Onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties. Kansen tot ontwikkeling?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties. Kansen tot ontwikkeling?"

Transcriptie

1 Onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties. Kansen tot ontwikkeling? Doctoraatproefschrift Evi Buelens, onderzoeksgroep Sport & Society, VUB Promotor: prof. dr. Marc Theeboom Co-promotoren: prof. dr. Kristine De Martelaer & prof. dr. Jikkemien Vertonghen Onderzoek mogelijk gemaakt door de steun van de Vlaamse Overheid in het kader van het Steunpunt Beleidsrelevant Onderzoek Sport. Doel In dit doctoraatsonderzoek werd onderzocht of jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties kunnen investeren in hun menselijk kapitaal wanneer zij vrijwilligerswerk opnemen in de sport en welke de onderliggende mechanismen zijn die deze ontwikkeling kunnen faciliteren. Waarop baseerden de onderzoekers zich om dit te onderzoeken? Vandaag wordt vastgesteld dat er in Vlaanderen en Europa een aanzienlijk aandeel jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties leven of hierin dreigen terecht te komen. In dit verband is er een toenemend geloof dat vrijwilligerswerk in de sport een onmiskenbaar potentieel heeft om het menselijk kapitaal te ontwikkelen van jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties en aldus tot een betere maatschappelijke situatie. In dit verband wordt onder andere zelfs gesteld dat ontwikkeling op het individuele niveau veranderingen zou kunnen teweegbrengen op een breder maatschappelijk niveau. Een belangrijke vaststelling gegeven het feit dat maatschappelijke instellingen gezien worden als de belangrijkste (re)produceerders en instandhouders van maatschappelijke kwetsbaarheid. Echter, omwille van verschillende uitsluitingmechanismen, hebben jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties minder kansen om hun menselijk kapitaal te ontwikkelen via formele structuren (nl. school en arbeidsmarkt) in vergelijking met hun minder V r i j w i l l i g e r s w e r k v o o r j o n g e r e n i n m a a t s c h a p p e l i j k k w e t s b a r e s i t u a t i e s Pagina 1

2 kwetsbare leeftijdsgenoten. Daarnaast worden ook non-formele en informele leersettings in toenemende mate bekeken als een middel om het menselijk kapitaal van jongeren te ontwikkelen. Daarbij is er dus een groot geloof dat vrijwilligerswerk in de sport een onmiskenbaar potentieel heeft om het menselijk kapitaal van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties te ontwikkelen. Echter, in dit verband onderscheiden we twee belangrijke uitdagingen. Ten eerste wordt een lagere betrokkenheid vastgesteld in de sportdeelname van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties, zowel als participant als vrijwilligers, in vergelijking met andere jongeren. Om tegemoet te komen aan deze eerste uitdaging implementeerde men alternatieve benaderingen en organisatievormen, zoals sport for development programs (SFD), sport voor ontwikkeling programma s. Ondanks dat er een groeiend aantal SFD programma s zijn die focussen op ontwikkeling van menselijk kapitaal, zijn er tezelfdertijd ook een toenemend aantal onderzoekers die pleiten voor de implementatie van kritische pedagogische principes in dergelijke programma s. De onderliggende veronderstelling is dat dit type van benadering jongeren kan versterken ( empoweren ), niet alleen om de bestaande maatschappelijke hiërarchie te begrijpen met haar machtsrelaties en sociale ongelijkheden, maar ook om kritisch deel te nemen aan de verandering van hun eigen positie binnen deze samenleving. Ten tweede ontbreekt het vandaag aan afdoend empirisch bewijs met betrekking tot het ontwikkelingspotentieel van vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren die leven in maatschappelijk kwetsbare situaties. Bijkomend is er weinig inzicht in de mechanismen waardoor vrijwilligerswerk in de sport verondersteld wordt om de ontwikkeling van menselijk kapitaal te faciliteren. Specifiek ontbreekt het aan inzicht in noodzakelijke (nl. het aantrekken en behouden van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties) en voldoende voorwaarden (werken met hen naar bredere ontwikkelingsuitkomsten). Onderzoeksvragen Gebaseerd op deze verschillende onderzoekslacunes formuleerden we twee onderzoeksvragen: (1) wat zijn noodzakelijke en voldoende voorwaarden om jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties actief te betrekken als vrijwilligers in sport settings en om ontwikkeling van menselijk kapitaal onder deze groep jongeren te faciliteren?; (2) wat zijn de waargenomen uitkomsten inzake menselijk kapitaal gerapporteerd door deze groep? Om meer inzicht te verwerven onderzocht deze doctoraatsstudie, aan de hand van verschillende kwalitatieve onderzoeksmethoden, drie sport contexten in Vlaanderen waar jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties op een regelmatige basis vrijwilligerswerk opnemen, namelijk jeugdwerk, buurtsport en sportclubs. V r i j w i l l i g e r s w e r k v o o r j o n g e r e n i n m a a t s c h a p p e l i j k k w e t s b a r e s i t u a t i e s Pagina 2

3 Antwoord op beide onderzoeksvragen Aan de hand van verschillende conclusies voorzien we aan antwoord op de eerste onderzoeksvraag (noodzakelijke en voldoende voorwaarden), namelijk: 1. Een veralgemening kan gemaakt worden van noodzakelijke en voldoende voorwaarden voor de verschillende praktijken binnen de onderzochte sport contexten. Voor de noodzakelijke voorwaarden is dit gerelateerd aan: Intrinsieke motivatie van jongeren Optimale toegankelijkheid Functioneren van club/programma Actieve betrokkenheid vrijwilligerswerk Professionele ondersteuning 2. Voor de voldoende voorwaarden relateerde dit voornamelijk aan het voorzien van mogelijkheden voor ervaringsleren, waarbij de centrale rol van een versterkende omgeving werd benadrukt. Drie subcategorieën werden hier gedefinieerd: Waarderen van jongeren via positieve bekrachtiging en herkenning Jongeren zich goed laten voelen en het gevoel creëren om ergens bij te horen Voorzien van gelijke kansen en evenwaardigheid in de relatie van jongeren met anderen (coaches, professionals of peers) Daarbij werd vastgesteld dat de verschillende voldoende voorwaarden (nl. mechanismen) onderliggend aan de verschillende subcategorieën intergerelateerd zijn. 3. Hoewel de geanalyseerde praktijken potentieel tonen om te werken rond voldoende voorwaarden, is het in de meeste gevallen al te veeleisend om tegemoet te komen aan noodzakelijke voorwaarden, laat staan om rond ontwikkeling te werken. De minderheid van de onderzochte praktijken die (in staat waren te) focussen op ontwikkeling en het invullen van voldoende voorwaarden op een systematische manier, steunden in zeer sterke mate op de specifieke kennis en expertise aanwezig binnen het jeugdwerk. Bijkomend illustreerde de studie dat praktijken die een kritisch pedagogische benadering hanteerden meer ontwikkelingsmogelijkheden voorzagen voor deelnemende jongeren. 4. Ondanks dat er een uitgesproken conceptueel verschil is, bestaat er een grijze zone tussen noodzakelijke en voldoende voorwaarden. In onze studie situeerden we de volgende condities binnen deze grijze zone: V r i j w i l l i g e r s w e r k v o o r j o n g e r e n i n m a a t s c h a p p e l i j k k w e t s b a r e s i t u a t i e s Pagina 3

4 Een veilig (fysiek, psychologisch en emotioneel), uitdagend, ondersteunend en familiaal klimaat ( tweede thuis ), waar jongeren zichzelf kunnen zijn, niet bang zijn om fouten te maken en waarbij ze ook de kans krijgen deze recht te zetten Frequente en regelmatige betrokkenheid in de setting Opbouwen van een vertrouwensband met coaches en peers Jongeren inspraak geven Noden van de jongeren respecteren en hen individuele aandacht geven. Met betrekking tot het waargenomen ontwikkelingspotentieel werd geconcludeerd dat wanneer aan noodzakelijke en voldoende voorwaarden wordt voldaan, jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties hun menselijk kapitaal kunnen ontwikkelen. Verschillende uitkomsten op persoonlijk (bv. meer initiatief en verantwoordelijkheid opnemen; mening uiten en opkomen voor zichzelf; toegenomen zelfreflectie en jongeren die bewust zijn van hun eigen capaciteiten en functioneren) en inter-persoonlijk niveau (bv. opnemen van sociale verantwoordelijkheid; de sportpraktijk naar zich toe trekken en mee ontwikkelen ondermeer door verantwoordelijkheid op te nemen en andere jongeren te motiveren om ook betrokken te worden; omgaan met feedback ) werden gerapporteerd door de jongeren en bevestigd door professionals. Verder haalden jongeren aan zich anders te gedragen in hun dagelijks leven ten gevolge van een gestegen zelfbewustzijn en verworven inzicht inzake hun eigen (inter-)persoonlijke competenties, gedrag en ontwikkeling. Ze gaven ondermeer aan veranderd te zijn in relatie tot: (1) het tonen van respect voor leerkrachten; (2) het meer actief en betrokken zijn op school; (3) het initiatief nemen en organiseren van activiteiten thuis of in familieverband; (4) het opnemen van verantwoordelijkheid in de buurt (bv. jeugdhuis, club). De nodige voorzichtigheid is echter geboden inzake deze stellingen met betrekking tot de werkelijke bijdrage van sport tot de geïdentificeerde uitkomsten van menselijk kapitaal. Sport ervaringen zijn immers maar een deel van de dagelijkse sociale praktijken van jongeren. Ten tweede bevestigde onze studie de grijze zone tussen non-formeel en informeel leren, alsook het ontastbare karakter van vele leeruitkomsten. Deze doctoraatsstudie illustreerde dat binnen een kritisch pedagogisch perspectief, jongeren tot op zekere hoogte aangemoedigd kunnen worden om kritisch deel te nemen aan de transformatie van (hun eigen ervaringen binnen) de maatschappij. Echter, het verbeteren van de kwetsbare situatie van jongeren is geen individuele verantwoordelijkheid en voor een meer radicale transformatie van hun positie zijn veranderingen op het institutioneel niveau nodig. V r i j w i l l i g e r s w e r k v o o r j o n g e r e n i n m a a t s c h a p p e l i j k k w e t s b a r e s i t u a t i e s Pagina 4

5 Uitleiding De vraag die zich stelt is wat de werkelijke bijdrage is van sport tot de ontwikkeling van het menselijk kapitaal van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties. Deze vraag wordt versterkt door bevindingen van onze studie dat de expertise inzake het invullen van voldoende voorwaarden in grote mate werd teruggevonden in het jeugdwerk. Wat is dus het potentieel van sport om vrijwilligerswerk te hanteren binnen een kritisch pedagogisch perspectief voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties? Bijkomend vragen we ons af of de sport sector dan best meer jeugdwerkgerelateerde strategieën incorporeert of dat jeugdwerk best gebruik maakt van sport als een activiteit waarin het haar specifieke benaderingen implementeert. Het valt nog te bekijken wat de meest haalbare richting is, gegeven het feit dat enerzijds de sport sector zich in grote mate beroept op (ongetrainde) vrijwilligers en het nastreven van sociale doelstellingen in se niet tot haar primaire doelstellingen behoort en anderzijds door onderzoekers wordt vastgesteld dat het jeugdwerk een beperkt bereik heeft van de target groep. Deze studie belicht in dit verband het potentieel van inspanningen tot samenwerking tussen de sport en jeugdwerk sector. Tot op heden verloopt de samenwerking tussen beide sectoren in Vlaanderen echter gefragmenteerd. In dit verband,suggereren we om na te denken over een nieuw soort van organisatievorm dewelke beide tradities combineert, namelijk sport sociaal werk. Verder suggereert de kijk van velen op sport als een activiteit om jongeren, ook deze in kwetsbare situaties, te bereiken en betrekken, dat sport niets meer is dan een hook. Het zal belangrijk zijn om na te denken over welke bijkomende voordelen gelinkt kunnen worden aan de betrokkenheid van jongeren in de sport. Tenslotte voorziet sport een goede setting waarin deelnemers, onder andere, kunnen leren door te doen, fouten kunnen maken en oplossen, en waar verantwoordelijkheid en actieve betrokkenheid makkelijker gegeven en bereikt kan worden dan in andere settings zoals school en de arbeidsmarkt. We concluderen hierboven dat binnen een kritisch perspectief, jongeren aangemoedigd kunnen worden om kritisch deel te nemen aan de verandering van hun eigen positie binnen de bredere maatschappelijke contexten (zonder daarbij voorbij te gaan aan de nood aan veranderingen binnen institutionele veranderingen). Zoals geïllustreerd in deze studie, kan sport een context bieden die veel jonge mensen aantrekt en daarbij kan dienen als een leeromgeving om competenties te ontwikkelen die nodig zijn om deze verandering te faciliteren en, op deze manier, meer dan een hook te zijn wanneer aan de juiste condities wordt voldaan. V r i j w i l l i g e r s w e r k v o o r j o n g e r e n i n m a a t s c h a p p e l i j k k w e t s b a r e s i t u a t i e s Pagina 5

Onderzoek naar het ontwikkelingspotentieel van vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties

Onderzoek naar het ontwikkelingspotentieel van vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties Onderzoek naar het ontwikkelingspotentieel van vrijwilligerswerk in de sport voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties Keynote Evi Buelens ledendag Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw Promotor:

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2 2 1.1. WAAROM DIT HANDBOEK? Internationale mobiliteit wordt steeds meer een absolute noodzaak op een arbeidsmarkt waar een sterke vraag heerst naar meer flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Een van de

Nadere informatie

ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT

ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT ETHISCH BEGELEIDEN VAN JEUGDSPORT Toelichting VUB (onderzoeks)luik Prof. Dr. Kristine De Martelaer Jens De Rycke 2 Inleiding Onze visie en doelstellingen Een te beperkt aanbod van ethische thema s in de

Nadere informatie

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap De KNVB gelooft in de maatschappelijke meerwaarde van voetbal. Voetbal brengt de samenleving in beweging. Zo n 300.000 vrijwilligers zijn in Nederland actief bij

Nadere informatie

Bevlogen aan het werk!

Bevlogen aan het werk! Bevlogen aan het werk! Werkplezier binnen de zorgsector Scholingsdag CNV Utrecht, 16 november 2010 Mark van de Grift, MSc Ons werk is veranderd Van Naar Fysieke arbeid Mentale en emotionele arbeid Extern

Nadere informatie

Visie op het leren van het jonge kind

Visie op het leren van het jonge kind ebook Visie op het leren van het jonge kind Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en leergierig, van meet af aan uit op sociale binding en op het verwerven van kennis en vaardigheden. In de motivatieliteratuur

Nadere informatie

Samenvatting / Dutch summary

Samenvatting / Dutch summary Samenvatting / Dutch summary De verantwoordelijkheid die mensen al dan niet nemen voor hun eigen leven is een centraal thema op dit moment, zowel binnen de politieke als de publieke discussie: we gaan

Nadere informatie

Lerende generaties op de werkvloer

Lerende generaties op de werkvloer Inspiratiesessie D Lerende generaties op de werkvloer Prof. dr Mien Segers Dr. Simon Beausaert Maike Gerken en Dominik Froehlich School of Business and Economics, Maastricht University Programma Introductie

Nadere informatie

Opdrachtsverklaring Missie - Visie

Opdrachtsverklaring Missie - Visie Opdrachtsverklaring Missie - Visie 1. Missie Sint-Lodewijk biedt aangepast onderwijs en/of begeleiding op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een motorische beperking. Ook het gezin en breder

Nadere informatie

CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships. Heidi Knipprath & Katleen De Rick

CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships. Heidi Knipprath & Katleen De Rick CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts and complex relationships Heidi Knipprath & Katleen De Rick CAREER COMPETENCES AND CAREER OUTCOMES A critical analysis of concepts

Nadere informatie

ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE

ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE Inleiding Onderzoek in Europa geeft aan dat personen met een beperking van alle leeftijden al zelf in contact zijn gekomen met technologie.

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging rlening De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede? een maatschappelijke uitdaging een uitdaging voor de hulpverlening: cijfers uit Antwerpen De opzet van het onderzoek hulpverleners Divers-sensitief

Nadere informatie

Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid

Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid vergadering C74 zittingsjaar 2014-2015 Woordelijk Verslag Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid van 8 januari 2015 10 Commissievergadering

Nadere informatie

1. Sportparticipatie en fysieke (in)activiteit van de Vlaamse bevolking: huidige situatie en seculaire trend (2003-2009) 25

1. Sportparticipatie en fysieke (in)activiteit van de Vlaamse bevolking: huidige situatie en seculaire trend (2003-2009) 25 Inhoud Inleiding Participatie in kaart 11 John Lievens en Hans Waege 1. Inleiding 11 2. Beleidscontext 11 3. Steunpunt Cultuur, Jeugd en Sport 12 4. Participatiesurvey 2009 12 5. Eerste resultaten 14 5.1

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

De vloeiende organisatie

De vloeiende organisatie De vloeiende organisatie Sociologische mijmeringen over social media Ben Caudron Social Media, sterren in het universum van Enterprise 2.0 verzameling van ondernemingsgerichte, webgebaseerde collaboratie-

Nadere informatie

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS 31/10/ 13 INTRODUCTIE Welkom! Vandaag gaan we gezamenlijk ervaringen delen over de vorige bijeenkomst. Jullie hebben in groepjes

Nadere informatie

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Sport werkt! Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Leer optimaal samenwerken, omgaan met stress en effectief communiceren Nederlands Instituut voor Vechtsport en Maatschappij

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID Inleiding De KBC-groep wil een onafhankelijke bank-verzekeraar zijn voor particulieren en kleine en middelgrote ondernemingen in geselecteerde Europese

Nadere informatie

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen Een frisse kijk op professionalisering Visie Internationalisering Comenius Individueel of collectief? Individueel = collectief Professionalisering Individueel collectief POP functioneringsgesprekken Oranisatiedoelen

Nadere informatie

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS De opbouw van het verhaal Gekleurde armoede Een maatschappelijke uitdaging Leefwereld: het leven zoals het is Gekleurde armoede en hulpverlening Het perspectief van de

Nadere informatie

Verklaring : Rechten en verantwoordelijkheden van ouders in het onderwijs Ouders en school bondgenoten in de opvoeding

Verklaring : Rechten en verantwoordelijkheden van ouders in het onderwijs Ouders en school bondgenoten in de opvoeding Verklaring : Rechten en verantwoordelijkheden van ouders in het onderwijs Ouders en school bondgenoten in de opvoeding Inleiding Ouders zijn de eerste opvoedingsverantwoordelijken van hun kinderen. In

Nadere informatie

SAMENVATTING EN CONCLUSIES

SAMENVATTING EN CONCLUSIES SAMENVATTING EN CONCLUSIES Aanleiding en vraagstelling De aanleiding van dit onderzoek is de doelstelling van het ministerie van Veiligheid en Justitie om het aantal vrijwilligers bij de Nationale Politie

Nadere informatie

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen This chapter is part of: Griffioen, D.M.E. (2013). Research in Higher Professional Education: A Staff Perspective. Chapter

Nadere informatie

ASKe-instrument. Instrument voor Autisme Specifieke Kwaliteitsevaluatie. Specifieke Evaluatiecriteria Scholen voor Buitengewoon Onderwijs

ASKe-instrument. Instrument voor Autisme Specifieke Kwaliteitsevaluatie. Specifieke Evaluatiecriteria Scholen voor Buitengewoon Onderwijs Vlaamse Vereniging Autisme Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Vakgroep Experimenteel-Klinische en Gezondheidspsychologie Onderzoeksgroep Ontwikkelingsstoornissen Henri Dunantlaan 2 9000

Nadere informatie

Nieuwsbrief onderzoek Jeugd, Zorg en Sport

Nieuwsbrief onderzoek Jeugd, Zorg en Sport Nieuwsbrief onderzoek Jeugd, Zorg en Sport April 2015 Het onderzoeksproject Jeugd, Zorg en Sport van Wageningen University, FlexusJeugdplein, Rotterdam Sportsupport, het Nederlands Instituut voor Sport

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Bouwsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Katrien Steenssens & Barbara Demeyer 24 maart 2009 Activering: wortels van het discours Sociale argumenten wegwerken sociale ongelijkheden

Nadere informatie

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL Jongeren hebben nood aan maatschappelijke en politieke vorming en zien hierin een rol weggelegd voor het onderwijs. De Vlaamse Jeugdraad geeft in

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Oktober 2005 Horeca Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners af

Nadere informatie

1 Aanbevolen artikel

1 Aanbevolen artikel Aanbevolen artikel: 25 november 2013 1 Aanbevolen artikel Ik kan het, ik kan het zélf, ik hoor erbij Over de basisingrediënten voor het (psychologisch) welzijn Een klassieke motivatietheorie toegelicht

Nadere informatie

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord.

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord. SAMENVATTING Introductie In dit proefschrift wordt volhoudtijd van mantelzorgers geïntroduceerd als een nieuw concept in de zorg voor mensen met dementie. De introductie in Hoofdstuk 1 wordt gestart met

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Kinderopvang: dienstencheques bieden geen garantie voor kwaliteitsvolle opvang

Kinderopvang: dienstencheques bieden geen garantie voor kwaliteitsvolle opvang ADVIESBRIEF Kinderopvang: dienstencheques bieden geen garantie voor kwaliteitsvolle opvang Brief aan: Minister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke

Nadere informatie

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g SWPBS: meer dan behaviorisme? Programma Welkom & intro: de kern Pedagogische kwaliteit: de opdracht & keuzes in de uitvoering Theoretische kaders De functie & kwaliteit van feedback Belonen/ erkennen/

Nadere informatie

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK OPDRACHTSVERKLARING SINT- LODEWIJK cliënt-organisatie-medew MISSIE SINT-LODEWIJK - biedt aangepast onderwijs

Nadere informatie

Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk

Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk Denktank beroepskrachten & vrijwilligers over de waarde van vrijwilligerswerk Rapport gebaseerd op de resultaten van een documentanalyse en enquête binnen de pedagogische civil society Hoe te verwijzen

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Financiële sector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

Jong Volwassenen. Een behoud voor de hockeysport. De samenvatting

Jong Volwassenen. Een behoud voor de hockeysport. De samenvatting Jong Volwassenen Een behoud voor de hockeysport De samenvatting Sophie Benus Universiteit Utrecht Faculteit : Bestuurs- en Organisatiewetenschappen Utrecht, 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Samenvatting (in Dutch)

Samenvatting (in Dutch) Summary Samenvatting (in Dutch) Motivatie is een veelgebruikte term, ook in het dagelijks leven. Iedereen heeft een bepaald beeld bij het concept motivatie, maar vaak loopt de perceptie hiervan uiteen.

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

1.2.1 VISIE, MISSIE EN KERNWAARDEN

1.2.1 VISIE, MISSIE EN KERNWAARDEN 1.2.1 VISIE, MISSIE EN KERNWAARDEN VISIE Een goede organisatie moet een basisfilosofie hebben. Die zal dan ook aan de basis liggen van wat er, en hoe, dat precies georganiseerd moet worden. Onze club heeft

Nadere informatie

INNOVATIE OF INTEGRATIE?

INNOVATIE OF INTEGRATIE? INNOVATIE OF INTEGRATIE? Integratie van zorg in Vlaanderen Steven Dhondt KU Leuven Hanneke Molema TNO Bert Vrijhoef VUB PROGRAMMA Tijd Thema Presentator 12.00-12.20u 12.20-13.45u Welkom en samenvatting

Nadere informatie

Visie Missie. De missie van onze stichting is de volgende: wie je morgen bent creëer je vandaag met de som van gisteren

Visie Missie. De missie van onze stichting is de volgende: wie je morgen bent creëer je vandaag met de som van gisteren Visie Missie De Jan Ligthartscholen van de Jan Ligthartgroep Tilburg hebben een duidelijk doel voor ogen: het onderwijs dusdanig inrichten dat het de basis vormt van het levenslang leren dat een mens doet.

Nadere informatie

Diversiteit in de zorg

Diversiteit in de zorg www.otiz.be Diversiteit in de zorg EXPO60+ 9 oktober 2015 Josephine Roos & Wim Sucaet www.otiz.be Overzicht Diversiteit in de zorg: - Diversiteit: Wat? Belang? - Zelfdeterminatietheorie als kapstok - Organisatiecultuur

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID ADVIES BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE INFORMATIE EN DE BEVORDERING VAN DE VLAAMSE PARTICIPATIE INZAKE DE EUROPESE R & D-PROGRAMMA S. VRWB-R/ADV- 15 16 november 1989.

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE MEE maakt meedoen mogelijk 10 maart 2016, Lerende Netwerken, sport en bewegen in de

Nadere informatie

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers

SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers SWVG zoekt wetenschappelijk medewerkers Ben je geboeid door wetenschappelijk onderzoek? Voel je je uitgedaagd om wetenschappelijk onderzoek te verrichten en de minister hiermee te ondersteunen bij het

Nadere informatie

Kwaliteitsvol. jeugdwerk. In vogelvlucht. Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad Brussel, 27 september 2016

Kwaliteitsvol. jeugdwerk. In vogelvlucht. Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad Brussel, 27 september 2016 Kwaliteitsvol jeugdwerk Startmoment traject Jeugdwerk in de Stad Brussel, 27 september 2016 In vogelvlucht Kwaliteitsvol jeugdwerk Toelichting bij de politieke discussie in de EU en het traject van de

Nadere informatie

ONDERZOEKSTEAM. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt: Prof. Dr. Andries de Grip (2 e promotor) Afdeling

ONDERZOEKSTEAM. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt: Prof. Dr. Andries de Grip (2 e promotor) Afdeling Bevordering van de arbeidsparticipatie van oudere werknemers: een prospectieve cohort studie naar de determinanten van (langer) doorwerken op oudere leeftijd ONDERZOEKSTEAM Capgroep Epidemiologie: Prof.

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Figuur 1 Model Operational Excellence

Figuur 1 Model Operational Excellence 1. Management samenvatting Ondanks de groeiende populariteit process redesign, is er maar weinig bekend over de strategieën die organisaties kunnen volgen om te bereiken. Een redesign strategie bevat de

Nadere informatie

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden Pedagogisch fundament handboek ikc leeuwarden pedagogisch fundament Inhoud Moreel kader IKC Leeuwarden Dit handboek is een hulpmiddel te komen tot een pedagogisch fundament voor een IKC s. Uitgangspunt

Nadere informatie

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Koen Hermans LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Centrum voor sociologisch onderzoek Professionele zorg in Vlaanderen is succesverhaal

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Niet familiale managers in het. familiebedrijf

Niet familiale managers in het. familiebedrijf Niet familiale was het bijzonder boeiend en actueel onderwerp van de 9de dag van het georganiseerd door IFB (Instituut voor het Familiebedrijf) en bezieler Prof. Jozef Lievens. Deze dag van het is dan

Nadere informatie

De (mogelijke) rol van LO in het stimuleren van fysieke activiteit

De (mogelijke) rol van LO in het stimuleren van fysieke activiteit De (mogelijke) rol van LO in het stimuleren van fysieke activiteit Een beknopt overzicht van studies Menno Slingerland Lars Borghouts Matthijs Hesselink Lichamelijke Opvoeding als aspirine? Claims voor

Nadere informatie

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning.

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning. Het Pedagogisch Klimaat Schooljaar 2007 / 2008 Wat is een pedagogisch klimaat? Als we praten over een pedagogisch klimaat binnen Breedwijs Zuid Berghuizen gaat het over de sfeer die de partners willen

Nadere informatie

Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring. Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen

Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring. Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen vandaag Zicht op de bouwstenen van een duurzame motivatie Nieuwe (chinese)

Nadere informatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie Format werkplan maatschappelijke organisatie Naam organisatie Jongerenvereniging KPJ Limburg 1. Activiteitnaam (en nummer) In Veilige Handen 2. Korte omschrijving De zorg voor een veilige omgeving is essentieel

Nadere informatie

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen ( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen Herman Siebens SOK - Beveren-Waas 10 / 12 / 2010 Er verandert heel wat meer met minder! toenemende druk richting autonomie openheid naar de maatschappelijke omgeving

Nadere informatie

Hoe krijg je verjonging van je bestuur?

Hoe krijg je verjonging van je bestuur? Hoe krijg je verjonging van je bestuur? Collegagroep vrijwilligersmanagement Vrijdag 18 september 2009 Project Koplopers gezocht Fase I: onderzoek en rondetafelgesprekken o.a. werving en behouden van nieuwe

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Onderzoek over de planning van de bedrijfsoverdracht uitgevoerd met de steun van Agentschap Ondernemen: Executive summary Prof. dr. Tensie Steijvers drs. Ine Umans Universiteit

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

KENNISMAKING. Motiveren kan je leren 23/01/2015. 5 manieren om te beïnvloeden. Wanneer Plaats Doelstelling. Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen

KENNISMAKING. Motiveren kan je leren 23/01/2015. 5 manieren om te beïnvloeden. Wanneer Plaats Doelstelling. Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen Motiveren kan je leren Marc Tack& NeleDe Laender KENNISMAKING 5 manieren om te beïnvloeden Wanneer Plaats Doelstelling Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen Modelling Permanent Gehele theater Gewenste

Nadere informatie

De invloed van inductie programma's op beginnende leraren

De invloed van inductie programma's op beginnende leraren De invloed van inductie programma's op beginnende leraren Op basis van door NWO gefinancierd wetenschappelijk onderzoek heeft Chantal Kessels, Universiteit Leiden in 2010 het proefschrift 'The influence

Nadere informatie

Identiteit van het jeugdwerk

Identiteit van het jeugdwerk Identiteit van het jeugdwerk Praktijknamiddag jongeren, vrije tijd en erfgoed 7 maart 2012 Bram Vermeiren Directeur Steunpunt Jeugd vzw Arenbergstraat 1D I 1000 Brussel T 02 551 13 50 I F 02 551 13 85

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS

UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS Basisschool Aquamarin te Bonaire School: Aquamarin Plaats: Jato Baco, Bonaire BRIN-nummer: 30KX Datum uitvoering onderzoek: 20 mei 2014 Datum

Nadere informatie

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland van Ervaren via Verbeteren naar Innoveren Houthem St. Gerlach 7 mei 2015 Koers Bouwen aan Limburgse vitaliteit (Verkenners Provincie Limburg)

Nadere informatie

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam Prof.dr. Anna Nieboer Presentatie Toelichting Even Buurten Integrale wijkaanpak in Rotterdam Gericht op de ondersteuning van zelfstandigwonende ouderen Onderdeel

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Brochure. Primair onderwijs. Brochure. Primair onderwijs

Brochure. Primair onderwijs. Brochure. Primair onderwijs Brochure Primair onderwijs Brochure Primair onderwijs Positive Action Positive Action is een programma waarmee kinderen ondersteund en uitgedaagd worden in het ontwikkelen van hun unieke talenten. Het

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Doe mee! 3 maart 2011

Doe mee! 3 maart 2011 Over ouderen en maatschappelijke participatie 3 maart 2011 Dominique Verté, Sarah Dury, Liesbeth De Donder, Tine Buffel, Nico De Witte In samenwerking met 2 Inleiding 3 1. Inleiding Doel De mate en de

Nadere informatie

Veranderen en Beïnvloeden. Koen Toye VSPW Kortrijk

Veranderen en Beïnvloeden. Koen Toye VSPW Kortrijk Veranderen en Beïnvloeden Koen Toye VSPW Kortrijk Veranderende maatschappij De organisatie als ding(vroeger) Sterke verdeling in hokjes Helder Stevige structuur Weinig flexibiliteit Sterke duidelijkheid

Nadere informatie

Wat vooraf ging Organisatoren van verschillende peertrajecten (onderwijs, jeugd en welzijn) delen behoeften

Wat vooraf ging Organisatoren van verschillende peertrajecten (onderwijs, jeugd en welzijn) delen behoeften Wat vooraf ging Organisatoren van verschillende peertrajecten (onderwijs, jeugd en welzijn) delen behoeften Vraag om erkenning competenties verworven buiten de schoolse context en erkennen mét kwaliteitsgarantie

Nadere informatie

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Sociaal kapitaal en gezondheid Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Inhoudstafel Sociaal kapitaal: definitie Sociaal kapitaal bij financieel kwetsbare welzijnszorggebruikers

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

Empowerment verhogen in de eerstelijn

Empowerment verhogen in de eerstelijn Empowerment verhogen in de eerstelijn 15 oktober 2016 Gijs Van Pottelbergh, huisarts en onderzoeker Voorzitter LMN Groot Leuven, Coordinator Zorgzaam Leuven 1 Empowerment Modewoord Complex onderwerp Vandaag

Nadere informatie

Ondanks de in 2014 massaal geuite ambitie en wens tot verandering van werkgever is maar een klein deel in 2015 overgestapt

Ondanks de in 2014 massaal geuite ambitie en wens tot verandering van werkgever is maar een klein deel in 2015 overgestapt Ondanks de in 2014 massaal geuite ambitie en wens tot verandering van werkgever is maar een klein deel in 2015 overgestapt In 2014 bleek 82% van de professionals open te staan voor een carrièrestap in

Nadere informatie