De Autoriteit Persoonsgegevens en de Meldplicht datalekken. Alex Commandeur 18 mei 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Autoriteit Persoonsgegevens en de Meldplicht datalekken. Alex Commandeur 18 mei 2016"

Transcriptie

1 De Autoriteit Persoonsgegevens en de Meldplicht datalekken Alex Commandeur 18 mei 2016

2 Inhoud Autoriteit Persoonsgegevens Meldplicht datalekken: Wat is een datalek? Wanneer melden? Stand van zaken Autoriteit Persoonsgegevens 2

3 Autoriteit Persoonsgegevens Toezichthouder en wetgevingsadviseur College bescherming persoonsgegevens > Autoriteit Persoonsgegevens Prioriteringscriteria Mix van instrumentenlast onder dwangsom - handhavingscommunicatie Internationale samenwerking met Europese toezichthouders (onder meer Artikel 29 Werkgroep) en wereldwijd (conferenties, GPEN, bilaterale contacten) Autoriteit Persoonsgegevens 3

4 Meldplicht datalekken: Wat is een datalek? Beveiligingsincident Er heeft zich een beveiligingsincident voorgedaan Datalek Het incident heeft betrekking op persoonsgegevens De gegevens zijn verloren gegaan, of onrechtmatige verwerking is niet redelijkerwijs uit te sluiten Autoriteit Persoonsgegevens 4

5 Wanneer melden aan de Autoriteit Persoonsgegevens? Zijn er persoonsgegevens van gevoelige aard gelekt? Leiden de aard en omvang van de inbreuk tot (een aanzienlijke kans op) ernstige nadelige gevolgen? Er is geen sprake van (een aanzienlijke kans op) ernstige nadelige gevolgen voor de bescherming van persoonsgegevens. U hoeft het datalek niet te melden aan het CBP. Er is sprake van (een aanzienlijke kans op) ernstige nadelige gevolgen voor de bescherming van persoonsgegevens. U moet het datalek melden aan het CBP. Autoriteit Persoonsgegevens 5

6 Wanneer melden aan betrokkenen? U moet het datalek melden aan het CBP op grond van de meldplicht datalekken uit de Wbp. Valt het informeren van de betrokkene onder mijn zorgplicht als financiële onderneming? De verplichting uit de Wbp om de betrokkene te informeren is niet van toepassing. Het informeren van de betrokkenen valt onder uw zorgplicht als financiële onderneming. Bieden de technische beschermingsmaatregelen die ik heb genomen voldoende bescherming om de melding aan de betrokkene achterwege te kunnen laten? Zal het datalek waarschijnlijk ongunstige gevolgen hebben voor de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene? Zijn er zwaarwegende redenen om de melding aan de betrokkene achterwege te laten? U kunt de kennisgeving aan de betrokkene achterwege laten. Het CBP kan, indien het van oordeel is dat de inbreuk waarschijnlijk ongunstige gevolgen zal hebben voor de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene, van u verlangen dat u alsnog een kennisgeving doet. U moet het datalek melden aan de betrokkene. Autoriteit Persoonsgegevens 6

7 Voorkomen als het kan De kans op beveiligingsincidenten beperken door Toepassen richtlijnen voor veilig(er) ontwikkelen en beheren Alert zijn op kwetsbaarheden Continu verbeteren beveiliging (PDCAcyclus) De kans op datalekken beperken door Niet meer persoonsgegevens verwerken dan noodzakelijk Persoonsgegevens niet langer te bewaren dan noodzakelijk De gevolgen beperken door Technische beschermingsmaatregelen zoals encryptie Autoriteit Persoonsgegevens 7

8 melden als het moet Goed omgaan met beveiligingsincidenten Goed incidentbeheer Zorg dat u tijdig wordt geïnformeerd over incidenten bij bewerkers Wees alert op signalen uit de buitenwereld Goed omgaan met datalekken Kijk wat er mis kan gaan met welke persoonsgegevens Maak een rampenplan: wie doet wat? Wie beoordeelt het datalek en doet de melding? Hoe gaat u de betrokkenen informeren? Goed omgaan met de gevolgen Tref maatregelen om de schade te beperken en herhaling te voorkomen Zorg dat u de betrokkenen tijdig en adequaat informeert Autoriteit Persoonsgegevens 8

9 Eerste ervaringen met de meldplicht datalekken Tot op heden 1600 meldingen Ruim verantwoordelijken Veel meldingen over onversleutelde gegevensdragers Veel meldingen over organisatorische fouten Beveiliging medische gegevens online Cryptoware / ransomware Autoriteit Persoonsgegevens 9

10 Sancties Als sprake is van een overtreding van de Wet bescherming persoonsgegevens die opzettelijk is gepleegd of het gevolg is van ernstig verwijtbare nalatigheid, kan de toezichthouder direct een boete opleggen. Voor niet-melden van een datalek: maximaal euro Voor overige overtreding Wbp: maximaal euro Autoriteit Persoonsgegevens 10

11 Dank voor uw aandacht. Vragen?

Sta eens stil bij de Wet Meldplicht Datalekken

Sta eens stil bij de Wet Meldplicht Datalekken Sta eens stil bij de Wet Meldplicht Datalekken Wet Meldplicht Datalekken Op 1 januari 2016 is de meldplicht datalekken ingegaan. Deze meldplicht houdt in dat organisaties (zowel bedrijven als overheden)

Nadere informatie

WET MELDPLICHT DATALEKKEN FACTSHEET

WET MELDPLICHT DATALEKKEN FACTSHEET WET MELDPLICHT DATALEKKEN FACTSHEET Wettekst De Wet Meldplicht Datalekken introduceert onder andere een meldplicht. Dit wordt geregeld in een nieuw artikel, artikel 34a Wbp dat uit 11 leden (onderdelen)

Nadere informatie

Samenvatting Meldplicht Datalekken. Michael van der Vaart Head of Technology ESET Nederland

Samenvatting Meldplicht Datalekken. Michael van der Vaart Head of Technology ESET Nederland Samenvatting Meldplicht Datalekken & Michael van der Vaart Head of Technology ESET Nederland DISCLAIMER LET OP: Het gaat hier om een interpretatie van de omtrent de meldplicht datalekken. Deze interpretatie

Nadere informatie

Meldplicht datalekken. ehealth Best Practice Day Juliette Citteur 18 mei 2016

Meldplicht datalekken. ehealth Best Practice Day Juliette Citteur 18 mei 2016 Meldplicht datalekken ehealth Best Practice Day Juliette Citteur 18 mei 2016 Onderwerpen I. Inleiding II. Cijfers datalekken III. Recente voorbeelden datalekken in de zorg IV. Beveiliging en meldplicht

Nadere informatie

Meldplicht datalekken en het nieuwe boetebeleid: hoe goed is uw onderneming voorbereid? HR Seminar 26 mei 2016

Meldplicht datalekken en het nieuwe boetebeleid: hoe goed is uw onderneming voorbereid? HR Seminar 26 mei 2016 Meldplicht datalekken en het nieuwe boetebeleid: hoe goed is uw onderneming voorbereid? HR Seminar 26 mei 2016 Inhoudsopgave 1. Wet Bescherming Persoonsgegevens 2. Wat is een datalek? 3. Wanneer moet

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Samenvatting Er zijn een aantal belangrijke wijzigingen aangekondigd in de wetgeving met betrekking tot de privacy

Nadere informatie

Raadsmededeling - Openbaar

Raadsmededeling - Openbaar Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 54/2016 Datum : 22 maart 2016 B&W datum : 22 maart 2016 Beh. ambtenaar : Annelies te Booij Portefeuillehouder : G. Berghoef Onderwerp : Meldplicht datalekken Aanleiding

Nadere informatie

Wet meldplicht datalekken

Wet meldplicht datalekken Wet meldplicht datalekken MKB Rotterdam Olaf van Haperen + 31 6 17 45 62 99 oh@kneppelhout.nl Introductie IE-IT specialisme Grootste afdeling van Rotterdam e.o. Technische ontwikkelingen = juridische ontwikkelingen

Nadere informatie

Wat houdt informatiebeveiliging binnen bedrijven in? Bart van der Kallen, CISM Informatiebijeenkomst DrieO 6 oktober 2015

Wat houdt informatiebeveiliging binnen bedrijven in? Bart van der Kallen, CISM Informatiebijeenkomst DrieO 6 oktober 2015 Wat houdt informatiebeveiliging binnen bedrijven in? Bart van der Kallen, CISM Informatiebijeenkomst DrieO 6 oktober 2015 INHOUD 1) Wat is informatiebeveiliging (IB) nu eigenlijk? 2) Wat houdt IB binnen

Nadere informatie

Meldplicht datalekken Thomas van Essen. 31 maart 2016

Meldplicht datalekken Thomas van Essen. 31 maart 2016 Meldplicht datalekken Thomas van Essen 31 maart 2016 Agenda Kort juridisch kader Bespreking aandachtspunten en mogelijke valkuilen Oplossingen Datalekken (I) Antoni van Leeuwenhoek 780 patiëntgegevens

Nadere informatie

Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese

Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese Privacy Better business through better privacy Juridisch kader cloud computing Meldplicht datalekken Tips & Tricks Vragen? 2 Privacy https://www.youtube.com/watch?v=xyzthipktqg

Nadere informatie

In vier stappen voldoen aan de meldplicht datalekken

In vier stappen voldoen aan de meldplicht datalekken In vier stappen voldoen aan de meldplicht datalekken dfg WHITEPAPER Datum ID Nummer 20 september 2012 12015 Auteur(s) mr. dr. A.H. (Anton) Ekker Samenvatting De Nederlandse overheid en de Europese Commissie

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Samenvatting Er zijn een aantal belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de wetgeving met betrekking tot de privacy van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

Medische gegevens zijn geclassificeerd als bijzondere persoonsgegevens en vragen extra aandacht!

Medische gegevens zijn geclassificeerd als bijzondere persoonsgegevens en vragen extra aandacht! Privacy is het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Privacy van informatie is de afwezigheid van informatie over onszelf bij anderen en bovendien het verbod aan anderen om zonder onze

Nadere informatie

Actualiteiten Privacy. NGB Extra

Actualiteiten Privacy. NGB Extra Actualiteiten Privacy NGB Extra April 2015 Wat heeft het wetsvoorstel meldplicht datalekken en uitbreiding bestuurlijke boetebevoegdheid CBP voor implicaties voor de praktijk? Wat is er recent veranderd

Nadere informatie

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie datum 11 februari 2015 Betreffende wetsvoorstel: 33662 Wijziging

Nadere informatie

Anita van Nieuwenborg Teamleider IBD. Stand van zaken IBD Regiobijeenkomsten juni-juli 2015

Anita van Nieuwenborg Teamleider IBD. Stand van zaken IBD Regiobijeenkomsten juni-juli 2015 Anita van Nieuwenborg Teamleider IBD Stand van zaken IBD Regiobijeenkomsten juni-juli 2015 Agenda IBD in de praktijk Terugblik Ontwikkelingen Leveranciersmanagement Meldplicht datalekken IBD producten-

Nadere informatie

Meldplicht datalekken

Meldplicht datalekken Meldplicht datalekken 8 December 2015 Simone Fennell simone.fennell@privacycompany.eu http://www.ad.nl/ad /nl/5595/digita al/article/detail/4199971/2015/12/02 /125-000-Nederlandse-kinderendupe-hack-VTech.dhtml

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 46128 16 december 2015 De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) Beleidsregels voor toepassing

Nadere informatie

Meldplicht datalekken

Meldplicht datalekken Meldplicht datalekken Auteur(s): Project Moore in opdracht van SURF Versie: 1,0 Datum: Juli 2014 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.nl

Nadere informatie

Tweeverdieners kunnen meer lenen, is dat ook zo?

Tweeverdieners kunnen meer lenen, is dat ook zo? Tweeverdieners kunnen meer lenen, is dat ook zo? Hypotheekregels 2016 Tweeverdieners kunnen meer lenen, is dat ook zo? Volgens het Ministerie van Financiën kunnen in de meeste gevallen, tweeverdieners

Nadere informatie

De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)

De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl De meldplicht datalekken in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) Consultatieversie DATUM 21 september

Nadere informatie

Help, een datalek, en nu? IKT-College 16 februari 2016. Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT en privacy

Help, een datalek, en nu? IKT-College 16 februari 2016. Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT en privacy Help, een datalek, en nu? IKT-College 16 februari 2016 Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT en privacy Inleiding Voorbeelden recente datalekken - Medische gegevens online door fout scanbedrijf (Bron: R. van

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst ARVODI-2014 Contractnummer: [ ].

Bewerkersovereenkomst ARVODI-2014 Contractnummer: [ ]. Instructie: - Teksten/bepalingen die optioneel zijn, staat voor vermeld. - Bij teksten waar OF tussen de bepalingen in staat, dient een keuze tussen de verschillende opties gemaakt te worden.

Nadere informatie

gemeentebestuur VERZONDEN 1 1.01.16 Afdeling Bedrijfsvoering Team Juridische en Veiligheidszaken Aan de gemeenteraad datum 7 januari 2016

gemeentebestuur VERZONDEN 1 1.01.16 Afdeling Bedrijfsvoering Team Juridische en Veiligheidszaken Aan de gemeenteraad datum 7 januari 2016 gemeentebestuur PURMEREND Postbus 15 1440 AA Purmerend telefoon 0299-452452 telefax 0299-452124 Afdeling Bedrijfsvoering Team Juridische en Veiligheidszaken Aan de gemeenteraad uw brief van uw kenmerk

Nadere informatie

Gemeente Delft. Bijgaand sturen wij U ter kennisneming de nota lmplementatie Wet Meldplicht Datalekken.

Gemeente Delft. Bijgaand sturen wij U ter kennisneming de nota lmplementatie Wet Meldplicht Datalekken. Gemeente Delft Retouradres : Aan de raadscommissie voor Rekening en Audit VERZONDEN 17 DEC. 2015 Datum 15-12-2015 Ons kenmerk 2668829 Uw brief van Onderwerp nota Implementatie Meldplicht Datalekken Uw

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken

Meldplicht Datalekken Meldplicht Datalekken Wolter Karssenberg RE, CIPP/E, CIPM drs. Erik König EMITA 10 december 2015 Agenda Datalekken Meldplicht Beleidsregels Beheersen So what! We ll just pay the fine! 2 Agenda Datalekken

Nadere informatie

Procesgang rondom (mogelijke) datalekken in [naam organisatie]. Tekst die tussen [] staat moet door de organisatie zelf nog worden ingevuld.

Procesgang rondom (mogelijke) datalekken in [naam organisatie]. Tekst die tussen [] staat moet door de organisatie zelf nog worden ingevuld. PROCEDURE MELDPLICHT DATALEKKEN Procesgang rondom (mogelijke) datalekken in [naam organisatie]. Tekst die tussen [] staat moet door de organisatie zelf nog worden ingevuld. # Inhoudsopgave Pagina 1. Doel

Nadere informatie

De impact van nieuwe privacyregels op payrolling

De impact van nieuwe privacyregels op payrolling @zwnne NATIONAAL PAYROLL CONGRES 2015 14 DECEMBER 2015 MEDIA PLAZA UTRECHT De impact van nieuwe privacyregels op payrolling prof. mr. Gerrit-Jan Zwenne de impact van de nieuwe privacywet meer beter erger

Nadere informatie

Privacy: de huidige en toekomstige regels belicht, met bijzondere aandacht voor datalekken

Privacy: de huidige en toekomstige regels belicht, met bijzondere aandacht voor datalekken Privacy: de huidige en toekomstige regels belicht, met bijzondere aandacht voor datalekken 04-11-2013 Bieneke Braat Alle rechten voorbehouden, niet openbaar maken zonder toestemming. 1 Legaltree: Advocatenkantoor

Nadere informatie

De Meldplicht Datalekken. mr. N. Falot 8 oktober 2015

De Meldplicht Datalekken. mr. N. Falot 8 oktober 2015 De Meldplicht Datalekken mr. N. Falot 8 oktober 2015 Over Considerati Wij zijn het leidend juridisch adviesbureau gespecialiseerd in Privacy, ICT recht en Beleidsvraagstukken Uitgebreide ervaring met privacy

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor?

Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? AANLEIDING Per 1 januari 2016 is de Meldplicht Datalekken in werking getreden. Over deze meldplicht, welke is opgenomen

Nadere informatie

Nieuwe Privacywetgeving per 1-1-2016. Wat betekent dit voor u?

Nieuwe Privacywetgeving per 1-1-2016. Wat betekent dit voor u? Nieuwe Privacywetgeving per 1-1-2016. Wat betekent dit voor u? Inleiding De Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) is de Nederlandse wetgeving die sinds 2001 van kracht is voor het beschermen van de privacy

Nadere informatie

Help, een datalek! Een procedure voor het omgaan met datalekken. Ir. H. Candel en mr. dr. S. Nouwt*

Help, een datalek! Een procedure voor het omgaan met datalekken. Ir. H. Candel en mr. dr. S. Nouwt* Ir. H. Candel en mr. dr. S. Nouwt* Help, een datalek! Een procedure voor het omgaan met datalekken 3 Trefwoorden: meldplicht datalekken Op 1 januari 2016 is een wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens

Nadere informatie

Juridische blik op: hacking en bescherming van persoonsgevens. Nieuwe wetgeving op komst!

Juridische blik op: hacking en bescherming van persoonsgevens. Nieuwe wetgeving op komst! Juridische blik op: hacking en bescherming van persoonsgevens Nieuwe wetgeving op komst! Het kan de beste overkomen In het nieuws: database piloten EASA wil database gegevens gezondheid van piloten 20

Nadere informatie

Lunch & Learn Datalekken en Safe Harbor

Lunch & Learn Datalekken en Safe Harbor Lunch & Learn Datalekken en Safe Harbor Peter Kager, juridisch adviseur ICTRecht 18 februari 2016 p.kager@ictrecht.nl 020 663 1941 Programma Introductie Wet bescherming persoonsgegevens Datalekken Melden

Nadere informatie

Impact van de meldplicht datalekken

Impact van de meldplicht datalekken Impact van de meldplicht datalekken Vanaf 1 januari 2016 wordt het wettelijk verplicht om datalekken te melden. Zowel grootschalige inbraak als ieder kwijtraken, diefstal of onbevoegd gebruik van persoonsgegevens

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid De Lange (VVD) over Nederlandse patiëntgegevens in Belgische gevangenis (2016Z01580).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid De Lange (VVD) over Nederlandse patiëntgegevens in Belgische gevangenis (2016Z01580). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

NGFG NEDERLANDS GENOOTSCHAP FUNCTIONARISSEN GEGEVENSBESCHERMING

NGFG NEDERLANDS GENOOTSCHAP FUNCTIONARISSEN GEGEVENSBESCHERMING NGFG NEDERLANDS GENOOTSCHAP FUNCTIONARISSEN GEGEVENSBESCHERMING Commentaar NGFG bij Richtsnoeren Meldplicht Datalekken 20 oktober 2015 Commentaar NGFG bij Richtsnoeren Meldplicht Datalekken (consuftatieversie)

Nadere informatie

PRIVACYBELEID STICHTING SECTORINSITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK, EN SECTORINSTITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK B.V. EN STL WERK B.V.

PRIVACYBELEID STICHTING SECTORINSITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK, EN SECTORINSTITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK B.V. EN STL WERK B.V. PRIVACYBELEID STICHTING SECTORINSITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK, EN SECTORINSTITUUT TRANSPORT EN LOGISTIEK B.V. EN STL WERK B.V. Beleid over de bescherming van persoonsgegevens en waarborgen voor de zorgvuldige

Nadere informatie

Informatiebeveiliging: de juridische aspecten. Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz

Informatiebeveiliging: de juridische aspecten. Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz Informatiebeveiliging: de juridische aspecten Anton Ekker juridisch adviseur Nictiz 20 september 2012 Onderwerpen beveiligingsplicht Wbp aandachtspunten implementatie IAM en BYOD wat te doen bij een datalek?

Nadere informatie

Agenda 2016. Persoonsgegevens in de arbeids relatie. Persoonsgegevens bij de (digitale) overheid. Big data en profiling.

Agenda 2016. Persoonsgegevens in de arbeids relatie. Persoonsgegevens bij de (digitale) overheid. Big data en profiling. Agenda 2016 Beveiliging van persoonsgegevens Big data en profiling Medische gegevens bij de (digitale) overheid in de arbeids relatie 1 2 3 4 5 Het gebruik van gegevens is overal. Zo goed als alle bedrijven

Nadere informatie

Regels voor de continuïteit van telecomdiensten. Zorg- en meldplicht voor openbare aanbieders

Regels voor de continuïteit van telecomdiensten. Zorg- en meldplicht voor openbare aanbieders Regels voor de continuïteit van telecomdiensten Zorg- en meldplicht voor openbare aanbieders Als aanbieder van openbare elektronische telecommunicatienetwerken en/of diensten gelden voor u binnenkort twee

Nadere informatie

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN?

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? EEN HANDIGE CHECKLIST In deze whitepaper bieden we u handvatten die u kunnen helpen bij de implementatie van de meldplicht datalekken binnen uw organisatie. We

Nadere informatie

Onderwerp: Vaststellen geactualiseerde bewerkersovereenkomst gebruik persoonsgegevens (art 14, lid 2 Wbp) - Besluitvormend

Onderwerp: Vaststellen geactualiseerde bewerkersovereenkomst gebruik persoonsgegevens (art 14, lid 2 Wbp) - Besluitvormend VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 16 februari 2016 Besluit nummer: 2016_BW_00132 Onderwerp: Vaststellen geactualiseerde bewerkersovereenkomst gebruik persoonsgegevens (art 14, lid 2 Wbp) - Besluitvormend

Nadere informatie

PRIVACY SIDN fonds. Menno Weij. 3 februari 2016

PRIVACY SIDN fonds. Menno Weij. 3 februari 2016 PRIVACY SIDN fonds Menno Weij 3 februari 2016 AGENDA Privacy Privacywetgeving van toepassing Plichten voor bedrijven Rechten betrokkenen Toezichthouder Ruimte voor vragen en discussie TERMINOLOGIE Belangrijkste

Nadere informatie

Actualiteiten bescherming persoonsgegevens

Actualiteiten bescherming persoonsgegevens Actualiteiten bescherming persoonsgegevens VNG Juridische 2-daagse 2015 Hester de Vries 10 november 2015 1 Bescherming persoonsgegevens actuele ontwikkelingen - stavaza 2 Bescherming persoonsgegevens Actuele

Nadere informatie

Bescherming persoonsgegevens

Bescherming persoonsgegevens Bescherming persoonsgegevens VNG Juridische 2-daagse 2014 Hester de Vries 27 oktober 2014 Privacy & bescherming persoonsgegevens is hot! Programma 1. Toepassing Wbp in de praktijk 2. (Voorstel) Algemene

Nadere informatie

Datalekken: de meldplicht komt eraan

Datalekken: de meldplicht komt eraan Datalekken: de meldplicht komt eraan Datalekken zijn gevallen van verlies, diefstal of misbruik van persoonsgegevens (Regeerakkoord 2010) Inleiding Datalekken halen steeds vaker het nieuws. Grote recente

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk 2016Z05065 Datum Betreft Beantwoording

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst

Bewerkersovereenkomst Dit is een voorbeeld van een Bewerkersovereenkomst zoals gegenereerd met de Bewerkersovereenkomst generator van ICTRecht: https://ictrecht.nl/diensten/juridische-generatoren/bewerkersovereenkomstgenerator/

Nadere informatie

IMMA special Privacy. Amersfoort, 20 april 2016

IMMA special Privacy. Amersfoort, 20 april 2016 IMMA special Privacy Amersfoort, 20 april 2016 Iris Koetsenruijter: koetsenruijter@considerati.com, 06-28613217 Rob Mouris: rob.mouris@minienm.nl, 06-27061622 1 Opzet Special 09.30-09.45 Voorstelronde

Nadere informatie

Is uw IT waterdicht? Nee! Wat wordt er van jullie verwacht om persoonsgegevens te beschermen onder de wet meldplicht datalekken en verder?

Is uw IT waterdicht? Nee! Wat wordt er van jullie verwacht om persoonsgegevens te beschermen onder de wet meldplicht datalekken en verder? Is uw IT waterdicht? Nee! Wat wordt er van jullie verwacht om persoonsgegevens te beschermen onder de wet meldplicht datalekken en verder? 1 Onderwerpen Wat zegt de huidige wet en de komende Europese Privacy

Nadere informatie

Datalekken: preventie & privacy

Datalekken: preventie & privacy Datalekken: preventie & privacy Platform voor Informatiebeveiliging 25 april 2013 Mirjam Elferink Onderwerpen 1. Inleiding 2. Casus datalek 3. Huidige en toekomstige wetgeving datalek meldplichten 4. Casus

Nadere informatie

Knowledge Portal NJB 2012/1415. Aflevering NJB 2012, afl. 25 Publicatiedatum 22-06-2012 Auteur Friederike van der Jagt [1] Titel Iets te melden?

Knowledge Portal NJB 2012/1415. Aflevering NJB 2012, afl. 25 Publicatiedatum 22-06-2012 Auteur Friederike van der Jagt [1] Titel Iets te melden? Knowledge Portal NJB 2012/1415 Aflevering NJB 2012, afl. 25 Publicatiedatum 22-06-2012 Auteur Friederike van der Jagt [1] Titel Iets te melden? De diverse datalekmeldplichten in kaart gebracht Samenvatting

Nadere informatie

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging Bijlage 2 Beveiligingsplan Informatiebeveiliging De verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging ligt bij het dagelijks bestuur. In de DB-vergadering van 31 augustus 2015 is stilgestaan bij een aantal

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst

Bewerkersovereenkomst Bewerkersovereenkomst Datum: 25-04-2015 Versie: 1.1 Status: Definitief Bewerkersovereenkomst Partijen De zorginstelling, gevestigd in Nederland, die met een overeenkomst heeft gesloten in verband met het

Nadere informatie

Wat betekent de nieuwe privacywet voor uw organisatie?!! prof mr. Gerrit-Jan Zwenne

Wat betekent de nieuwe privacywet voor uw organisatie?!! prof mr. Gerrit-Jan Zwenne ! SEMINAR PRIVACY IN DE PRAKTIJK! NIEUWE PRIVACYWETGEVING VERTAALD NAAR UW ORGANISATIE! 26 NOVEMBER 2015 VEENENDAAL! Wat betekent de nieuwe privacywet voor uw organisatie?!! prof mr. Gerrit-Jan Zwenne

Nadere informatie

Meldplicht datalekken

Meldplicht datalekken Meldplicht datalekken Peter Westerveld Directeur en principal security consultant Sincerus consultancy Sincerus Cybermonitor Opgericht in 2004 20 medewerkers Informatiebeveiliging Zwolle en Enschede 15-02-16

Nadere informatie

Datalekken. Presenta(e Datalekken 9 juni 2016

Datalekken. Presenta(e Datalekken 9 juni 2016 Datalekken Voorgeschiedenis 1988: Wet persoonsregistraties (Wpr) 1995: Richtlijn 95/46EG beoogt: - bescherming van persoonsgegevens en garantie van vrij verkeer van persoonsgegevens tussen lidstaten 2001:

Nadere informatie

Is uw onderneming privacy proof?

Is uw onderneming privacy proof? Is uw onderneming privacy proof? Seminar Privacy 6 november 2014 Floor de Roos Advocaat handelsrecht 1 De Wet bescherming persoonsgegevens in vogelvlucht 2 1. Is sprake van persoonsgegevens? Ruim begrip:

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst ARVODI-2014

Bewerkersovereenkomst ARVODI-2014 Instructie: 1 - Teksten/bepalingen die optioneel zijn, staat voor vermeld. - Bij teksten waar OF tussen de bepalingen in staat, dient een keuze tussen de verschillende opties gemaakt te worden.

Nadere informatie

Artikel 1: Definities. Bewerkersovereenkomst VO-digitaal N.V. Overwegen het volgende: Komen het volgende overeen: Partijen:

Artikel 1: Definities. Bewerkersovereenkomst VO-digitaal N.V. Overwegen het volgende: Komen het volgende overeen: Partijen: Partijen: 1 Het bevoegd gezag van de school, geregistreerd onder een BRIN-nummer bij de Dienst Uitvoering Onderwijs van het Ministerie van Onderwijs, hierna te noemen: Onderwijsinstelling. en 2 de naamloze

Nadere informatie

onderzoek en privacy WAT ZEGT DE WET

onderzoek en privacy WAT ZEGT DE WET onderzoek en privacy WAT ZEGT DE WET masterclass research data management Maastricht 4 april 2014 presentatie van vandaag uitleg begrippenkader - privacy - juridisch huidige en toekomstige wet- en regelgeving

Nadere informatie

Betreft: Reactie op consultatie wijziging Wbp (gebruik camerabeelden en meldplicht datalekken)

Betreft: Reactie op consultatie wijziging Wbp (gebruik camerabeelden en meldplicht datalekken) Advocaten Notarissen Belastingadviseurs Aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH Den Haag CMS Derks Star Busmann N.V. Newtonlaan 203 NL-3584 BH Utrecht Postbus

Nadere informatie

1. De bewerkersovereenkomst met Solviteers, de leverancier van het ICT-systeem voor de sociale wijkteams, vast te stellen.

1. De bewerkersovereenkomst met Solviteers, de leverancier van het ICT-systeem voor de sociale wijkteams, vast te stellen. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Bewerkersovereenkomst WIZportaal Programma Zorg & Welzijn Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Voor de sociale wijkteams in de regio Nijmegen is nieuwe software

Nadere informatie

NVBI. Proposal General Data Protection Regulation. Eva N.M. Visser. IT Advocaat Bestuurslid Vereniging Privacy Recht

NVBI. Proposal General Data Protection Regulation. Eva N.M. Visser. IT Advocaat Bestuurslid Vereniging Privacy Recht Studiebijeenkomst 18 december 2012 NVBI Proposal General Data Protection Regulation Eva N.M. Visser IT Advocaat Bestuurslid Vereniging Privacy Recht Inhoud 1. Huidig juridisch kader 2. Doelstellingen

Nadere informatie

College bescherming persoonsgegevens

College bescherming persoonsgegevens POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl College bescherming persoonsgegevens Onderzoek

Nadere informatie

Privacyreglement BON-holding BV. Zuidbroek, 10 oktober 2013 Auteur: P. Bouman

Privacyreglement BON-holding BV. Zuidbroek, 10 oktober 2013 Auteur: P. Bouman Privacyreglement BON-holding BV Zuidbroek, 10 oktober 2013 Auteur: P. Bouman I Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsbepaling In deze gedragscode wordt in aansluiting en aanvulling op de Wet bescherming

Nadere informatie

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 uw kenmerk bijlage(n) betreft Privacy: de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming & de Meldplicht Datalekken

Nadere informatie

PRIVACY. Mirjam Elferink en Martijn Kortier advocaten IE, ICT & Privacy. 13 mei 2014

PRIVACY. Mirjam Elferink en Martijn Kortier advocaten IE, ICT & Privacy. 13 mei 2014 PRIVACY Mirjam Elferink en Martijn Kortier advocaten IE, ICT & Privacy 13 mei 201 DATALEKKEN IN HET NIEUWS Lek in dropbox Ziekenhuis lekt gegevens 500.000 patiënten Betalingsverkeer Global Payments getroffen

Nadere informatie

Staat u wel eens stil bij de datarisico s die u loopt? verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Staat u wel eens stil bij de datarisico s die u loopt? verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Staat u wel eens stil bij de datarisico s die u loopt? verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Kinderen van een jaar weten tegenwoordig al de weg op een tablet. De computer en het internet zijn niet

Nadere informatie

rechtmatigheid POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20

rechtmatigheid POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Koninklijk Horeca Nederland DATUM 5 februari

Nadere informatie

CONTRACTEREN IN DE CLOUD. Mr. dr. Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT & Privacy

CONTRACTEREN IN DE CLOUD. Mr. dr. Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT & Privacy CONTRACTEREN IN DE CLOUD Mr. dr. Mirjam Elferink Advocaat IE, ICT & Privacy IE, ICT-RECHT EN PRIVACY Intellectuele eigendom (IE) ICT-recht - octrooirecht - contracten - merkenrecht - cloud - auteursrecht

Nadere informatie

Robert de Heer. IT Service Group. Cybercrime. Grote markt

Robert de Heer. IT Service Group. Cybercrime. Grote markt uw thema vandaag DE WET OP DATALEKKEN Robert de Heer IT Service Group Wakker worden! Security noodzaak voor u en uw bedrijf het geluid van ondernemers uw gastheer Pieter van Egmond Weet U Internet is de

Nadere informatie

Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) - (wet) meldplicht datalekken. Safe Harbor Ø. Binding Corporate Rules

Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) - (wet) meldplicht datalekken. Safe Harbor Ø. Binding Corporate Rules Dataprivacy Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) - (wet) meldplicht datalekken Safe Harbor Ø Binding Corporate Rules Wbp Neerslag EU-regelgeving (rl. 95/46/EG), in hele EU De titel van de wet zegt het

Nadere informatie

DATAHACKING HALLOWEEN EVENT 31-10-2014

DATAHACKING HALLOWEEN EVENT 31-10-2014 DATAHACKING HALLOWEEN EVENT 31-10-2014 DOEL PRESENTATIE WIJ WILLEN GRAAG Wederzijds kennismaken Kennis delen rondom datalekken en cybercrime Toelichting op de verzekeringsmogelijkheden OVER HISCOX VERZEKEREN

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst. Afnemer Logius. behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid

Bewerkersovereenkomst. Afnemer Logius. behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid Bewerkersovereenkomst Afnemer Logius behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid De ondergetekenden: [ ], verder te noemen : Afnemer en De Staat der Nederlanden, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd

Nadere informatie

Factsheet Omgaan met persoonsgegevens met oog op Wpb, Wmo 2015 en Jeugdwet

Factsheet Omgaan met persoonsgegevens met oog op Wpb, Wmo 2015 en Jeugdwet Factsheet Omgaan met persoonsgegevens met oog op Wpb, Wmo 2015 en Jeugdwet Vanaf januari 2015 krijgt u als zorgaanbieder te maken met nieuwe regelgeving met het oog op uitwisseling van uw cliëntgegevens

Nadere informatie

Datalekken & cookies. PAO Telecommunicatierecht 14 april 2011. Remy Chavannes

Datalekken & cookies. PAO Telecommunicatierecht 14 april 2011. Remy Chavannes Datalekken & cookies PAO Telecommunicatierecht 14 april 2011 Remy Chavannes Datalekken Algemene meldplicht datalekken Aangekondigd in regeerakkoord Uitwerking in wetsvoorstel (wijziging Wbp) beloofd voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en de Telecommunicatiewet in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

verklaring omtrent rechtmatigheid

verklaring omtrent rechtmatigheid POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Raad Nederlandse Detailhandel DATUM 17 juni

Nadere informatie

Privacyreglement KOM Kinderopvang

Privacyreglement KOM Kinderopvang Privacyreglement KOM Kinderopvang Doel: bescherming bieden van persoonlijke levenssfeer van de ouders en kinderen die gebruik maken van de diensten van KOM Kinderopvang. 1. Algemene bepalingen & begripsbepalingen

Nadere informatie

PRIVACYREGLEMENT NKA

PRIVACYREGLEMENT NKA PRIVACYREGLEMENT NKA INHOUD 1. WANNEER IS DIT PRIVACYREGLEMENT VAN TOEPASSING?... 3 2. DOEL PRIVACYREGLEMENT... 3 3. WIE IS VERANTWOORDELIJK VOOR UW GEGEVENS?... 3 4. WELKE PERSOONSGEGEVENS VERWERKT NKA?...

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken

Meldplicht Datalekken Meldplicht Datalekken Herziene versie, oktober 2015 [v2.0] CONCEPT - IN BEWERKING: dit is een 1.9 (p)reviewversie. wordt tegen november verwacht. Realisatie: Aramis Jean Pierre, Gineke Kuipers en Ruud

Nadere informatie

Nieuwe meldplichten in privacyland

Nieuwe meldplichten in privacyland Mr. ir. J.M. van Essen* Nieuwe meldplichten in privacyland 176 Trefwoorden: meldplicht, beveiligingsinbreuk, datalek, cybersecurity In deze technologie gedreven samenleving is de beveiliging van gegevens

Nadere informatie

RISICO S VAN ALLE INFORMATIE

RISICO S VAN ALLE INFORMATIE iioiioi-oi-+ioi..oiii+.oio-+ioo+oi oiioioi.-+.oioi-ii.-+.oioi--+.oioiioioiioio+iio.oii.oo.iio oiioioiioi.-+oiioi.oi.-+.ooiioiioi-oi-+ioi..oiii+.oio-+ioo iioiioi-oi-+ioi..oiii+.oio-+ioo+oi oiioioi.-+.oioi-ii.-+.oioi--+.oioiioioiioio+iio.oii.oo.iioioi.oiioioiioio-+ii.oiioii.oioiiioi

Nadere informatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie Mei 2009 1 Incidentenregeling van Inleiding Deze Incidentenregeling geeft aan welke stappen gevolgd moeten worden

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

Aanscherping WBP. Meldplicht datalekken. Mr S.H. Katus, CIPM Partner. sergej.katus@pmpartners.nl www.pmpartners.nl

Aanscherping WBP. Meldplicht datalekken. Mr S.H. Katus, CIPM Partner. sergej.katus@pmpartners.nl www.pmpartners.nl Aanscherping WBP Meldplicht datalekken Mr S.H. Katus, CIPM Partner sergej.katus@pmpartners.nl www.pmpartners.nl PMP in het kort Privacy Management Partners Het eerste DPO-bureau van Nederland Data Protection

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Wat betekent de meldplicht datalekken voor u?

Wat betekent de meldplicht datalekken voor u? Aon Risk Solutions Wat betekent de meldplicht datalekken voor u? Wijziging Wet bescherming persoonsgegevens - Januari 2016 Risk. Reinsurance. Human Resources. Wat gaat er veranderen? De Wet bescherming

Nadere informatie

Europese privacywet mogelijk nóg strenger

Europese privacywet mogelijk nóg strenger December 2013, Auteur: mr. J.J. Braat M +31 633 97 09 55 Europese privacywet mogelijk nóg strenger In Brussel ligt momenteel een wetsvoorstel voor een Europa-brede privacywet. De eerste aanzet voor het

Nadere informatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds Mei 2009 1 Incidentenregeling van Inleiding Deze Incidentenregeling geeft aan welke stappen gevolgd moeten worden indien het vermoeden

Nadere informatie

Arbodienst. Klacht; verzoeker/arbodienst

Arbodienst. Klacht; verzoeker/arbodienst POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Arbodienst DATUM 28 april 2004 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de verruiming van de mogelijkheid van het gebruik van camerabeelden van strafbare feiten ten behoeve van de ondersteuning

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Reglement bescherming persoonsgegevens Kansspelautoriteit

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Reglement bescherming persoonsgegevens Kansspelautoriteit STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21460 29 juli 2014 Reglement bescherming persoonsgegevens Kansspelautoriteit De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit,

Nadere informatie

1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon.

1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. Vastgesteld door de Raad van Bestuur, november 2010 Artikel 1 Begripsbepalingen 1.1 persoonsgegeven: elk gegeven betreffende een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. 1.2 verwerking van persoonsgegevens:

Nadere informatie

Privacyreglement Hulp bij ADHD

Privacyreglement Hulp bij ADHD Privacyreglement Hulp bij ADHD Paragraaf 1: Algemene bepalingen Artikel 1: Begripsbepaling In dit reglement wordt in aansluiting bij en in aanvulling op de Wet bescherming persoonsgegevens (Staatsblad

Nadere informatie