenhet in stand? 3. Polarisatie tussen de generaties? 4. Constructief ouder worden? pylgeralmanak.nl

Nadere informatie

Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam?

Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam? Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam? Met een terugtrekkende overheid die niet meer alle zorg kan en wil dragen, doet men steeds meer een beroep op de verantwoordelijkheid van de burgers.

Nadere informatie

Meer of minder uren werken

Meer of minder uren werken Meer of minder uren werken Jannes de Vries Een op de zes mensen die minstens twaalf uur per week werken (de werkzame beroeps bevolking) wil meer of juist minder uur werken. Van hen heeft minder dan de

Nadere informatie

Geen tekort aan technisch opgeleiden

Geen tekort aan technisch opgeleiden Geen tekort aan technisch opgeleiden Auteur(s): Groot, W. (auteur) Maassen van den Brink, H. (auteur) Plug, E. (auteur) De auteurs zijn allen verbonden aan 'Scholar', Faculteit der Economische Wetenschappen

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland Amsterdam, 24-11-2014 Boeddhisten in Nederland een inventarisatie Er zijn twee vragen die boeddhisten in Nederland al jaren bezig houden: 1. Wat is een boeddhist 2. Hoeveel boeddhisten zijn er in Nederland

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland

Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland Wonen in Hilversum Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland De Nederlandse woningmarkt staat momenteel in het middelpunt van de belangstelling. Deze aandacht heeft vooral betrekking op de ordening

Nadere informatie

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Lian Kösters In 27 gaf ruim een derde van de werkzame beroepsbevolking aan regelmatig te maken te hebben met een psychisch hoge werkdruk. Iets minder

Nadere informatie

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie?

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? In deze factsheet staat de beleving over het wonen en over het recreëren in Groningen centraal. Het gaat om hoe de inwoners

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Geestelijke gezondheid

Geestelijke gezondheid In dit onderdeel wordt ingegaan op de geestelijke gezondheid van ouderen. De onderwerpen die worden aangesneden zijn psychische stoornissen en eenzaamheid. Volgens gegevens uit de Rapportage 2001 van het

Nadere informatie

Waar plannen we ouderenwoningen?

Waar plannen we ouderenwoningen? P. 182 Gijs Foeken Waar plannen we ouderenwoningen? Door de vergrijzing zullen steeds meer ouderen in de nabije toekomst zelfstandig wonen. In de komende jaren worden daarom tienduizenden ouderenwoningen

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

WINTELRE ZORG WONEN WELZIJN 2010-2012

WINTELRE ZORG WONEN WELZIJN 2010-2012 WINTELRE ZORG WONEN WELZIJN 2010-2012 RAPPORTAGE ENQUÊTE 2010 Leefbaar Wintelre Werkgroep Sociaal Klimaat en Zorg G. Schenning W. ten Boske, M. Geven, E. Leermakers, R. Reniers, T. Spanjers 2 Inhoud 1.

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 3 Sport in de samenleving Bij deze opgave horen de teksten 7 en 8, tabel 4 en figuur 3 uit het bronnenboekje. Inleiding Sport en bewegen nemen in de Nederlandse samenleving een belangrijke plaats

Nadere informatie

Toelichting op de lokale senioren agenda

Toelichting op de lokale senioren agenda Notitie Toelichting op de Lokale Seniorenagenda Kadernota integrale informatie, advies en cliëntondersteuning Toelichting op de lokale senioren agenda 1. Inleiding De lokale seniorenagenda is één van de

Nadere informatie

Kennismaking met Woonzorgcentrum

Kennismaking met Woonzorgcentrum Kennismaking met Woonzorgcentrum Hof van Batenstein Hof van Batenstein, dicht bij u in de buurt In Vianen kunt u zorg krijgen die bij u past. Dit kan bij u thuis zijn of in Hof van Batenstein, in uw eigen

Nadere informatie

INFORMATIE OVER VOEDING ZOEKEN EN BESPREKEN

INFORMATIE OVER VOEDING ZOEKEN EN BESPREKEN INFORMATIE OVER VOEDING ZOEKEN EN BESPREKEN Marcel Temminghoff Jolanda van Oirschot Inge van Ravensteijn Project 7220 Mei 203 GfK 202 Informatie over voeding zoeken en bespreken Mei 203 40% van de consumenten

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Lidmaatschap en deelname verenigingen

Lidmaatschap en deelname verenigingen Webartikel 2014 Lidmaatschap en deelname verenigingen Rianne Kloosterman Moniek Coumans 15-09-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Lidmaatschap en deelname verenigingen 1 In 2013 waren bijna acht op de tien

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers

Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers Prof. mr. Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft en directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling, met medewerking van Rink Drost,

Nadere informatie

Verschillen in sociale en maatschappelijke participatie

Verschillen in sociale en maatschappelijke participatie Verschillen in sociale en maatschappelijke participatie Moniek Coumans en Saskia te Riele De meeste Nederlanders gaan vaak om met anderen in hun omgeving. Deze sociale contacten zijn de laatste jaren eerder

Nadere informatie

Samen beter in Zuylenstede Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Overvecht

Samen beter in Zuylenstede Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Overvecht Samen beter in Zuylenstede Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Overvecht Mevrouw Somers en meneer De Bruijn oefenen samen de passen. Morgen is er een dansavond met buurtgenoten. Wonen bij Vecht en IJssel

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens Cijfers Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Christine Stam Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam www.veiligheid.nl Aanvraag 2015.130 Cijfers

Nadere informatie

Voel je thuis op straat!

Voel je thuis op straat! Voel je thuis op straat! 0-meting onder kinderen, jongeren en volwassenen in Bergen op Zoom Centrum Ron van Wonderen Nanne Boonstra Utrecht, september 2007 Verwey- Jonker Instituut 1 Samenvatting en conclusies

Nadere informatie

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID.

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID. MIDDEN TUSSEN DE MENSEN De uitgangspunten van het CDA Koggenland zijn helder: je wilt werken voor je brood, je ziet om naar elkaar en je laat de wereld knap achter voor je kinderen. Het CDA staat voor

Nadere informatie

Zeeuwse Verhuisatlas deel III

Zeeuwse Verhuisatlas deel III Zeeuwse Verhuisatlas deel III Verhuizen meer mensen naar de stad of naar het platteland? Zeeuws-Vlaanderen Middelburg, augustus 2012 Sociale Staat van Zeeland Colofon SCOOP 2012 Samenstelling Ankie Smit

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Toelichting op project Waarom Doelstellingen: Daadwerkelijke

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Meedoen in Kinderdijk

Meedoen in Kinderdijk Meedoen in Kinderdijk Belangstelling voor activiteiten en diensten Inhoud: 1. Conclusies 2. Belangstelling in beeld Sinds 2011 heeft Kinderdijk een eigen wijkcentrum, het Multifunctioneel Centrum (MFC)

Nadere informatie

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 In de periode half mei/ begin juli 2013 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Gezondheidsbeleid 2013 Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Afdeling Bedrijfsvoering Team informatievoorziening Onderzoek en Statistiek Venlo, mei 2013 2 Samenvatting Inleiding In mei 2011 is de landelijke

Nadere informatie

De bieb in De buurt 2

De bieb in De buurt 2 De bieb in de buurt 2 Inleiding De bibliotheek is een plek waar kennis, informatie, mooie verhalen en inspiratie voor het oprapen liggen. De bibliotheek dient als trefpunt in de buurt. Het is een plek

Nadere informatie

Het effect van deelname aan ouderenactiviteiten van Timpaan Welzijn op gevoelens van eenzaamheid. Onderzoek in de Gemeente Steenwijkerland

Het effect van deelname aan ouderenactiviteiten van Timpaan Welzijn op gevoelens van eenzaamheid. Onderzoek in de Gemeente Steenwijkerland Het effect van deelname aan ouderenactiviteiten van Timpaan Welzijn op gevoelens van eenzaamheid. Onderzoek in de Gemeente Steenwijkerland 0 Dit onderzoek is in 2012 uitgevoerd door Nanda Knol, 3 e jaars

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID

DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID INHOUD Inleiding 1 2 Management Summary Resultaten De Achmea Stemmingsindex van Nederland Special: gezondheid Onderzoeksverantwoording INLEIDING INLEIDING Achtergrond

Nadere informatie

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? De leefbaarheid waar het

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Omroep Logos

Beleidsplan Stichting Omroep Logos Beleidsplan Stichting Omroep Logos Inleiding Voor u ligt het beleidsplan van Stichting Omroep Logos voor de komende drie jaar. Al geruime tijd wordt er binnen het bestuur van Omroep Logos nagedacht over

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Frequentie en kwaliteit van sociale contacten

Frequentie en kwaliteit van sociale contacten Bevolkingstrends 2013 Frequentie en kwaliteit van sociale contacten Rianne Kloosterman Karolijne van der Houwen februari 2014 CBS Bevolkingstrends februari 2014 1 Een groot deel van de Nederlandse bevolking

Nadere informatie

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn:

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn: Welzijnsbezoek 2014 Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen MEE Drechtsteden voerde in 2014 welzijnsbezoeken uit onder ouderen van 75, 80 en. Aan de hand van een vragenlijst komen zes onderwerpen aan

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid Kom Erbij Meer dan een miljoen Nederlanders sterk eenzaam Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich sterk eenzaam. De invloed van eenzaamheid is groot en leidt

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Eindrapportage Huurderstevredenheidonderzoek 2015 uitsplitsing naar kernen. Van goed naar beter

Eindrapportage Huurderstevredenheidonderzoek 2015 uitsplitsing naar kernen. Van goed naar beter Eindrapportage Huurderstevredenheidonderzoek 2015 uitsplitsing naar kernen Van goed naar beter 23-11-2015 Inhoudsopgave Werkwijze 3 Resultaten huurderstevredenheidonderzoek per kern 4 - Over de respondent

Nadere informatie

De leefvorm van moeders bij de geboorte van een kind: evolutie in het Vlaamse Gewest tussen 1999 en 2007

De leefvorm van moeders bij de geboorte van een kind: evolutie in het Vlaamse Gewest tussen 1999 en 2007 2010/19 De leefvorm van bij de geboorte van een kind: evolutie in het Vlaamse Gewest tussen 1999 en 2007 Martine Corijn D/2010/3241/451 Samenvatting In het Vlaamse Gewest nam tussen 1999 en 2007 het aandeel

Nadere informatie

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 In de periode half mei/ half juli 2015 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Voor het eerst neemt vrije tijd niet meer af

Voor het eerst neemt vrije tijd niet meer af Voor het eerst neemt vrije tijd niet meer af Hoe gaan Nederlanders met hun tijd om? vraagt het Sociaal en Cultureel Planbureau zich af in het laatste rapport over het vijfjaarlijkse Tijdsbestedingsonderzoek.

Nadere informatie

Welkom! Fred Sieval. Workshop Ruimtelijke Ordening 21-11-2014 12:24. Informatie of wensen: willwestbroek@wsaudiovisueel.nl 1

Welkom! Fred Sieval. Workshop Ruimtelijke Ordening 21-11-2014 12:24. Informatie of wensen: willwestbroek@wsaudiovisueel.nl 1 Welkom! Workshop Ruimtelijke Ordening - Ouderenhuisvesting in Westland Fred Sieval Coördinator onderzoek en statistiek van de gemeente Westland Facts and Figures Problemen rond de zorg Westland in verandering

Nadere informatie

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129

Proefschrift Girigori.qxp_Layout 1 10/21/15 9:11 PM Page 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 S u m m a r y in Dutch Summary 129 Gedurende de geschiedenis hebben verschillende factoren zoals slavernij, migratie, de katholieke kerk en multinationals zoals de Shell raffinaderij de gezinsstructuren

Nadere informatie

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Situering Onze maatschappij houdt ons graag een ideaalbeeld voor van een gezonde levensstijl, waarbij

Nadere informatie

Statistiekensynthese internet & e-government in Vlaanderen

Statistiekensynthese internet & e-government in Vlaanderen Statistiekensynthese internet & e-government in Vlaanderen februari 2009 Lieselot Vandenbussche Campus Vijfhoek O.-L.-Vrouwestraat 94 2800 Mechelen Tel. 015 36 93 00 Fax 015 36 93 09 www.memori.be Inhoudstafel

Nadere informatie

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Aanleiding Fonds NutsOhra heeft met het programma Gezonde Toekomst Dichterbij de ambitie om de gezondheidsachterstanden

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Fact sheet nummer 1 januari 211 Eigen woningbezit 1e en Aandeel stijgt, maar afstand blijft Het eigen woningbezit in Amsterdam is de laatste jaren sterk toegenomen. De

Nadere informatie

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa Wat nu? De volgende stap in het 50+ in Europa - project is het toevoegen van de levensloopgeschiedenis van mensen aan de bestaande SHARE-database.

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Bewonerspanel Woonvormen

Bewonerspanel Woonvormen Interne Bedrijven, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Bewonerspanel Woonvormen Extra ruimte is belangrijkste wens voor toekomstige woning Bijna de helft van de

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

1. De hulp/zorg op de zorgboerderij verloopt naar mijn wens. 2. Op de zorgboerderij krijg ik de hulp/zorg die ik nodig heb.

1. De hulp/zorg op de zorgboerderij verloopt naar mijn wens. 2. Op de zorgboerderij krijg ik de hulp/zorg die ik nodig heb. Uitslag tevredenheidsonderzoek Kinderen/ouders/verzorgers 2015 Deelname: 19 ouders/verzorgers van de kinderen die bij ons begeleiding ontvangen hebben het onderzoek ingevuld en retour gestuurd. Van de

Nadere informatie

BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE. Resumé bevindingen

BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE. Resumé bevindingen BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE Resumé bevindingen Inleiding Ekdé werk&mobiliteit BV is juli 07 gestart met een screening van samenlopers ingeschreven bij de gemeente Zwolle. Over elke kandidaat is

Nadere informatie

Maatschappelijke participatie

Maatschappelijke participatie 9 Maatschappelijke participatie Maatschappelijke participatie kan verschillende vormen hebben, bijvoorbeeld de mate waarin mensen met elkaar omgaan en elkaar hulp verlenen binnen familie, vriendengroepen

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden

Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden Martine Mol en Jannes de Vries Een hoge werkdruk onder werknemers komt vooral voor

Nadere informatie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie FACTSHEET: socio-demografie Hoeveel jongeren zijn er eigenlijk in Nederland? Wonen er meer jongeren in Limburg of in Zeeland? Wat zijn de cijfers rondom geslacht, afkomst, opleidingsniveau en religie?

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Sterkste groei bij werknemers

Sterkste groei bij werknemers In 1994 stagneerde de ontwikkeling van de koopkracht nog. In de daarop volgende jaren nam de koopkracht echter steeds sterker toe: met 1% in 1995 tot 1,5% in 1997. De grootste stijging,,7%, deed zich voor

Nadere informatie

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar ANDERS-WACHTEBEKE RESULTATEN WONEN-ENQUETE 2008 1) Gezinssituatie * gehuwd of samenwonend 80,51% * alleenstaand 15,25% * alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen 4,24% * alleenstaande moeder of

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch

Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch Enquête over het vrijwilligerswerk in de gemeente s-hertogenbosch en de behoefte aan ondersteuning Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: de gemeente s-hertogenbosch

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Omgekeerd Inzamelen. Datum: 11 augustus 2014. Versie 3.0. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Mevr M. Stam

Omgekeerd Inzamelen. Datum: 11 augustus 2014. Versie 3.0. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Mevr M. Stam Omgekeerd Inzamelen Datum: 11 augustus 2014 Versie 3.0 Uitgevoerd door: Auteurs: Opdrachtgever: Newcom Research & Consultancy B.V. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Gemeente Woerden Mevr M. Stam

Nadere informatie