Zorgplicht bij bomen langs Rijkswegen in Noord-Brabant

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zorgplicht bij bomen langs Rijkswegen in Noord-Brabant"

Transcriptie

1 0 / K -D048 NB

2 it Z o r gp\icht UU Opdrachtgever: D.A.S. Eindhoven: Contactpersoon Desiree Bruls Opdrachtnemer: Onderafdeling Specialismen en Ondersteuning Contactpersoon Peer Meyboom Klankbordgroep Regionaal Groenoverleg.

3 Zorgplicht bij bomen langs Rijkswegen in Noord-Brabant x*0o*v Opdrachtgever: D.A.S. Eindhoven: contactpersoon Desiree Bruls. Opdrachtnemer: Onderafdeling Specialismen en Ondersteuning: Contactpersoon Peer Meyboom. Getoetst door afd. Bestuurlijke en Juridische zaken L.A.G. Verduijn Lunel d.d. 9 September 1998 Klankbordgroep Regionaal Groenoverleg d.d. 21 oktober 1998 Onderafdeling Specialismen en Ondersteuning Postbus MJ 's-hertogenbosch Telefoon I

4 INHOUDSOPGAVE biz. 1 INLEIDING 3 2 JURIDISCHE ASPECTEN VOORAF 2.2 DE HOOFDREGEL 2.3 AANSPRAKELIJKHEDEN AANSPRAKELIJKHEDEN IN SOORTEN BEWIJSLAST-VERDELING 2.4 KENMERKEN VAN ONRECHTMATIGE DAAD ONRECHTMATIGHEID VAN DAAD TOEREKENBARE SCHADE SCHADE CAUSALITEIT RELATIVITEIT 2.5 ZORGPLICHTEN VOORWAARDEN 3.1 DE KEUZE VAN BOMEN 3.2 DE FREQUENTIE VAN KEUREN 3.3 DE WIJZE VAN REGISTRATIE EN ARCHIVERING 3.4 KENNIS VAN AANLEG EN ONDERHOUD GROENVOORZIENINGEN 4 SAMENVATTING EN CONCLUSIES 12 BIJ LAGEN 1. Procedure bij schade/letsel door bomen Checklist op standvastheid en late onverenigbaarheid Wetgeving en rechtspraak 17 2

5 1 INLEIDING Deze notitie wordt geschreven op verzoek van de dienstkring autosnelwegen Eindhoven. De vraag die de dienstkring beantwoord wenst te hebben is: "Welke frequentie van controle dient men te hanteren bij bomen van verschillende ouderdom, zodat de kans dat men juridisch aansprakelijk gesteld kan worden het kleinst is." Deze notitie is erop gericht schade door bomen bij derden zoveel mogelijk te voorkomen. Mocht er mogelijk toch schade zijn, dan geeft deze notitie de weg aan om aansprakelijkheid te toetsen. Waaraan dient de controle te voldoen en hoe leg je een en ander vast." Om deze vraag te beantwoorden is door mij enige literatuurstudie gedaan. De notitie van OMEGAM Groenadvies d.d. September 1996 van de Gemeente Amsterdam is door mij geschikt bevonden als basis te gebruiken voor het schrijven van de notitie "Zorgplicht bij bomen langs Rijkswegen in Noord-Brabant." Met "zorg" wordt hier, behoudens het normale onderhoud, 66k en met name bedoeld: het nagaan van de toestand van een boom ter voorkoming van materiele schade of persoonlijk letsel. Men denke hierbij niet alleen aan afbrekende takken, maar ook aan het omvallen van een volledige boom. Getracht is om zowel vanuit het juridische hoofdstuk als vanuit het technische, de beheerder praktische richtlijnen en voorwaarden aan te reiken, teneinde de gestelde vraag zo goed mogelijk te beantwoorden. In deze nota is niet ingegaan op benodigde personele capaciteit, methoden en gereedschap, de kosten en hoeveelheden. Dat is maatwerk (de ene boomsoort is de andere niet, de ene situatie is de andere niet) en dient per dienstkring per situatie nader uitgewerkt te worden. Graag wil ik samen met de dienstkringen en boomtaxateurs dit maatwerk vorm geven. In de huidige situatie wordt reeds gewerkt met systematisch opgezette landschapsplannen en beheersplannen Groen en met het automatiseringssysteem GROBIS. De wegen en daarbij ook de beplanting worden dagelijks door de inspecteurs op schade gecontroleerd. Echter geen systeem zal zo goed zijn dat schade ten alle tijde uit te sluiten is. Ook niet als alle aanwijzingen uit dit rapport opgevolgd zijn. Even is overwogen de volgende titel aan dit rapport te geven: "Zorgplicht van bomen Rupsje Nooit Genoeg?". Maar voor een zo'n serieuze zaak als deze, leek me deze naam iets te ludiek. 3

6 2 JURIDISCHE ASPECTEN 2.1 VOORAF In deze paragraaf zal eerst het algemeen juridische kader van wet en rechtspraak aan de orde komen. Daarna wordt ingegaan op de consequenties daarvan voor de dagelijkse praktijk. Om het verhaal niet al te abstract te maken, wordt eerst het algemene kader geschetst aan de hand van de hoofdregel voor aansprakelijkheid bij schade door bomen en takken (2.2). Deze hoofdregel wordt vervolgens in een algemener wettelijk systeem van aansprakelijkheden geplaatst (2.3). Daarna wordt de hoofdregel in zijn verschillende onderdelen ontleed (2.4). Daarop volgen de zorgplichten van de boomeigenaar (2.5). 2.2 DE HOOFDREGEL Als er sprake is van ingetreden schade door een afgebroken tak of een omgevallen stam van een boom in eigendom van de staat (lees Rijkswaterstaat), is in beginsel Rijkswaterstaat aansprakelijk voor de veroorzaakte schade, tenzij Rijkswaterstaat kan aantonen voldoende zorg aan de onderhavige boom te hebben besteed. Onder voldoende zorg, die Rijkswaterstaat moet opbrengen om zijn aansprakelijkheid te kunnen afwentelen, moet worden verstaan: zowel het normale onderhoud van de boom als het controleren op uitwendig zichtbare gebreken aan de boom. Indien bijvoorbeeld blijkt dat de schade veroorzakende tak bij normaal onderhoud opgemerkt en verwijderd had moeten worden, zal Rijkswaterstaat haar aansprakelijkheid niet ku nnen ontlopen. Kan echter Rijkswaterstaat, in een ander geval, aantonen dat een omgevallen boom uitwendig geen zichtbare gebreken vertoonde en dit onlangs nog gecontroleerd is, dan zal Rijkswaterstaat haar aansprakelijkheid kunnen afweren. Tot zover beknopt samengevat de inhoud van de algemene hoofdregel over schade door bomen uit ons recht, zoals die op grond van de wet (het leerstuk van de onrechtmatige daad: artikel 6:162 e.v. Burgerlijk Wetboek) en rechtspraak in de loop der jaren is ontwikkeld. 2.3 AANSPRAKELIJKHEDEN De aansprakelijkheden voor schade door bomen is in beginsel een schuldaansprakelijkheid. Dat is belangrijk om twee redenen: enerzijds ter afbakening van risicoaansprakelijkheid (5.3.1.), anderzijds terzake van de bewijslast-verdeling (5.3.2.) AANSPRAKELIJKHEDFN IN SOORTEN Schuldaansprakelijkheid betekent dat het schade-voorval aan de schade veroorzaker verwijtbaar moet zijn. Bijvoorbeeld als een boomeigenaar slechts eenmaal in de zes jaar zijn bomen onderhoudt en controleert (komt overigens nog voor!). Bij risicoaansprakelijkheid is de schuldvraag niet meer relevant: altijd wanneer het schade voorval voldoet aan bepaalde, in de wet vastgelegde, voorwaarden is de schade veroorzaker aansprakelijk. Zo is op grond van artikel 6:174 lid 2 Burgerlijk Wetboek een openbare wegbeheerder altijd aansprakelijk voor gebreken aan het wegdek, zoals bijvoorbeeld losliggende klinkers. Tenslotte kennen we de laatste jaren ook een bijzondere vorm van schuldaansprakelijkheid, de pseudo-risico-aansprakelijkheid (nog geen bestaande vastgelegde juridische term), die ook voor schade door bomen in de praktijk zeer relevant is. Deze term wordt gebruikt om aan te geven dat risico-aansprakelijkheid door de "tenzij" clausule eigenlijk schuldaansprakelijkheid is. 4

7 Bij pseudo-risico-aansprakelijkheid betreft het schade voorvallen in zogenaamde gevaarzettingsituaties; behoeft er dan minder bewezen te worden om de aansprakelijkheid aan de schade veroorzaker toe te rekenen. Een goed voorbeeld hiervan zijn bomen langs een autosnelweg: als er ook maar enigszins een gefundeerd vermoeden is, dat er sprake is van achterstallig onderhoud of uitwendig zichtbare gebreken aan een boom aldaar, zal de boomeigenaar al snel de aansprakelijkheid toegerekend worden, omdat het een op voor-hand gevaarzettende situatie is. Een boom of tak op een autosnelweg zal immers vrijwel altijd aanleiding zijn tot (zeer) grote schade. Schade door bomen betreft dus schuld- of psuedorisico-aansprakelijkheid afhankelijk van de mate van de gevaarzetting in de concrete situatie. In de praktijk zijn er juristen (met name in de verzekering- en bouw-branche), die ook voor de rechter wel eens beweren dat het bij schade door bomen gaat, of in het voorliggende geval zou moeten gaan, om een risico-aansprakelijkheid. De Nederlandse rechter heeft dit echter steeds afgewezen. Het maatschappelijke belang hiervan blijkt uit de gevolgen van een uitspraak van een rechter in Duitsland (OLG Koln): toen de Duitse rechter meende dat er sprake was van risicoaansprakelijkheid voor bomen langs bepaalde hoofdwegen, werden daarna massaal bomen langs deze wegen gekapt door de aanwonende eigenaren. Ook zijn er juristen, die vinden dat, op grond van artikel 6:174 lid 2 en 5 BW, er een risico aansprakelijkheid voor bomen langs de openbare wegen geldt. Deze visie wordt echter door de toonaangevende literatuur niet gedeeld. Wij beperken ons hier tot de opmerking dat zonder bomen een weg ook een weg is (in die zin van artikel 6:174 lid 4 BW) en er dus geen sprake kan zijn van risicoaansprakelijkheid. Bomen behoren dus niet tot de weguitrusting, zoals bedoeld in lid 5 van artikel 6:174 BW BEWIJSLAST-VERDELING Ook voor de bewijslast-verdeling is het onderscheid tussen de verschillende soorten aansprakelijkheden van belang. In geval van schuld- (en pseudo-risico-) aansprakelijkheid ligt de bewijslast op de benadeelde. Anders gezegd: degene, die schade heeft geleden als gevolg van een afgebroken tak of omgevallen boom, moet bewijzen dat de boomeigenaar tekort is geschoten in voldoende zorg aan de concrete boom (tak). Bij risicoaansprakelijkheid ligt de bewijslast in principe bij de eigenaar; bijvoorbeeld: de wegbeheerder moet bewijzen voldoende zorg aan het wegdek te hebben besteed. In het geval van pseudo-risico-aansprakelijkheid ligt dus de bewijslast ook op de benadeelde, maar die kan volstaan met een summier bewijs vanwege de gevaarzetting-situatie, waarin verhoogde inspanning van de boomeigenaar verwacht mocht worden. 2.4 KENMERKEN VAN ONRECHTMATIGE DAAD De hierna te noemen algemene kenmerken van de onrechtmatige daad geven beknopt aan wanneer wel of niet sprake is van een onrechtmatigheid. Tegelijk zijn het ook de aandachtspunten, die iedere goede jurist standaard naloopt in een dergelijk geval. De navolgende kenmerken zijn in de wet geregeld in met name de artikelen 6:162 t/m 6:197 van het Burgerlijk Wetboek en zijn verder verfijnd door de specifieke rechtspraak op het gebied van schade door bomen en takken. Het betreft de volgende kenmerken: 5

8 1. onrechtmatigheid van de daad 2. schuld/toerekening aan de schadeveroorzaker 3. schade 4. causaliteit 5. relativiteit Als een van de vijf voornoemde kenmerken ontbreekt of onvoldoende aangetoond kan worden in een concreet geval, is er geen sprake van een onrechtmatige daad en zal i.e. de boomeigenaar niet aansprakelijk zijn ONRECHTMATIGHEID VAN DE DAAD In het geval van schade door een boom of tak bestaat de "daad" uit een "niet doen", namelijk: het nalaten van voldoende zorg aan betreffende boom of tak. De onrechtmatigheid-toets bestaat uit de check of er sprake kan zijn van rechtvaardigingsgronden, met name: overmacht, dwang, bevel en/of strijdige plichten. Kan de boomeigenaar aantonen dat er sprake is van een rechtvaardigingsgrond dan ontneemt deze het onrechtmatige karakter aan het gebeurde en is de boomeigenaar vrij van aansprakelijkheid. Vaak voorkomend bij "boomschade" is een beroep op overmacht vanwege (zware) storm. De rechtspraak leert dat de gemiddelde Nederlandse boom toch redelijk stormbestendig behoort te zijn, want stormen zijn in ons land niet ongebruikelijk. Pas als er sprake is van windkracht elf en hoger ("orkaankracht") heeft men veel kans dat het beroep op overmacht erkend wordt. (Zie uitspraak Hof Arnhem 8 oktober 1991 bijlage 3). Hierbij kan gedacht worden aan overmacht situaties bijvoorbeeld: Ontwortelde bomen door aardbeving, extreem hoge waterstanden, meteoriet-inslag en volgens vele verzekerings-polissen ook: volksopstanden, rellen en dergelijke TOEREKENBARE SCHADF Hier bekijkt men of er sprake is van (een zekere mate/percentage van) eigen schuld aan de kant van de benadeelde. Een klassiek voorbeeld van eigen schuld is iemand, die met zware storm (rondvliegende takken en omwaaiende bomen) gaat wandelen in het park/bos of de auto parkeert onder diep doorbuigende bomen. Overigens kwalificeert de Hoge Raad de laatste jaren dergelijke gevallen altijd als eigen schuld van benadeelde en niet meer als risico-aanvaarding of medeschuld. Soms wordt de aansprakelijkheid gedeeld tussen benadeelde en schadeveroorzaker afhankelijk van het totaalbeeld 50-50% of 25-75%. Ook aan de persoon van de benadeelde en van schadeveroorzaker kan de rechter waarde hechten: van een boombeheerder van Rijkswaterstaat mag een zekere basiskennis van boom(veiligheid) worden verwacht, terwijl dat voor een particuliere boomeigenaar minder geldt. Sommigen menen dat ook de ene benadeelde de andere niet is, maar met uitzondering van bijvoorbeeld, de parkerende boomverzorger of dendroloog, lijkt enige kennis van boomveiligheid van de "normale en oplettende burger" niet te eisen SCHADE Schade kan vele vormen hebben, bijvoorbeeld enkel hinder: bedrijfsauto's kunnen niet rijden vanwege een boom over de oprit (die overigens niets beschadigde). Dit voorbeeld van hinder is rechtens relevante schade. Anders wordt het als een tak in een tuin op het grasveld valt of de inrit blokkeerde, terwijl niets beschadigd werd en er niemand thuis was. Op grond van artikel 6:97 BW kan de rechter de hoogte van de geleden schade soms

9 inschatten. Ook op grond van bijzondere omstandigheden kan de rechter het schadebedrag matigen ( art. 6:109 BW). Zowel voor 6:97 als voor 6:109 BW geldt dat de rechter rekening mag houden met de aard van de schade. Met "aard van de schade" wordt een onderscheid gemaakt naar de mate van "persoonlijke betroffenheid" volgens de categorieen: - personen- of letselschade - zaakschade - bedrijfs-/abstracte schade CAUSALITFIT Het omvangrijke leerstuk van de causaliteit betreft de vraag naar de oorzaak van de schade en de nog (normale) gevolgen daarvan. Hierbij geldt allereerst het aloude "conditio sine qua non" oftewel: was het schade-voorval/feit een noodzakelijke voorwaarde voor het ontstaan van de schade. Bijvoorbeeld was het gedurende twee maanden droogleggen van het kanaal de noodzakelijke oorzaak van het omvallen van de boom? Vaak gaat deze vraag over in de vraag- Was deze schade redelijkerwijze te voorzien? Bij schade door bomen en takken is deze vraag vertaald naar: Waren er uitwendig zichtbare gebreken aan de boom? Daarbij dient men niet alleen te letten op de boom zelf, maar ook op de omgeving (weg-reconstructie, zieke bomen in de omgeving, enzovoorts). Een inwendige controle van de boom is in de eerste instantie niet nodig (zie onder zorgplichten hierna). Pas bij twijfel aan de stabiliteit van de boom is dit noodzakelijk RELATIVITEIT Het (gecompliceerde) leerstuk van de relativiteit betreft de vraag of de geschonden norm strekt ter bescherming van het belang van de benadeelde (vgl. art. 6:163 BW). Bijvoorbeeld een schadevordering van een benadeelde op grond van artikel 209h (oud) Gemeentewet moest de rechter afwijzen, omdat dit artikel wel de gemeentelijke zorg voor o.a. de plantsoenen beschrijft, maar dit artikel strekt ter bescherming van andere belangen dan die van schade geleden door een benadeelde particulier. Omgekeerd zal de overtreding van een benadeelde van een bordje "verboden toegang" niet leiden tot uitsluiting, maar hoogstens tot matiging van de gemeentelijke aansprakelijkheid voor bomen. De verboden-toegang norm is niet relatief ten opzichte van het wel of niet aansprakelijk zijn voor schade door takken of bomen. 2.5 ZORGPLICHTEN In de praktijk heeft men de volgende zorgplichten voor de boomeigenaar afgeleid op grond van wet en rechtspraak: A. Algemene zorgplicht: Regelmatig moet er gecontroleerd worden op uitwendig zichtbare gebreken aan de bomen. Bij een dergelijke, gewone rondgang is inwendig controle niet vereist. Vaak wordt er wel af en toe met de klophamer gewerkt. Deze regelmatig controle dient vanuit verschillende perspectieven te gebeuren; Het controleren vanuit een rijdende auto is, als te eenzijdig (slechts een zijde van de boom betreffend) door de rechter afgekeurd. De controle moet uitgevoerd worden door iemand met een redelijke kennis van bomen. 7

10 B. Verhoogde zorgplicht: In geval van situaties van verhoogde gevaarzetting dient extra vaak en zorgvuldig gecontroleerd te worden. In deze gevallen dient men te kunnen aantonen minimaal eenmaal per jaar deze bomen te controleren. Het is verstandig een objectief, toetsbaar criterium voor de bepaling van dergelijke gevaarzettings zones aan te houden, met name de verkeersintensiteit (gemiddelde hoeveelheden voorbijkomende auto's, fietsers, voetgangers). Bijvoorbeeld langs autosnelwegen dienen tamelijk perfecte bomen te staan. C. Onderzoeksplicht: Indien men door de reguliere controle of anderszins twijfelt aan de veiligheid van een of meer bepaalde bomen, dan heeft men de plicht om een nader, vaak inwendig, onderzoek in te stellen en zodoende snel meer duidelijkheid te hebben over de handhaafbaarheid van deze bomen. Een beroep op de hoge kosten van een dergelijk onderzoek is door de rechter verworpen. 3 VOORWAARDEN Rijkswaterstaat dient er rekening mee te houden dat ze voor schade aansprakelijk is. Tenzij ze kan aantonen dat voldoende zorg aan de onderhavige boom is besteed en het gebrek bij controle van de boom redelijkerwijze niet geconstateerd kon worden. In dit hoofdstuk worden voorwaarden behandeld, welke gelden voor een goede zorg aan het bomenbestand. Achtereenvolgens: 3.1 De keuze van de bomen; 3.2 De frequentie van keuren; 3.3 De wijze van registratie en archivering; 3.4 De kennis van de boombeheerder/verzorger/controleur. DE KEUZE VAN DE BOMEN De criteria die hierbij een rol spelen, kunnen van diverse aard zijn; ze zijn in onderstaand schema verdeeld in LOCATIE, BOOM en HISTORIE. Redenen om een bomenbestand in aanmerking te laten komen voor een bepaalde keuringsfrequentie kunnen voort komen uit de aard van de LOCATIE waar de bomen zich bevinden. Reeds genoemd is de afweging dat bomen langs een snelweg een intensievere zorg eisen dan dezelfde bomen langs een afgelegen gedeelte van een park. Dit geldt ook voor bomen langs doorgaande fietsroutes, langs verkeerspleinen, verzorgingsplaatsen en carpoolplaatsen. De eigenschappen die rechtstreeks de BOOM betreffen, zijn in het schema ingedeeld onder formaat, conditie en opmerkingen. De categorie opmerkingen omvat alle opmerkenswaardige zaken die de standvastheid of breukvastheid van een boom zouden kunnen bemvloeden. Ook de boomsoort dient hierbij genoemd te worden. Kanttekeningen die tijdens een voorgaande keuring bij een bepaalde boom geplaatst zijn, vormen tevens een belangrijke reden om een boom in het daaropvolgende jaar wederom te controleren. 8

11 Tenslotte is HISTORIE genoemd. Onverwachte boomongevallen hebben vaak een relatie met menselijk ingrijpen. De conditie van een boom en/of zijn standvastheid kan 'onverwachts' veranderen door werkzaamheden in zijn directe omgeving. Denk aan kabel- en leidingtraces, bouwactiviteiten en vele andere werken van doorgaans civieltechnische aard. Ronduit verraderlijk daarbij zijn de ingrepen die geleidelijk voortschrijdende processen bij een boom teweeg brengen; bijvoorbeeld: bodemverdichting, wortelamputatie, grondwaterfluctuatie, enzovoorts. Dergelijke processen kunnen een negatieve invloed op de standvastheid hebben, die zich niet of vertraagd manifesteert in de zintuiglijk waarneembare conditie. SCHEMA: Criteria frequentie van keuren. KEURINGSFREQUENTIE 1 keer per jaar. KEURINGSFREQUENTIE 1 keer per 2 jaar. KEURINGSFREQUENTIE Onderhoud van boom is voldoende. BOOM LOCATIE FORMAAT Bij omvallen boom komt stam met doorsnede van meer dan 20 cm. Op wegverharding. Vallende takken met doorsnede van meer dan 10 cm. uit de boom komen op wegverharding. Bij omvallen boom komen takken op wegverharding met een doorsnede van meer dan 10 cm. Als in kolom 1 doch bomen hebben een goede conditie. Bij omvallen boom kunnen geen stam en takken met een doorsnede van meer dan 10 cm. op wegverharding komen. CONDITIE goed goed goed OPMERKINGEN & HISTORIE Bijvoorbeeld: Schade aan wortels boom door leggen kabel d.d. mei DE FREQUENTIE VAN KEUREN In hoofdstuk 2.5., "Zorgplichten", wordt genoemd dat op locaties met een verhoogde gevaarzetting een keuring minimaal eenmaal per jaar vereist is. Van verhoogde gevaarzetting is bijvoorbeeld sprake als er regelmatig veel verkeer gebruik maakt van de route. Denk aan: snelwegen, in- en uitvalswegen, doorgaande fietsroutes, openbaar vervoerlijnen, vaarroutes, enz.. Een beheerder dient van zijn gebied een overzicht te hebben van dergelijke locaties en routes. Daar waar vanwege de locatie, vanwege de boom of vanwege de historic een verhoogde gevaarzetting aan de orde is, zal een maximum-interval van een jaar voor de boomcontrole dienen te gelden. 9

12

13 In een situatie waarin alleen takken op de weg kunnen komen met een doorsnede van minder dan 10 cm., waarbij alleen materiele schade te verwachten is, is een keuring eens in de twee jaar voldoende. Voor zware maar gezonde bomen in een open-grond-situatie (met geringe kans op wortelschade of parkeerschade, bijvoorbeeld op een carpoolplaats of verzorgingsplaats) is een onderhoudsfrequentie van eens in de drie jaar voldoende. In een lus van een verkeersknooppunt met vrijstaande gezonde populieren hoeft niet gekeurd te worden, mits er geen sprake is van slechte conditie of historische gegevens die een keuring noodzakelijk maken. In het hiervoor beschrevene is een aanzet gegeven tot een verdeling van een bomenbestand in vereiste keuringsfrequenties van 1,2 jaar of normaal onderhoud. Een categorie van locaties/bomen met een keuringsinterval groter dan twee jaar, wordt als niet zinvol beschouwd. Tenslotte is het dagelijkse reguliere beheer en onderhoud van groenvoorzieningen de primaire vorm van het voldoen aan de zorgplicht. Bij het stellen van een interval van twee jaar op basis van gezonde en onbeschadigde bomen, wordt er vanuit gegaan dat gebeurtenissen, die op korte termijn verhoging van risico kunnen brengen, gesignaleerd worden door de Inspecteur van de weg. DE WIJZE VAN REGISTRATIE EN ARCHIVERING Eenmaal in de tien jaar actualiseert de beheerder het landschapsplan voor de Rijksweg of het kanaal. Op basis van dit landschapsplan wordt een groenbeheerplan opgesteld. Per object wordt het onderhoud voor een periode van 10 jaar vastgesteld. Bomen met risico dienen met de juiste frequentie (zie schema) door of in opdracht van de beheerder individueel gekeurd te worden en de bevindingen dienen per boom in een systeem geregistreerd te worden. Tot nu toe wordt daarvoor het systeem G.R.O.B.I.S. gebruikt. Het onderhoudsplan is basis voor de groenbestekken. Met de uitvoering van de groenbestekken wordt vastgelegd, welke werkzaamheden zoals controle/onderhoud zijn uitgevoerd. Het inspectierapport van de bomen wordt geparafeerd door het hoofd van de afdeling dagelijks beheer en onderhoud. Dit hoofd is verantwoordelijk voor de dagelijkse veiligheid van de weg. De beheerder kan nu te alien tijde een overzicht overleggen van de meest recente keuring van een bepaalde boom. Zowel via het systeem GROBIS als via het keuringsrapport. De gegevens van een boomkeuring en de registratie van GROBIS dienen tenminste tien jaar te worden bewaard. Met het GROBIS is een historisch overzicht over de kwaliteit van de controle en de kwaliteit van de beplanting op een snelle manier te produceren. KENNIS VAN AANLEG EN ONDERHOUD GROENVOORZIENINGEN Kennis van groenbeheer De dagelijkse controle van de weg en de groenvoorzieningen wordt gedaan door de Inspecteurs. Deze Inspecteurs hebben algemene basiskennis van groenbeheer, door het gevolgd hebben van de basiscursus "Beheer Groenvoorzieningen" en een aanvullende cursus "controle boombestanden". Deze ken nis is in ieder geval voldoende om een oordeel te vormen over de conditie van een boom en over de zichtbare aanwijzingen dat er iets aan de hand kan zijn met de standvastheid 10

14 en/of breukvastheid van een boom. Indien geconstateerd wordt dat er zichtbare gebreken zijn, dan dient de Inspecteur mondeling en schriftelijk te melden aan zijn opdrachtgever dat het gewenst is dat een boom deskundige wordt ingeschakeld voor nader onderzoek van de boom. De deskundige die dan ingeschakeld wordt, dient gegarandeerde specifieke boom deskundigheid te bezitten. Deze deskundige dient ook de inspectie van het gevaarzettende bomenbestand te doen. Het meest geschikt hiervoor wordt geacht een controle door boom deskundigen onder leiding van een beedigd boom taxateur. De boom taxateur is in deze eind verantwoordelijk. De opdrachtgever voor uitbesteding groenvoorzieningen aan derden dient voldoende kennis te hebben van aanleg en onderhoud groenvoorzieningen. Hierbij dient gedacht te worden aan een opleiding op minimaal MBO niveau Groenvoorzieningen. Deze kennis is nodig om het rapport van de beedigd boomtaxateur op zijn waarde te kunnen beoordelen en voor het nemen van passende maatregelen om schade aan derden te voorkomen. Ook het onderhoud aan beplanting dient door voldoende gekwalificeerden te worden uitgevoerd. Men denke hierbij aan gekwalificeerden met het certificaat "Uitvoeren boomverzorging" of vergelijkbaar. Op de hoogte zijn De geschiedenis leert dat het afkeuren van bomen vaak een relatie heeft met werkzaamheden (van civieltechnische aard) van enkele jaren oud. De tussenliggende periode kan wel 5 a 10 jaar bedragen. Behalve theoretische en praktische kennis van en ervaring met bomen, dient de verantwoordelijke boombeheerder daarom op de hoogte te zijn met hetgeen er random de bomen aan activiteiten wordt ontplooid aan civiel technische werkzaamheden. De deskundige Natuur en Landschapsbeheerder van de dienstkring afdeling Dagelijks Beheer dient primair schade door civieltechnische werkzaamheden random bomen te voorkomen. 11

15 SAMENVATTING EN CONCLUSIES Het komt regelmatig voor dat (delen van) bomen schade of zelfs letsel veroorzaken. Zowel in het oude als in het nieuwe Burgerlijk Wetboek (er zijn wat dat betreft geen veranderingen) is er bij schade of letsel door bomen sprake van schuldaansprakelijkheid, of, in situaties met een verhoogde gevaarzetting, van een pseudo-risicoaansprakelijkheid. Er is dus geen sprake van risicoaansprakelijkheid. De bewijslast rust in principe bij de eisende partij. De benadeelde kan de boomeigenaar aansprakelijk stellen indien aantoonbaar te weinig zorg aan de boom is besteed. Rijkswaterstaat kan echter de aansprakelijkheid afwenden indien aantoonbaar is dat er daarentegen voldoende zorg aan de bomen is besteed, met andere woorden: dat er is voldaan aan de zorgplicht. Voor de uitvoering in de praktijk is het daarbij essentieel te beseffen dat het recht niet om een maximale zorg aan bomen vraagt, maar een zorg, die redelijkerwijze voldoende is. De rechter begrijpt ook wel dat het enerzijds mensenwerk is, en anderzijds om bomen, dus levende materie gaat, maar eist wel een logische aanpak van risico-minimalisering. De eisen die gesteld worden aan de zorg voor bomen, of het nu gaat om de frequentie van keuren, om de wijze van registratie of om de in te zetten techniek/deskundigheid, zijn in principe niet zwaarder dan in het verleden. Echter doordat er steeds meer kennis beschikbaar komt in zowel de vorm van apparatuur als in de vorm van opleidingen, zoals boomtaxateur, neemt de verantwoordelijkheid van de wegbeheerder toe om van deze middelen gebruik te maken om zo risico-minimalisering te bewerkstelligen. De zwaarte van de eisen hangt af van de mate van gevaarzetting. Bij de afweging van de gevaarzetting dient de boombeheerder uit te gaan van een viertal aspecten: Gevaar vanwege de locatie, bijvoorbeeld de verkeersintensiteit; Gevaar vanwege soort, formaat, leeftijd, conditie, enz. van de boom; Gevaar vanwege resultaten uit eerdere keuringen, (historie); En gevaar vanwege ingrepen bij/rondom een boom (historie). De mate van gevaarzetting kan ertoe leiden dat voor bepaalde bomen of locaties niet de algemene zorgplicht geldt, maar de verhoogde zorgplicht of zelfs de onderzoeksplicht. Zodoende is het logisch en verantwoord dat in een bos of park de bomen minder intensief worden gekeurd dan langs de Rijkswegen. Het systeem G.R.O.B.I.S. geeft voldoende mogelijkheden de bomen te registreren en de historie vast te leggen. De ervaring leert dat ongelukken met bomen vaak zijn te herleiden op menselijk ingrijpen uit het verleden. Bij het opzetten van een boom-controle-systeem verdient het aspect historie, het op de hoogte zijn van wat er bij een boom is gebeurd en het op de hoogte zijn van wat er nog gaat gebeuren, dan ook veel meer de inspanningen van de boombeheerder dan de kennis van de apparatuur. De bedreigingen voor een straatboom, vanwege leggen kabels en leidingen, het drukke verkeer, de verdroging en gladheidsbestrijding zijn legio. Een goede zorg voor landschappelijk groen is meer 12

16 gebaat bij een volwaardige positie van de boom te midden van de overige verkeersfuncties, dan bij een ongebreidelde inzet van apparatuur om onze eigen fouten op te sporen! Voorkomen is beter dan genezen. 13

17 BIJ LAGEN 1. Procedure bij schade/letsel door bomen 2. Checklist op standvastheid en late onverenigbaarheid 3. Wetgeving en rechtspraak 14

18 Bijlage 1 1 PROCEDURE BIJ SCHADE/LETSEL DOOR BOMEN A: PROCEDURE: (minimale maatregelen) 1. Politie-en/of brandweerassistentie aanvragen. 2. Foto's, allemaal (vanuit verschillende perspectieven/vier windrichtingen) en situatie schetsen. 3. Procesverbaal laten opmaken door de politie (met daarin nr. 2). 4. Tak/boom (laten) verwijderen en opslaan op aparte plaats voor nader onderzoek. (Dit laatste is belangrijk in verband met het verwijt van vernietiging van bewijsmateriaal.) 5. In geval van storm: opvragen exacte windsterkte ter plaatse bij K.N.M.I. B: GEGEVENS (minimale data) 1. Datum en tijdstip schade voorval. 2. Categorie boom/controle frequentie. 3. Datum laatste controle. 4. Naam controleur. 5. Datum laatste onderhoud. 6. Naam onderhoud-verantwoordelijke. 7. Uitwendig zichtbare gebreken. 8. Exacte windkracht. 9. Bijzondere omstandigheden. 10. (Te verwachten) Hoge schadevorderingen. 11. Aard van de schade: - personenschade/letsel. - zaakschade/beschadiging. - bedrijfs/abstractere schade. 15

19 Bijlage 2 2 CHECKLIST OP STANDVASTHEID EN HET VOORKOMEN VAN LATE ONVERENIGBAARHEID A. VISUELE INSPECTIE. (methode J. Kopinga. Methode zal na toetsing geevalueerd worden.) 1. Vertoont de boom een afwijkende, d.w.z. lichtere bladkleur ter opzichte van de direct in de nabijheid staande bomen van dezelfde soort (cultivar)? Toelichting: Er zijn aanwijzingen dat bij wortelsterfte de magnesiumvoorziening van de bomen op plaatsen waar deze toch al mondjesmaat is, in de verdrukking komt. Dit kan zich uiten in een lichtere bladkleur, die vooral in de tweede helft van de zomer goed waarneembaar zal zijn. 2. Vertoont de boom afwijkende, d.w.z. geringere schotlengte, ten opzichte van de direct in de nabijheid staande bomen van dezelfde soort (cultivar) en leeftijd? 3. Heeft de boom in het voorjaar opvallend uitbundiger gebloeid dan de direct in de nabijheid staande bomen van dezelfde soort (cultivar) en leeftijd? Toelichting: Deze vraag is gebaseerd op de opvatting van 'noodbloei' van bomen vanaf het moment dat ze in de verdrukking komen. In hoeverre dit voor iepen opgaat is nog niet bekend, maar het lijkt me verstandig om dit als aanvullend aspect in de inspectie mee te nemen. 4. Zijn er (recentelijk) vruchtlichamen van schimmels waargenomen op of in de nabijheid van de stamvoet? Toelichting: Vruchtlichamen van schimmels bij de stamvoet zijn een duidelijk teken dat er in de boom of de beworteling 'iets aan de hand is'. De schimmel dient dan te worden gedetermineerd, zodat bekend is of het om een schadelijke vorm gaat. Inschakelen DWW Peter Jan Keizer voor determineren boomschimmel. B. AANVULLENDE CONTROLE CQ. MAATREGELEN ad A4 Wanneer het gaat om een houtparasiterende schimmel is er sprake van een voortschrijdende verzwakking die vroeg of laat problemen zal geven m.b.t. stabiliteit. Per situatie zal een inschatting dienen te worden gemaakt in hoeverre het verantwoord is de boom te laten staan. Het voert te ver om iedere boom met zwamvorming zonder meer te verwijderen. De locatie zal hierin ook medebepalend zijn. 16

20 Bijlage 3 3 WETGEVING EN RECHTSPRAAK * WEGBEHEER ALGEMEEN Met de herziening van het Burgerlijk Wetboek in 1992 is op de wegbeheerder een risicoaansprakelijkheid gelegd. Bij een gebrek aan de weg gaat het nog louter om de vraag wie er voor het wegbeheer verantwoordelijk is. De aansprakelijkheid staat al vast. Artikel 6:174 (lid 1) luidt: "De bezitter van een opstal (uit lid 2 en 5 blijkt dat onder opstal tevens de openbare weg- waaronder mede begrepen het weglichaam alsmede de weguitrusting- valt) die niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen, en daardoor gevaar voor personen of zaken oplevert, is, wanneer dit gevaar zich verwezenlijkt, aansprakelijk, tenzij aansprakelijkheid op grond van de vorige afdeling zou hebben ontbroken indien hij dit gevaar op het tijdstip van het ontstaan ervan zou hebben gekend." De ratio van de "tenzij clausule" beoogt de risico aansprakelijkheid te beperken tot gebrek situaties. Gevallen waarin niet sprake is van een gebrekkige toestand van enige duur, maar van een van buitenkomende gebeurtenis, waarin het gebrek en de schade min of meer tegelijkertijd beiden hun oorzaak vinden. De wegbeheerder is niet aansprakelijk als hij niets had kunnen doen om gevaar af te wenden, zelfs als hij bekend was met het gebrek.) Artikel 6: 174 (Lid 5) luidt: "Voor de toepassing van dit artikel wordt onder openbare weg mede begrepen het weglichaam, alsmede de weguitrusting." De wegbeheerder is derhalve aansprakelijk als een weg niet meer voldoet aan de eisen die daaraan in de gegeven omstandigheden gesteld kunnen worden en waardoor een gevaar ontstaat. Die omstandigheden kunnen betrekking hebben op de soort weg (klinkers of asfalt) en de functie (Kerkstraat in Appelscha of het Damrak in Amsterdam) maar ook op de weersomstandigheden: bij ijzel zijn de eisen voor veilig weggebruik anders dan bij zonnig weer. We moeten ons dus steeds afvragen of aan de veiligheidseisen wordt voldaan. In het ontkennende geval is de vraag echter of dit gevaar oplevert voor de normale, oplettende weggebruiker. Door die vraag is een groot grijs gebied ontstaan. Wanneer is een uitstekend putdeksel gevaarlijk? Bij 2 cm? Bij 10 cm? Hoe zacht moet de berm zijn wil deze gevaar opleveren? Enzovoort! Dat zal uiteindelijk door de rechter moeten worden bepaald. Het ziet er vooralsnog naar uit dat de rechter de bedoelde slachtoffer bescherming van dit artikel ver doorvoert en dus eerder de kant van de schadelijder dan van de wegbeheerder kiest, zoals uit de rechtspraak blijkt. Een lichtpunt in de jurisprudentie over artikel 6:174 BW: Inmiddels is in de rechtspraak duidelijk geworden wat onder "weguitrusting" (lid 5) wordt verstaan, of liever: wat er niet onder wordt verstaan. Artikel 6:174 is slechts toepasselijk indien er sprake is van een gebrek aan het wegdek, -lichaam of de weguitrusting en niet, indien de gebrekkigheid bestaat in de aanwezigheid op het wegdek van een voorwerp dat daarop niet thuis hoort (er geen verband mee houdt), zoals olie, een uitlaat of een autoband, afgevallen lading van een vrachtauto etc... (NB: Rijkswaterstaat kan wel op grond van artikel 6:162 BW aansprakelijk zijn indien sprake mocht zijn van onvoldoende beheer en/of onderhoud ten aanzien van de litigieuze weg. Als bijvoorbeeld afvallende lading te lang op de weg blijft liggen en er ontstaat een schade. Er is dan sprake van een onrechtmatige daad aan de zijde van Rijkswaterstaat ten opzichte van de schadelijder. Deugdelijk onderhoud/controle en tijdig repareren van gebreken blijven de meest geeigende wapens om schadeclaims te voorkomen.) 17

JONG EN FRIS, PRIMA TOEKOMSTVERWACHTING! Bomen lezen & beheren. Zorgplicht & Aansprakelijkheid Onderhoud & Onderzoek Flora & Fauna

JONG EN FRIS, PRIMA TOEKOMSTVERWACHTING! Bomen lezen & beheren. Zorgplicht & Aansprakelijkheid Onderhoud & Onderzoek Flora & Fauna LANEN BEHEER Hoe de vitaliteit en de resterende levensduur van aftakelende bomen en daarmee het risico kan worden ingeschat. Ofwel: Hoe vitaliteit en risico de toekomstverwachting van oude bomen bepalen

Nadere informatie

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder.

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. ANWB en verkeersslachtoffers Naast de inzet voor meer verkeersveiligheid is de ANWB ook betrokken bij de afwikkeling

Nadere informatie

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter.

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter. Zaaknummer: S19-11 Datum uitspraak: 13 juli 2012 Plaats uitspraak: Zaandam DE RIJDENDE RECHTER Bindend Advies In het geschil tussen: J.H. Keur, h.o.d.n. Korrekt Schilderwerken, te IJmuiden verder te noemen:

Nadere informatie

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Mr. Bert Kabel (1) Inleiding In het hedendaagse verkeer komt het regelmatig voor dat verkeersdeelnemers elkaar geen voorrang verlenen. Gelukkig

Nadere informatie

Bomen & Buren. Jilles van Zinderen. www.bomenrecht.nl

Bomen & Buren. Jilles van Zinderen. www.bomenrecht.nl Bomen & Buren Jilles van Zinderen www.bomenrecht.nl Bomen & Buren Bomen & Buren Bomen & Buren Burenrecht Onrechtmatige daad (schade en aansprakelijkheid) Burenrecht Boek 5, Titel 4 Burgerlijk Wetboek Bevoegdheden

Nadere informatie

Bomen & Buren. Jilles van Zinderen. www.bomenrecht.nl

Bomen & Buren. Jilles van Zinderen. www.bomenrecht.nl Bomen & Buren Jilles van Zinderen www.bomenrecht.nl Bomen & Buren Burenrecht Onrechtmatige daad (schade en aansprakelijkheid) Burenrecht Boek 5, Titel 4 Burgerlijk Wetboek Bevoegdheden en verplichtingen

Nadere informatie

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene.

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-382 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster LJN: BW9368, Rechtbank Amsterdam, 6 juni 2012 2. De feiten 2.1. [A] en [B] wonen tegenover elkaar in [plaats]. [C] woont

Nadere informatie

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche

Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche Aansprakelijkheid ondernemers paardenbranche 9 mei 2006 Barneveld Lezing PTC mr. Annemieke van Dooren-Korenstra ABAB juristen s-hertogenbosch Programma Inleiding Beperken bedrijfsrisico s Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen.

Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Hoge Raad, 26 januari 2001 (Weststrate/De Schelde); blootstelling aan asbest niet aangetoond. Vordering afgewezen. Samenvatting Werknemer met mesothelioom spreekt werkgever aan. De schadevergoeding wordt

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 12 september 2013, nummer AWB 13/915, in het geding tussen belanghebbende

tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 12 september 2013, nummer AWB 13/915, in het geding tussen belanghebbende Uitspraak GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN Afdeling belastingrecht Locatie Arnhem nummer 13/01077 uitspraakdatum: 20 mei 2014 Uitspraak van de vierde meervoudige belastingkamer op het hoger beroep van drs.

Nadere informatie

Afkoopsom lijfrente belast in het jaar waarin de afkoopsom vorderbaar en inbaar is

Afkoopsom lijfrente belast in het jaar waarin de afkoopsom vorderbaar en inbaar is Afkoopsom lijfrente belast in het jaar waarin de afkoopsom vorderbaar en inbaar is ECLI:NL:GHARL:2015:4336 Instantie Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Datum uitspraak 16-06-2015 Datum publicatie 19-06-2015

Nadere informatie

1. ALGEMEEN. 2. OVEREENKOMST.

1. ALGEMEEN. 2. OVEREENKOMST. Algemene voorwaarden van den Boorn Financieel Advies B.V. Betrekking hebbende op het gebied van advisering in financiële diensten in de ruimste zin des woord evenals het besturen en deelnemen van management-

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING JOHN VAN VLIET FINANCIEEL ADVIES OP HET TERREIN VAN VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING JOHN VAN VLIET FINANCIEEL ADVIES OP HET TERREIN VAN VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING JOHN VAN VLIET FINANCIEEL ADVIES OP HET TERREIN VAN VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN

ALGEMENE VOORWAARDEN ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING FINANCIEEL ADVIESBUREAU KARIN BLOTT OP HET TERREIN VAN HYPOTHEKEN / VERZEKERINGEN / OVERIG FINANCIEEL ADVIES. 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAN NL PENSIOEN OP HET TERREIN VAN PENSIOENEN EN EMPLOYEE BENEFITS

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAN NL PENSIOEN OP HET TERREIN VAN PENSIOENEN EN EMPLOYEE BENEFITS ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAN NL PENSIOEN OP HET TERREIN VAN PENSIOENEN EN EMPLOYEE BENEFITS 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op overeenkomsten waarbij door NL Pensioen,

Nadere informatie

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe,

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, X Z (belanghebbende), \ beroep in cassatie ingesteld tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 4 juli 2013. Bij brief van 11 oktober 2013 heeft de griffier mij

Nadere informatie

Rapport. Datum: 7 september 2005 Rapportnummer: 2005/261

Rapport. Datum: 7 september 2005 Rapportnummer: 2005/261 Rapport Datum: 7 september 2005 Rapportnummer: 2005/261 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat het Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat, Directie Zuid-Holland, van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAKADI ASSURANTIEN C.V. OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN EN EMPLOYEE BENEFITS

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAKADI ASSURANTIEN C.V. OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN EN EMPLOYEE BENEFITS ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING VAKADI ASSURANTIEN C.V. OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN EN EMPLOYEE BENEFITS 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op overeenkomsten

Nadere informatie

De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures

De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures De bewijslast in artikel 1:160 BW procedures Inleiding Zoals collega Van den Anker al eerder (Samenleven en alimentatie ontvangen? EB 2009, 32) schreef, is de alimentatieplicht niet oneindig. Deze kan

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-168 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. M.J. Vlasveld, secretaris)

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-168 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. M.J. Vlasveld, secretaris) Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-168 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. M.J. Vlasveld, secretaris) Klacht ontvangen op : 3 november 2014 Ingesteld door : Consument

Nadere informatie

Eiseres zal hierna [A] genoemd worden. Gedaagden zullen hierna ieder afzonderlijk [B] en [C], alsmede gezamenlijk [B] c.s. genoemd worden.

Eiseres zal hierna [A] genoemd worden. Gedaagden zullen hierna ieder afzonderlijk [B] en [C], alsmede gezamenlijk [B] c.s. genoemd worden. Rechtbank Amsterdam, 06 juni 2012; de hondenbezitter is aansprakelijk voor de letselschade van een vrouw die tijdens het uitlaten van de hond ten valt komt doordat de hond plotseling hard aan de lijn trok.

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.1733 (052.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen!

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen! Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren Uw partner in gestapeld wonen! Verantwoord gebouw onderhoud aansprakelijkheid VvE door mr. K.J. Schuurs Juridische Dienst, VvE Belang Inhoud Aansprakelijkheid

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2006.0691 (013.06) ingediend door: hierna te noemen klaagster, tegen: hierna te noemen verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-172 d.d. 23 april 2014 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. E.J. Heck, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van de heer drs. A. te X. en het hoger beroep van de heer B. te Y..

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van de heer drs. A. te X. en het hoger beroep van de heer B. te Y.. No. CvB 2013/10 HET COLLEGE VAN BEROEP van het Nederlands Instituut van Psychologen heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van de heer drs. A. te X. en het hoger beroep

Nadere informatie

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen 13 mei 2014 Netwerk sport bewegen en gezonde leefstijl Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag ongevallen Aspecten van verzekering

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING ALFISURE 1. ALGEMEEN.

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING ALFISURE 1. ALGEMEEN. ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING ALFISURE 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op overeenkomsten waarbij door Alfisure, verder ook opdrachtnemer te noemen, al dan niet op declaratiebasis

Nadere informatie

Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0. Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie

Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0. Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0 Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie 04 januari 2015 Pagina 1/6 Inhoud 0. Inleiding 3 1. Toepassingsgebied 3 2. Toegepaste

Nadere informatie

2.2 Assurantie Service Jan van Veen behoudt zich het recht voor opdrachten zonder opgave van redenen te weigeren.

2.2 Assurantie Service Jan van Veen behoudt zich het recht voor opdrachten zonder opgave van redenen te weigeren. ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING Assurantie Service Jan van Veen OP HET TERREIN VAN Individuele Arbeidsongeschiktheidsverzekering, Uitvaartverzekering, Overlijdensrisicoverzekering, (Direct Ingaande) Lijfrenteverzekering

Nadere informatie

Algemene Leveringsvoorwaarden voor advisering op het terrein van risk management, verzekeringen, pensioenen en andere employee benefits

Algemene Leveringsvoorwaarden voor advisering op het terrein van risk management, verzekeringen, pensioenen en andere employee benefits 1 Algemene Leveringsvoorwaarden voor advisering op het terrein van risk management, verzekeringen, pensioenen en andere employee benefits 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing

Nadere informatie

Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond.

Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond. Nu premies AOV zijn afgetrokken vormen uitkeringen belastbare periodieke uitkeringen uit inkomensvoorziening (art. 3.100, lid 1, ond. b) LJN: BX8102, Gerechtshof 's-gravenhage, BK-10/00754 en 10/00233

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

Rapport. Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248

Rapport. Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248 Rapport Datum: 9 november 2007 Rapportnummer: 2007/248 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het college van burgmeester en wethouders van Delft de kosten van een herstel van zijn huisaansluiting op het

Nadere informatie

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Opdrachtgever:

Nadere informatie

Rechtbank Amsterdam 15 april 2009; voetganger struikelt over uitstekend putdeksel.

Rechtbank Amsterdam 15 april 2009; voetganger struikelt over uitstekend putdeksel. Rechtbank Amsterdam 15 april 2009; voetganger struikelt over uitstekend putdeksel. Benadeelde komt ten val over een putdeksel dat drie centimeter boven het gewone trottoirniveau uitsteekt en loopt letsel

Nadere informatie

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer 14 februari 2011 A.M. Hol, Universiteit Utrecht 1 Vraagstelling: Heeft overschrijding

Nadere informatie

REACTIENOTA ZIENSWIJZEN. inzake ONTWERP-BESTEMMINGSPLAN KERKDORP DEN HOUT HERZIENING III 2011. (Houtse Heuvel 44a)

REACTIENOTA ZIENSWIJZEN. inzake ONTWERP-BESTEMMINGSPLAN KERKDORP DEN HOUT HERZIENING III 2011. (Houtse Heuvel 44a) REACTIENOTA ZIENSWIJZEN inzake ONTWERP-BESTEMMINGSPLAN KERKDORP DEN HOUT HERZIENING III 2011 (Houtse Heuvel 44a) 1 INLEIDING Vaststellingsprocedure: Het ontwerp-bestemmingsplan Kerkdorp Den Hout herziening

Nadere informatie

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft in een groot aantal uitspraken stelling genomen tegen de verwijzing van een schuldloze derde door

Nadere informatie

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK. Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht op het hoger beroep van:

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK. Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht op het hoger beroep van: Raad vanstatc 201107210/1/V1. Datum uitspraak: 21 juni 2012 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht op het hoger beroep van:

Nadere informatie

HET REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE EINDHOVEN

HET REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE EINDHOVEN HET REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE EINDHOVEN heeft het volgende overwogen en beslist omtrent de klacht van: 1. A, in zijn hoedanigheid van hoofdinspecteur voor de geestelijke Gezondheidszorg

Nadere informatie

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten,

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten, Vonnis RECHTBANK LEEUWARDEN Sector kanton Locatie Heerenveen zaak-/rolnummer: 371218 CV EXPL i 1-5231 vonnis van de kantonrechter d.d. 14 maart 2012 inzake X wonende te eiser. procederende met toevoeging.

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. ingediend door: i n d e k l a c h t nr. 054.01 hierna te noemen 'klager tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden van De Jong Assurantiën cv en/of De Jong & Bouterse bv, behorend bij de Overeenkomst tot het verrichten van diensten

Algemene Voorwaarden van De Jong Assurantiën cv en/of De Jong & Bouterse bv, behorend bij de Overeenkomst tot het verrichten van diensten Algemene Voorwaarden van De Jong Assurantiën cv en/of De Jong & Bouterse bv, behorend bij de Overeenkomst tot het verrichten van diensten Artikel 1 Algemeen 1.1 In de Algemene Voorwaarden wordt verstaan

Nadere informatie

1.2 De toepasselijkheid van de door de opdrachtgever gehanteerde algemene voorwaarden wordt uitdrukkelijk uitgesloten.

1.2 De toepasselijkheid van de door de opdrachtgever gehanteerde algemene voorwaarden wordt uitdrukkelijk uitgesloten. Algemene voorwaarden J&S Diensten 1. Algemeen 1.1 Al onze aanbiedingen, overeenkomsten en uitvoering daarvan, worden uitsluitend beheerst door de onderhavige voorwaarden. Afwijkingen dienen uitdrukkelijk

Nadere informatie

ANONIEM Bindend advies

ANONIEM Bindend advies ANONIEM Bindend advies Partijen : A te B vs C te D Zaak : Hulpmiddelenzorg, wijziging prothesemaker Zaaknummer : ANO07.369 Zittingsdatum : 21 november 2007 1/6 BINDEND ADVIES Zaak: ANO07.369 (Hulpmiddelenzorg,

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. 1. Procesverloop

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-373 d.d. 9 oktober 2014 (mr. P.A. Offers, prof. mr. E.H. Hondius en drs. W. Dullemond, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Turbo-liquidatie en de bestuurder

Turbo-liquidatie en de bestuurder Turbo-liquidatie en de bestuurder Juni 2012 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel is noch de auteur noch Boers Advocaten

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene.

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-16 d.d. 9 januari 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. C.E. du Perron, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-67 d.d. 2 maart 2012 (prof.mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr.drs. D.J. Olthoff, secretaris)

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.2662 (068.05) ingediend door: hierna te noemen 'klagers', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen. Wijziging Technische Bepalingen. Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd. Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw

Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen. Wijziging Technische Bepalingen. Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd. Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw TECHNISCHE BEPALINGEN Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen Wijziging Technische Bepalingen Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw Overzicht vervallen bepalingen toegevoegd

Nadere informatie

1. Procedure. 2. Feiten

1. Procedure. 2. Feiten Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 153 d.d. 23 augustus 2010 (mr. V. van den Brink, voorzitter, en de heren G.J.P. Okkema en prof. drs. A.D. Bac RA) 1. Procedure De Commissie

Nadere informatie

In deze folder wordt informatie. Waarborgfonds wendt met een om schadevergoeding. WAARBORGFONDS ~~RVERKEER

In deze folder wordt informatie. Waarborgfonds wendt met een om schadevergoeding. WAARBORGFONDS ~~RVERKEER In deze folder wordt informatie verstrekt, wanneer die van nut kan zijn, u zich tot het Waarborgfonds wendt met een verzoek om schadevergoeding. WAARBORGFONDS ~~RVERKEER WANNEER NAAR HET WAARBORGFONDS

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 Definities. in deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder:

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 Definities. in deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder: ALGEMENE VOORWAARDEN Van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Linkedintoresults B.V., tevens handelend onder de namen Linkedintoresults en LI2R, gevestigd en kantoorhoudende te, aan

Nadere informatie

Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK

Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK op het beroep van de Stichting X te Y tegen de uitspraak van de Inspecteur, het hoofd van de eenheid

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045

Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045 Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045 Uitspraak van de Raad van Toezicht van de Nederlandse Vereniging van Incassoondernemingen,

Nadere informatie

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder De Hoge Raad schept duidelijkheid over verhaal van kosten voor opruimwerkzaamheden na een ongeval Hoge Raad van 12 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3594

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.1084 (031.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene.

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-381 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. C.E. du Perron en mr. E.M. Dil-Stork, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris)

Nadere informatie

Pensioenadviesbureau Mr H.N.J. Bijvoet Chezpied bv

Pensioenadviesbureau Mr H.N.J. Bijvoet Chezpied bv Algemene voorwaarden 2014 - blad 1 1. Algemeen 1.1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op overeenkomsten waarbij door Chezpied bv, handelend onder naam Pensioenadviesbureau Mr H.N.J. Bijvoet,

Nadere informatie

Artikel 185 WW. Spoorboekje

Artikel 185 WW. Spoorboekje Artikel 185 WW Spoorboekje Wanneer is art. 185 WVW van toepassing? Er moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan wil art. 185 WVW van toepassing zijn. Allereerst zal er sprake moeten zijn van een ongeval

Nadere informatie

Zaaknummer: 2000/026 en 2000/026.1 Rechter(s): mr. Olivier Datum uitspraak: 22 mei 2000 X tegen het college van bestuur van de Universiteit Leiden

Zaaknummer: 2000/026 en 2000/026.1 Rechter(s): mr. Olivier Datum uitspraak: 22 mei 2000 X tegen het college van bestuur van de Universiteit Leiden Zaaknummer: 2000/026 en 2000/026.1 Rechter(s): mr. Olivier Datum uitspraak: 22 mei 2000 Partijen: X tegen het college van bestuur van de Universiteit Leiden Trefwoorden: Algemeen verbindend voorschrift,

Nadere informatie

Uitspraak GERECHTSHOF s-hertogenbosch Uitspraak op het hoger beroep van de heer [belanghebbende], belanghebbende

Uitspraak GERECHTSHOF s-hertogenbosch Uitspraak op het hoger beroep van de heer [belanghebbende], belanghebbende Uitspraak GERECHTSHOF s-hertogenbosch Team belastingrecht Meervoudige Belastingkamer Kenmerk: 13/00784 Uitspraak op het hoger beroep van de heer [belanghebbende], wonende te [woonplaats], hierna: belanghebbende,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 028.00 ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van ondernemers. 19 juni 2014. Over Juridiq. * eerstelijns juridisch adviesbureau voor ondernemers

Aansprakelijkheid van ondernemers. 19 juni 2014. Over Juridiq. * eerstelijns juridisch adviesbureau voor ondernemers Aansprakelijkheid van ondernemers 19 juni 2014 1 Over Juridiq * eerstelijns juridisch adviesbureau voor ondernemers * eerstelijn: voor alle vragen en problemen * specialisaties in Juridiq Netwerk * andere

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN Stichting SHL-Holding en rechtspersonen waarover de stichting het bestuur voert

ALGEMENE VOORWAARDEN Stichting SHL-Holding en rechtspersonen waarover de stichting het bestuur voert ALGEMENE VOORWAARDEN Stichting SHL-Holding en rechtspersonen waarover de stichting het bestuur voert B. BIJZONDERE VOORWAARDEN Ondersteuning De in deze Bijzondere Voorwaarden Ondersteuning - hierna: bijzondere

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 5 maart 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 5 maart 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-122 d.d. 17 april 2012 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting Reisverzekering, toepasselijkheid verzekeringsvoorwaarden,

Nadere informatie

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden.

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden. beschikking RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Civiel recht kantonrechter zittinghoudende te Utrecht zaaknummer: 2534388 UE VERZ 13805 GD/4243 Beschikking van 13 december 2013 inzake X wonende te Arnhem,

Nadere informatie

Uitspraak 22 oktober rolnr. 95/82 M I. Griffie 3050/81 Type: ev. HET GERECHTSHOF TE s-gravenhage, eerste meervoudige belastingkamer;

Uitspraak 22 oktober rolnr. 95/82 M I. Griffie 3050/81 Type: ev. HET GERECHTSHOF TE s-gravenhage, eerste meervoudige belastingkamer; Uitspraak 22 oktober rolnr. 95/82 M I Griffie 3050/81 Type: ev HET GERECHTSHOF TE s-gravenhage, eerste meervoudige belastingkamer; GEZIEN het beroepschrift van X te Z tegen de uitspraak van de Inspecteur

Nadere informatie

RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK. inzake

RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK. inzake Zaaknummer: RvB VRC 2012-001 Datum uitspraak: 11 februari 2014 RAAD VAN BEROEP VERENIGING VAN REGISTERCONTROLLERS UITSPRAAK inzake 1. ( ), wonende te ( ), 2. ( ), wonende te ( ), 3. ( ), wonende te ( ),

Nadere informatie

Zaak C-524/04. Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue

Zaak C-524/04. Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue Zaak C-524/04 Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue [verzoek van de High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division, om een prejudiciële beslissing]

Nadere informatie

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter.

DE RIJDENDE RECHTER. Bindend Advies. gegeven door mr. F.M.Visser, verder te noemen de rijdende rechter. Zaaknummer: S21-12 Datum uitspraak: donderdag 3 juli Plaats uitspraak: Zaandam DE RIJDENDE RECHTER Bindend Advies in het geschil tussen: R. Dragt te Dedemsvaart verder te noemen: Dragt, tegen: H. van den

Nadere informatie

GEMEENTE ONDERBANKEN

GEMEENTE ONDERBANKEN RAADSVOORSTEL GEMEENTE ONDERBANKEN Onderwerp: Gladheidbestrijding Parkstad Limburg en gemeente Vaals 2012-2017 Gemeentebladnummer : 2012/97 Behandelend ambtenaar : PILIPIEC MARK Agendapunt : Portefeuille

Nadere informatie

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Directie Toegang Rechtsbestel/5362391/05/DTR/12 juli 2005 5362391 Bijlage De Minister van Justitie, Gelet op artikel 4:23,

Nadere informatie

RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID

RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID t.b.v. FREULESPOOR DIEPENHEIM Adviseur Henk Jansen I 07-07-2014 2 RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID. DIEPENHEIM. 07-07-2014 RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID T.B.V. FREULESPOOR DIEPENHEIM Henk

Nadere informatie

2.2 Deze Algemene Voorwaarden worden mede afgesloten ten behoeve van (voormalige) bestuurders en werknemers van het Financieel Intermediair.

2.2 Deze Algemene Voorwaarden worden mede afgesloten ten behoeve van (voormalige) bestuurders en werknemers van het Financieel Intermediair. ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN 1. Definities 1.1.1. De gebruiker van deze algemene voorwaarden betreft de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid A en S Financieel Adviseurs bv, gevestigd te

Nadere informatie

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG Kenmerk: 05/16 Bindend advies in de zaak van: A., wonende te Z., eiser, gemachtigde: mr. Th.F.M. Pothof tegen De Stichting B., gevestigd te IJ., verweerster, gemachtigde:

Nadere informatie

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl ECLI:NL:RBAMS:2015:3202 Instantie Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Vindplaatsen Uitspraak Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING PUUR VERZEKEREN OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS

ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING PUUR VERZEKEREN OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS ALGEMENE VOORWAARDEN ADVISERING PUUR VERZEKEREN OP HET TERREIN VAN RISK MANAGEMENT, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN EN ANDERE EMPLOYEE BENEFITS 1. ALGEMEEN. 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing

Nadere informatie

Samenvatting. 2. Overwegingen

Samenvatting. 2. Overwegingen Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-342 d.d. 17 december 2012 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de rechtbank Arnhem van 8 maart 2011, nummers AWB 10/2670 en 10/2672, in het geding tussen belanghebbende en

tegen de uitspraak van de rechtbank Arnhem van 8 maart 2011, nummers AWB 10/2670 en 10/2672, in het geding tussen belanghebbende en Uitspraak GERECHTSHOF ARNHEM Sector belastingrecht nummers 11/00311 en 11/00312 uitspraakdatum: 20 september 2011 Uitspraak van de derde meervoudige belastingkamer op het hoger beroep van X te Z (hierna:

Nadere informatie

Algemene voorwaarden: vernietigbaarheid

Algemene voorwaarden: vernietigbaarheid pag.: 1 van 5 Algemene voorwaarden: vernietigbaarheid Ook als algemene voorwaarden geldig zijn verklaard op een overeenkomst, kunnen ze onder bepaalde omstandigheden worden vernietigd. Dat wil zeggen dat

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK Kwaliteitsbeoordeling van de bomen op deze locatie Door T. Katerberg European Tree

Nadere informatie

Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22 november 2010

Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22 november 2010 Uitspraak GCHB 397-H90020 Zorgplicht hypotheekadviseur i.v.m. termijn financieringsvoorbehoud. 'eigen schuld' cliënt. Bekijk de uitspraak in eerste aanleg Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22

Nadere informatie

Meetinstructie. Geen informatie verstrekt over positie van medewerker van makelaarskantoor.

Meetinstructie. Geen informatie verstrekt over positie van medewerker van makelaarskantoor. Meetinstructie. Geen informatie verstrekt over positie van medewerker van makelaarskantoor. Klagers kopen een appartement dat volgens de verkoopbrochure een woonoppervlak heeft van 71 m². De opmeting van

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 117 d.d. 5 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 117 d.d. 5 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 117 d.d. 5 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting De auto van Consument is tijdens een aanrijding

Nadere informatie

VVT Europa B.V. Steenweg 73 A 4181 AK Waardenburg. ALGEMENE VOORWAARDEN Gasmeten VVT Europa B.V.

VVT Europa B.V. Steenweg 73 A 4181 AK Waardenburg. ALGEMENE VOORWAARDEN Gasmeten VVT Europa B.V. 1 ALGEMENE VOORWAARDEN Gasmeten definities In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: Gebruiker: Opdrachtgever: degene die de opdracht tot het verrichten van handelingen en werkzaamheden aan gebruiker

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein - Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Colofon Projectnaam

Nadere informatie

De gemeenteraad heeft mij verzocht de gemeenteraad in de bezwaarprocedure te vertegenwoordigen en hem waar nodig nader van advies te dienen.

De gemeenteraad heeft mij verzocht de gemeenteraad in de bezwaarprocedure te vertegenwoordigen en hem waar nodig nader van advies te dienen. PER FALK COURIER Aan de gemeenteraad van Boxmeer Postbus 450 5830 AL BOXMEER Nijmegen, 25 oktober 2006 Ons kenmerk : 20041655 TL/cb Inzake : Boxmeer/Windenergie Doorkiesnummer : 024-382 83 94 Direct faxnummer:

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie.

Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie. Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie. De huurster van een horecagelegenheid heeft een geschil met de verhuurder over de huursom. In dat kader wordt

Nadere informatie