Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt"

Transcriptie

1 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel Fax Web: Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt van 2 december 2008 met betrekking tot de verplichtingen waaraan men moet voldoen bij de verkoop of levering in het Vlaams Gewest van ter plaatse uit hernieuwbare energiebronnen of kwalitatieve warmtekrachtkoppeling opgewekte elektriciteit (deze mededeling is opgeheven door mede )

2 Inhoudstafel INLEIDING... 3 MOGELIJKE SCENARIO S VOOR DE VERKOOP OF LEVERING VAN TER PLAATSE UIT HERNIEUWBARE ENERGIEBRONNEN OF WARMTEKRACHTKOPPELING OPGEWEKTE ELEKTRICITEIT VERKOOP VIA HET DISTRIBUTIENET AAN TRADERS OF LEVERANCIERS Situatieschets Aansluitingscontract of -reglement Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken Geen leveringsvergunning vereist LEVERING VIA HET DISTRIBUTIENET AAN ÉÉN OF MEERDERE EINDAFNEMERS Situatieschets Aansluitingscontract of -reglement Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken Leveringsvergunning vereist LEVERING VIA EEN ELEKTRISCHE LEIDING, DIE NIET BEHEERD WORDT DOOR EEN DOOR DE VREG AANGEWEZEN NETBEHEERDER, AAN ÉÉN ENKELE EINDAFNEMER Situatieschets Aansluitingscontract of reglement Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken Geen leveringsvergunning vereist Sociale openbaredienstverplichtingen van de netbeheerder Minimumsteun Recht op vrije leverancierskeuze LEVERING VIA EEN GEHEEL VAN ONDERLING VERBONDEN ELEKTRISCHE LEIDINGEN DIE NIET BEHEERD WORDEN DOOR EEN DOOR DE VREG AANGEWEZEN NETBEHEERDER, AAN MEERDERE EINDAFNEMERS Situatieschets Aansluitingscontract of -reglement Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken Leveringsvergunning in principe vereist Beheer van het private net Sociale openbaredienstverplichtingen Minimumsteun Recht op vrije leverancierskeuze BESLUIT Pagina 2 van 22

3 Inleiding In deze mededeling beschrijft de VREG de voorwaarden onder welke men, in de huidige stand van de energiewetgeving, kan overgaan tot de verkoop of de levering aan één of meerdere eindafnemers in het Vlaamse Gewest van ter plaatse uit hernieuwbare energiebronnen of warmtekrachtkoppeling opgewekte elektriciteit. De mededeling is niet van toepassing voor verkoop van elektriciteit via het transmissienet met een spanning van meer dan 70 kv. Daarover heeft de VREG immers geen bevoegdheid. In deze mededeling wordt verstaan onder: Groene stroom: elektriciteit afkomstig uit hernieuwbare energiebronnen Blauwe stroom: elektriciteit afkomstig uit kwalitatieve warmtekrachtkoppeling Eén eindafnemer: één enkel natuurlijk persoon of rechtspersoon 1 Vier mogelijke situaties worden onderscheiden en hieronder verder beschreven: 1. verkoop via het distributienet aan traders of leveranciers 2. levering via het distributienet aan één of meerdere eindafnemers 3. levering via een elektrische verbinding die niet beheerd wordt door een door de VREG aangewezen netbeheerder, aan één enkele eindafnemer 4. levering via een geheel van onderling verbonden elektrische leidingen die niet beheerd worden door een door de VREG aangewezen netbeheerder, aan meerdere eindafnemers Alle hieronder beschreven scenario s hebben betrekking op productie-installaties met een geïnstalleerd AC-vermogen van meer dan 10 kw. Voor productie-installaties met een AC-vermogen van minder dan 10 kw gelden dezelfde principes, met uitzondering van het toegangspunt EAN inj. Voor dergelijke productie-installaties gebeurt de uitwisseling van energie van de installatie naar het distributienet immers meestal met een compenserende ( terugdraaiende ) teller. In dat geval wordt de geïnjecteerde energie rechtstreeks in mindering gebracht van de verbruikte energie op hetzelfde toegangspunt. Los van de aandachtspunten die in deze mededeling worden toegelicht, moet bij aansluiting van een productie-installatie ook steeds voldaan worden aan de technische aansluitingsvoorschriften die de netbeheerders opstellen in uitvoering van artikel III van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ). Deze aansluitingsvoorschriften zijn bekend als het document C10/11 dat op de website van Synergrid, of op de website van de netbeheerders zelf, teruggevonden kan worden. 1 Het gemeenschappelijke verbruik van een appartementsgebouw (bv. energieverbruik liften, verlichting gemeenschappelijke delen, ) kan ook worden beschouwd als één eindafnemer, indien dit verbruik geregistreerd wordt op één teller, beheerd door de netbeheerder. Pagina 3 van 22

4 In de schematische voorstellingen die opgenomen zijn in deze mededeling worden onderstaande symbolen gebruikt. De lijnen en apparatuur die door een distributienetbeheerder worden beheerd, zijn steeds in blauw getekend. ~ Decentrale productie-installatie Meting van de energiestroom in de aangegeven richting Afzonderlijke meting van de energiestroom in de twee richtingen (injectie en afname) E Afname van elektriciteit door een eindafnemer P Afname van elektriciteit voor het eigen verbruik van de productie-installatie Figuur 1. Verklaring van de gebruikte symbolen Pagina 4 van 22

5 Mogelijke scenario s voor de verkoop of levering van ter plaatse uit hernieuwbare energiebronnen of warmtekrachtkoppeling opgewekte elektriciteit 1. Verkoop via het distributienet aan traders of leveranciers 1.1. Situatieschets De eerste mogelijke situatie bestaat erin dat de producent van groene of blauwe stroom de elektriciteit niet rechtstreeks verkoopt aan een eindafnemer, maar wel aan een leverancier of aan een trader. Uiteindelijk zal deze stroom door een leverancier geleverd worden aan één of meerdere eindafnemers, die aangesloten zijn op een distributie- of transmissienet en die zich niet noodzakelijk in de buurt van de productie-installatie bevinden. Schematisch gezien kan de koppeling van de productie-installatie met het distributienet in dit geval worden voorgesteld zoals in Figuur 2. Distributienet EAN afn EAN inj ~ P Figuur 2. Schematische voorstelling voor verkoop van elektriciteit, via het distributienet, aan traders of leveranciers 1.2. Aansluitingscontract of -reglement Per aansluiting wordt een aansluitingscontract gesloten door de netbeheerder en de aanvrager van de aansluiting (in casu de producent). Voor aansluitingen op laagspanning (< 1000 V) moet geen aansluitingscontract gesloten worden, maar is het aansluitingsreglement van de netbeheerder in kwestie van toepassing. Dit aansluitingsreglement is terug te vinden op de website van de netbeheerder. De noodzakelijke inhoud van het aansluitingscontract of reglement is opgenomen in Afdeling III.8.7 van Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ). Pagina 5 van 22

6 1.3. Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken In het algemeen gebeurt elke energie-uitwisseling tussen een netgebruiker (producent of eindafnemer) met het distributienet via een toegangspunt. Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) schrijft voor welke informatie een distributienetbeheerder voor elk toegangspunt moet bijhouden in het door hem beheerde toegangsregister. Bij één fysische aansluiting op het distributienet kunnen twee toegangspunten horen: één voor de energie-uitwisseling van de netgebruiker naar het distributienet (injectie), en één voor de energieuitwisseling van het distributienet naar de netgebruiker (afname). Voor elk toegangspunt dient er een netgebruiker bekend te zijn bij de netbeheerder. In casu zal de producent zowel netgebruiker zijn op het injectiepunt als op het afnamepunt. Toegangspunten worden geïdentificeerd aan de hand van een unieke EAN-code, dit is, in deze context, een 18-cijferige code die als uniek kenmerk geldt voor een toegangspunt tot het elektriciteitsdistributienet. Het toegangspunt voor injectie, EAN inj, moet, zoals alle toegangspunten, worden opgenomen in het toegangsregister van de distributienetbeheerder. De netgebruiker van dit toegangspunt (in dit geval de producent) is ervoor verantwoordelijk dat een toegangshouder wordt aangeduid voor dit toegangspunt. De distributienetbeheerder ziet erop toe dat dit gebeurt en weigert de toegang tot het net als geen toegangshouder wordt aangeduid 2. De toegangshouder kan ofwel de producent zelf zijn ofwel een door hem gecontracteerde leverancier met een leveringsvergunning. Voor wat betreft het distributienet van Elia op een spanning van 30 kv of meer, kan de toegangshouder ook een evenwichtsverantwoordelijke zijn die zelf niet optreedt als producent of leverancier 3. De toegangshouder sluit een toegangscontract met de distributienetbeheerder. De toegangshouder duidt op zijn beurt een evenwichtsverantwoordelijke aan. Als geen evenwichtsverantwoordelijke wordt aangeduid voor een toegangspunt, weigert de netbeheerder de toegang tot het net. De toegangshouder kan zelf evenwichtsverantwoordelijke worden door een evenwichtscontract met Elia af te sluiten. In dat geval wordt de toegangshouder een Access Responsible Party ( ARP ) bij Elia. Als alternatief kan hij een contract afsluiten met een andere ARP die al over een evenwichtscontract met Elia beschikt. De lijst van ARP s is beschikbaar op de website van Elia. De benodigde elektrische energie voor de voeding van de hulpvoorzieningen van de productieinstallatie zelf wordt meestal door de installatie zelf geleverd. Bij stilstand van de productie-installatie, of bij zeer lage productie, is het echter mogelijk dat deze energie via het distributienet moet worden geleverd. Daarom wordt ook steeds een apart toegangspunt, met bijhorende aparte meting en met een unieke EAN-code ( EAN afn ) gecreëerd voor de afname van elektriciteit van het distributienet. De netgebruiker van dit toegangspunt (in dit geval de producent) moet een elektriciteitsleverancier met een leveringsvergunning kiezen die voor de levering van elektriciteit op dit toegangspunt instaat. Deze leverancier wordt dan de toegangshouder voor het afnamepunt en duidt een evenwichtsverantwoordelijke aan voor het toegangspunt EAN afn. 2 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) 3 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Pagina 6 van 22

7 1.4. Geen leveringsvergunning vereist De producent moet in de hier beschreven situatie niet over een leveringsvergunning beschikken. Artikel 17 van het Elektriciteitsdecreet stelt dat een leveringsvergunning vereist is voor de levering van elektriciteit aan eindafnemers. In de hier beschreven situatie is echter geen sprake van levering aan eindafnemers. Het bedrijf dat de elektriciteit aankoopt moet wel over een leveringsvergunning beschikken als dat bedrijf de bedoeling heeft om de aangekochte elektriciteit te verkopen aan eindafnemers (= levering). Indien het de bedoeling is van dit bedrijf om de aangekochte elektriciteit door te verkopen aan een andere tussenpersoon (= trading) is geen leveringsvergunning vereist voor de aankoper van de opgewekte elektriciteit. Pagina 7 van 22

8 2. Levering via het distributienet aan één of meerdere eindafnemers 2.1. Situatieschets De tweede mogelijke situatie bestaat erin dat de producent van de groene of blauwe stroom de elektriciteit levert aan één of meerdere eindafnemers via het distributienet. De verbinding van de productie-installatie enerzijds, en de eindafnemers anderzijds, wordt schematisch voorgesteld in Figuur 3. Distributienet EAN afn EAN inj EAN afn,e1 EAN afn,e2 EAN afn,e3 ~ P E1 E3 E2 Figuur 3. Schematische voorstelling voor levering van de geproduceerde elektriciteit aan eindafnemers via het distributienet 2.2. Aansluitingscontract of -reglement Per aansluiting wordt een aansluitingscontract gesloten door de netbeheerder en de aanvrager van de aansluiting (in casu de producent voor de aansluiting van de productie-installatie en de diverse eindafnemers voor hun eigen aansluiting). Voor aansluitingen op laagspanning (< 1000 V) moet geen aansluitingscontract gesloten worden, maar is het aansluitingsreglement van de netbeheerder in kwestie van toepassing. Dit aansluitingsreglement is terug te vinden op de website van de netbeheerder. De noodzakelijke inhoud van het aansluitingscontract of reglement is opgenomen in Afdeling III.8.7 van Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken Net zoals in het eerste scenario is de productie-installatie hier aangesloten op het distributienet via een toegangspunt voor injectie (EAN inj ) en afname (EAN afn ). Voor beide moet een toegangshouder en een evenwichtsverantwoordelijke worden aangesteld. Hiervoor gelden dezelfde voorwaarden als in het eerste scenario. Pagina 8 van 22

9 Voor alle eindafnemers die aangesloten zijn op het distributienet bestaat steeds een toegangspunt met unieke EAN-code voor de registratie van de afname van elektriciteit van het net (EAN afn,e1, EAN afn,e2, EAN afn,e3...). Als de producent de geïnjecteerde stroom wil verkopen aan eindafnemers via het distributienet, moeten deze eindafnemers de producent kiezen als leverancier. De producent-leverancier wordt dan toegangshouder voor de toegangspunten van deze eindafnemers. Uiteraard kan elke eindafnemer steeds kiezen om zich vanaf een bepaald moment door een andere leverancier te laten beleveren, weliswaar rekening houdend met de contractuele verbintenissen opgenomen in het leveringscontract met zijn huidige leverancier. De producent-leverancier moet een toegangscontract afsluiten met de distributienetbeheerders in het gebied of de gebieden waar hij elektriciteit levert aan eindafnemers. Indien hij van plan is eindafnemers te beleveren die aangesloten zijn op een net met een spanning gelijk aan of meer dan 30 kv, zal ook een toegangscontract met Elia moeten worden gesloten. Zowel voor het toegangspunt voor injectie (EAN inj ) als alle toegangspunten voor afname (EAN afn ) door eindafnemers moet de toegangshouder (dus: de producent-leverancier) een evenwichtsverantwoordelijke aanduiden. In deze situatie doet het er technisch niet toe of de betrokken eindafnemers al dan niet in eenzelfde gebouw, wijk of bedrijventerrein gelegen zijn als de productie-installatie. Bij het gebruik van het distributienet voor het vervoer van elektriciteit van een productie-installatie tot bij eindafnemers geeft het Technisch Reglement duidelijk de voorwaarden weer, ongeacht of de eindafnemers al dan niet dicht bij de productie-installatie zijn gelegen, en dit om te voorkomen dat de stabiliteit van het net in het gevaar komt Leveringsvergunning vereist In de hier beschreven situatie moet de producent-leverancier over een leveringsvergunning beschikken. Artikel 17 van het Elektriciteitsdecreet stelt immers dat een leveringsvergunning vereist is voor de levering van elektriciteit aan eindafnemers via het distributienet. Pagina 9 van 22

10 3. Levering via een elektrische leiding, die niet beheerd wordt door een door de VREG aangewezen netbeheerder, aan één enkele eindafnemer 3.1. Situatieschets Algemeen De derde mogelijke situatie bestaat erin dat groene of blauwe stroom, die opgewekt wordt in een productie-installatie (of meerdere productie-installaties) 4 door de producent ervan geleverd wordt aan één eindafnemer, via een elektrische leiding die de productie-installatie verbindt met deze eindafnemer. Deze elektrische leiding wordt niet beheerd door een door de VREG aangewezen netbeheerder, en maakt dus fysisch geen deel uit van het distributienet. Deze leiding valt onder de definitie van directe lijn van het Elektriciteitsdecreet 5. De producent en de eindafnemer zijn twee juridisch gescheiden personen, zoniet is er geen sprake van levering van elektriciteit. In het kader van het energierecht is het irrelevant of de elektrische leiding op één of meerdere sites ligt en al dan niet openbaar domein kruist. Bij de aanleg van een dergelijke elektrische leiding geheel of gedeeltelijk op andermans terrein, moet natuurlijk wel steeds de toelating of een vergunning verkregen worden van de eigenaar of beheerder van deze grond of terrein. Het geheel van productie-installatie, elektrische leiding en eindafnemer mag slechts via één aansluiting met het distributienet verbonden worden, tenzij voorafgaand schriftelijk akkoord van de distributienetbeheerder verkregen werd. Het is in principe ook mogelijk dat de elektrische leiding geen enkele verbinding of aansluiting heeft met het distributienet (eilandwerking), maar deze situatie doet zich in de praktijk zelden voor. Welke situaties zijn denkbaar? Het gaat meestal om de volgende situatie: een eindafnemer is aangesloten op het distributienet. Dicht bij de eindafnemer (al of niet op dezelfde site) is een elektriciteitsproductie-installatie gelegen, zoals bijvoorbeeld een windmolen op een industrieterrein, een warmtekrachtinstallatie in een tuinbouwserre of een zonnepaneel op het dak van een gebouw. Tussen deze productie-installatie en de eindafnemer is een elektrische leiding gelegen, waarlangs de opgewekte elektriciteit kan worden afgenomen door de eindafnemer. 4 Bijvoorbeeld een geheel van een aantal zonnepanelen. 5 In artikel 2, 3, van het Elektriciteitsdecreet wordt directe lijn gedefineerd als: elke elektrische leiding met een nominale spanning gelijk aan of lager dan 70 kv die fysisch geen deel uitmaakt van het distributienet. Directe lijn in de zin van het Elektriciteitsdecreet is dus ruimer dan de elektrische leiding waarvan sprake in deze mededeling, in die zin dat directe lijn in de zin van het Elektriciteitsdecreet ook betrekking kan hebben op grijze stroom. Pagina 10 van 22

11 Schematische voorstelling Schematisch wordt deze situatie voorgesteld in Figuur 4. Distributienet EAN afn, EAN inj private elektrische leiding SUBEAN verbr SUBEAN prod PRIVE afn ~ P E Figuur 4. Levering aan één eindafnemer via een private elektrische leiding Aparte productiemeting door de distributienetbeheerder De distributienetbeheerder is verplicht om een bijkomende meter te plaatsen voor de meting van de (netto) door de productie-installatie geproduceerde elektriciteit 6. Deze meting wordt ook gebruikt voor de bepaling van het aantal toe te kennen groenestroom- of warmtekrachtcertificaten. Door sommige distributienetbeheerders wordt deze productiemeter geïdentificeerd aan de hand van een subeancode (eventueel met nog aparte subean-code voor het eigenverbruik van de installatie), dit is een eveneens 18-cijferig kenteken dat echter niet verwijst naar een toegangspunt tot het distributienet. De (eventuele) meting van de hoeveelheid elektriciteit die de eindafnemer afneemt via de private elektrische leiding (PRIVE afn ) wordt niet opgevolgd door de distributienetbeheerder. De producent en de eindafnemer kunnen zelf overeenkomen hoe deze meting zal uitgevoerd worden of hoe de geleverde elektriciteit zal vergoed worden (forfaitair, via meting, of als onderdeel van een breder dienstverleningspakket; zie punt 4.4) Aansluitingscontract of reglement Per aansluiting wordt een aansluitingscontract gesloten door de netbeheerder en de aanvrager van de aansluiting. Dit aansluitingscontract bevat onder meer bepalingen over aansprakelijkheden van de netbeheerder en de aangeslotene, bijvoorbeeld: 6 Artikel V 2.4.2, 2 van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Pagina 11 van 22

12 aansprakelijkheden van de netbeheerder tegenover de aangeslotene, bij schade in het geval van stroomonderbrekingen waarvoor de netbeheerder aansprakelijk gesteld kan worden; aansprakelijkheden van de aangeslotene tegenover de netbeheerder, ingeval van storingen in het distributienet die veroorzaakt worden door een incident in de installatie van de aangeslotene en waarbij de van toepassing zijnde technische voorschriften niet werden nageleefd. In casu kan het aansluitingscontract gesloten worden door de producent of door de eindafnemer. Dit moet in onderling overleg tussen beide partijen afgesproken worden. De aangeslotene die het aansluitingscontract sluit met de netbeheerder staat in voor de naleving van rechten en plichten tegenover de distributienetbeheerder, en dit met betrekking tot de gehele installatie die met het distributienet verbonden is. De onderlinge afspraken en aansprakelijkheden tussen de aangeslotene die het aansluitingscontract sluit en de andere netgebruiker, worden bij voorkeur bepaald in een apart contract. Het is aangewezen dat dergelijk contract ook de onderlinge afspraken voorziet in het geval de toegang tot het distributienet geweigerd wordt (dit is: de aansluiting onderbroken wordt) door de distributienetbeheerder. De onderbreking van de aansluiting treft immers beide toegangspunten en bijgevolg ook alle netgebruikers die gebruik maken van deze aansluiting. Dit terwijl de reden waarom de distributienetbeheerder de aansluiting moet onderbreken te wijten kan zijn aan een fout door één netgebruiker, bijvoorbeeld wanneer de netgebruiker, die geregistreerd is op één van de toegangspunten die horen bij de aansluiting (EAN afn of EAN inj ), niet beschikt over een toegangshouder of evenwichtsverantwoordelijke voor dat toegangspunt. Voor aansluitingen op laagspanning (< 1000 V) moet geen aansluitingscontract gesloten worden, maar is een aansluitingsreglement van toepassing. Verdere bepalingen over de noodzakelijke inhoud van het aansluitingscontract of reglement worden gegeven in Afdeling III.8.7 van Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken De private elektrische leiding is aangesloten op het distributienet via een toegangspunt voor injectie (EAN inj ) en een toegangspunt voor afname (EAN afn ). Voor de toegangspunten EAN afn en EAN inj moet zoals steeds een toegangshouder en een evenwichtsverantwoordelijke aangeduid zijn door de netgebruiker van het toegangspunt. Het toegangspunt EAN inj registreert de geïnjecteerde stroom, dit is het aandeel van de geproduceerde stroom die het verbruik van de op de private elektrische leiding aangesloten eindafnemer overstijgt, en dus in het net wordt geïnjecteerd. De netgebruiker op het injectiepunt (EAN inj ) is in casu de producent. Hij is ervoor verantwoordelijk dat een toegangshouder wordt aangeduid voor dit toegangspunt. De distributienetbeheerder ziet erop toe dat dit gebeurt en weigert de toegang tot het net als geen toegangshouder wordt aangeduid 7. Zoals in 1.3. reeds werd toegelicht kan de toegangshouder ofwel de producent zelf zijn ofwel een door hem gecontracteerde leverancier met een leveringsvergunning. Voor wat betreft het distributienet van Elia op een spanning van 30 kv of meer, kan de toegangshouder ook een evenwichtsverantwoordelijke zijn die zelf niet optreedt als producent of leverancier 8. De toegangshouder sluit een toegangscontract 7 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) 8 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Pagina 12 van 22

13 met de distributienetbeheerder. De toegangshouder duidt op zijn beurt een evenwichtsverantwoordelijke aan voor het injectiepunt. Het toegangspunt EAN afn registreert de van het net afgenomen stroom. Als de op de private elektrische leiding aangesloten eindafnemer meer elektriciteit verbruikt dan wat de productieinstallatie produceert, wordt het tekort geleverd via het distributienet, door een leverancier met een leveringsvergunning die hiertoe een leveringscontract heeft gesloten met de netgebruiker van het afnamepunt. Voor wat het afnamepunt (EAN afn ) betreft, kan in het toegangsregister van de netbeheerder ofwel de producent ofwel de eindafnemer vermeld staan als netgebruiker. De leverancier met een leveringsvergunning die zich bij de netbeheerder aanmeldt als toegangshouder van het afnamepunt zal aan de netbeheerder melden met welke netgebruiker (producent of eindafnemer) hij een leveringscontract heeft gesloten voor de levering van elektriciteit via het betrokken afnamepunt. Deze persoon zal dan in het toegangsregister vermeld staan als netgebruiker op het afnamepunt. Indien de producent een leveringsvergunning heeft kan hij zichzelf aanmelden zowel als netgebruiker als als toegangshouder voor het toegangspunt EAN afn Geen leveringsvergunning vereist De VREG vereist niet dat de producent van de elektriciteit, opgewekt in de productie-installatie, over een leveringsvergunning beschikt om deze elektriciteit te leveren aan één enkele eindafnemer. Ook niet indien die producent verschillende productie-installaties heeft en vanuit elke productie-installatie telkens maximaal één eindafnemer belevert Sociale openbaredienstverplichtingen van de netbeheerder Indien de elektrische leiding die de eindafnemer verbindt met een productie-installatie in eilandbedrijf werkt en bijgevolg geen verbinding heeft met het distributienet, kan de eindafnemer geen beroep doen op de sociale openbaredienstverplichtingen die aan de netbeheerder zijn opgelegd (o.a. gratis kwh, levering door de netbeheerder na opzegging van het leveringscontract door de leverancier omwille van wanbetaling, plaatsing van een budgetmeter, bescherming bij afsluiting) 9. Indien de elektrische leiding wel met het distributienet is verbonden, zal de netbeheerder de sociale openbaredienstverplichtingen naleven die hem zijn opgelegd ten aanzien van de netgebruiker op het afnamepunt, zoals vermeld in zijn toegangsregister. Indien de eindafnemer in het toegangsregister van de netbeheerder bekend staat als de netgebruiker op het afnamepunt en ook onder de definitie van huishoudelijke eindafnemer, zoals opgenomen in artikel 2, 25, van het Elektriciteitsdecreet 10 valt, zal de eindafnemer kunnen genieten van de openbaredienstverplichtingen die aan de netbeheerder zijn opgelegd. 9 Opgelet: deze situatie is dus niet de situatie die schematisch is voorgesteld in figuur Artikel 2, 25 Elektriciteitsdecreet: huishoudelijke eindafnemer: elke natuurlijke persoon die elektriciteit afneemt om te voorzien in zijn behoeften of die van de personen die samen met hem in de woning in kwestie gedomicilieerd zijn. Vanaf 1 januari 2009 wordt deze definitie: elke natuurlijke persoon aangesloten op het distributienet op een spanning gelijk aan volt of minder die elektriciteit afneemt om te voorzien in zijn behoeften of die van de personen die samen met hem in de woning in kwestie gedomicilieerd zijn, behoudens in het geval dat het leveringscontract voor de levering van elektriciteit op het afnamepunt in kwestie werd gesloten door een onderneming, zoals bedoeld in artikel 2, 3, van de wet van 16 januari 2003 tot oprichting van een kruispuntbank voor ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen door een onderneming. Pagina 13 van 22

14 Indien de producent in het toegangsregister van de netbeheerder bekend staat als de netgebruiker op het afnamepunt (doordat hij een leveringscontract heeft afgesloten met een leverancier met een leveringsvergunning voor de afname van elektriciteit op het afnamepunt of zelf een leveringsvergunning heeft), zal de eindafnemer niet kunnen genieten van de sociale openbaredienstverplichtingen die aan de netbeheerder zijn opgelegd. In dergelijk geval geniet de eindafnemer dus niet van enkele belangrijke rechten die hij wel zou genieten indien hij voor de afname op het toegangpunt EAN afn het leveringscontract zou hebben gesloten met een leverancier die over een leveringsvergunning beschikt. De producent dient de eindafnemer (vooral indien het een huishoudelijke eindafnemer betreft) vooraf te verwittigen van de mogelijke nadelen die kunnen voortvloeien uit de keuze om het aan de producent over te laten om een leverancier met een leveringsvergunning te zoeken voor de afname op het afnamepunt Minimumsteun De artikelen 25ter en 25quater van het Elektriciteitsdecreet leggen de verplichting op aan de distributienetbeheerders om een minimumsteun toe te kennen voor de productie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen en kwalitatieve warmtekrachtinstallaties, die is opgewekt in installaties aangesloten op hun net, voorzover de producent zelf daarom verzoekt. De productie-installatie, zoals bedoeld in voorliggend scenario en schematisch voorgesteld in figuur 4, dient te worden beschouwd als zijnde aangesloten op het net van de betrokken distributienetbeheerder Recht op vrije leverancierskeuze Een van de basisprincipes in de vrijgemaakte elektriciteitsmarkt is het recht op vrije leverancierskeuze. Een recent arrest van het Europees Hof van Justitie 11 stelt dat een eindafnemer aangesloten op een private leiding ook recht heeft op vrije leverancierskeuze. Uitgaande van het recht op vrije leverancierskeuze zou de eindafnemer het leveringscontract dat hij met de producent heeft afgesloten voor de afname van elektriciteit geproduceerd door diens productie-installatie, aangesloten op de private elektrische leiding, kunnen opzeggen en overstappen naar een andere leverancier, bijvoorbeeld omdat hij de prijzen die hij aangerekend krijgt door de producent te hoog vindt. Hoe dit recht in praktijk moet worden gewaarborgd op een private elektrische leiding waarop een productie-installatie is aangesloten is evenwel niet duidelijk gemaakt in het arrest. Zonder technische maatregelen kan de eindafnemer fysiek en administratief gezien enkel van elektriciteit voorzien worden door de producent/leverancier of leverancier van de producent die elektriciteit injecteert op de private elektrische leiding waarop de eindafnemer is aangesloten. Indien er technische maatregelen genomen worden om te voorkomen dat de eindafnemer verder fysiek elektriciteit kan afnemen van de productie-installatie via de private leiding, door de verbinding tussen de productie-installatie en de eindafnemer te verbreken en indien ofwel de productieinstallatie, ofwel de eindafnemer een nieuwe, aparte aansluiting op het distributienet bekomt, kan de eindafnemer wel overstappen naar een leverancier van zijn keuze. 11 Arrest Hof van Justitie dd. 22 mei 2008, zaak C-439/06, waarin erop gewezen wordt dat het recht van toegang door derden tot het distributiesysteem voor elektriciteit gewaarborgd moet worden. Dit wil zeggen dat leveranciers vrije toegang moeten hebben tot het distributiesysteem, en private leidingen zijn ook distributiesystemen voor elektriciteit. Deze vrije toegang van derden tot het distributiesysteem dient de vrije klantenbelevering van aanbieders enerzijds en de vrije leverancierskeuze van de consument anderzijds. Pagina 14 van 22

15 De betrokken (potentiële) eindafnemer moet voorafgaandelijk duidelijk door de beheerder van de elektrische leiding die niet tot het distributienet behoort (meestal de producent), op de hoogte gesteld worden van de moeilijkheden die ervaren kunnen worden met betrekking tot de uitoefening van het recht op de vrije leverancierskeuze. Bovendien kunnen ook best afspraken gemaakt worden over de situatie die kan ontstaan bij opzegging van het leveringscontract met de producent door de eindafnemer (met name inzake de aanrekening van kosten voor de verbreking van de verbinding tussen eindafnemer en productie-installatie en de aansluiting van de productie-installatie of eindafnemer op het distributienet). Pagina 15 van 22

16 4. Levering via een geheel van onderling verbonden elektrische leidingen die niet beheerd worden door een door de VREG aangewezen netbeheerder, aan meerdere eindafnemers 4.1. Situatieschets De vierde mogelijke situatie bestaat erin dat groene of blauwe stroom, die opgewekt wordt in een productie-installatie (of meerdere productie-installaties) 12 door de producent ervan geleverd wordt aan meerdere eindafnemers, via een elektrische leiding of een geheel van elektrische leidingen die de productie-installatie verbindt met deze eindafnemers. Deze elektrische leiding of geheel van elektrische leidingen wordt niet beheerd door een door de VREG aangewezen netbeheerder, en maakt dus fysisch geen deel uit van het distributienet. De levering van elektriciteit aan meerdere eindafnemers via een geheel van private elektrische leidingen gebeurt momenteel al in een aantal historisch gegroeide situaties. Er bestaat momenteel geen specifieke Vlaamse regelgeving die het netbeheer, de levering en de afname in deze situaties regelt. De VREG pleit voor een duidelijk wettelijk kader terzake. Indien deze private leidingen volledig gelegen zijn op privaat domein lijkt de geschetste leveringssituatie in ieder geval toegestaan. Welke situaties zijn denkbaar? Volgende situaties zijn denkbaar: de levering van elektriciteit, opgewekt door zonnepanelen, gelegen op het dak van een gebouw, aan de huurders/eigenaars van appartementen in dat gebouw, waarbij de elektriciteit opgewekt door de zonnepanelen via een binneninstallatie wordt vervoerd tot bij de betrokken eindafnemers. de levering van elektriciteit, opgewekt in een decentrale productie-installatie (bijvoorbeeld een windturbine), aan diverse eindafnemers waarbij de opgewekte elektriciteit via een geheel van private elektrische leidingen wordt vervoerd tot bij deze eindafnemers. Het geheel van private elektrische leidingen mag slechts via één aansluiting met het distributienet verbonden worden, tenzij voorafgaand schriftelijk akkoord van de distributienetbeheerder 13. Bij deze aansluiting kunnen wel twee toegangspunten horen: één voor injectie en één voor afname. Het zou eventueel mogelijk zijn dat een privaat net geen enkele verbinding heeft met het distributienet (eilandwerking), doch deze situatie doet zich in praktijk zelden voor. 13 Bijvoorbeeld geheel van een aantal zonnepanelen. 13 Artikel III van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Pagina 16 van 22

17 Schematische voorstelling Schematisch wordt deze situatie voorgesteld in Figuur 5. Distributienet EAN afn EAN inj Privaat net SUBEAN prod PRIVE afn,e1 PRIVE afn,e2 PRIVE afn,e3 ~ P E1 E2 E3 Figuur 5. Levering van elektriciteit aan eindafnemers via een geheel van private elektrische leidingen 4.2. Aansluitingscontract of -reglement Per aansluiting op het distributienet wordt een aansluitingscontract gesloten door de netbeheerder en de aanvrager van de aansluiting. In casu zal het aansluitingscontract gesloten worden door de beheerder van de private leiding. Wellicht zal dit de producent zijn, doch dit moet in onderling overleg tussen alle partijen aangesloten op het geheel van private elektrische leidingen afgesproken worden. Net als in het derde scenario staat de persoon die het aansluitingscontract sluit met de netbeheerder in voor de naleving van rechten en plichten tegenover de distributienetbeheerder, en dit met betrekking tot het geheel van private elektrische leidingen dat met het distributienet verbonden is. De onderlinge afspraken en aansprakelijkheden tussen de netgebruiker die het aansluitingscontract sluit en andere aangeslotenen op het geheel van de private elektrische leidingen, worden bij voorkeur bepaald in een apart contract. Het is aangewezen dat dergelijk contract ook de onderlinge afspraken voorziet in het geval de toegang tot het distributienet geweigerd wordt (dit is: de aansluiting onderbroken wordt) door de distributienetbeheerder. De onderbreking van de aansluiting treft immers beide toegangspunten en bijgevolg ook alle personen die gebruik maken van deze aansluiting. Dit terwijl de reden waarom de distributienetbeheerder de aansluiting moet onderbreken te wijten kan zijn aan een fout door één netgebruiker, bijvoorbeeld wanneer de netgebruiker, die geregistreerd is op één van de toegangspunten die horen bij de aansluiting (EAN afn of EAN inj ), niet beschikt over een toegangshouder of evenwichtsverantwoordelijke voor dat toegangspunt. Voor aansluitingen op laagspanning (< 1000 V) moet geen aansluitingscontract gesloten worden, maar is een aansluitingsreglement van toepassing. Verdere bepalingen over de noodzakelijke inhoud Pagina 17 van 22

18 van het aansluitingscontract of reglement worden gegeven in Afdeling III.8.7 van Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Toegangspunten, toegangshouders en evenwichtsverantwoordelijken De private elektrische leiding is aangesloten op het distributienet via een toegangspunt voor injectie (EAN inj ) en een toegangspunt voor afname (EAN afn ). Voor de toegangspunten EAN afn en EAN inj moet zoals steeds een toegangshouder en evenwichtsverantwoordelijke aangeduid zijn door de netgebruiker van het toegangspunt. In casu gaan we ervan uit dat de producent degene is die in het toegangsregister van de netbeheerder geregistreerd is als netgebruiker zowel op het toegangspunt EAN afn als EAN inj. Het toegangspunt EAN inj registreert de geïnjecteerde stroom, dit is het aandeel van de geproduceerde stroom die het verbruik van alle op de private elektrische leidingen aangesloten eindafnemers overstijgt, en dus in het net wordt geïnjecteerd. De netgebruiker op het injectiepunt (EAN inj ) is ervoor verantwoordelijk dat een toegangshouder wordt aangeduid voor dit toegangspunt. De distributienetbeheerder ziet erop toe dat dit gebeurt en weigert de toegang tot het net als geen toegangshouder wordt aangeduid 14. Zoals in 1.3. reeds werd toegelicht kan de toegangshouder ofwel de producent zelf zijn ofwel een door hem gecontracteerde leverancier met een leveringsvergunning. Voor wat betreft het distributienet van Elia op een spanning van 30 kv of meer, kan de toegangshouder ook een evenwichtsverantwoordelijke zijn die zelf niet optreedt als producent of leverancier 15. De toegangshouder sluit een toegangscontract met de distributienetbeheerder. De toegangshouder duidt op zijn beurt een evenwichtsverantwoordelijke aan voor het injectiepunt. Het toegangspunt EAN afn registreert de van het net afgenomen stroom. Als de op de private elektrische leidingen aangesloten eindafnemers meer elektriciteit verbruiken dan wat de productieinstallatie produceert, wordt het tekort geleverd via het distributienet, door een vergunde leverancier, die door de toegangshouder van het toegangspunt EAN afn gekozen wordt. De toegangshouder van het toegangspunt EAN afn zal meestal de producent zijn. We behandelen dan ook enkel deze casus. Indien de producent een leveringsvergunning heeft kan hij zichzelf aanmelden zowel als netgebruiker als als toegangshouder voor het toegangspunt EAN afn. De toegangshouder van het toegangspunt EAN afn duidt op zijn beurt een evenwichtsverantwoordelijke aan voor het afnamepunt Leveringsvergunning in principe vereist Voor de levering van stroom aan meerdere eindafnemers is een leveringsvergunning vereist. Indien de levering van elektriciteit aan deze eindafnemers gebeurt als een ondergeschikt onderdeel van een breder dienstverleningspakket vereist de VREG evenwel geen leveringsvergunning. Een breder dienstverleningspakket is een geheel van diensten waarvan de levering van stroom slechts een ondergeschikt deel uitmaakt. De volgende niet-exhaustieve lijst bevat enkele mogelijke situaties: verhuur van een winkel in een winkelcomplex verhuur van een vakantiehuis in een vakantiepark verhuur van een studentenkamer 14 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) 15 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) Pagina 18 van 22

19 Indien er geen sprake is van een breder dienstverleningspakket, maar het wel gaat om de levering van blauwe of groene stroom aan diverse wooneenheden via een geheel van private elektrische leidingen en deze leidingen dateren van vóór 1 juli vereist de VREG geen leveringsvergunning Beheer van het private net De meting van het elektriciteitsverbruik dat de eindafnemers afnemen via het geheel van private elektrische leidingen (PRIVE afn,e1, PRIVE afn,e2, PRIVE afn,e3,...) wordt niet opgevolgd door de distributienetbeheerder. De aanrekening van de verbruikte elektriciteit van de eindafnemers kan ofwel forfaitair, ofwel via meteropname van de verbruikmeters die op de private leidingen worden geplaatst, gebeuren. Dit wordt contractueel afgesproken tussen de beheerder van de private leidingen (meestal de producent) en de eindafnemers. Indien er gewerkt wordt met meters, wordt eveneens tussen deze partijen contractueel afgesproken wie deze meters moet plaatsen, herstellen en aflezen. Deze meters zullen immers niet door de lokale distributienetbeheerder worden geplaatst en/of afgelezen, aangezien het hier een net betreft dat niet tot zijn distributienet behoort. Er zullen ook duidelijke afspraken gemaakt moeten worden tussen alle partijen aangesloten op de private leidingen over wie herstellingen, verzwaringen, van het net zal uitvoeren en op wiens kosten dit zal gebeuren Sociale openbaredienstverplichtingen Indien het geheel van de elektrische leidingen in eilandbedrijf werkt en bijgevolg geen verbinding heeft met het distributienet, kunnen de eindafnemers geen beroep doen op de sociale openbaredienstverplichtingen die aan de netbeheerder zijn opgelegd. Indien het net bestaande uit de private elektrische leidingen wel met het distributienet is verbonden, zal de netbeheerder de sociale openbaredienstverplichtingen naleven die hem zijn opgelegd ten aanzien van de netgebruiker op het afnamepunt, zoals vermeld in zijn toegangsregister. Dit zal in casu de producent zijn. Hierdoor zullen de eindafnemers aangesloten op het private net niet kunnen genieten van de sociale openbaredienstverplichtingen die aan de netbeheerder zijn opgelegd. Er rijzen in dit kader bovendien ook een aantal andere problemen: Wat indien een eindafnemer zijn facturen aan de producent/leverancier niet betaalt? Overname van de levering door de netbeheerder (al of niet via een budgetmeter) is uitgesloten, aangezien de eindafnemer niet (rechtstreeks) is aangesloten op zijn distributienet. Ook de tussenkomst van de lokale adviescommissie bij eventuele dreiging tot afsluiting is niet evident indien het gaat om een afsluiting van een eindafnemer op een privaat net. 16 Artikel V van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit van 1 juli 2002 stelde immers Een gebouw dat nieuw aangesloten wordt op het distributienet en dat bestemd is als woning voor natuurlijke personen, dient uitgerust te zijn met een individuele meetinrichting per woongelegenheid, behalve indien het gebouw verhuurd wordt aan studenten.. Sinds 1 juli 2002 dient elke wooneenheid bijgevolg over een aparte meter, beheerd door de distributienetbeheerder, te beschikken en mogen deze situaties zich bijgevolg niet meer voordoen. Pagina 19 van 22

20 De huidige Vlaamse energiewetgeving omschrijft enkel in welke situaties een distributienetbeheerder mag overgaan tot afsluiting van huishoudelijke eindafnemers op zijn distributienet, maar dit geldt niet voor de beheerder van de private elektrische leidingen. Er is geen regelgeving betreffende afsluiting op een privaat net. Bijgevolg zou de beheerder van het private net eindafnemers die hun energiefacturen niet betalen, zonder problemen kunnen afsluiten. Contractueel worden hierover best duidelijke afspraken gemaakt tussen de producent/leverancier, de beheerder van het private net en de eindafnemers. Bovendien bestaat ook het risico dat de toegangshouder voor de toegangspunten EAN afn en EAN inj (wat meestal de producent zal zijn) zelf zijn financiële verplichtingen ten opzichte van netbeheerder of leverancier niet nakomt, bijvoorbeeld bij een faillissement. In dat geval heeft de distributienetbeheerder in principe het recht om de verbinding van het private net met het distributienet te onderbreken 17. Dan komen alle eindafnemers op dit private net zonder stroom te zitten, tenzij de productie-installatie in het private net nog kan aangesproken worden en technisch in staat zou zijn om in eilandbedrijf te werken en het private net nog van de vereiste hoeveelheid stroom te voorzien. Dit is, bijvoorbeeld voor zonnepanelen, meestal niet op elk tijdstip het geval. Bovendien moet, voor productie-installaties die technisch in staat zijn om om te schakelen van netgekoppeld bedrijf naar eilandbedrijf, extra aandacht gegeven worden aan veiligheidsaspecten. Dit moet in nauw overleg met de distributienetbeheerder gebeuren. Huishoudelijke eindafnemers aangesloten op een private net kunnen ook geen rechtstreeks beroep doen op het recht op de jaarlijkse toekenning van een gratis hoeveelheid elektriciteit en de ononderbroken toevoer van elektriciteit (minimale levering van 10 ampère elektriciteit), opgenomen in het Elektriciteitsdecreet, Aardgasdecreet en de bijhorende besluiten. De eindafnemers moeten van dit ontbreken van hun recht op de sociale openbaredienstverplichtingen en rechten van huishoudelijke eindafnemers best schriftelijk op de hoogte gesteld worden, en eventuele onderlinge afspraken tussen de producent en de eindafnemers worden bij voorkeur bepaald in een apart contract Minimumsteun De artikelen 25ter en 25quater van het Elektriciteitsdecreet leggen de verplichting op aan de distributienetbeheerders om een minimumsteun toe te kennen voor de productie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen en kwalitatieve warmtekrachtinstallaties, die is opgewekt in installaties aangesloten op hun net, voorzover de producent zelf daarom verzoekt. De productie-installatie, zoals bedoeld in voorliggend scenario en schematisch voorgesteld in figuur 5, dient te worden beschouwd als zijnde aangesloten op het net van de betrokken distributienetbeheerder Recht op vrije leverancierskeuze Een van de basisprincipes in de vrijgemaakte elektriciteitsmarkt is het recht op vrije leverancierskeuze. Een recent arrest van het Europees Hof van Justitie 18 stelt dat de eindeindafnemers aangesloten op een private leiding of privaat netwerk ook recht hebben op vrije leverancierskeuze. 17 Artikel IV van het Technisch Reglement Distributie Elektriciteit (versie ) 18 Arrest Hof van Justitie dd. 22 mei 2008, zaak C-439/06, waarin erop gewezen wordt dat het recht van toegang door derden tot het distributiesysteem voor elektriciteit gewaarborgd moet worden. Dit wil zeggen dat leveranciers vrije toegang moeten hebben tot het distributiesysteem, en private leidingen zijn ook distributiesystemen voor elektriciteit. Deze vrije toegang van derden tot het distributiesysteem dient de vrije klantenbelevering van aanbieders enerzijds en de vrije leverancierskeuze van de consument anderzijds. Pagina 20 van 22

21 Uitgaande van het recht op vrije leverancierskeuze zou in casu iedere eindafnemer het leveringscontract dat hij met de producent heeft afgesloten voor de afname van elektriciteit geproduceerd door diens productie-installatie, aangesloten op de private elektrische leiding, kunnen opzeggen en overstappen naar een andere leverancier, bijvoorbeeld omdat hij de prijzen die hij aangerekend krijgt door de producent te hoog vindt. Hoe dit recht in praktijk moet worden gewaarborgd op een private leiding of privaat netwerk waarop een productie-installatie is aangesloten is evenwel niet duidelijk gemaakt in het arrest. Zonder technische maatregelen kan de eindafnemer fysiek en administratief gezien enkel van elektriciteit voorzien worden door de producent/leverancier (of de leverancier van de producent die elektriciteit injecteert op het private netwerk waarop de eindafnemer is aangesloten). Indien er technische maatregelen genomen worden om te voorkomen dat de eindafnemer verder fysiek elektriciteit kan afnemen van de productie-installatie via het private netwerk, door de verbinding tussen het privaat net en de eindafnemer te verbreken en door een aparte aansluiting op het distributienet te bekomen, kan de eindafnemer wel overstappen naar een leverancier van zijn keuze. De betrokken (potentiële) eindafnemer wordt best voorafgaandelijk duidelijk door de beheerder van het private netwerk (meestal de producent) op de hoogte gesteld van de moeilijkheden die ervaren kunnen worden met betrekking tot de uitoefening van het recht op de vrije leverancierskeuze. Bovendien kunnen ook best afspraken gemaakt worden over de situatie die kan ontstaan bij opzegging van het leveringscontract met de producent door de eindafnemer (met name inzake de aanrekening van kosten voor de verbreking van de verbinding tussen eindafnemer en productieinstallatie en de aansluiting van de eindafnemer op het distributienet). Pagina 21 van 22

22 Besluit Deze mededeling beschrijft een aantal scenario s voor de wijze waarop groene of blauwe stroom van decentrale productie-eenheden aan eindafnemers kan geleverd worden, met telkens de noodzakelijke aandachtspunten die per scenario in acht genomen moeten worden. Uit de bespreking van het derde en vierde scenario blijkt dat er in deze scenario s een aantal belangrijke aandachtspunten bestaan voor de eindafnemers aangesloten op deze private leidingen: De onderbreking van de aansluiting van een private leiding of een privaat netwerk op het distributie treft beide toegangspunten (injectie en afname) en bijgevolg ook alle personen die gebruik maken van deze aansluiting. Dit terwijl de reden waarom de distributienetbeheerder de aansluiting moet onderbreken te wijten kan zijn aan een fout door één netgebruiker, bijvoorbeeld wanneer de producent niet meer beschikt over een toegangshouder of evenwichtsverantwoordelijke. De huishoudelijke eindafnemer aangesloten op een private elektrische leiding of een geheel van private elektrische leidingen zal vaak geen beroep kunnen doen op de openbaredienstverplichtingen die opgelegd zijn aan de netbeheerder. Zonder technische aanpassingen kan ook het recht op vrije leverancierskeuze van deze eindafnemer niet uitgeoefend worden (bij opzegging van het leveringscontract van de eindafnemer met de producent aangesloten op de private elektrische leiding of het geheel van private elektrische leidingen). De betrokken eindafnemer moet zich hiervan voldoende bewust zijn, en moet er in zijn eigen belang zelf op toezien dat er op voorhand duidelijke schriftelijke afspraken worden gemaakt, met alle betrokken partijen, voor alle gebeurtenissen die zich zouden kunnen voordoen. De VREG pleit voor een duidelijk wettelijk kader voor de levering van elektriciteit aan meerdere eindafnemers via een geheel van private elektrische leidingen. Er bestaat momenteel geen specifieke Vlaamse regelgeving die het netbeheer, de levering en de afname in deze situaties regelt. Pagina 22 van 22

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING. Stuk 1124 (2006-2007) Nr. 4. Zitting 2006-2007. 23 mei 2007 3087 OPE

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING. Stuk 1124 (2006-2007) Nr. 4. Zitting 2006-2007. 23 mei 2007 3087 OPE Zitting 2006-2007 23 mei 2007 ONTWERP VAN DECREET tot wijziging van het decreet van 20 december 1996 tot regeling van het recht op minimumlevering van elektriciteit, gas en water, wat betreft elektriciteit

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN

HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Opschrift Decreet houdende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Datum 17.07.2000 HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN ART. 1. Dit decreet regelt een gewestaangelegenheid. ART. 2. In dit decreet wordt verstaan

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP VLAAMSE OVERHEID

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP VLAAMSE OVERHEID GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP N. 2007 2996 VLAAMSE OVERHEID [C 2007/36057] 25 MEI 2007. Decreet tot wijziging van het decreet van 20 december 1996 tot regeling van het recht op

Nadere informatie

Veelgestelde vragen prosumententarief

Veelgestelde vragen prosumententarief Veelgestelde vragen prosumententarief 1. Waarom wordt een prosumentarief aangerekend? Het prosumententarief is nieuw en was niet bekend toen u uw investering deed. Er bestaat echter geen enkel algemeen

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op stuk ingediend op 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) Ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de omzetting van de Richtlijn van de Europese

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de aansprakelijkheid van netbeheerders

Ontwerp van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de aansprakelijkheid van netbeheerders stuk ingediend op 2291 (2013-2014) Nr. 3 18 december 2013 (2013-2014) Ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de aansprakelijkheid van netbeheerders Tekst

Nadere informatie

2. Welke sancties zijn mogelijk bij deze verschillende vormen van energiefraude?

2. Welke sancties zijn mogelijk bij deze verschillende vormen van energiefraude? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 403 van TINNE ROMBOUTS datum: 16 september 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Elektriciteitsproductie

Nadere informatie

Netkoppeling van decentrale productie

Netkoppeling van decentrale productie Netkoppeling van decentrale productie Infosessie land- en tuinbouwsector 8 juni 2007 Guido Claes Netkoppeling? 2 Wettelijke voorschriften netkoppeling Uitvoeringsbesluit hernieuwbare energie: o.a. de meting

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Het prosumententarief Veelgestelde vragen

Het prosumententarief Veelgestelde vragen Het prosumententarief Veelgestelde vragen De Vlaamse energieregulator VREG heeft op 18 december 2014 nieuwe distributienettarieven goedgekeurd. Daarbij hoort ook het prosumententarief. Dat is een aanvullend

Nadere informatie

Brussel, 17 september 2008 080917 aanvullend advies energiedecreet. Advies

Brussel, 17 september 2008 080917 aanvullend advies energiedecreet. Advies Brussel, 17 september 2008 080917 aanvullend advies energiedecreet Advies Aanvullend advies bij het SERV-advies van 10 september 2008 over het voorontwerp van decreet houdende algemene bepalingen betreffende

Nadere informatie

Hoe vlot GSC ontvangen?

Hoe vlot GSC ontvangen? Hoe vlot GSC ontvangen? Studienamiddagen Nieuws over de zon oktober 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Hoe vlot GSC ontvangen? 4 stappen: Keuringen Aanmelden bij de VREG Aanmelden

Nadere informatie

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Toegang Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Wanneer een netgebruiker die aangesloten is op het Elia-net beheerder wordt van een

Nadere informatie

Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit

Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit 1. Inleiding Conform artikel 4.2.1. van het Energiedecreet is de VREG gehouden om, na consultatie

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 29 mei 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel-

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel- Aansluiting De aansluiting op het Elia-net: een proces in verschillende stappen Sommige spelers op de Belgische elektriciteitsmarkt (producenten en industriële grootverbruikers) kunnen een aansluiting

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 april 2007 1 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

(zie artikels 8, 11 en 20)

(zie artikels 8, 11 en 20) Bijlage 3ter: Aanduiding en/of wijziging van de duur van de aanduiding van de Toegangsverantwoordelijken belast met de afname of de injectie en aanduiding van de overeenkomstige energieleverancier (zie

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 17 juli 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 17 juli 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties

Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties C1/117 06.2006 2 C1/117-06.2006 Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties (= Afnamepunt) 3 C1/117-06.2006 Inleiding -Toepassingsgebied : Deze schema

Nadere informatie

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014 Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract Elia Users Group 05/06/2014 Wijzigingen ARP-contract (1/2) 1. Definities Hernemen producten SDR en SGR zoals ze momenteel bestaan Mogelijke

Nadere informatie

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts VREG Doe de V-test en bespaar op uw energiefactuur. VREG Fanny Schoevaerts 8 oktober 2015 Agenda

Nadere informatie

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen.

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Energie op uw oude en nieuwe adres: hoe regelt u het correct? MET HANDIG ENERGIEVERHUISFORMULIER GAAT U BINNENKORT VERHUIZEN? Denk er dan aan om uw elektriciteits-

Nadere informatie

Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving

Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving Smart Grid School, 9 oktober 2013 Wouter Geldhof (advocaat en partner PG energierecht Stibbe, Ugent) 10/8/2013 8:22:00 AM Agenda I. Europese definitie II.

Nadere informatie

TER CONSULTATIE. Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van xxx

TER CONSULTATIE. Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van xxx Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni 2011

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 maart 2005

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 maart 2005 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Beslissing

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Energie in de Noorderkempen 29/05/2010 Thierry Van Craenenbroeck Directeur netbeheer Vlaamse Reguleringsinstantie voor

Nadere informatie

van 13 augustus 2009

van 13 augustus 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 9 december 2009

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 9 december 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW

VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW VEELGESTELDE VRAGEN ZONNEPANELEN 10 KW VRAGEN OVER ZONNEPANELEN MET EEN VERMOGEN 10 KW...3 1. ALGEMENE INFO OVER ZONNEPANELEN...3 1. Hoeveel kosten zonnepanelen?...3 2. Welke steun wordt verleend aan PV-installaties?...3

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

http://www.emis.vito.be Belgisch Staatsblad dd 03-06-2014

http://www.emis.vito.be Belgisch Staatsblad dd 03-06-2014 VLAAMSE OVERHEID [C 2014/35570] 9 MEI 2014. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de instanties bevoegd voor de behandeling van de dossiers

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

Schadevergoeding bij stroompanne

Schadevergoeding bij stroompanne Schadevergoeding bij stroompanne Vooraf: actoren elektriciteitsmarkt Distributienetbeheerder instaan voor goede en veilige werking van het elektriciteitsnet transport van energie op vraag van de leverancier

Nadere informatie

houdende diverse bepalingen inzake energie

houdende diverse bepalingen inzake energie stuk ingediend op 2031 (2012-2013) Nr. 4 19 juni 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie Tekst aangenomen door de plenaire vergadering Stukken in het dossier: 2031

Nadere informatie

van 18 september 2012

van 18 september 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2004 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.ibgebim.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE AARDGASLEVERANCIERS

Nadere informatie

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 )

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) 1 Voorwoord De Users Group is een overlegorgaan dat door Elia als beheerder van het Belgische hoogspanningsnet

Nadere informatie

Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen

Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen uitgavedatum 21-01-2014 eigendomsvoorbehoud Infrax Reglement voor de netkoppeling van fotovoltaïsche cellen Inhoud Lijst met afkortingen 3 Algemeen 4 1 PV-installatie

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 januari 2006

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 24 januari 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Beslissing

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 21 oktober 2014

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 21 oktober 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Teruglevering Duurzame Elektriciteit door Producenten in België

Algemene voorwaarden Teruglevering Duurzame Elektriciteit door Producenten in België Algemene voorwaarden Teruglevering Duurzame Elektriciteit door Producenten in België Artikel 1. Definities Voor zover niet anders vermeld, gelden in deze algemene voorwaarden de volgende definities: Aansluiting

Nadere informatie

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1 WOORD VOORAF........................................................... v HET FEDERALE ENERGIERECHT IN 2009: Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen Tom Schoors en Didier Pacquée...........................................

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Teruglevering Elektriciteit door Producenten in België

Algemene voorwaarden Teruglevering Elektriciteit door Producenten in België Algemene voorwaarden Teruglevering Elektriciteit door Producenten in België Artikel 1. Definities Voor zover niet anders vermeld, gelden in deze algemene voorwaarden de volgende definities: Aansluiting

Nadere informatie

APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT PRIVE

APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT PRIVE 1 Goedgekeurd door Sectorcomité Noord Sibelgas op 28.02.2012 APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT PRIVE ARTIKEL 1 ALGEMEENHEDEN Onderhavig reglement legt de modaliteiten vast met betrekking

Nadere informatie

van 17 februari 2009

van 17 februari 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni gewijzigd op 2 augustus 2012 en 24 oktober 2012

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 28 juni gewijzigd op 2 augustus 2012 en 24 oktober 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Voorstel van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de milieuvriendelijke energieproductie

Voorstel van decreet. houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de milieuvriendelijke energieproductie stuk ingediend op 1639 (2011-2012) Nr. 10 6 juli 2012 (2011-2012) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Robrecht Bothuyne, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Sonja Claes en de heren

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

Aanvraag van groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit offshore windenergie

Aanvraag van groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit offshore windenergie Aanvraag van groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit offshore windenergie Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Cfr. Koninklijk besluit d.d. 16 juli 2002 betreffende de instelling

Nadere informatie

Forfaitaire verbruiken. Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting

Forfaitaire verbruiken. Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting C3/2 Forfaitaire verbruiken Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting C3/2 Versie 2009.04 1/6 1. Algemeenheden en toepassingsdomein Dit document stelt de regels vast inzake de elektriciteitsafname

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Rapport van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juni 2004

Rapport van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juni 2004 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Rapport

Nadere informatie

Technisch Reglement. Distributie Elektriciteit. Vlaams Gewest

Technisch Reglement. Distributie Elektriciteit. Vlaams Gewest Vlaamse Regulator van de Elektriciteitsen Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20, bus 19 B-1000 Brussel e-mail: info@vreg.be web: www.vreg.be Gratis tel.: 1700 fax: +32 2 553 13 50 Technisch

Nadere informatie

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

Aansluitingscontract Aardgas Middendruk (> 300 m³(n)/h)

Aansluitingscontract Aardgas Middendruk (> 300 m³(n)/h) Aansluitingscontract Aardgas Middendruk (> 300 m³(n)/h) «EANnr» Tussen «Naam_klant» Maatschappelijke zetel: «Maatschappelijke_zetel» te «Gemeente_Maatschappelijke_zetel» Ondernemingsnummer: «Ondernemings_nummer»

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2014

Mededeling van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

Tabel 1: Federale bijdrage

Tabel 1: Federale bijdrage TOESLAGEN Deze toeslagen zijn geldig vanaf 01 januari 2010. 1 Federale bijdrage In toepassing van het Koninklijk Besluit van 27 maart 2009 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 24 maart 2003, wordt

Nadere informatie

SOCIALE APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN AARDGAS

SOCIALE APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN AARDGAS Goedgekeurd door Sectorcomité Noord Sibelgas op 28.02.2012 SOCIALE APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN AARDGAS ARTIKEL 1 ALGEMEENHEDEN Onderhavig reglement legt de modaliteiten vast met betrekking tot

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Aansluitingscontract Aardgas Middendruk met aansluitingscapaciteit > 300 m³(n)/h

Aansluitingscontract Aardgas Middendruk met aansluitingscapaciteit > 300 m³(n)/h BIJLAGE bij nota commentaar Aansluitingscontract Aardgas Middendruk met aansluitingscapaciteit > 00 m³(n)/h «EAN Afname» «EAN Injectie» Tussen «Naam_Distributienetgebruiker» Maatschappelijke zetel: «Maatschappelijke_zetel_van_de_netgebruik»

Nadere informatie

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009 Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Géry Vanlommel 30 maart 2009 Taken distributienetbeheerder takenpakket van DNB s niet langer beperken tot louter doorvoeren van elektriciteit

Nadere informatie

Contract voor rechtstreekse aansluiting op het laagspanningsdistributienet

Contract voor rechtstreekse aansluiting op het laagspanningsdistributienet Contract voor rechtstreekse aansluiting op het laagspanningsdistributienet (versie van mei 2016) Referentie van het contract Tussen GLN-code EAN-GSRN-code Afname EAN-GSRN-code Injectie Maatschappelijke

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteitsen Gasmarkt

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteitsen Gasmarkt Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en de Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Vrije keuze van elektriciteit & gas?

Vrije keuze van elektriciteit & gas? Vrije keuze van elektriciteit & gas? Thematische informatiebrochure. Inhoud/Lay-out : Gemeentelijke informatiedienst, tel. 059/33.91.94, fax 059/33.00.36 e-mail : infodienst@bredene.be Voorwoord O p 1

Nadere informatie

APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT PRIVE

APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT PRIVE Goedgekeurd door Raden van Bestuur Gaselwest 25.09.2009, IMEA 29.09.2009, Imewo 25.09.2009, Intergem 24.09.2009, Iveka 29.09.2009, Iverlek 28.09.2009. APPARTEMENTSGEBOUWEN EN WOONCOMPLEXEN ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

VOORSTEL (C)060928-CDC-567

VOORSTEL (C)060928-CDC-567 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS VOORSTEL

Nadere informatie

Samenstelling energiefactuur

Samenstelling energiefactuur Samenstelling energiefactuur Persoonsgegevens en EAN-codes In de onderstaande afbeelding zie je het voorblad van een voorbeeld factuur/afrekening van Electrabel. De pijl verwijst naar de plek van je contactgegevens:

Nadere informatie

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 20,

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 20, Vlaamse Regering Voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering met betrekking tot de sociale openbaredienstverplichtingen in de vrijgemaakte elektriciteits- en aardgasmarkt DE VLAAMSE REGERING, Gelet

Nadere informatie

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT E VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT Bij elektriciteitshandel is er steeds kans op onevenwicht tussen injectie en afname van het net. Iedere ARP, of evenwichtsverantwoordelijke, moet de stroomafname

Nadere informatie

Wat leren de sociale statistieken ons over energiearmoede?

Wat leren de sociale statistieken ons over energiearmoede? Wat leren de sociale statistieken ons over energiearmoede? 26 november 2010 Katrien Gielis Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Agenda Wettelijke basis voor indiening statistieken

Nadere informatie

Het HOF VAN BEROEP, zitting houdend te ANTWERPEN, ACHTSTE KAMER, recht doende in burgerlijke zaken, heeft volgend arrest gewezen:

Het HOF VAN BEROEP, zitting houdend te ANTWERPEN, ACHTSTE KAMER, recht doende in burgerlijke zaken, heeft volgend arrest gewezen: Nummer: Rep. nr.: 2008/ Zitting van: 5 NOVEMBER 2008 Het HOF VAN BEROEP, zitting houdend te ANTWERPEN, ACHTSTE KAMER, recht doende in burgerlijke zaken, heeft volgend arrest gewezen: Inzake : 2008/RK/117

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN TARIEVEN 2012-2015 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN De tarifaire condities voor het gebruik van het net en voor de ondersteunende diensten, bepaald door de beslissing van

Nadere informatie

OPDRACHTHOUDENDE VERENIGING / INTERCOMMUNALE IMEWO

OPDRACHTHOUDENDE VERENIGING / INTERCOMMUNALE IMEWO OPDRACHTHOUDENDE VERENIGING / INTERCOMMUNALE IMEWO REGLEMENT BETREFFENDE DE AANSLUITINGEN OP HET DISTRIBUTIENET LAAGSPANNING U n < 1 kv VOOR AFNAME EN INJECTIE VAN ELEKTRISCHE ENERGIE Goedgekeurd door

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Levering Elektriciteit aan grootzakelijke Afnemers in België

Algemene voorwaarden Levering Elektriciteit aan grootzakelijke Afnemers in België Algemene voorwaarden Levering Elektriciteit aan grootzakelijke Afnemers in België Artikel 1. Definities Voor zover niet anders vermeld, gelden in deze algemene voorwaarden de volgende definities: Aansluiting

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2015

Advies van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2015 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Technisch Reglement. Distributie Elektriciteit. Vlaams Gewest. Versie 04.12.2009

Technisch Reglement. Distributie Elektriciteit. Vlaams Gewest. Versie 04.12.2009 Technisch Reglement Distributie Elektriciteit 2009 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20, bus 19 B-1000 Brussel e-mail: info@vreg.be

Nadere informatie

PRIVE-VERKAVELING AARDGAS

PRIVE-VERKAVELING AARDGAS Goedgekeurd door Raden van Bestuur Gaselwest 23.03.2012, IMEA 20.03.2012, Imewo 23.03.2012, Intergem 22.03.2012, Iveka 20.03.2012, Iverlek 19.03.2012 en door Sectorcomité Noord Sibelgas 28.02.2012 PRIVE-VERKAVELING

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 814 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (implementatie van richtlijnen en verordeningen op het gebied van elektriciteit

Nadere informatie

Energiecontracten vergelijken? Doe de V-test. vtest.be

Energiecontracten vergelijken? Doe de V-test. vtest.be Energiecontracten vergelijken? Doe de V-test vtest.be 1 Op zoek naar een goedkoper energiecontract? Elektriciteit en aardgas zijn duur. Waarop moet u letten als u een energiecontract kiest? Misschien bent

Nadere informatie

Technisch Reglement voor de Distributie van Elektriciteit in het Vlaamse Gewest

Technisch Reglement voor de Distributie van Elektriciteit in het Vlaamse Gewest Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie