Small Business Project. Start Up Kit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Small Business Project. Start Up Kit"

Transcriptie

1 Small Business Project Start Up Kit

2 Alle rechten zijn voorbehouden aan de geregistreerde leden van de vzw Vlaamse Jonge Ondernemingen. Niets uit deze opgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Vlajo. Vlajo SBP is een gedeponeerd handelsmerk van de vzw Vlaamse Jonge Ondernemingen. Verantwoordelijke uitgever: Vlaamse Jonge Ondernemingen vzw Innovatie- en Incubatiecentrum - LEUVEN Peter Coenen Kapeldreef 60 B-3001 HEVERLEE

3 HOOFDZETEL Vlajo Innovatie- en Incubatiecentrum Kapeldreef 60 B-3001 Heverlee Tel Fax Website: Rekeningnummer Vlajo BE Kantooruren Maandag tot vrijdag van 8u00 tot 16u00 Noteer hier de gegevens van je dossierbeheerder en je coördinator van Vlajo. Dossierbeheerder:... Vlajo Kapeldreef 60 B-3001 HEVERLEE Tel Titel Coördinator: Tel... GSM Vlajo SBP-formule: Full Light Businessplan BEST Non-profit Vlajo SBP-nummer: S... Login online boekhouding:... Paswoord online boekhouding:...

4 legende TIP t Tip: dit pictogram geeft je 1 of meerdere tips. WEB t Kenniscentrum: dit pictogram verwijst naar de website van Vlajo. Hier kan je, nadat je bent aangemeld, onder mijn webruimte, in het kenniscentrum, handige documenten of extra informatie terugvinden. t Bijlage: dit pictogram verwijst naar de bijlagen die je kan terugvinden achteraan in dit handboek. Full vb. t Full: dit zijn specifieke taken, zoals bijvoorbeeld de boekhouding, voor het Vlajo SBP s die met het Vlajo SBP Full formule werken. Extra t Uitbreiding: in het businessplan verwijzen de uitbreidingen naar de extra s die je als Vlajo SBP kan toevoegen aan je businessplan. Indien je uitgaat van een businessplan voor de opstart van een echte onderneming neem je de uitbreidingen best sowieso op. Full vb. t Voorbeeld: een voorbeeld wordt gebruikt om de theoretische uitleg te ondersteunen. Vlajo SBP Kenniscentrum Om je Small Business Project in al zijn facetten tot een goed einde te brengen kan je gebruik maken van de junioracademie. Dit is een handleiding die bestaat uit allerhande tips en nuttige informatie. Je vindt deze junioracademie terug op onder het kenniscentrum. titel 0 4 Allerlei Logo Vlajo Logo Vlajo SBP Verzekeringscontract Documenten Vlajo SBP Contract dienstverlening Confidentialiteitsattest Productaansprakelijkheidsovereenkomst Warenwet Verkoop op openbare markten Documenten ivm financiën Sjabloon aandeelhouderscertificaat Brief openen bankrekening Isabel contract voor openen bankrekening Financieel plan Saldotabel Verkoopbewijs Onkostennota Onkostenfactuur Debetnota sponsors Boekhouding Overzicht maandelijkse boekhouding Boekhouding Excel Bankboek Kasboek Berekenen van de belasting op de winst/ tantièmes Loonadministratie Barema s bedrijfsvoorheffing btw-aangifte Diverse verrichtingen Liquidatie Nota liquidatie Liquidatie Vakantiegeld Schuldeisers Junior Academie Technieken tot brainstorm GPS projectfiche GPS trends GPS draaiboek CE-markering I-DEPOT Patent of octrooi Organisatie van een event Organisatie van aandeelhoudersvergadering Marktonderzoek Kostprijsberekening AIDA Break-even E-commerce Website die scoort Leiderschap Marketingstrategie Netwerking Notuleren Onderhandelingstechnieken Pers Presentatietechnieken Solliciteren SWOT-analyse Timemanagement Vergadertechnieken Verkoopbrieven Verkopers Voorbeeldverslag Sponsordossier Voorbeeld Businessplan Voorbeeld blanco Businessplan Voorbeeld blanco Projectplan

5 INHOUDSTAFEL 1 Algemene info Inleiding Historiek Internationaal Wat is een Small Business Project? Waarom een Vlajo SBP? Welke partijen zijn betrokken bij Vlajo SBP? 14 2 Vlajo hoogtepunten Vlajo SBP Dating & Debating Vlaamse marktdagen Beste Ondernemende Klas: Wisselbeker Vlaamse Regering Wedstrijd Beste Concept Europese finale Internationale uitwisselingen 18 3 Te weten over Vlajo SBP Maatschappelijke zetel van het Vlajo SBP Juridisch statuut van het Vlajo SBP Spelregels Algemeen Voeding Sponsoring Organisatie van een evenement SABAM en Billijke Vergoeding Verzekering 21 4 Starten met je Vlajo SBP Groepen vormen Brainstorm Regels Schort je oordeel op Alles mag en kwantiteit overheerst kwaliteit Kruisbestuiving is gewenst Technieken tot brainstorm Haalbaarheid toetsen van ideeën Definitieve keuze Functieverdeling en organigram Functieverdeling Organigram Vlajo SBP Administratie Hoe registreren op Projectpagina Openen van de BNP Paribas Fortis bankrekening Aandeelhouders Voordelen aandeelhoudersstructuur Werkwijze De aandeelhoudersvergaderingen Droomcoaching Waarom droomcoaching? Welke vragen kan je stellen aan je droomcoach? Wat is het ideale profiel van een droomcoach? Waar vind je een droomcoach? Waar en wanneer vergaderen? Wat is een droomcoach niet? Waarom kan droomcoaching soms niet lukken? Aspecten i.v.m. een nieuw product CE-markering i-depot Patent of octrooi 35 5 Businessplan Inleiding Projectvoorstelling Administratieve gegevens van je Vlajo SBP Keuze ondernemingsvorm De idee Missie Visie Omgevingsanalyse Marktonderzoek De markt Klanten Leveranciers Concurrentie Tendensen SWOT-analyse Commercieel plan Corporate Identity Doelstellingen Marketingstrategie Productbeleid Prijsbeleid Plaats Distributiebeleid Promotiebeleid Financieel plan Uitwerking financieel plan Balans Verwachte Resultatenrekening Ratio s Extra s Samenvatting Bijlagen 60

6 INHOUDSTAFEL 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP Verkoop op openbare markten Contract dienstverlening Confidentialiteitsattest Bestelbon Zaken doen met het buitenland Saldotabel Boekhouding Het voeren van de Vlajo online boekhouding Login en paswoord De fictieve gezinssituatie Het dashboard Het startkapitaal boeken Het aankoopdagboek Het verkoopdagboek Het kasboek Het bankboek Het salarisjournaal De centralisatie De verbetering De btw-aangifte 88 7 Afsluiten van je Vlajo SBP Algemene aandeelhoudersvergadering Afsluiten van de bankrekening Het liquidatieformulier Balans en resultatenrekening De liquidatiebrief Checklist 99 8 Van Vlajo SBP tot het opstarten van je eigen zaak Voorwaarden Voorbereidingsfase Oprichtingsfase BVBA Starter voor beginnende ondernemers Helpdesk Bijlagen Technieken tot brainstorm GPS voor ondernemingen Bloemassociatie Scampertechniek Triz Aspecten ivm een nieuw product CE-markering i-depot Patent Marktonderzoek Verzamelen van primaire en secundaire informatie Kwalitatief of kwantitatief onderzoek? Stappen bij het formuleren van het onderzoeksopzet Methodes om gegevens te verzamelen Kostprijsberekening Hoe bereken je een kostprijs? De variabele kostenmethode De volledige kostenmethode De ABC-methode Zaken doen met het buitenland Binnen en Buiten de EU Binnen de EU: intracommunautaire transacties Buiten de EU: invoer en uitvoer Concrete toepassing voor Vlajo SBP s Businessplan BNP Paribas Fortis verkorte versie 127

7

8

9 HOOFDSTUK 1 >> 1 Algemene info 1.1 Inleiding Vlajo heeft als missie studerende jongeren vroegtijdig vertrouwd te maken met ondernemerschap en hiertoe bedrijven en scholen te mobiliseren in een win-win relatie, en zodoende bij te dragen tot de welvaart en het welzijn van Vlaanderen. Vlajo wil vooral de jeugd prikkelen en zin geven tot ondernemend gedrag. De term ondernemerschap wordt in de brede zin van het woord gebruikt en weergegeven onder 3 vormen: zakelijk, sociaal en persoonlijk ondernemerschap. Zakelijk ondernemerschap Sociaal ondernemerschap Persoonlijk ondernemerschap Gericht naar de creatie van economische waarde via het opstarten van onder-nemingen; het komt overeen met ondernemerschap in enge zin, dwz puur zakelijk, economisch. Gaat over initiatief nemen en vernieuwingen realiseren in een non-profit context; het betreft de creatie van maatschappelijke meerwaarde. Het belang van ondernemerschap wordt door niemand betwist. Een hoge graad van ondernemerschap zowel zakelijk, sociaal als persoonlijk leidt tot een grote maatschappelijke meerwaarde op diverse gebieden en een aanzienlijke bijdrage tot het behoud en de groei van de welvaart. Ondermeer de internationale GEM-studies (Global Entrepreneurship Monitor) bewijzen deze stelling. De voordelen van ondernemerschap zijn: Realisatie van persoonlijk potentieel Voor het individu Nut in het dagelijks leven Werkgelegenheid Meer flexibiliteit Voor de economie Gereed voor internationaliseren Meer welvaart voor iedereen Lokale dynamiek Voor de samenleving Vertrouwen in de toekomst Constructieve attitudes Slaat op het gedrag van individuen, die hun leven zelf in handen nemen en die bij hun werkgevers vernieuwingen realiseren; dit stemt zowat overeen met het intrapreneurship. 9 1 Algemene info Om jonge mensen ondernemend te maken is het best dat zij ondernemerschap leren voelen en ervaren, eerder dan erover te leren op een klassieke manier. De krachtige doe-leerformules van Vlajo spelen hierop in. De projecten van Vlajo kaderen binnen het ondernemerschapsonderwijs en richten zich zowel op het bijbrengen van attitudes en waarden als op het ontwikkelen van meer specifieke vaardigheden en kenniselementen. Vlajo ontwikkelde hiertoe het 4D pedagogisch plan: Dromen, Doen, Durven en Doorzetten. Naargelang een student opschuift in zijn onderwijsloopbaan wordt een ander deel van de 4D s belicht. Binnen elke leeftijdsgroep worden thema s aangehaald die cruciaal zijn om tot ondernemingszin te komen. Door het ondernemend leren en lerend ondernemen wil Vlajo basisvaardigheden voor zelfontplooiing en ondernemen van jongs af aan aanmoedigen.

10 Overzicht Vlajoprojecten Basisonderwijs De Vlajo Droomfabriek (3- tot 12-jarigen) De Vlajo Droomfabriek bestaat uit een reeks van vakoverschrijdende, ervaringsgerichte programma s voor kinderen van de derde kleuterklas tot en met het zesde leerjaar waarbij vijf in het handboek aangeboden lessen, uitgebreid met tal van lessuggesties, leiden naar het uitwerken van een ondernemend project. De lessuggesties zorgen ervoor dat bijna alle leergebieden bij het project betrokken worden. Secundair onderwijs Vlajo BLIK (13- tot 14-jarigen) Vlajo BLIK (Beroep, Loopbaan en IK) ondersteunt jongeren in hun studiekeuzeproces. Op een enthousiaste manier leren leerlingen via diverse opdrachten hun eigen vaardigheden kennen, beslissingen nemen en omgaan met wetenschap. Hoogtepunt binnen het project is het educatief gezelschapsspel met als titel Kijk! De wereld draait om mij! Aan de hand van leuke doeopdrachten, spraakmakende stellingen en leerrijke tips krijgen de leerlingen een beter inzicht in het aanbod van studie- en beroepskeuzes. Vlajo Challenge (vanaf 14 jaar) Dit online educatief spel leert jongeren vanaf 14 jaar kennis maken met economie, inkoop en verkoop, marketing, HR en concurrentie. De klasgenoten worden online winkeleigenaars en spelen samen en tegen elkaar in een winkelstraat van hun eigen virtuele stad. Tijdens de verschillende rondes strijden de deelnemers naar zo hoog mogelijke punten in deze spannende competitie. titel Algemene info Vlajo Jieha! (14- tot 16-jarigen) Vlajo Jieha! staat voor Jong Initiatief voor Ethische Handel, en is een korte ondernemingservaring van 10 tot 18 weken. De leerlingen starten een eigen onderneming en verkopen Fair-Tradeproducten binnen de schoolmuren. Via dit project krijgen de leerlingen een notie van ethisch bewustzijn. Vlajo helpt de opstart via een startlening en de winst wordt nadien geschonken aan een goed doel naar keuze. Vlajo Studentenbedrijf.be (16- tot 18-jarigen) Vlajo Studentenbedrijf.be is een miniatuurbedrijf volgens het model van een éénmanszaak, dat wordt opgericht door de leerlingen, maar voldoet aan alle verplichtingen net zoals bij een echte onderneming. We spreken hier over het registreren van de onderneming, het commercialiseren van een product of dienst, het nakomen van diverse wettelijke verplichtingen en ga zo maar door. Vlajo creëert hiervoor een beschermend kader waarin het de rol van overheid en ondernemingsloket speelt. Het leerproces staat centraal bij een Vlajo Studentenbedrijf.be, eerst denken en dan effectief doen! Tenslotte dekt het Vlajo Studentenbedrijf.be ook de omzendbrief voor het behalen van het getuigschrift bedrijfsbeheer. Vlajo Mini-onderneming (16- tot 18-jarigen) Vlajo Mini-ondernemingen zijn doeleer-formules waarbij leerlingen hun persoonlijke mogelijk heden en talenten leren verkennen aan de hand van een miniatuurbedrijf. De jongeren kruipen voor de duur van één schooljaar in de huid van de ondernemer en richten een eigen bedrijfje op, waarbij een gekozen product wordt gecommercialiseerd met inzet van personeel en startkapitaal. De nadruk ligt op doen: eerst denken, en dan effectief durven doen! Vlajo Innovatiekampen (16- tot 18-jarigen) Een innovatiekamp is een 24 uren brainstorm in gemengde teams van leerlingen derde graad secundair onderwijs. De teams krijgen de opdracht een creatieve en innovatieve oplossing te bedenken en uit te werken voor een reëel bestaand bedrijfsprobleem. Een jury selecteert tot slot de beste ideeën.

11 Hoger onderwijs Vlajo Small Business Projects (18+) De Vlajo SBP s zijn de Vlajo Mini-ondernemingen van het hoger onderwijs. Meer nog dan in het secundair onderwijs wordt de nadruk gelegd op het realiseren van een junior businessplan in een winstgevende activiteit. Alle disciplines zijn vertegenwoordigd, van ingenieurs over economisten tot studenten elektromechanica en vroedkunde. Op basis van de verschillende Vlajo SBP-formules wordt een traject op maat van de opleiding en hogeschool uitgewerkt. Ook voor de non-profitsector is er een aparte Vlajo SBP-formule. Vooral de attitude tot ondernemerschap wordt met Vlajo SBP ontwikkeld. Start Academy Start Academy is een businessplanwedstrijd waar universiteitsstudenten de mogelijkheid krijgen om hun eerste stappen in de wereld van het ondernemerschap te zetten. Aan de hand van zo n plan krijg je een beeld van de haalbaarheid van je product/dienst en de risico s die eraan verbonden zijn. Start Academy richt zich niet uitsluitend op studenten uit de economische sector. Belangrijk is dat je een idee hebt en ervoor wilt gaan. Zo kan je ook steeds rekenen op onze coaches en de complementariteit van je team! Overkoepelend programma Vlajo Bedrijvendag voor leerkrachten De Vlajo Bedrijvendag voor leerkrachten is een tweejaarlijks initiatief voor alle leerkrachten/ docenten basis-, secundair en hoger onderwijs dat doorgaat op één woensdagnamiddag over gans Vlaanderen tijdens de Ondernemersklasseweek. Deze bedrijvendag biedt leerkrachten/docenten de kans kennis te maken met de diverse aspecten van een onderneming. Bovendien kunnen de leerkrachten/docenten tijdens deze namiddag met een bedrijfsleider in dialoog treden en uiteraard staat ook een rondleiding op het programma waarbij de bedrijven tijdens hun dagelijkse praktijk bezocht worden. De Vlajo Bedrijvendag voor leerkrachten is een unieke gelegenheid voor leerkrachten/docenten om volledig gratis van dichtbij met een bedrijf kennis te maken. hipo Vlajo Ondernemers voor de klas Vlajo Ondernemers voor de klas is een tweejaarlijks initiatief dat kadert in de Ondernemersklasseweek waarbij ondernemers de kans wordt geboden om leerlingen en studenten uit het secundair en hoger onderwijs kennis te laten maken met de attitude ondernemerschap. Anderzijds wordt aan scholen de kans gegeven een ondernemer in hun midden te hebben, die poogt een hedendaags en correct beeld van een ondernemer te schetsen. Van groot belang in het project is een afstemmen van ideeën tussen afstuderenden en werkgevers, zodat beide partijen met een juiste ingesteldheid eventuele jobs aanvatten. Vlajo Hipo Vlajo Hipo is het vacatureplatform van Vlajo met jobaanbiedingen van de Vlajo-partners. Jaarlijks studeren duizenden studenten af in de verschillende studentenbedrijven van Vlajo. Tijdens de Vlajo-leertrajecten hebben jullie een variatie van ondernemende competenties ontwikkeld, waaronder resultaatgerichtheid, doorzettingsvermogen, leiderschap, zelfsturing en de bekwaamheid om te ondernemen. Jullie hebben bewezen hoe succesvol mensen en middelen te organiseren en een idee om te zetten in een tastbaar project. Het maakt jullie gegeerd! Ben je op zoek naar een uitdagende job bij een boeiende werkgever? Neem dan snel een kijkje op en klik op het Vlajo Hipo programmalogo. 11 Titel Algemene info Jongeren warm maken voor ondernemen is geen gemakkelijke opdracht, maar Vlajo slaagt met glans in zijn opzet. Van kinderen tot jonge volwassenen; zij die met Vlajo in contact komen, leren de wondere wereld van het ondernemen kennen. Door ze te laten zoeken en ontdekken en ze aan te zetten tot bewust creatief zijn, leren jongeren niet alleen dat ideeën tot ondernemingsdromen kunnen leiden, maar vooral dat met de juiste attitude dromen werkelijkheid kunnen worden. Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel

12 1.2 Historiek Algemene info 12 1 De beweging Jonge Ondernemingen ontstond in 1919 in de Verenigde Staten. In 1963 waaide het initiatief over naar Europa. Jonge Ondernemingen kreeg succes in Groot- Brittannië, Frankrijk, België, Ierland en Zweden. In 1977 werd een Europese Federatie opgericht die momenteel een 40-tal landen groepeert. Zij organiseert jaarlijks een Europees Congres waarop juniorondernemers van diverse landen samenkomen. De beweging Jonge Ondernemingen bestaat in België sinds In 1996 gebeurde de regionalisering van de federale beweging in Vlaamse Jonge Ondernemingen (Vlaanderen) en Les Jeunes Entreprises (Wallonië). 1.3 Internationaal Vlajo SBP s en Vlajo Mini-ondernemingen zijn in de eerste plaats een internationaal gegeven. Overtuigd van de belangrijke Europese dimensie die aan de jongeren wordt geboden, speelt Vlaamse Jonge Ondernemingen een voortrekkersrol in de Europese koepelfederatie Junior Achievement Young Enterprise Europe (JA-YE Europe), die momenteel 41 nationale bewegingen groepeert. Het doel van JA-YE Europe is ondermeer om transnationale contacten en internationale uitwisseling tussen de ondernemingen te organiseren. 1.4 Wat is een Small Business Project? Via Vlajo SBP worden proefondernemingen opgestart in hogescholen en universiteiten van Vlaanderen. Het stelt de studenten al tijdens hun studie in staat om zich een reëel beeld te vormen van tal van aspecten van het ondernemerschap en de opstart van een eigen zaak, maar vooral de attitude tot ondernemend gedrag wordt ontwikkeld. Er wordt steeds getracht om de grootst mogelijke meerwaarde te creëren voor de studenten. De Vlajo-coördinator werkt dan ook in samenspraak met de opleiding een Vlajo SBP-traject uit op maat zodat het leereffect zo groot mogelijk is. We vertrekken van verschillende Vlajo SBP-formules waarbinnen de opleiding nog eigen

13 accenten kan leggen. De formules zijn: Vlajo SBP Full; Vlajo SBP Light; Vlajo SBP Businessplan; Vlajo SBP Non-Profit; Vlajo SBP BEST Voor de Vlajo SBP Full en Light formule ziet het traject er als volgt uit: 1. BRAINSTORMING 2. BUSINESSPLAN Een groep van gemiddeld 5 studenten creëert, beheert en ontwikkelt haar eigen proefonderneming en kiest zelf een product of dienst in het kader van de opleiding. Het businessplan vormt de leidraad doorheen het hele traject. Het organiseert de ideeën die in de groep leven in een concreet en dynamisch actieplan. 3. OPERATIONELE FASE In de operationele fase wordt het businessplan getoetst aan de werkelijkheid en worden producten en diensten effectief verkocht. Net zoals bij een echte onderneming moet het Vlajo SBP in de Full formule aan alle verplichtingen voldoen: startkapitaal verzamelen, het voeren van een boekhouding, belastingen betalen etc. Hier fun geert Vlajo als overheid. De Light formule heeft geen boekhoudkundige verplichtingen aan Vlajo. 4. AFSLUITEN Op het einde van het traject wordt het Vlajo SBP geliquideerd. Vlajo SBP Non-profit is specifiek ontwikkeld voor de opleidingen binnen de sociale sector omdat het ook binnen die sector steeds belangrijker wordt om te beschikken over ondernemende competenties en attitudes. Anders dan in de profit-sector wordt hier geen winst nagestreefd. Het traject is wel gelijkaardig aan bovenstaand schema, met dat verschil dat we binnen de non-profit niet spreken over een businessplan, maar over een projectplan. Algemene info 13 1 In de Vlajo SBP BEST formule fungeert het Vlajo SBP als consultancybureau. BEST staat voor Business Entrepreneurial Student Task. De groep studenten werkt een reële opdracht uit voor een bestaand bedrijf. De inhoud van de opdrachten wordt door Vlajo op voorhand afgestemd met de bedrijven en de scholen. In de formule Vlajo SBP Businessplan is er geen operationele fase en wordt er dus enkel een businessplan uitgewerkt, vaak op het niveau van een echte startende onderneming. Het enige verschil met een echte onderneming is dat het leerproces voorop staat. Dat wil zeggen dat er een beschermd kader wordt gecreëerd waarin de jongeren in het Vlajo SBP de kans krijgen om te leren. Hier zorgt Vlajo voor. Het leren staat dus centraal, maar dat wil niet zeggen dat er geen mooi resultaat mag nagestreefd worden. Via de krachtige leer-ervaringsformule zijn de jongeren in staat om belangrijke ondernemersvaardigheden te ontwikkelen en te testen. Het bedrijfsleven wordt ook effectief binnen de schoolmuren gebracht, via de begeleiding door een bedrijfsleider (Droomcoaching). Daarnaast wordt elke Vlajo SBP nog begeleid door een docent-coach en een coördinator van Vlajo.

14 De tijdsduur van een Vlajo SBP is afhankelijk van de best mogelijke inpassing in het curriculum. 1.5 Waarom een Vlajo SBP? Het belang van ondernemend gedrag groeit gestaag. In elke werkaanbieding wordt gesproken over praktijkervaring. Vlajo SBP geeft de studenten de kans om theoretische kennis om te zetten in de praktijk. Jongeren krijgen meer voeling met het werkelijk economisch gebeuren. De competenties die Vlajo vanuit Vlajo SBP wil aanbrengen en/of aanscherpen zijn de volgende: De student kan op een efficiënte, creatieve, kritische en oplossingsgerichte manier omgaan met informatie en taken. De student kan economische kennis integreren en toepassen in een reële en concurrentiële omgeving (lees: proefonderneming). De student kan samenwerken en leiding geven. De student is communicatief ingesteld. In de afsluitfase kan je als deelnemende student een Vlajo SBP-certificaat ontvangen waarin bovenstaande competenties gebundeld zijn. Dit certificaat is de perfecte aanvulling bij je CV wanneer je gaat solliciteren en helpt je je toekomstige werkgever ervan te overtuigen dat je voldoende ondernemende vaardigheden beheerst. Naast bovenstaande 4 hoofdcompetenties worden ook nog deze vaardigheden via Vlajo SBP verworven: titel Algemene info Plannen en organiseren: aanbrengen van structuur in tijd, ruimte en prioriteit bij het aanpakken van problemen. Delegeren: op een efficiënte wijze overdragen van taken en verantwoordelijkheden in overeenstemming met de mogelijkheden en de motivatie van de werknemer. Ondernemerschap: durven ondernemen, het durven initiatief nemen zodanig dat dit uitmondt in een concrete handeling, activiteit. Leiding geven: op een efficiënte wijze willen en kunnen beïnvloeden van medewerkers in het kader van hun functie. Initiatief: uit eigen beweging voorstellen en/of acties ondernemen. Communicatie: overbrengen van een boodschap in diverse vormen zodat het publiek tot wie de boodschap is gericht, ze begrijpt. Samenwerken: actieve bijdrage leveren aan een gezamenlijk resultaat of aan het oplossen van problemen of conflicten, ook wanneer de samenwerking een onderwerp betreft dat niet direct van particulier belang is. Aanpassingsvermogen: zich makkelijk en in positieve zin aanpassen aan bepaalde situaties of omstandigheden. 1.6 Welke partijen zijn betrokken bij Vlajo SBP? Hoofdzetel Het secretariaat van Vlajo bestaat uit een team van enthousiaste mensen dat altijd klaarstaat voor jullie. Op de Vlajo-website (www.vlajo.org) vind je meer informatie over Vlajo en haar medewerkers.

15 Vlajo SBP-coördinator De coördinator vertegenwoordigt Vlajo, hij/zij is jullie gesprekspartner. Als jullie vragen of problemen hebben, kunnen jullie bij hem/haar terecht. De coördinator heeft op regelmatige basis contact met elke Vlajo SBP. Hij/zij geeft jullie ook informatie over de verschillende activiteiten die georganiseerd worden. Dossierbeheerder Elke Vlajo SBP krijgt een dossierbeheerder toegewezen. De dossierbeheerder is een medewerker van Vlajo die ondermeer de boekhoudingen van het Vlajo SBP-Full nakijkt en jullie de nodige documenten bezorgt. Vlajo oefent, via de coördinator, toezicht uit op de activiteiten van het Vlajo SBP. In dit verband mag ze alle maatregelen treffen die ze nodig acht, ook al zouden die het reglement overstijgen. De docent-coach Hij/zij is een docent van de hogeschool of universiteit die jullie coacht doorheen het Vlajo SBP. De docent-coach staat jullie bij met goede raad en jullie kunnen dan ook altijd een beroep op hem/haar doen. Droomcoach Jullie droomcoach kijkt over jullie schouder mee met een kritische blik. Hij/zij weet hoe het echte bedrijfsleven werkt en wil deze ervaring ook met jullie delen. De droomcoach staat jullie bij met raad en daad. Vlajo SBP-coördinator Droomcoach Algemene info 15 1 Vlajo SBP Docentcoach Dossierbeheerder

16

17 HOOFDSTUK 2 >> 2 Vlajo-hoogtepunten In de loop van het academiejaar organiseert Vlajo activiteiten waarop jonge ondernemers van verschillende Vlajo SBP s elkaar ontmoeten. Allemaal leuke activiteiten op maat van ondernemende jongeren. De verschillende data worden bij het begin van het academiejaar door je coördinator meegedeeld. 2.1 Vlajo SBP Dating & Debating Vlajo SBP Dating & Debating is het startschot voor je Vlajo SBP-periode. Op verschillende locaties in Vlaanderen organiseert Vlajo een opleidings- en netwerkmoment waar je boeiende en leerrijke workshops naar keuze kan volgen en je studenten ontmoet van andere hogescholen en opleidingen tijdens een sessie Speed Business Dating. Je vaardigheden en competenties inzake ondernemerschap worden meteen naar een hoger niveau getild! Je coördinator bezorgt je tijdig een uitnodiging, hou alvast de website in het oog! 2.2 Vlaamse marktdagen Jaarlijks organiseert Vlajo in de maand februari een grote verkoopdag in diverse shoppingcentra in Vlaanderen. Het doel van deze verkoopdag is onder meer om contacten tussen de Vlajo Mini-ondernemingen/Vlajo SBP s te leggen en de ervaringsuitwisseling te stimuleren. In het shoppingcenter krijgt elke onderneming een even grote verkoopruimte toegewezen op een locatie waar die dag duizenden potentiële klanten langskomen. De verkoopdag is in de eerste plaats een aangelegenheid voor Vlajo Mini-ondernemingen, maar op sommige plaatsen wordt dit ook opengetrokken naar Vlajo SBP. Een ideale kans om de verkoop van je product de hoogte in te jagen. Je coördinator houdt je op de hoogte. 2.3 Beste Ondernemende Klas: Wisselbeker Vlaamse Regering 17 2 Vlajo-hoogtepunten Elk jaar verkiest Vlajo aan de hand van de Vlaamse finale hét Vlajo SBP van Vlaanderen. Binnen de wedstrijd zijn er verschillende categorieën waardoor alle Vlajo SBP s de kans hebben om in de prijzen te vallen. Meer info ontvang je van je coördinator en vind je terug op de website. De wedstrijd verloopt in 2 fases: de preselectie en de Vlaamse finale. Preselectie De selectie voor de Vlaamse finale gebeurt aan de hand van het businessplan. Een jury, bestaande uit ervaren bedrijfsmensen, neemt jullie businessplannen kritisch door en nomineert voor elke wedstrijdcategorie de laureaten. Vlaamse finale De laureaten van de preselectie ontmoeten elkaar in de Vlaamse finale. Hier krijg je de kans om je Vlajo SBP mondeling toe te lichten en te verdedigen voor een professionele jury. De Vlaamse finale is toegankelijk voor de pers en het publiek.

18 2.4 Wedstrijd Beste Concept Een tof en creatief idee uitgeschreven in een businessplan maar nog geen prototype of reële verkoop van product of dienst? Dan kan je deelnemen aan de wedstrijd Beste Concept. Op basis van de ingezonden businessplannen selecteert een externe jury 5 Vlajo SBP s die hun businessplan mondeling mogen komen verdedigen. Meer info ontvang je van je coördinator en vind je terug op onze website. 2.5 Europese finale De Beste Vlaamse Vlajo SBP mag Vlaanderen vertegenwoordigen op de Europese finale waar de winnaars van verschillende landen het tegen elkaar opnemen. 2.6 Internationale uitwisselingen 18 2 Vlajo-hoogtepunten Enterprise Without Borders (= Onderneming zonder grenzen) is een project voor studenten van secundaire scholen, hogescholen en universiteiten. Via de Europese website van Enterprise without Borders (www.ewb.ja-ye.org) kan je als Vlajo Mini-onderneming of Vlajo SBP handel drijven met andere Vlajo Mini-ondernemingen/ Vlajo SBP s uit Europa of kan je je product(en) promoten. Zo leer je de grondbeginselen van buitenlandse handel, werk je samen met studenten uit andere Europese landen en kom je in contact met verschillende culturen in Europa. Kortom, maak deel uit van deze wereldhandel én maak deel uit van een netwerk van JA (= Junior Achievement) studenten. Alle informatie vind je terug op de website.

19 HOOFDSTUK 3 >> 3 Te weten over Vlajo SBP 3.1 Maatschappelijke zetel van het Vlajo SBP De maatschappelijke zetel is het officiële adres van het Vlajo SBP. Gewoonlijk is dit het thuisadres van een Vlajo SBP-ondernemer, niet het adres van de school. Vlajo en de coördinator zenden hun brieven rechtstreeks naar dit adres. De meeste groepen kiezen hiervoor het adres van de gedelegeerd bestuurder. Deze heeft de verplichting de inhoud ervan mee te delen aan het voltallige team. 3.2 Juridisch statuut van het Vlajo SBP Het Vlajo SBP functioneert gedeeltelijk volgens het model van een naamloze vennootschap, maar is geen echte naamloze vennootschap. Het gebruik van het letterwoord nv achter de Vlajo SBP-naam is bijgevolg onwettig. Een Vlajo SBP heeft gezien de korte levensduur geen ondernemingsnummer en bezit hierdoor dus ook geen rechtspersoonlijkheid. Dit heeft als gevolg voor de klant, indien deze btw-belastingplichtig is, dat deze geen btw kan terugvorderen van de staat. In het verhaal van het Vlajo SBP speelt Vlajo de rol van de staat. Dit wil zeggen dat het Vlajo SBP wel btw-plichtig is aan Vlajo (enkel in het geval van Vlajo SBP Full). Dit om je Vlajo SBP-jaar zo waarheidsgetrouw te laten verlopen. 3.3 Spelregels Vlajo is een vereniging zonder winstoogmerk. Ze heeft tot doel de jongeren de kans te bieden hun creativiteit en ondernemingsgeest te ontwikkelen door hen de middelen te verstrekken om, onder toezicht van deze vereniging alsook van vrijwillige raadgevers, een Vlajo SBP op te richten volgens het schema van de vennootschap op aandelen Te weten over Vlajo SBP Hieronder vinden jullie een aantal regels die in acht genomen moeten worden: Algemeen Jaaromzet van een Vlajo SBP dient onder de wettelijke grens te blijven van Elk misbruik van alcohol, gebruik van drugs en aanverwante medicatie leiden tot onmiddellijke uitsluiting. Het absolute maximum aantal deelnemers per Vlajo SBP is 6. Het vaststellen van het aantal leden per Vlajo SBP gebeurt in samenspraak met de coördinator en docent-coach. Vlajo oefent toezicht uit op de activiteiten van het Vlajo SBP. In dat kader mag ze alle nodige maatregelen nemen (zelfs in tegenspraak met sommige bepalingen in dit reglement). De Vlajo SBP ondernemers moeten zich daarnaar schikken. Vlajo wijst aan elke Vlajo SBP een coördinator toe. Deze is de gesprekspartner van de Vlajo SBP- ondernemers in hun betrekkingen tot Vlajo. Vlajo kan nooit verantwoordelijk gesteld worden voor gemaakte verliezen. Een aantal producten en/of diensten mogen door Vlajo SBP s niet aangeboden worden, namelijk:

20 a Producten zonder toegevoegde waarde voor het Vlajo SBP; a Alcoholische dranken, rookwaren, gevaarlijke of illegale producten en erotisch getinte producten en/of diensten; a Nevenactiviteiten (verkoop van steunkaarten, kansspelen, dansavonden, enz.) die niets met het oorspronkelijke doel van het Vlajo SBP te maken hebben Voeding WEB Het produceren en verkopen van voedingsmiddelen is niet toegestaan. Tenzij voeding deel uitmaakt van het lessenpakket. Het is echter wel toegelaten om nieuwe voedingsproducten te ontwikkelen indien deze productie gebeurt op een plaats die voldoet aan alle wetten en vergunningen inzake voedselproductie en voedingsmiddelen in het algemeen (cfr Warenwetgeving) én de productaansprakelijkheidsovereenkomst gemaakt werd met een gevestigde eindproducent. De productaansprakelijkheidsovereenkomst vind je terug onder het kenniscentrum op de website van Vlajo. Bezorg een kopie van de ondertekende productaansprekelijkheidsovereenkomst aan je coördinator. De verkoop van voorverpakte voedingsmiddelen is wel toegestaan. Let wel op dat de houdbaarheidsdatum niet verlopen is Sponsoring 20 3 Te weten over Vlajo SBP WEB Sponsoring binnen een Vlajo SBP is enkel toegestaan onder één van deze vormen: Materiële sponsoring kan voor de productie en/of het maken van het prototype. Voor de organisatie van een event wordt zowel financiële als materiële sponsoring aanvaard. Indien er geen inkomsten verworven worden uit het Vlajo SBP, is financiële sponsoring toegestaan om de onkosten te dekken. Op het kenniscentrum vind je een voorbeeld van een sponsordossier en een onkostennota. De sponsor kan het bedrag niet fiscaal aftrekken, maar wel inbrengen als kost in zijn boekhouding. 3.4 Organisatie van een event Elk event moet goedgekeurd worden door de Vlajo coördinator. Dit houdt in: a Een kosten/baten berekening a Goedkeuringsfiche doorsturen naar coördinator a De helft van de geraamde kosten moet door sponsoring of voorverkoop van kaarten gedekt zijn. a Vlajo kan nooit verantwoordelijk gesteld worden voor gemaakte verliezen. WEB Als je binnen je Vlajo SBP een event organiseert zijn er een aantal belangrijke aandachtspunten. Zo moet je ondermeer nagaan of het noodzakelijk is om een extra verzekering af te sluiten. Dit is afhankelijk van de activiteit en de locatie waar het event doorgaat. Van zodra er op het event muziek gespeeld wordt, ben je verplicht om SABAM en Billijke Vergoeding in orde te brengen (zie informatie hieronder). Besteed daarnaast ook veel aandacht aan de veiligheid! Aangezien voeding en drank bijna inherent verbonden zijn aan de organisatie van een evenement, wordt hier een uitzondering gemaakt en kan het Vlajo SBP wel voeding en drank aanbieden zolang het niet gaat om zelfbereide zaken. Onder het kenniscentrum op de website van Vlajo vind je meer informatie terug.

21 3.4.1 Sabam & Billijke Vergoeding Sabam en Billijke Vergoeding zijn beide vergoedingen die betaald worden aan auteurs en artiesten om hun muziek te mogen gebruiken. Auteurs en artiesten kunnen niet verhinderen dat men hun repertoire gebruikt in het openbaar. In ruil daarvoor heeft de wetgever aan deze auteurs en artiesten een automatisch recht op vergoeding toegekend. Het verschil tussen Sabam en Billijke Vergoeding Bij Sabam betaal je een vergoeding voor de componisten en tekstschrijvers als hun muziek in het openbaar wordt gespeeld. Dit komt dus ten goede aan de auteurs van de muziek (de zogenaamde auteursrechten). De Billijke Vergoeding is de vergoeding die moet betaald worden voor het publieke gebruik van het muziekrepertoire van de uitvoerende artiesten en muziekproducenten. Dit komt dus ten goede aan de uitvoerders van de muziek (de zogenaamde uitvoerdersrechten). Sabam in orde brengen Download het formulier op en vul dit in. Dien minstens 10 dagen op voorhand een aanvraag tot toelating in bij het Sabam-kantoor in je regio. Bezorg binnen de 8 dagen volgend op de manifestatie de opgave van de gespeelde nummers aan het Sabam-kantoor. Betaal tijdig de rechten. Doe je dit niet, dan worden de aangerekende tarieven met 30 % verhoogd. Billijke Vergoeding in orde brengen Download het formulier op Je vult dit in naargelang de specifieke eisen (met of zonder drank/dans, ). Stuur het aanvraagformulier op naar Outsourcing Partners, minstens 5 dagen op voorhand. Betaal binnen de 20 dagen na de verzendingsdatum de factuur. In principe moet deze vergoeding betaald zijn vóór de activiteit. Als je het evenement niet tijdig aangeeft, loop je het risico op een fikse meerkost. Er komt een boete van 15 % bovenop (met een minimum van 106,14 euro). Let wel: als de zaaluitbater reeds een jaarvergoeding dans heeft betaald die de activiteit dekt, dan moet je geen aangifte meer doen! Indien jullie geen aanvraag gedaan hebben bij Sabam/Billijke Vergoeding, mag er onder geen enkel beding muziek gespeeld worden aan jullie verkoopstand, zowel op congressen, als op openbare markten en handelsbeurzen. 3.5 Verzekering 21 3 Te weten over Vlajo SBP Vlajo heeft een verzekeringscontract bij AXA (polisnummer ). Voorwerp van de verzekering De burgerlijke aansprakelijkheid van Vlajo, van haar beheerders en raadgevers tegenover de vrijwilligers en derden niet vergoed door Vlajo; de burgerlijke aansprakelijkheid van de Vlajo SBP-ondernemers tegenover derden (de Vlajo SBP-ondernemers beschouwd als derden onder elkaar). WEB De kosten voor medische behandeling van Vlajo SBPondernemers, van raadgevers en beheerders van Vlajo, met inbegrip van ongevallen gebeurd op weg van en naar de vergadering. Meer informatie:

22

23 HOOFDSTUK 4 >> 4 Starten met je Vlajo SBP WEB Kenniscentrum: dit pictogram verwijst naar de website van Vlajo zie p Groepen vormen Om de Vlajo SBP-groepen te vormen kan men op verschillende manieren te werk gaan. 1. Eerst de definitieve groepen vormen en daarna per groep brainstormen: studenten kiezen zelf de groepjes (aantal per groep wordt opgegeven door docent-coach) OF de docent-coach stelt zelf de groepen samen, dit kan al dan niet op basis van een persoonlijkheidstest (bvb. Belbin of Competence Indicator) 2. Eerst brainstormen in tijdelijke groepen tot er een aantal topideeën zijn. Daarna de studenten laten kiezen bij welk idee ze willen aansluiten en zo de definitieve groepen vormen. 4.2 Brainstorm cre a ti vi teit (de ~ (v.)): scheppingsvermogen Van Dale Van Dale is altijd zeer goed in het kort omschrijven van termen waar duizenden boeken over volgeschreven zijn. Misschien is het ook wel het beste om niet teveel woorden vuil te maken aan wat creativiteit precies is, ook al zijn de meningen hierover verdeeld. Er zijn mensen die vinden dat creativiteit te beoordelen, te begrijpen en te ontleden is, terwijl men aan de andere zijde juist vindt dat de schoonheid van creativiteit ligt in het ongrijpbare, het ondefinieerbare: het is niet te ontkennen, maar hoeft ook niet verklaard te worden. Starten met je Vlajo SBP Regels Een goede brainstormsessie is gebonden aan een aantal regels. Ook al zou je denken dat het genereren van ideeën niet zoveel voeten in de aarde heeft, blijkt toch elke keer weer dat mensen, zelfs als ze de regels kennen, neigen om ze te overtreden. Hieronder volgen ze op een rijtje Schort je oordeel op De allereerste regel is de moeilijkste: beoordeel tijdens de ideeëngeneratie nooit de geuite ideeën. Een idee, hoe slecht het ook lijkt, is niet het uiteindelijke doel van een brainstorm. Aan het einde van een sessie moeten er oplossingen ontstaan voor de problemen waarop men brainstormt, maar hoeveel en wat voor ideeën daar voor nodig waren is irrelevant. Zelfs het meest waardeloze idee kan uiteindelijk leiden naar dat ene fantastische idee, simpelweg omdat het als input voor die ene goede gedachtesprong zorgt. Dat hebben we al eens geprobeerd en het werkte toen niet, dus nu ook niet is een zin die tijdens brainstormen niet ter sprake mag komen.

24 Alles mag en kwantiteit overheerst kwaliteit Albert Einstein zei ooit: Imagination is more important than knowledge. Knowledge is limited. Imagination encircles the world. Dit geldt ook voor brainstormsessies. Het gaat er niet om wat je weet, het gaat erom wat je je voor kunt stellen. Er is een probleem gegeven en ideeën zijn het middel tot een oplossing. Er is geen manier waarop je kunt falen bij wat je ook roept. Je kunt geen domme dingen opperen, want je oppert sprongen in andermans gedachten. Het is dus belangrijk om in de fase van ideeëngeneratie je analytische geest weg te stoppen. Logisch redeneren komt later wel, nu is het zaak om zoveel mogelijk te bedenken, hoe raar, grappig, onduidelijk of vergezocht dan ook. Het klinkt misschien raar om bewust te moeten dromen, maar het werkt wel Kruisbestuiving is gewenst Doordat alles mag en er heel veel in hoge snelheid over tafel komt tijdens een brainstormsessie, ontstaat er veel beïnvloeding tussen de mensen die deelnemen aan een dergelijke sessie. De extra ideeën die door samenwerken gegenereerd worden maken het zoveel waardevoller dan wanneer men individueel werkt. 24 titel Starten met je Vlajo SBP 0 4 WEB En waar je normaal misschien boos zou worden als iemand jouw idee steelt en er zelf op verder borduurt met eigen interpretatie; in een sessie is dit het beste wat je kan overkomen. Een idee is niet je kindje in deze situatie, maar wederom een middel tot oplossingen Technieken tot brainstorm Aan de hand van volgend schema leiden wij jullie door het gebruikelijke brainstormproces. Om stap 1 - het genereren van ideeën - efficiënt te laten verlopen, bestaan verschillende technieken. Een aantal hiervan vind je terug in de bijlage en op het kenniscentrum. GPS voor ondernemingen van Flanders DC Bloemassociatie De Scamper techniek TRIZ STAP 1 PRODUCT OF DIENST Idee 1 Idee 2 Idee 3 Idee 4 Idee 5 Idee 6 Idee... Idee 1 Idee 4 Idee 6 Brainstorming Laat alle ideeën de vrije loop! Screening Kritische bespreking. STAP 2 Vb. ICT-ondersteuning naar kleine KMO s FINAAL PRODUCT OF DIENST Haalbaarheid op financieel, commercieel en technisch vlak Prijsberekening maken Kostprijs/verkoopprijs Brainstorming Geschikte naam voor het Vlajo SBP? Vb. Free-Style Naam van het Vlajo SBP

25 4.3 Haalbaarheid toetsen van ideeën Uitwerking van een aantal ideeën naar haalbaarheid en realiseerbaarheid 1. Stel iemand aan die de sessie zal sturen. 2. Stel jullie top 3 samen uit de ideeën van de brainstorm, doe dit d.m.v. stemming. 3. Bespreek en beargumenteer interactief de pro s en contra s per idee. 4.4 Definitieve keuze 1. Maak de definitieve keuze. De definitieve keuze moet onderbouwd zijn en in team beslist worden! De beslissing moet stoelen op de pro s en contra s, een eerste voorlopige financiële analyse en een algemeen marketingconcept (zonder in detail te treden). 2. Bepaal de doelgroep, baken deze zeer duidelijk af! 3. Maak een product- of dienstpositionering op! T.o.v. andere concurrentieproducten/diensten. T.o.v. substitutieproducten/diensten (als je een nieuw product of dienst hebt). Lees nog eens goed de spelregels na alvorens definitief te beslissen. 4.5 Functieverdeling en organigram Functieverdeling Binnen een Vlajo SBP wordt een proefonderneming opgericht die gedurende een vooraf bepaalde termijn wordt uitgevoerd. Om deze uitvoering realistisch en correct te laten verlopen moeten er taken verdeeld worden. Structureel worden hiervoor een aantal functies vooropgesteld. Om ervoor te zorgen dat the right man on the right job wordt gezet, kan je een persoonlijkheidstest doen via: Competence Indicator (link via projecten Vlajo SBP test je talenten) OF Belbin-test (www.thesis.nl/belbin) Afhankelijk van de vaardigheden die naar voor komen uit de test worden onderstaande functies verdeeld (let wel, niet alle functies hoeven aan bod te komen binnen jullie Vlajo SBP, enkel deze die voor jullie Vlajo SBP van toepassing zijn). 25 Titel Starten met je Vlajo SBP 0 4 De functies kunnen op verschillende manieren toegekend worden: 1. vrije keuze door de groep 2. d.m.v. sollicitatie binnen de groep 3. d.m.v. sollicitatie bij de docent-coach Hieronder worden de meest courante functies binnen een Vlajo SBP beschreven, dit zijn ook de functies die bij de registratie op de Vlajo-website opgevraagd worden.

26 Vlajo SBP zoekt voor onmiddellijke indiensttreding: Gedelegeerd bestuurder Taken: a leiding geven aan het Vlajo SBP; a het bewaken van de uitvoering van het businessplan; a het organiseren en leiden van de verschillende vergaderingen; a ervoor zorgen dat de departementen hun afspraken nakomen en goed samenwerken; a eindverantwoordelijk zijn voor het samenstellen van het businessplan. Profiel: a gangmaker; a knopen doorhakken; a kunnen motiveren, stimuleren en coördineren; a met iedereen omgaan; a organisatietalent Starten met je Vlajo SBP Vlajo SBP zoekt voor onmiddellijke indiensttreding: Financieel Verantwoordelijke Taken: a het bijhouden van de administratie aan de hand van het kas-bankboek, het aankoopboek en het verkoopboek; a het beheren van de kas; a het opstellen van het financieel plan van het Vlajo SBP; a het bespreken van de maandelijkse resultaten in de vergadering van het Vlajo SBP; ahet bepalen van de financiële gevolgen van een product- en/of verkoopactie; ahet opstellen van het liquidatiedossier. Profiel: a graag met cijfers werken; a nauwkeurig zijn; a cijfers gemakkelijk kunnen vertalen. Vlajo SBP zoekt voor onmiddellijke indiensttreding: Technisch Verantwoordelijke Taken: a opzetten van het productieproces; a onderzoek naar inkoop van de grondstoffen; a onderhouden van contacten met leveranciers; a beheren van de voorraad; a verantwoordelijk voor het logistiek proces mbt het product/de dienst; a het bewaken van de veiligheid van het product en het productieproces. (bijvoorbeeld risico s van diefstal en zoek raken van materialen voorkomen) Profiel: a goed kunnen onderhandelen; a goed kunnen samenwerken; a creatief zijn; a overtuigingskracht hebben; a stressbestendig zijn; a nauwkeurig zijn.

27 Vlajo SBP zoekt voor onmiddellijke indiensttreding: Commercieel Verantwoordelijke Taken: a opstellen van de verkoop- en leveringsvoorwaarden; a zoeken van geschikte verkoopplaatsen; a verkoop van het product/de dienst. Profiel: a graag verkopen; a leergierig zijn naar de markt en de klant toe; a doorzettingsvermogen hebben; a vlot kunnen schrijven en praten; a een organisatietalent zijn; a goed kunnen samenwerken. Vlajo SBP zoekt voor onmiddellijke indiensttreding: Administratief Verantwoordelijke Taken: a verslagen van de vergaderingen schrijven; a opstellen van de fictieve gezinssituatie, het berekenen van de lonen; a Vlajo SBP op de website van Vlajo registreren; a organiseren aandeelhoudersvergaderingen en bijhouden aandeelhoudersregister; a organigram opstellen; a rapporten typen en kopiëren; a correspondentie verzorgen. Profiel: a correct en exact zijn; a ordelijk zijn; a kennis hebben van veelgebruikte computerprogramma s; a een vlotte pen hebben; a synthetiserend kunnen denken Starten met je Vlajo SBP

28 4.5.2 Organigram Vlajo SBP Wanneer de verschillende functies binnen het Vlajo SBP verdeeld zijn, kan je het organigram opstellen. Een organigram is een afbeelding, model of schema van een organisatiestructuur van een onderneming. Een dergelijk schema brengt in kaart uit hoeveel verschillende divisies en afdelingen een organisatie bestaat, wie het hoofd is, wie de medewerkers zijn en in welke hiërarchische verhouding de afdelingen en medewerkers ten opzichte van elkaar staan. Hieronder vind je een voorbeeld van een Vlajo SBP-organigram: Floris Devos Gedelegeerd Bestuurder Mathieu De Wit Administratief Verantwoordelijke Ilse Driesens Commercieel Verantwoordelijke Jan Luyckx Technisch Verantwoordelijke An Derudder Financieel Verantwoordelijke Leen Vos Medewerker 28 titel Starten met je Vlajo SBP Administratie Hoe registreren op Voor het stappenplan kan je terecht op onze website Ga naar: projecten/vlajo SBP/FAQ STAP 1: Eerst moet ieder lid van de groep zich individueel registreren STAP 2: Eén iemand registreert daarna de groep Zorg dat je voor het registreren van de groep alle correcte adressen bij de hand hebt, ook deze van de docent-coach! Indien deze niet overeenkomen met de adressen die zijn opgegeven bij de persoonlijke registratie, kan je de groep niet registreren. Indien je later een droomcoach aan je Vlajo SBP wil toevoegen moet ook die droomcoach zich eerst individueel registreren. Zorg dat je naast de adressen ook alle gegevens van het Vlajo SBP (naam, omschrijving product/dienst, functieverdeling, website, vast vergadermoment, ) bij de hand hebt. Indien de registratie niet lukt, stuur dan een mailtje naar je coördinator zodat dit probleem vlug verholpen kan worden. Nadat de groep geregistreerd is, krijgt iedereen die aan de groep gekoppeld is een bevestigingsmail. Hou deze mail goed bij, want hierin staat het unieke nummer van het Vlajo SBP. Dit nummer moet je duidelijk vermelden bij elke briefwisseling, , telefonisch contact, bankzaken, met Vlajo. Na registratie krijgen jullie automatisch toegang tot het Vlajo SBP-kenniscentrum. Hier zijn allerlei interessante documenten terug te vinden die jullie kunnen helpen om je Vlajo SBP tot een goed einde te brengen.

29 Uiteraard krijgt elke gebruiker na aanmelden toegang tot zijn eigen account. Op deze pagina kan je je persoonlijke gegevens en je wachtwoord aanpassen Projectpagina De projectpagina is de identiteitskaart van je Vlajo SBP. Ze stelt Vlajo in staat om de nodige informatie aan de juiste persoon door te spelen en in geval van problemen snel de geschikte personen te bereiken. Deze projectpagina wordt automatisch samengesteld op de website na registratie van je Vlajo SBP. Op deze pagina kan je bepaalde informatie wijzigen en/of toevoegen, zoals bvb toevoegen van je Vlajo SBP-bankrekeningnummer, wijzigen van de groepssamenstelling,... Hoe ga je te werk? Aanmelden op met je adres en paswoord. Links op het scherm kan je de knop MIJN WEBRUIMTE aanklikken. Ga door naar MIJN PROJECT(EN). Klik op het potloodje achter de naam van je Vlajo SBP en hier kan je de nodige wijzigingen doen. Vergeet niet op te slaan! Openen van de BNP Paribas Fortis bankrekening WEB TIP Vlajo heeft als vzw heel wat partners. Eén van de hoofdsponsors is BNP Paribas Fortis. In het partnership met BNP Paribas Fortis biedt de bank elke Vlajo SBP-onderneming een gratis zichtrekening aan voor de duur van de onderneming. Hieronder geven wij enkele richtlijnen voor het openen en het gebruik van de rekening waar jullie recht op hebben. Richtlijnen voor het openen van de bankrekening Je kan pas een bankrekening openen nadat je Vlajo SBP geregistreerd is op de website van Vlajo. De documenten die je nodig hebt om de rekening te kunnen openen krijg je van je coördinator bij de opstart en kan je eveneens downloaden op het kenniscentrum. De rekening moet door drie Vlajo SBP ers gezamenlijk geopend worden. Vergeet jullie identiteitskaart en de brief van Vlajo niet! De drie personen zijn: de gedelegeerd bestuurder, de financieel verantwoordelijke en een derde. Geef duidelijk aan in welke formule jullie werken: Full / Light / BEST / Non-Profit / Businessplan. Voor het openen van de bankrekening maak je eerst een afspraak met je bank, zodat de bankbediende voldoende tijd voor je kan vrijmaken en je alle nodige informatie kan verschaffen. Zorg dat, wanneer je contact opneemt met de bank, je je Vlajo SBP nummer en naam bij de hand hebt. Een overzicht van de bankkantoren kan je terugvinden via > BNP Paribas Fortis. Vul nadien je rekeningnummer en de bankgegevens aan op je projectpagina op de website van Vlajo. 29 Titel Starten met je Vlajo SBP 0 4 Werken met de bankrekening De drie Vlajo SBP ers die de bankrekening hebben geopend krijgen volmacht. Elke bankverrichting vanaf 125 moet door twee van de drie gevolmachtigden gezamenlijk worden ondertekend. Tenzij men werkt via PC Banking. Bij verandering van volmacht wordt contact opgenomen met de bank en je dossierbeheerder van Vlajo. Het saldo mag nooit negatief zijn verplichte regel van Vlajo. Bancontact/Mister Cashkaarten worden niet gebruikt. Met de bankkaart die jullie ontvangen kan je wel geld storten via de daarvoor bestemde terminal in je BNP Paribas Fortis kantoor.

30 TIP Rekeninguittreksels kunnen zowel met de bankkaart via de selfbanking-loketten als via PC banking worden opgevraagd. Vlajo heeft het recht om in dringende gevallen de rekening van het Vlajo SBP te blokkeren. Hou geen grote bedragen in kas! Hou alleen wat geld in kas voor de kleine betalingen (postzegels, telefoneren enz.). Bij problemen, mag je de bankbediende verwijzen naar de Eurekanota die de verschillende procedures betreffende de opening en het beheer van de rekeningen van het Vlajo SBP bij BNP Paribas Fortis omschrijft. Of neem contact op met de hoofdzetel van Vlajo. Het nummer van je rekening en de naam van de financiële instelling (BNP Paribas Fortis) moeten vermeld worden op alle facturen, brieven, bestelbonnen, die worden uitgeschreven. Elke Vlajo SBP kan via PC Banking een aantal transacties uitvoeren. Hiervoor hebben jullie een kaartlezer nodig. De kaartlezer kan bekomen worden bij de docent of Vlajocoördinator mits het betalen van een waarborg van 25 euro. Bij het laatste contactmoment met het Vlajo SBP worden alle kaartlezers teruggegeven en krijgt men de waarborg terug. Vraag meer info aan je Vlajo-coördinator. Adviescheque van BNP Paribas Fortis Met de adviescheque, een gratis aanbod van BNP Paribas Fortis, halen jullie héél wat externe knowhow en professioneel advies binnen in jullie Vlajo SBP. Een deskundige maakt even tijd vrij voor jullie ondernemingsplan. Maak een afspraak via BNP Paribas Fortis. Je vindt de adviescheque terug in de opstartenveloppe of vraag deze aan bij je Vlajo-coördinator Starten met je Vlajo SBP 4.7 Aandeelhouders Voordelen aandeelhoudersstructuur Makkelijker om je startkapitaal te verzamelen. Overtuigingskracht is nodig om aandeelhouders te werven. Organiseren van aandeelhoudersvergaderingen (bevordert het spreken in het openbaar). Meerdere aandeelhouders, dus grotere naambekendheid. junioronderneming... met nummer... verklaart dat naam, voornaam... woonachtig te... eigenaar is van een CERTIFICAAT VAN AANDEEL OP NAAM (nummer voorlopig aandeelhoudersbewijs:...) en zodoende is ingeschreven in de registers van de junioronderneming als eigenaar van een volstort KAPITAALAANDEEL VAN... EURO WEB In het Vlajo SBP-kenniscentrum kan je een sjabloon voor het opstellen van een aandeelhouderscertificaat downloaden. Alle nodige informatie staat er op, zo hoef je enkel nog de waarde van het aandeel in te vullen en kan je eventueel je Vlajo SBP-logo toevoegen. handtekening bestuurder junioronderneming effect gecreëerd te..., op datum van... INVESTEREN IN DE JEUGD VAN MORGEN AANVRAAGDOCUMENT Naam + voornaam:... Straat + nr:... Postcode en gemeente:... Is aandeelhouder van junioronderneming:... met nummer:... School + gemeente:... Datum,... Handtekening, opgelet: Indien bovenstaande gegevens niet volledig en correct zijn ingevuld, kan het aandeel niet uitbetaald worden! Terug te sturen naar Vlajo Kapeldreef 60, 3001 Heverlee vóór 15 juli van het lopende schooljaar.

31 Full WEB vb. Werk je in de Vlajo SBP-Full formule, gebruik dan de of ficiële aandeelhouder certificaten die je bij de op start van je coördinator ontvangt, een voorbeeld hiervan vind je hiernaast. Enkel op basis van de officiële strookjes kunnen aan deel houders achter af uit be taald worden. Vergeet niet jullie aandeelhouders toe te voegen op de website van Vlajo. Bij Mijn webruimte - Kenniscentrum Vlajo SBP vind je een stappenplan terug dat je feilloos uitlegt hoe je aandeelhouders in te brengen op de website Werkwijze Vlajo SBP FULL (met boekhouding aan Vlajo) Jullie bepalen zelf de waarde van de aandelen, rekening houdende met: a Indien startkapitaal 1000, dan waarde aandeel 100 a Indien startkapitaal > 1000, dan waarde aandeel 250 Elk aandeel moet wel dezelfde waarde hebben! Het startkapitaal mag max bedragen. Vlajo koopt van elke Vlajo SBP FULL 1 aandeel en is dus medeaandeelhouder. Bepaal het aantal te verkopen aandelen (afhankelijk van de financiële nood) Max. 1 aandeel per aandeelhouder Vul het aandeelhouderscertificaat van Vlajo in. Geef al je aandeelhouders in op de projectfiche van je Vlajo SBP op de Vlajo-website (zie stappenplan). Vul je bankrekeningnummer en locatiegegevens van de bank aan op de website. Van zodra dit gebeurd is, zal Vlajo ook het geld voor de aankoop van 1 aandeel storten op je Vlajo SBP-rekening. Stort het startkapitaal op de BNP Paribas Fortis-rekening. Zorg ervoor dat de strookjes terugbezorgd worden aan Vlajo voor correcte uitbetaling op het einde van het project. Vlajo SBP LIGHT (zonder boekhouding aan Vlajo) In groep beslissen of er al dan niet met aandelen gewerkt zal worden. a Indien startkapitaal 1000, dan waarde aandeel 100 a Indien startkapitaal > 1000, dan waarde aandeel 250 Elk aandeel moet wel dezelfde waarde hebben! Het startkapitaal mag max bedragen. Vlajo koopt geen aandeel. Bepaal het aantal te verkopen aandelen (afhankelijk van de financiële nood) Max. 1 aandeel per aandeelhouder Stel je aandeelhouderscertificaat op aan de hand van het sjabloon dat je terugvindt op het Vlajo SBP-kenniscentrum. Stel een aandeelhoudersregister op. Vul je bankrekeningnummer en locatiegegevens van de bank aan op de website. Stort het startkapitaal op de BNP Paribas Fortis-rekening. Op het einde van het project ben je zelf verantwoordelijk voor een correcte uitbetaling van je aandeelhouders. Starten met je Vlajo SBP De aandeelhoudersvergaderingen WEB In de realiteit is het verplicht om als nv een aandeelhoudersvergadering te houden. Een Vlajo SBP kan gezien de korte levens duur beslissen - in overleg met de docent-coach - of er een aandeelhoudersvergadering wordt georganiseerd. Op het Vlajo SBP-kenniscentrum vind je terug hoe je hiervoor best te werk gaat.

32 4.8 Droomcoaching Waarom droomcoaching? Toetssteen en versterker. Speel het slim en trek even aan de mouw van een echte bedrijfsleider. Hij zal je veel extra nuttige tips geven om je Vlajo SBP tot een goed einde te brengen. Vraag Droomcoaching aan het bedrijfsleven voor je Vlajo SBP. Kijk over de schoolmuur heen en verbreed je horizonten. Even situeren. In de dagelijkse begeleiding van je onderneming spelen de docent-coach en de coördinator van Vlajo een belangrijke rol. Zij ondersteunen je in de opstart en de verdere doorgroei van je onderneming zoals de handleiding dat voorstelt. De raadgever uit het bedrijfsleven kan net dat ietsje meer bieden. Je houdt als het ware een spiegel voor aan je eigen onderneming. Een ondernemer die het klappen van de zweep kent, zal je onderneming door een andere bril bekijken. De voorbereidingen die je samen met je docent en coördinator hebt gemaakt, zullen extra steun vinden: hij/zij is je klankbord, toetssteen en versterker. Starten met je Vlajo SBP 4 Je zal er alleen maar beter van worden. Het bedrijfsleven zal je vraag voor droomcoaching sympathiek vinden. Stel je voor: je droomcoach zet het licht op groen voor je Vlajo SBP? Je zal zien dat de verschillen tussen een Vlajo SBP en een echt bedrijf nog niet eens zo groot zijn: ook een echt bedrijf dient voortdurend in de smaak te vallen bij zijn klanten, ook daar vinden interne communicatiestoornissen plaats, enz Welke vragen kan je stellen aan je droomcoach? Wat zijn in zijn ogen de sterke en zwakke punten van je Vlajo SBP en je businessplan? Heeft hij/zij tips voor de planning, werking met leveranciers? Kan hij je een beter beeld geven van wie je klant is en hoe je die kan bereiken? Kan je droomcoach je ideeën geven voor een goede verkooppromotie? Hoe kan je je onderscheiden van de concurrentie? Is je prijs een goede prijs? Wat is het ideale profiel van een droomcoach? De ideale droomcoach heeft grote oren. Vanuit zijn rol als klankbord zal hij in de eerste plaats luisteren naar wat je te zeggen hebt. Vanuit zijn rol als versterker geeft de droomcoach tips en technieken om de samenwerking met het Vlajo SBP te verbeteren. Zowel de uitbater van de krantenwinkel op de hoek als de manager van de multinational zijn kandidaat. Wat belangrijk is, is zijn ervaring in de onderneming en zijn inlevingsvermogen in de wereld van de junior ondernemers. De ideale droomcoach spreekt de taal van de jongeren Waar vind je een droomcoach? In het algemeen hebben scholen sympathiserende bedrijven in hun netwerk. Vraag het aan de docent-coach of opleidingsverantwoordelijke en doe een beroep op hun goodwill. Vlajo heeft een partnership gesloten met Voka, Vlaams Netwerk van Ondernemingen. Als neutrale bedrijvenorganisatie vertegenwoordigen zij bedrijven.

33 Je coördinator is hier de tussenpersoon. Vraag hem/haar naar een droomcoach. Ook in je eigen kennissenkring zijn ondernemers en zelfstandigen actief. Vraag hun medewerking. Voor de vaktechnische opleidingen wordt bij voorkeur een droomcoach gezocht uit dezelfde sector. Senior Consultants Vlaanderen (SCV) is een vereniging van deskundigen op rust bedrijfsleiders, kaderleden en ambtenaren die de expertise van haar leden niet ongebruikt wil laten. SCV is actief in heel Vlaanderen. In ruil voor een kleine vergoeding kunnen deze mensen je als droomcoach bijstaan in de loop van je Vlajo SBP. Meer informatie: Waar en wanneer vergaderen met je droomcoach? Wees creatief. Je hebt een ontwerp van een businessplan opgesteld. Stel dit voor aan je droomcoach! Kwestie van in de juiste stemming te komen. Misschien wordt jouw presentatie gekoppeld aan een bedrijfsbezoek. Wanneer je je droomcoach zelf ontvangt, doe dat dan in de beste omstandigheden (bvb in een vergaderzaal i.p.v. een klaslokaal). Stel je Vlajo SBP, je docenten en je medewerkers ook voldoende voor. Hou er rekening mee dat bedrijfsleiders een drukke agenda hebben. Pas jouw agenda aan, verwacht niet het tegenovergestelde. Een vergadering met een droomcoach duurt 1 tot 2 uren. Het is niet de bedoeling dat je droomcoach elke week het Vlajo SBP bezoekt en opvolgt. Daarvoor zijn er je docent-coach en de coördinator. Het aantal contacten met je droomcoach is variabel, 3 keer per jaar is toch een minimum. Maak hierover van in het begin duidelijke afspraken. Vraag het telefoonnummer en adres waar je droomcoach rechtstreeks te bereiken is (directe communicatielijnen). Zorg zelf voor een vast aanspreekpunt binnen je Vlajo SBP Wat is een droomcoach niet? Een boekhouder die jouw boekhouding doet. Een transportbedrijf dat al jouw verzendingen uitvoert. Een bankier die het financiële voor zijn rekening neemt. Een sponsor die je extra financiële middelen geeft. Een klusjesman die alle werkjes (productie) opknapt. Een stand-by helpdesk 24/24u die je op alle momenten kan storen. Starten met je Vlajo SBP Waarom kan droomcoaching soms niet lukken? Drempelvrees voor een echt bedrijf. Slechte afspraken inzake vergaderingen, bezoeken. Slecht gestelde verwachtingen ten opzichte van de droomcoach. Het Vlajo SBP wordt te veel gerund van op een eiland. Durf over de schoolmuur heen kijken! Laat je droomcoach registreren via en win cinematickets voor je Vlajo SBP-team. Op deze manier wordt jullie droomcoach ook automatisch uitgenodigd op Vlajo-activiteiten.

34 4.9 Aspecten i.v.m. een nieuw product Sommige Vlajo SBP ers onder jullie zullen effectief een nieuw product van A tot Z ontwikkelen. Daar komt heel wat bij kijken aangaande productie, normen, richtlijnen, bescherming van je idee, Om je hier wat wegwijs in te maken, vind je hieronder en in bijlage de belangrijkste aspecten. Voor meer info omtrent een onderwerp, neem je best contact met de daarvoor bevoegde instanties. WEB CE-markering CE-markering is de commerciële markering van de Europese Gemeenschap voor nagenoeg alle apparatuur die wordt verkocht of voor de eerste keer binnen het Europees Economisch Gebied in gebruik wordt gesteld. Het is voor de overheid en gebruiker het bewijs dat het product voldoet aan alle van toepassing zijnde richtlijnen op het gebied van veiligheid en compatibiliteit. De richtlijn CE-markering (93/68/EEC) is van kracht geworden op 22 juli Starten met je Vlajo SBP 4 34 Producten die onder de nieuwe aanpak -richtlijnen vallen en hieraan voldoen, moeten door de producent of importeur worden voorzien van een CE-markering (Conformité Européenne). Producten waarvoor een richtlijn van toepassing is maar die niet van een CE-markering zijn voorzien, mogen niet in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld. De CE-markering zelf moet op ieder product worden aangebracht. In het geval van een samengesteld product (systeem) is de producent vrij alle deelcomponenten los te markeren, voor maximale flexibiliteit of alleen het eindproduct te markeren, teneinde de kosten te reduceren. De CE-markering is niet bedoeld als garantie of kwaliteitskeurmerk voor de klant. Het laat alleen zien dat het product voldoet aan alle essentiële eisen van de van toepassing zijnde richtlijnen. Voor meer info omtrent CE-keuring: FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie Kwaliteit en Veiligheid Dienst Productveiligheid Koning Albert II-laan Brussel Tel: Fax:

35 4.9.2 i-depot De Belgische Dienst voor de Intellectuele Eigendom: het i-depot WEB Je Vlajo SBP heeft een origineel concept of jullie nieuw procedé zou een aantal fabrikanten kunnen interesseren en jullie zouden moeten kunnen bewijzen dat jullie de oorspronkelijke auteurs zijn? Wel, op een eenvoudige manier, snel en zonder veel kosten kan je de creatiedatum laten vastleggen dankzij de envelop i-depot van het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE). Opgelet: Op geen enkele manier verleent een i-depot je een autonoom intellectueel eigendomsrecht. Het beschermt geenszins ideeën die als dusdanig niet beschermd kunnen worden. Het i-depot kan ook geen vervangmiddel zijn voor een bestaand intellectueel eigendomsrecht. WEB TIP Patent of octrooi Patent = Octrooi Een octrooi of patent is een exclusief (uitsluitend) recht tot het industrieel maken of verkopen van een product of het anderszins exploiteren van een uitvinding of leven. Een octrooi kan door de rechthebbende worden gebruikt als een monopolie op een bepaald stuk techniek. Een octrooi geeft de octrooihouder het recht om anderen te verbieden de uitvinding bedrijfsmatig toe te passen (bijvoorbeeld te vervaardigen, in te voeren, te gebruiken, in voorraad te hebben, etc.). Een octrooihouder heeft niet automatisch op basis van het verleende octrooi het recht om de uitvinding toe te passen. In veel gevallen zijn daarvoor nadere vergunningen nodig, bijvoorbeeld op grond van de warenwet of op grond van de milieuwetgeving. Om na te gaan of een patent al dan niet bestaat, kan je een kijkje nemen op: Neem zeker ook een kijkje op: - Bedrijf en proces: intellectuele eigendom. Bij publicaties kan je nuttige documenten terugvinden. 35 Starten met je Vlajo SBP 4

36

37 HOOFDSTUK 5 >> 5 BUSINESSPLAN WEB Het volledige businessplan van BNP Paribas Fortis kan je terugvinden op het kenniscentrum van Vlajo. Het vereenvoudigde businessplan kan je eveneens terugvinden op het kenniscentrum en achteraan in deze handleiding als bijlage. Een businessplan opstellen is een hele karwei. Je start met 10 blanco pagina s, maar hoe begin je eraan? Wie is je klant, hoeveel zal je verkopen,? En uiteraard heb je ook geen glazen bol. Je enthousiasme zakt weg: zoveel vragen en geen pasklare antwoorden. We zullen dat wel doen als we meer tijd hebben, want nu moeten we ondernemen. Fout! Het businessplan is ondernemen. Vergelijk het met het plan van de architect dat zegt hoe de woning er zal uitzien, of de constructie sterk genoeg is en hoe de metser, schrijnwerker en elektricien moeten (samen)werken. 5.0 Inleiding Wat is een businessplan? Het businessplan geeft een antwoord op: 1. Wie zijn we? 2. Waar willen we naartoe? 3. Hoe zullen we dat bereiken? Een businessplan wordt gebruikt als: Businessplan 5 37 intern managementinstrument: a de dingen doen die moeten gedaan worden; a taken verdelen; a planning van je activiteiten; a TIP extern presentatiedocument: a je aandeelhouders, je geldschieters; a je klanten en leveranciers ; a de jury op wedstrijden; a je docenten; a de pers. Bekijk het businessplan ook los van de schoolomgeving en denk in termen van een onderneming.

38 Een goed plan organiseert jullie ideeën in een succesvol actieprogramma. Een doeltreffend plan legt niet alleen de nadruk op de sterke punten van de onderneming, maar voorziet eveneens probleemsituaties en nieuwe uitdagingen. Een succesvol businessplan is het resultaat van een brede denkoefening. Het zal je leidraad worden doorheen het academiejaar. Een professioneel businessplan is: Effectief: Gestructureerd: Begrijpelijk: Bondig: Het bevat alles wat investeerders moeten weten om de onderneming te financieren. Niets meer en niets minder. Het bezit een duidelijke en eenvoudige structuur. Het is helder en bondig geschreven. Het gebruikt precieze bewoordingen, geen vage terminologie. Het beslaat niet meer dan 30 pagina s, exclusief de bijlagen. Gebruiksvriendelijk: Er moet een inhoudstafel en samenvatting aanwezig zijn. Aantrekkelijk: Tabellen en figuren zijn eenvoudig en snel te begrijpen. Besteed ook aandacht aan lay-out en vormgeving. Businessplan 5 38 TIP Leg je businessplan voor aan je droomcoach uit het bedrijfsleven. Vanuit zijn praktijkervaring en kennis ter zake is hij goed geplaatst om je bijkomende tips en suggesties te geven. Je Vlajo SBP werkt in een steeds veranderende omgeving. De enige constante is dat alles voortdurend in verandering is. We trachten je hieronder de nodige informatie te geven om je businessplan op te stellen zonder al te veel in detail te treden. Er bestaat heel wat literatuur over het opstellen van een businessplan, indien je over een bepaald onderwerp bijkomende informatie wenst, kan je dus bij diverse bronnen terecht.

39 Vlajo SBP businessplan 1. Projectvoorstelling Beschrijf je plannen. Wat is de missie en visie van jullie onderneming? Hoe ziet je organigram eruit? Welk is de meest geschikte ondernemingsvorm? 2. Omgevingsanalyse 4. Commercieel plan 5. Financieel plan Hoe ziet de markt en je omgeving eruit? Wie zijn de andere marktspelers? Zijn er trends/evoluties die een impact hebben op je sector/bedrijf? Wie zijn je klanten? Vanwaar komen ze? Wat zullen ze kopen? Wie zijn jouw concurrenten? Wat zijn hun sterke punten, wat zijn hun zwakke punten? Wat omvat je corporate identity? Hoe commercialiseer je jouw idee? Welke producten of diensten zal je aanbieden? Hoe zal je de prijs hiervoor bepalen? Waar zal je je producten aanbieden? Hoe zal je je product bekend maken? Hoe zal je omgaan met klachten? 3. SWOT Alle voorgaande keuzes zullen bepalend zijn voor de invulling van je financieel plan 39 5 Businessplan Interne haalbaarheid Kan er break-even bereikt worden met de geplande investering, de financiële middelen, de vaste kosten en de persoonlijke doelstellingen? Externe haalbaarheid Kan er break-even bereikt worden, rekening houdend met het marktpotentieel en de marktspelers? Risicograad Niet doen Project herbekijken. Doen Definitief businessplan uitwerken..

40 5.1 Projectvoorstelling Administratieve gegevens van je Vlajo SBP Naam + nummer... Straat + huisnummer... Postcode... Gemeente... Telefoon... Fax... Website Keuze ondernemingsvorm Vooraleer je effectief kan beginnen moet je grondig nagaan welke de meest geschikte ondernemingsvorm voor je zaak is. Wij geven je een overzicht van de verschillende vormen. Zie tabel op de volgende pagina. Businessplan 5 40 Oprichtersaansprakelijkheid In geval van faillissement uitgesproken binnen drie jaar na oprichting, zijn de oprichters van een NV of een BVBA hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen van hun vennootschap indien het maatschappelijk kapitaal bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid over ten minste twee jaar. Dit moet blijken uit het financieel plan dat bij oprichting opgemaakt wordt en in bewaring wordt gegeven bij een notaris. De oprichtersaansprakelijkheid geldt niet voor Small Business Project maar het is wel belangrijk om te weten waarom een financieel plan zo belangrijk is! De idee Omschrijf duidelijk de verschillende producten en diensten met hun belangrijkste kenmerken: Wat is je product of dienst? Aan welke behoefte komt het tegemoet? Hoe beantwoordt het product/de dienst aan de behoefte? Wat is er uniek/vernieuwend aan je product en/of dienst? Wat is de USP (Unique Selling Proposition) van je Vlajo SBP? Kan het gemakkelijk gekopieerd worden door de concurrentie? Hoe ga je je idee beschermen tegen de concurrentie? Voeg beeldmateriaal toe: foto of schets van het product/prototype en/of de dienst, een schema van het proces,. Waarom denk je dat je project zal slagen (persoonlijke troeven, kennis, ervaring, vernieuwend concept, )? Extra Welke evoluties voorzie je de komende 5 jaar qua product of dienst? Welke producten of diensten ga je toevoegen aan je assortiment?

41 ONDERNEMINGSVORM Eenmanszaak Vennootschap onder firma (VOF) Gewone Commanditaire vennootschap (GCV) Commanditaire vennootschap op aandelen (CVA) CVBA Coöperatieve vennootschap (CV) CVOHA Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Twee vormen: BVBA-EBVBA*** Naamloze vennootschap (NV) Min. Aantal personen 1 2 Vennootschap kan bestaan uit beherende en stille vennoten Vennootschap kan bestaan uit beherende en stille vennoten 3 3 BVBA: 2 EBVBA: 1 2 Minimum in te brengen kapitaal Geen minimum kapitaal vereist Geen minimum kapitaal vereist Geen minimumkapitaal vastgesteld euro volledig te volstorten Min euro moet voor ¼ worden volstort met een min. van euro Geen minimum kapitaal Min euro moet voor 1/5 worden volstort met een min euro EBVBA min euro volstort Min euro moet voor ¼ worden volstort met een min. van euro Inbreng Bij inbreng in natura rapport van revisor vereist Bij inbreng in natura: verslag door de revisor en oprichters vereist Geen voorschriften Bij inbreng in natura: verslag door de revisor en de oprichters vereist Bij inbreng in natura: verslag van de revisor en de oprichters vereist Oprichtingsakte Geen Onderhandse akte Onderhandse akte Notariële akte Notariële akte Onderhandse akte Notariële akte Notariële akte Aandelen Geen aandelen Geen of op naam Op naam Aandelen kunnen aan toonder zijn Enkel op naam Enkel op naam Enkel op naam Aan toonder of op naam Overdracht aandelen - De rechten zijn slechts overdraagbaar mits akkoord van de medevennoot Aandelen in principe niet overdraagbaar aan derden Aandelen zijn vrij overdraagbaar Niet aan derden overdraagbaar Niet aan derden overdraagbaar Alleen met de eenparige toestemming van de vennoten Vrij overdraagbaar Bestuur Zaakvoerder Vennoten of één of meerdere zaakvoerders Stille vennoten mogen zich niet inlaten met het beheer Stille vennoten mogen zich niet inlaten met het beheer 1 of meer zaakvoerders, al dan niet vennoten 1 of meer zaakvoerders, al dan niet vennoten 1 of meer zaakvoerders benoemd in de statuten of door de algemene vergadering Raad van bestuur bestaande uit min. 3 bestuurders (2 indien slechts 2 vennoten) Aansprakelijkheid Onbeperkt Onbeperkt en hoofdelijk Voor de beherende vennoten: hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk Voor de stille vennoten: beperkt tot inbreng Voor de beherende vennoten: hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk Voor de stille vennoten: beperkt tot inbreng Beperkt tot inbreng Onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk Beperkt tot inbreng Beperkt tot inbreng Boekhouding Vereenvoudigde boekhouding volstaat Vereenvoudigde boekhouding volstaat Specifieke boekhoudkundige verplichtingen Voldoen aan alle boekhoudkundige verplichtingen (publicatie van de jaarrekeningen, ) Dubbele boekhouding Dubbele boekhouding Dubbele boekhouding Dubbele boekhouding Financieel plan verplicht? Neen Neen Neen Ja Ja Neen Ja Ja (*) Coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (**)Coöperatieve vennootschap met onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid (***) Eenpersoons besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

42 5.1.4 Missie De mission statement (missie) geeft de identiteit aan van de onderneming, waarom de organisatie bestaat, en geeft antwoord op volgende vragen: Wie zijn we? Wat doen we? Waarom bestaan we? Hoe gaan we dit alles doen? Wat zijn onze waarden? Let wel dat de missie breed genoeg is. Praat dus niet over één product of dienst, maar geef de missie van jullie Vlajo SBP (waar jullie product of dienst een onderdeel van is) zodat jullie mogelijkheden openlaten om uit te breiden. Beantwoord bovenstaande vragen niet losstaand, maar maak er één doorlopend geheel van! 1. Missie Vlajo Vlaamse Jonge Ondernemingen heeft als missie, alle studerende jongeren vroegtijdig vertrouwd te maken met ondernemerschap, hiertoe bedrijven en scholen te mobiliseren in een win-win relatie en zodoende bij te dragen aan de welvaart en het welzijn van Vlaanderen. 2. Missie Start People We willen de partner zijn die de voorkeur geniet om werkrelaties tussen mensen en organisaties uit te bouwen en te begeleiden. We doen dat in elke fase van hun levenscyclus, zodat ze hun ambities helemaal kunnen waarmaken. Businessplan Visie Een visie is toekomstgericht en is het antwoord op de vraag: Wat wenst de organisatie te worden? Waar wil ze naartoe? De visie moet ambitieus, maar haalbaar zijn. 42 Visie HDP Wij vertalen sociale en administratieve complexiteit in persoonlijke, betrouwbare en eenvoudige oplossingen. HDP verstaat onder sociale en administratieve complexiteit de overheidsreglementering en het woud van het arbeids- en het sociale zekerheidsrecht. HDP richt zich tot iedereen die geconfronteerd wordt met regelgeving die inwerkt op de uitoefening van zijn beroepsactiviteiten. HDP wil in het bijzonder de last van de ondernemer verlichten, zodat die zich ten volle op zijn kernactiviteit kan richten. Bij HDP heeft dienstverlening een herkenbaar gezicht, is de aanpak no-nonsense en zijn de aangereikte oplossingen degelijk en eenvoudig toepasbaar.

43 5.1.6 Organigram Stel het organigram van je Vlajo SBP op en bespreek de functie van elk Vlajo SBP-lid. Baseer je hiervoor op de info uit het hoofdstuk Functieverdeling. Bij het opstarten van een echte onderneming moet je ook rekening houden met onderstaande zaken: Hoe zal je de werking praktisch organiseren (openingsuren, tijdsbesteding aan administratie, boekhouding, prospectie, )? Met hoeveel medewerkers zal je werken, wat zullen hun functies en taken zijn en wanneer plan je de aanwerving(en)? Hoe en hoe vaak zal je jezelf en je personeel bijscholen? Hoe zal je je personeel verlonen, motiveren en evalueren? Met welke externe partners zal je samenkomen (boekhouder, sociaal secretariaat, vormgevers, communicatiebureaus, collega-concurrenten, sectororganisaties, )? Voor welke juridische vorm kies je? Met welke administratieve formaliteiten moet je in orde zijn? Aan welke verplichtingen moet je voldoen inzake Vestigingswet, Milieuwetgeving, andere wetgeving, speciale vergunningen,? Algemeen Directeur Executive Secretary Directeur Strategic Accounts HR Directeur Financieel Directeur Marketing & Communication Directeur Commercieel Directeur Noord Commercieel Directeur Zuid / Directeur Horeca & Events, Artist Businessplan Commercieel Directeur 43 5 Executive Secretary Business Development Manager medewerkers Inhouse medewerkers growing together RCD West RCD Oost- Vl. RCD Noord- West RCD Antwerpen RCD Brussel Vlaams Brabant RCD Kempen/Limburg RCD Tienen St Truiden Kantoren Kantoren Kantoren Kantoren Kantoren Kantoren Kantoren Kantoren RAC Roeselare RAC Antwerpen RAC Brussel RAC Geel growing together

44 Full vb. 5.2 Omgevingsanalyse Marktonderzoek De realiteit van de markt wordt gevormd door de mening van de klant. Tegenover elk idee moet een behoefte staan. Onderzoek hoe de markt evolueert in de streek waar je je product of dienst wil aanbieden. Als je klanten particulieren (B2C Business to Consumer) zijn, kijk dan naar de evolutie van de bevolking en het profiel van de gezinnen. Zijn je klanten bedrijven (B2B Business to Business), maak dan gebruik van internet, beurzen, vakliteratuur, Onderzoek of de markt groeit, stagneert of krimpt. Verzamel de juiste gegevens voor je marktonderzoek. Hou er rekening mee dat je voor bepaalde externe gegevens zal moeten betalen: Secundaire informatie: gegevens die reeds voor andere doeleinden, al dan niet binnen de eigen onderneming, werden verzameld. a intern: gegevens binnen bedrijf: verkoopgegevens, klachtenbrieven, a extern: gegevens buiten bedrijf: statistieken, publicaties, Primaire informatie: zelf opzetten van een onderzoek a observatie bvb. mystery shopping, camera, a interviews/enquêtes Stel, je wil een squashcentrum opzetten en wil weten of er in de regio al veel concurrerend aanbod is. Wellicht kun je uit de secundaire bronnen te weten komen hoeveel accommodaties met squashbanen er zijn in de regio. Maar het is waarschijnlijk nog niet onderzocht hoeveel banen er in totaal zijn of wat de bezettingsgraad is op een gemiddelde vrijdagnamiddag. Voor dat laatste moet je primaire informatie verzamelen Businessplan Waar haal je secundaire informatie vandaan? Secundaire informatie komt voor een deel uit interne bronnen: een interne database met gegevens. Denk aan klantentevredenheidsgegevens uit het verleden, boekhoudgegevens over verkoop, bestellingen en kosten. Anderzijds komt secundaire informatie ook van commerciële bronnen, bvb. online databases. Andere nuttige bronnen zijn: Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS) (Dit zijn gegevens op basis van overheidsonderzoek) Overheidsbronnen op ministerieel, provinciaal of stedelijk niveau. (bv de administratieve planning en statistiek van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap) Voka Kamer van Koophandel Direct zakelijke contacten (rechtstreeks contact met bedrijven) WEB In bijlage en op het Vlajo SBP kenniscentrum vind je uitgebreidere informatie omtrent markt-onderzoek. Extra De markt Bespreek de markt waarin je actief bent met je Vlajo SBP. Geef de voornaamste kenmerken (grootte, structuur, conjunctuurgevoeligheid, toegankelijkheid voor nieuwkomers, modegevoeligheid, seizoensgebondenheid, ) van de markt/sector. Welke evoluties en trends binnen jullie markt lijken zich meer en meer te manifesteren? Hoe zien jullie de markt evolueren in de toekomst? Hoe zullen jullie daar met je product of dienst op inspelen?

45 5.2.3 Klanten Marktsegmentering 1. Marktsegmentering omvat het verdelen van de markt in duidelijk herkenbare en aanspreekbare deelsegmenten of doelgroepen. Iedere doelgroep heeft haar specifieke kenmerken als het gaat om bijvoorbeeld consumentengedrag (zoals aankoopgedrag, verbruiksgedrag en demografische kenmerken). 2. Een volgende stap is het bepalen van de targets binnen de gemaakte segmentering. Onder targeting verstaat men het maken van keuzes binnen de gemaakte segmentering. Op welke doelgroepen/deelsegmenten ga je je richten binnen het marketingplan? Indien je meerdere producten en/of diensten aanbiedt, kan je hier gebruik maken van product/marktcombinaties : met welke producten en/of diensten richt je je op welke deelsegmenten? 3. Tot slot bepaal je de positionering van het product of de dienst. Positioneren is het creëren van een unieke, herkenbare propositie voor een organisatie, product of dienst. In deze stap stel je vast op welke wijze je je onderscheidt van de concurrent. Hoe wil je dat de consument je product of dienst gaat zien? 1. Segmentatie VAN de markt 2. Bepalen VAN de doelgroep 3.Positionering 5 Businessplan Er bestaan verschillende algemene manieren om je klanten in groepen te verdelen, er is niet echt een juiste of onjuiste methode. Je moet je klanten vanuit diverse standpunten bekijken en aan de hand van verschillende factoren beschrijven. Onderstaande figuur laat je toe om verschillende manieren te bedenken om marktsegmenten af te bakenen en wel door het stellen van drie fundamentele vragen: Wie koopt er? Wat kopen zij? Waarom kopen zij? 45 Wie koopt er? Geografisch Profiel Levensstijl Persoonlijkheid Waarom kopen ze? Voordelen eigenschappen Wat kopen zij? Extra s Verpakking Prijs Levering Jullie product of dienst

46 Wie koopt er? Beschrijf aan de hand van: Geografische factoren: land, provincie, regio, stad, wijk waarvan de klant afkomstig is; maar ook bvb de afstand tot de naaste buren, hoe warm of koel hun zomers zijn, hoe ver ze van het vliegveld wonen Profiel: adhv demografische (leeftijd, geslacht, ), socio-economische (opleiding, beroep, klasse, gezinssamenstelling, ) en culturele factoren (etnische afkomst, nationaliteit, religie,..) Voor ondernemingen kan je een profiel opstellen adhv de branche, omvang van een onderneming, aantal personeelsleden, aantal jaren actief, Levensstijl: hobby s, kijkgedrag, sociale activiteiten, vakantievoorkeuren, van de klant. Voor ondernemingen: bescherming van het milieu, giften aan goede doelen, investeringen in scholing en bijscholing van medewerkers, het bieden van voordelen aan het personeel Persoonlijkheid: in welke mate is de klant geneigd nieuwe producten en diensten uit te proberen? Behoort hij tot de vernieuwers, vroege instappers, vroege meerderheid, late meerderheid of treuzelaars? Businessplan 5 46 Full vb. Wat kopen zij? Een beschrijving van je klanten op basis van wat zij kopen, stelt je in staat om nadien je aandacht te richten op de wensen van elke groep in diverse aspecten van je product/ dienst. Product-/diensteigenschappen wat kan het?: hoe vaak wordt het gebruikt, ervaring met gebruik, wat doen ze met het product (ontspanning, educatief, zakelijk), welke categorie consumenten (eindgebruiker, tussenhandel)? Verpakking hoe wordt het verkocht en gelanceerd?: reclame, promotie, marketing, service (garanties, productondersteuning, helpdesks). Prijs wat mag het kosten?: aankoopprijs, financieringsmogelijkheden, leasemogelijkheden, geld-terug-garanties, inruilmogelijkheden, Leveringsvoorwaarden en distributie: aankoop bij een warenhuis, op een beurs, bij een speciaalzaak, via een catalogus, via internet, verkrijgbaarheid op elk tijdstip of op elke plaats, gegarandeerde levering, tijdgevoeligheid (vb bloemen, pizza, ) Waarom koopt de klant? Wat zoekt de klant? Wat vindt hij belangrijk? Wat motiveert hem? Hoe kijkt hij tegen de dingen aan? Hoe maakt hij zijn keuze? Het is niet noodzakelijk om bovenstaande punten één voor één uit te werken. Het kan je wel helpen bij het bepalen en het beschrijven van je marktsegment. Doelgroep HDP: Alle zelfstandige ondernemers gevestigd in België.

47 5.2.4 Leveranciers Met welke leveranciers zal je samenwerken en waarom? Wat zijn hun belangrijkste kenmerken (betalingstermijnen, service, imago, kwaliteit, prijs, kortingen, ligging, leveringsvoorwaarden, )? Niet enkel leveranciers van grondstoffen en halffabricaten moeten geanalyseerd worden, ook die van diensten (bvb. banken). Kies geen leverancier enkel op basis van de goedkoopste prijs. Hou ook rekening met onderstaande items: Kortingen Kwaliteit Service Betalingsvoorwaarden Leveringstermijnen Productassortiment Bereikbaarheid Vraag prijslijsten en catalogi, productvoorbeelden, stalen en monsters aan. Extra Onderhandel met je leverancier over kortingen en voorschotten. Zorg voor concrete afspraken op papier: prijs, hoeveelheid, omschrijving product, levering, terugname Bij de bank kan je de financiële gegevens van je leveranciers opvragen. Op die manier kom je te weten of ze betrouwbaar zijn. Ga ook na in welke mate je afhankelijk bent van je leveranciers. Heb je één leverancier of meerdere? Wat als plots een leverancier wegvalt? Heb je een noodscenario? Wat als een leverancier zijn verplichtingen niet nakomt? Concurrentie Om het even wie iets aanbiedt op de markt zal af te rekenen hebben met concurrentie. Globaal kunnen we 2 groepen concurrenten omschrijven: directe en indirecte concurrenten. Directe concurrenten zijn concurrenten die gelijkwaardige alternatieven bieden vergeleken met je eigen product(en) of dienst(en). Indirecte concurrenten zijn concurrenten die andere alternatieven bieden vergeleken met je eigen product(en) of dienst(en) en daarmee tegemoet komen aan dezelfde behoefte. Businessplan 5 47 Hou het reilen en zeilen van je directe concurrenten voortdurend in de gaten. De marktleiders zijn geduchte concurrenten en vormen een referentie (benchmark) voor je eigen onderneming. De indirecte concurrenten moet je eveneens in het oog houden. Deze kunnen immers opeens uit het niets komen opduiken en daar moet je op voorbereid zijn. Geef een korte omschrijving van elke concurrent en som de plus- en minpunten op. Waarom zou de klant jouw product(en)/dienst(en) aankopen en niet die van je concurrenten? M.a.w., hoe positioneer je je t.o.v. de concurrentie. ll vb. 1. Merkenpositionering van bieren: Hoog alcoholgehalte leffe duvel Bittere smaak Zoetere smaak maes stella Laag alcoholgehalte

48 2. Uitbouwen van competitief voordeel: McDonalds was als eerste om met half open keukens te werken, wat op dat moment inging tegen de gevestigde waarden. Het concept van fastfood was geboren. 3. Nokia toonde als eerste aan dat mobiele telefonie, design en techniek hand in hand kunnen gaan Tendensen Welke tendensen binnen onderstaande omgevingsfactoren kunnen een invloed hebben op je sector en op je onderneming? In welke mate? Sociologische tendens: levensstijl, familiestructuren, demografie, attitudes naar de gemeenschap, jongeren- of ouderencultuur, arbeidsethos,... Technologische tendens: communicatiemogelijkheden, informatica, Economische tendens: tewerkstelling, levensstandaard, arbeidskosten, de verhouding werk/vrije tijd, Politieke tendens: arbeidswetgeving, gezondheid en veiligheid, EU, Ecologische tendens: verpakking, goederentransport, energiebronnen, Extra Hoe zie je dit evolueren? Hoe blijf je in de toekomst op de hoogte van alle trends en ontwikkelingen (federatie, vakliteratuur, bezoek aan beurzen, )? 5.3 SWOT analyse Businessplan 5 48 De SWOT-analyse is op te splitsen in twee delen: de interne en de externe analyse. Interne Analyse De interne analyse geeft de sterktes en zwaktes van het bedrijf weer. Het bestaat uit beheersbare factoren waar jullie als Vlajo SBP invloed op hebben. Hieronder vallen bijvoorbeeld de middelen om doelstellingen te bereiken, zoals de groepsleden, de technologie, het assortiment, het imago etc. Strengths (sterktes): Waarin zijn jullie goed? Wat is de sterkte van je Vlajo SBP? Weaknesses (zwaktes): Waarin zijn jullie minder goed en moeten jullie eventueel verbeteren? Externe Analyse De externe analyse geeft de kansen en bedreigingen weer. Deze factoren komen van buiten je Vlajo SBP, en je hebt er dan ook geen, of slechts deels, invloed op. Voorbeelden zijn: trends, toename van het gebruik van internet, verhoging van belasting, Voor de externe analyse kan je je baseren op de omgevingsanalyse hierboven reeds gemaakt. Opportunities (kansen): Welke kansen doen zich voor in de omgeving die je toelaten je doelen beter te bereiken? Threats (bedreigingen): Welke bedreigingen doen zich voor in de omgeving die het behalen van je doelen bemoeilijken? Na het bepalen van de SWOT kan je de volgende vragen bespreken om je strategie mee te helpen bepalen: Welke sterktes kunnen aangewend worden om bepaalde kansen optimaal te benutten? Kunnen bepaalde sterktes gebruikt worden om sommige bedreigingen het hoofd te bieden? Hoe kunnen we een zwakte versterken om in te spelen op een bepaalde kans? Hoe kunnen we een zwakte ombuigen om een bepaalde bedreiging af te weren?

49 Extra De confrontatiematrix In de confrontatiematrix worden sterkten/zwakten én kansen/bedreigingen met elkaar in relatie gebracht. De matrix moet duidelijkheid verschaffen over de vragen: hoe kan een sterkte van de afdeling gebruikt worden om op een kans in te spelen, hoe kan een sterkte gebruikt worden om een bedreiging af te weren, hoe kan een zwakte zodanig versterkt worden om op een kans in te spelen en hoe kan een zwakte zodanig versterkt worden om een bedreiging het hoofd te bieden. Voor elke van de vier cellen die op deze wijze ontstaan, bedenkt het management vervolgens mogelijke strategieën. De opties verschillen per cel. De cel sterkten/kansen verwijst naar situaties waarin het bedrijf sterk staat en er volop groeimogelijkheden zijn, terwijl de cel zwakten/bedreigingen daarentegen verwijst naar ernstige problemen waarbij het de vraag is of het niet verstandiger is voor het bedrijf om zich hieruit terug te trekken. Sterkten Zwakten Kansen Groeien Verbeteren Bedreigingen Verdedigen Terugtrekken of ombuigen 5.4 Commercieel plan Corporate Identity Corporate identity gaat over de stijl van het huis en dat gaat verder dan puur visuele zaken. De huisstijl van een organisatie of bedrijf is een consistente presentatie naar buiten toe, vaak de eerste kennismaking voor klanten en belangrijk voor de uitstraling. De huisstijl in ruime definitie bestaat uit 3 verschillende elementen: design: beelden, symbolen, vormen,... Dit is wat de verschillende doelgroepen zien. communicatie: investor relations, public relations, employer branding, corporate communication,... Dit is wat de doelgroepen horen en lezen, de boodschap. gedrag: dresscode, taalgebruik, begroeting aan de telefoon,... Hier gaat het over hoe je je als organisatie tegenover de stakeholders gedraagt. Businessplan 5 49 Deze 3 elementen (design, communicatie en gedrag) dienen evenveel aandacht te krijgen tijdens een huisstijltraject. In de enge definitie wordt huisstijl enkel gezien als visuele identiteit van een organisatie. Het betreft uitsluitend het symbolische gedeelte van de bedrijfsidentiteit. Hieronder vallen naam, logo, kleur, typografie (lettertype), vormentaal (stramienen/vlakken/curves/opmaak) en fotografiestijl. Al deze elementen worden consistent gebruikt in presentaties of op briefpapier, visitekaartjes, offertes, facturen, enveloppen, de website, s, bedrijfskleding,... Bij grote ondernemingen bewaakt doorgaans de communicatie-afdeling de huisstijl. Hieronder vinden jullie de Vlajo huisstijl (in enge definitie) als voorbeeld.

50 Vlajo logo Het Vlajo logo wordt doorheen alle communicatie gebruikt. De kleuren worden meegenomen in de presentaties en het lettertype Arial wordt standaard gebruikt. Talent creatief ontwikkelen Vlajo slagzin Talent creatief ontwikkelen Vlajo corporate image Dit weerspiegelt de 3 waarden van Vlajo: persoonlijke ontwikkeling, kwaliteit en fun 5 Vlajo visitekaartje 50 Businessplan

51 Vlajo handtekening Ook de handtekening onder s is standaard dezelfde voor elke medewerker, aangepast aan zijn of haar functie. Leentje Grillaert Coördinator hoger onderwijs Oost-Vlaanderen Vlajo Innovatie & incubatiecentrum Kapeldreef Heverlee gsm De informatie opgenomen in dit bericht is vertrouwelijk van aard. Indien u niet de geadresseerde bent, mag dit bericht niet gekopieerd of verzonden worden aan andere dan de geadresseerde. Bent u niet de geadresseerde, gelieve dit bericht te vernietigen en de verzender daarvan op de hoogte te brengen. In geen geval is Vlajo aansprakelijk voor enige schade, van welke aard ook, die het directe of indirecte gevolg is van handelingen en/of beslissingen die (mede) gebaseerd zijn op de in of met dit bericht verstuurde informatie. Opinies, conclusies en andere informatie die niet relevant zijn voor Vlajo zullen geacht worden niet door Vlajo te zijn uitgegeven Vlajo sjabloon verslag De verslaggeving wordt op een uniforme manier gevoerd door sjablonen te gebruiken voor verslagen van meeting e.d Businessplan

52 5.4.2 Doelstellingen De missie is een algemene verwoording van de bestaansreden van de onderneming, maar is tegelijkertijd niet praktisch genoeg om je medewerkers daadwerkelijk te motiveren om ervoor te gaan. Doelstellingen laten je toe om een succesvolle koers uit te zetten en zicht te houden op de progressie die wordt geboekt. Om te vermijden dat je vage en dus geen bruikbare doelstellingen opstelt, houd je je best aan het SMART-principe. TIP Een goede doelstelling is: Specifiek: duidelijk, concreet en herkenbaar; gericht op één situatie; Meetbaar: meten is weten en weten is ook kunnen bijsturen waar nodig; Attractief: moet adrenalinestoot in je team teweeg brengen; Realistisch: haalbaar binnen de context van Vlajo SBP; Tijdsgerelateerd: er moet een tijdslimiet, een timing, voorzien worden waarbinnen de doelstelling gehaald dient te worden. Full vb. Elke doelstelling op zich moet aan het SMART-principe beantwoorden. 1. Doelstelling Vlajo 600 Vlajo SBP s opstarten in het = Specifiek en meetbaar Deze doelstelling is voldoende attractief en realistisch voor de coördinators is tijdsgerelateerd. 2. Doelstelling Size-up Graffix Wij willen 15 tot 20 opdrachten aannemen en afwerken tegen het einde van ons Vlajo SBP project, waaronder wij graag de verschillende elementen willen behandelen, van het ontwerpen van naamkaartjes tot het maken van een website Businessplan Extra Stel aan de hand van het SMART-principe de doelstellingen op lange termijn van je onderneming op Marketingstrategie Marketing is: Uitvissen wat de klant wil en het hem geven! Of anders Potentiële klanten in beweging zetten om je product te kopen. Een strategie beschrijft de wijze waarop je een doelstelling wenst te bereiken. Welke middelen worden ingezet om het doel te halen? Je kan dit doen aan de hand van de 4 P s Productbeleid Om het productbeleid op te stellen kan je je baseren op onderstaande vragen: Is het toegelaten je product of dienst aan te bieden? Moet er rekening gehouden worden met wetten en reglementen (bescherming van merken, tekeningen en modellen, specifieke vergunningen, openbare orde, )? Moet je product of dienst beschermd worden? Hoe zal de kwaliteit van je product(en)/dienst(en) gegarandeerd worden (garantie, service, dienst na verkoop, )? Hoe onderscheidt je product / dienst zich van de concurrentie? Som de Unique Selling Propositions op. Vermeld naam en logo van je product of dienst, indien dit verschilt van bedrijfsnaam en -logo.

53 Met hoeveel voorraad zal je starten? Hoe zal je je voorraad beheren (opslag, minimumvoorraden, overstock, opvolging, automatisering )? WEB Prijsbeleid Welk prijsniveau zal je hanteren (goedkoop, middenklasse, duurder marktsegment)? Hoe liggen jullie prijzen ten opzichte van de concurrentie? Zal je een bepaald kortingssysteem toepassen? Zo ja, welk? Hoe zal je je prijzen berekenen (rekening houdend met o.a. aankoopprijzen, kosten, marges, werkuren, )? Info rond kostprijsberekening vind je terug in bijlage en op het kenniscentrum. Extra Welke betalingsmogelijkheden (overschrijving, Bancontact, Proton, ) zal je voorzien? Zal je met betalingsuitstel voor klanten werken? Hoe zal je optreden tegen wanbetalers? Extra Plaats Distributiebeleid Hoe zal je de levering van je producten en diensten aan de klant organiseren (bestellingen, transport, verkoopsvoorwaarden, logistiek, verpakking, leveringsvoorwaarden, )? Zal je gebruik maken van het internet? Welke kenmerken zal je website hebben en aan welke voorwaarden moet deze voldoen (functie: louter informatie verstrekken of ook verkoop, vormgeving, beveiliging, wet-geving, )? Hoe zal de verkoop via internet precies in zijn werk gaan? Aan welke criteria moet je vestigingsplaats voldoen op vlak van bereikbaarheid, parkeermogelijkheden, passage, uitbreidingsmogelijkheden, toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers, zichtbaarheid, sfeer en inrichting, uitstraling,? Heb je reeds een vestigingsplaats gevonden die aan deze criteria voldoet? Zo ja, beschrijf. Mag je de activiteit uitoefenen op deze plaats, rekening houdend met wetten en reglementeringen (milieuwetgeving, ruimtelijke ordening, )? 53 Businessplan 5

54 Promotiebeleid Op welke manieren (internet, beurzen, mailings, flyers, advertenties, persoonlijke verkoop, direct marketing, ) zal je je bekend maken bij je klanten? En welke kostprijs staat hier tegenover? WEB Meer informatie over de kostprijs kan je terugvinden op het kenniscentrum. Je vindt hier eveneens een aantal nuttige links naar websites terug. Extra Welke promotionele acties zal je ondernemen bij de start van de zaak en tijdens de volgende 2 jaar? Welk budget zal je hiervoor vrijmaken? 54 5 Businessplan Mondreclame DOEL PRIJS MOMENT OPMERKINGEN Versterking van het net van contacten Laag Lancering - Noodzaak om tijd te stoppen in public relations - Plan een beloning voor de beste contactpersonen Mailing met de post Sensibilisering Hoog Lancering - Lage return van resultaten (een return van 1 tot 5% wordt als normale prestatie beschouwd) - Plan herinneringsacties - Verkies beperkte zendingen met een systematische herinnering ing Sensibilisering Laag Lancering - Zwakke resultaten. Plan een telefonische opvolging - Voorzie een mogelijkheid om geopende mails te detecteren, het aantal clicks Reclame in streekpers voor het grote publiek Sectorpers + gespecialiseerd publiek Gerichte persoonlijke post Redactionele teksten Opendeuren, bedrijfsrecepties Telefonische oproep Sensibilisering Gemiddeld Lancering Maturiteit - Sensibilisering - Versterking van het imago Herinnering aan de aangeboden producten/ diensten - Versterking van het imago - Positionering als expert, specialist - Versterking van het net - Herinnering aan de aangeboden diensten en producten Follow-up van een sensibilisatieactie Gemiddeld Lancering Maturiteit - Goed op de keuze van de advertentie-ruimte letten: zicht in de veel gelezen rubriek positioneren - Controleren of het profiel van de lezers overeenkomt met het type klanten dat je zoekt - De nadruk leggen op argumenten die dicht bij het publiek staan - Het belangrijkste medium - Het repetitieve karakter van het imago verzorgen Gemiddeld Maturiteit - Korte, heldere brief over de voordelen voor de klant - Afbeeldingen in bijlage (brochures, folders,..) Laag Maturiteit - Uitstekende verhouding resultaat/ kosten - Zo snel mogelijk gebruiken Laag Maturiteit - Voorrang geven aan kwaliteit boven kwantiteit - Aandachtig zijn voor de sfeer Laag Lancering - Een modelgesprek uittypen - De opdracht toevertrouwen aan een commerciële medewerker

55 5.5 Financieel plan WEB Op het kenniscentrum vind je zowel een Excel-document als een financieel plan van BNP Paribas Fortis waarmee je je financieel plan kan opstellen. Stem af met je docent welk document je best gebruikt. Bespreek met je docent of je je financieel plan opstelt op basis van je Vlajo SBP of op basis van een reële doorstart. Het financiële luik van het businessplan is meer dan enkel een noodzakelijk kwaad! Het geeft je de kans om je onderneming te screenen en uit te zoeken of het berekende startkapitaal en de voorziene middelen voldoende zijn om te overleven. Bovendien is dit je bescherming tegen oprichtersaansprakelijkheid (bij een effectieve oprichting van een onderneming) Uitwerking financieel plan WEB Let er op dat je realistisch blijft en je je mogelijkheden niet overschat. Hou ook jullie timing/ tijdsplanning in het oog. Hoe het financieel plan er concreet moet uitzien is niet wettelijk bepaald. Het enige dat bij wet geregeld is, is dat de kapitaalsinbreng van de op te richten vennootschap moet verantwoord worden. Jouw financieel plan kan volgende onderwerpen bevatten: Beginbalans. Resultatenrekening van de verwachte bedrijfsresultaten. Uitwerking van enkele ratio s en break-even WEB Voorbeelden van een financieel plan kan je terugvinden op het kenniscentrum Businessplan

56 Balans Vooraleer je kan starten met je boekhouding moet je een balans opstellen. Wat is een balans? Een balans toont aan waar je financiële middelen vandaan komen en hoe ze (op dat moment) gebruikt worden. Het is als het ware een momentopname. Een bedrijf is namelijk voortdurend in beweging en elke dag kunnen er verschuivingen zijn van de bezittingen (aankoop en voorraden) en de schulden (betalingen aan leveranciers,...). Het verschil tussen de bezittingen en de schulden aan derden is het eigen vermogen of datgene wat toekomt aan de aandeelhouders. Voorbeeld van een eenvoudige balans: Activa vaste activa (aankoop gebouw) (verbouwingen) inrichting kantoormeubilair kantoormachines aankoop auto s waarborgen (vb. huurwaarborg) totaal vaste activa Vlottende activa klantenvorderingen voorraad Bedrag ,00 0, ,00 0,00 0, PASSIVA Eigen middelen aandelenkapitaal inbreng in natura Bedrag totaal eigen middelen VVLT (Vreemd Vermogen Lange Termijn) lening totaal vreemd vermogen lang vvkt (Vreemd Vermogen Korte Termijn) leveranciers kaskrediet bank schulden vervallen binnen jaar , Businessplan totaal vlottende activa Liquide middelen Bank/kas totaal ACTIVA totaal kort vreemd vermogen totaal PASSIVA

57 Verwachte Resultatenrekening ll WEB vb. Je kan je resultatenrekening opstellen d.m.v. het bestand financieel plan op het kenniscentrum. Voorbeeld eenvoudige resultatenrekening opbrengsten Jaar 1 Verwachte verkopen ,00 Verwachte aankopen (grondstoffen of handelsgoederen) Uitzonderlijke opbrengsten (vb. sponsoring) Brutobedrijfswinst/verlies (1-2) ,00 0, ,00 Verwachte bedrijfskosten (op jaarbasis) Huisvestingskosten Administratieve kosten Marketingkosten Exploitatie- en productiekosten Personeelskosten Verplaatsingskosten Afschrijvingen Andere diverse kosten Totaal bedrijfskosten (5 tot 14) 5.000,00 200, ,00 0, ,00 0, ,00 0, ,00 Netto-bedrijfswinst/verlies (4-15) 2.680,00 Financiële lasten, intresten op leningen 2.400,00 Belastbaar resultaat (15-16) 280,00 Belasting op het resultaat 95,17 Winst/verlies van het boekjaar 184, Businessplan Extra Ratio s Nu je al een idee hebt van de winstverwachting en je een schets kan maken vanwaar je bezittingen komen en waaraan ze gespendeerd worden, wil dit niet zeggen dat je alle risico s in de hand hebt. Een duidelijke financiële analyse kan je verder op weg helpen. Op deze analyse kan je berusten voor een aantal toekomstige beslissingen. Een ratio is een verhoudingsgetal waarbij 2 of meer posten uit de balans en/of resultatenrekening met elkaar in verband worden gebracht. De belangrijkste ratio s zijn: Liquiditeit: is de onderneming in staat om haar schulden op korte termijn te betalen? Rentabiliteit: hoeveel kan de onderneming uit haar activiteiten overhouden? Solvabiliteit: is de financiële structuur van de onderneming gezond? Efficiëntieratio: presteert de onderneming naar behoren met de beschikbare middelen?

58 BEREKENINGSWIJZE Liquiditeitsratio Vlottende activa voorraden Schulden op ten hoogste 1 jaar Deze ratio moet altijd groter zijn dan 1. Pas dan zal de onderneming in staat zijn om alle korte termijnschulden te betalen met de middelen op korte termijn. Hoe groter de ratio, hoe groter de veiligheidsmarge. In de praktijk is een verhouding van 1,2 of 1,3 een weergave van een gezonde situatie. Wat als de ratio lager is dan 1? Dan kan de onderneming op korte termijn te maken hebben met betalingsproblemen. Dit door te grote investeringen of door een inefficiënt klantenbetalingsbeleid (zie klantenkrediet). Wat als de ratio heel hoog is? Vaak komt dit door het groot belang aan eigen inbreng (weinig vreemd vermogen dat is ingebracht). Of doordat er te veel voorraad is (vlottende activa). De financiële middelen nodig voor het teveel aan voorraad hadden elders wel (financiële) opbrengsten kunnen genereren. Rentabiliteitsratio Businessplan Onder rentabiliteit of rendabiliteit verstaat men de verhouding tussen een inkomen (winst) en het vermogen dat dit inkomen heeft verdiend. De rentabiliteit is een belangrijke maatstaf voor beslissingscalculaties op lange termijn. Ten behoeve van de continuïteit van de onderneming moet op lange termijn de winst voldoende groot zijn om de vermogenverschaffers (aandeelhouders) gewenste uitkeringen in de vorm van dividend of interest te kunnen doen. Er zijn verschillende rentabiliteitsratio s. Rentabiliteit van de verkoper 58 5 Bedrijfsresultaat x 100% Omzet Betekenis: gemiddelde winstmarge verkopen. Rentabiliteit van het eigen vermogen (REV) Winst boekjaar na belastingen x 100% Eigen vermogen Betekenis: belang voor de aandeelhouders. geeft weer wat de ondernemer of aandeelhouder met hun investering verdiend hebben.

59 Rentabiliteit van het totaal vermogen (RTV) Winst boekjaar voor belastingen + financiële kosten x 100% Totaal vermogen Betekenis: winstgevendheid van een onderneming. Efficiëntieratio Gaat je onderneming wel efficiënt om met de beschikbare financiële middelen om een maximum aan winst te bereiken? Voorraadrotatie Kostprijs verkoop Gemiddelde voorraad Aantal keer dat je onderneming gedurende dat jaar in staat is om haar gemiddelde voorraad aan te kopen en te verkopen. Hoe sneller de voorraad vermindert, hoe minder middelen er voor voorraden dienen te worden aangewend. Klantenkrediet Handelsvorderingen (ten hoogste 1 jaar) Omzet (incl. btw) Deze ratio doet vaak vele ogen opengaan! Een te lange inningsperiode kan wijzen op een losse kredietpolitiek waarbij de betalingsvoorwaarden die worden toegestaan te ruim kunnen zijn en/of er te weinig opvolging gebeurt. Een te korte inningsperiode kan duiden op een strakke kredietpolitiek waarbij het risico bestaat dat klanten afhaken (vooral zakenklanten). Leverancierskrediet Businessplan 5 Handelsschulden (ten hoogste 1 jaar) Kostprijs goederen en diensten (incl. btw) 59 Hiermee bereken je het gemiddeld aantal dagen dat het duurt vooraleer de leveranciers betaald worden. Dit is een bron van financiële middelen! Voorgaande ratio s kunnen helpen bij korte termijnbeoordelingen. Om meer impact te krijgen op lange termijnbeslissingen, laat je je best leiden door de volgende ratio.

60 Solvabiliteit Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitratio of schuldgraadratio duidt op de schuldgraad en de financiële onafhankelijkheid van je onderneming. Welk percentage middelen brengen de aandeelhouders (eigen vermogen) in de onderneming. Hoe hoger dit percentage, hoe minder afhankelijk je bent van externe schuldeisers. Een gezonde situatie is 30% tot 40%. 5.6 Extra s Samenvatting Heel wat lezers zullen zich niet de moeite getroosten om je plan te lezen! Ze zullen steevast naar de samenvatting gaan... Je moet dus, in minder dan twee pagina s, de lezer kunnen overtuigen van de kwaliteit van je project. Je zal er de meest opvallende feiten van je onderneming met een maximum aan overtuigingskracht moeten voorstellen. En hoewel de samenvatting helemaal vooraan in je zakenplan komt te staan, wordt ze als laatste geschreven Bijlagen Businessplan 5 Aan een businessplan worden vaak bijlagen toegevoegd: Marktonderzoek/Marktstudie Technische gegevens over de producten/diensten Tekeningen Overige documenten 60

61

62 HOOFDSTUK 6 >> 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP 6.1 Verkoop op openbare markten Het Ministerie van Middenstand & Energie plaatst Vlajo onder het statuut van menslievende, sociale, culturele, educatieve of sportieve doeleinden. Dit houdt in dat jullie de aanvragen om te verkopen op de openbare markten en plaatsen rechtstreeks moeten richten tot de burgemeester en het schepencollege van de gemeente waar jullie willen gaan verkopen. Hoe ga je tewerk? Als jullie op een markt willen staan in gemeente x moeten jullie tijdig (tenminste 15 werkdagen vóór de marktdag) de aanvraag richten tot de burgemeester en het schepencollege. WEB Een voorbeeldbrief kan je vinden op het Vlajo SBP-kenniscentrum. Hieronder kan je enkele tips vinden die jullie kunnen helpen bij de aanvraag: Vergeet het aansluitingsnummer (Vlajo SBP nummer S.) niet in te vullen. Vermeld bij de datum ook het begin- en einduur van de markt. Naam verantwoordelijke = naam van gedelegeerd bestuurder/commercieel directeur en naam van de persoon die zeker aanwezig zal zijn op de verkoop. Telefoonnummer = nummer waarop een bepaalde persoon tijdens de werkuren bereikbaar is. Contactadres = maatschappelijke zetel van het Vlajo SBP. Verkochte producten = producten die jullie daar willen verkopen (wat niet op de aanvraag staat, mag ook niet verkocht worden). Bij vragen hieromtrent kan je contact opnemen met je coördinator of met Karine Soete (Vlajo) op het nummer of via Contract dienstverlening 63 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP WEB Indien je bij een particulier of bedrijf als Vlajo SBP diensten verleent, raden we je aan om hiervoor een contract op te stellen dat afgesloten wordt tussen het Vlajo SBP en de opdrachtgever. In zo n contract wordt duidelijk omschreven welke de activiteiten zijn en wat hiervoor de vergoeding is. Het zal heel wat misvattingen achteraf vermijden. Goede afspraken maken immers goede vrienden! Een voorbeeld van zo n contract vind je terug op het kenniscentrum. 6.3 Confidentialiteitsattest Als je als consultant optreedt of opdrachten uitvoert voor een bedrijf, is het aangewezen om naast het contract dienstverlening ook een confidentialiteitsattest op te stellen. Dit houdt ondermeer in dat: Indien studenten in het kader van hun opdracht contact opnemen met andere bedrijven zij de naam van het opdrachtgevend bedrijf expliciet vermelden;

63 WEB Alle informatiemateriaal van welke aard dan ook confidentieel behandeld dient te worden en samen met eventuele back-ups en kopieën terugbezorgd te worden; De afgewerkte paper niet openbaar zal gemaakt worden en vertrouwelijk zal worden bijgehouden door de hogeschool/universiteit. Geen enkel deel van het rapport mag vermenigvuldigd of uitgeleend worden. Derden kunnen slechts inzage krijgen in het exemplaar mits de schriftelijke goedkeuring van je droomcoach en van de hogeschool/ universiteit. Het confidentialiteitsattest wordt ondertekend door de 4 partijen: het bedrijf, Vlajo, het Vlajo SBP-studenten en de hogeschool/universiteit. Het attest kan je downloaden van het kenniscentrum. 6.4 Bestelbon WEB De bestelbon kan gebruikt worden voor het administratief correct bijhouden van bestellingen. Op het kenniscentrum kan je een voorbeeld van een bestelbon vinden. Jullie kunnen dit sjabloon gebruiken als voorbeeld voor het opmaken van een eigen bestelbon. Let wel: volgende alinea moet zeker vermeld worden, onderaan het document. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 Dit SMALL BUSINESS PROJECT is een product van Vlajo dat als doel heeft, bij de jongeren de zin voor initiatief en de ondernemingsgeest te ontwikkelen. Het SMALL BUSINESS PROJECT is als dusdanig ontslagen van elke aansprakelijkheid die door Vlajo gedragen wordt, mits de bestelling gedaan wordt door middel van deze bestelbon en getekend is. Voor alle nadere inlichtingen kan men contact opnemen met de vzw Vlaamse Jonge Ondernemingen, Kapeldreef 60 te 3001 Heverlee (Tel: Fax: ). 6.5 Zaken doen met het buitenland Als je zaken doet met het buitenland, kan je te maken krijgen met een aantal belastingen, zoals invoerrechten en accijnzen. Ook btw wordt geheven als je zaken doet met het buitenland. De btw-reglementering hangt samen met het land waarmee je handelt. Voor landen van de Europese Unie (EU) gelden andere regels dan voor overige landen. In bijlage vind je hierover meer informatie Saldotabel Indien je met het Vlajo SBP Light formule werkt, heb je geen boekhoudkundige verplichtingen aan Vlajo. Dit wil niet zeggen dat je geen overzicht moet behouden over de financiële kant van je Vlajo SBP. We raden je dan ook aan om bij aanvang van je Vlajo SBP, tussentijds en achteraf een saldotabel op te stellen zodat je tegen het einde van je project niet voor verrassingen komt te staan. In een saldotabel plaats je de inkomsten samen met de uitgaven in een tabel en bereken je het eindsaldo (verschil tussen uitgaven en inkomsten). Bekijk dit saldo tegenover de financiële doelstellingen. Als het niet de bedoeling is om winst te maken is het voldoende dat dit eindsaldo uitkomt op 0 of licht positief is. Op de volgende pagina vind je een voorbeeld van een saldotabel. Mogelijk heb je binnen je project andere uitgaven en inkomsten, je hoeft uiteraard enkel deze weer te geven die voor je Vlajo SBP van toepassing zijn.

64 TIP WEB UITGAVEN INKOMSTEN Beschrijving van de uitgaven Bedrag Beschrijving van de inkomsten Bedrag Administratieve kosten Sponsoring - GSM / telefoon - Bedrijf A - Post - Bedrijf B - Kopiekosten Promotie Toegangsgelden deelnemers - Folders - Flyers Verkoop product/dienst - Website Catering Andere SABAM / Billijke vergoeding Verzekeringen Materiaal / infrastructuur - huur zaal - aankoop materiaal Verplaatsingsonkosten - Brandstof / trein - Parkeertickets TOTAAL UITGAVEN TOTAAL INKOMSTEN SALDO (INKOMSTEN UITGAVEN) Spreek op voorhand af binnen de groep welke onkosten van de groepsleden zoals bvb. verplaatsings- en telefoonkosten worden terugbetaald. Indien je je producten of diensten daadwerkelijk verkoopt, kan je eveneens gebruik maken van de documenten (bestelbon, verkoopbewijs, ) die verder in dit handboek worden toegelicht. Op het kenniscentrum vind je een Excelbestand van deze saldotabel die de totalen automatisch berekent. 6.7 Boekhouding Zoals elk bedrijf moeten jullie als Vlajo SBP-onderneming ook een boekhouding bijhouden. Wanneer jullie onder de Vlajo SBP Full-formule werken zal jullie boekhouding ook gecontroleerd worden door een dossierbeheerder bij Vlajo centraal. Hij/zij controleert de door jullie verzonden documenten zoals aan- en verkoopdagboek, aan- en verkoopfacturen, btw-aangifte en loonberekening en bekijkt de echtheid van deze documenten. De dossierbeheerder neemt als het ware de taak van de staat op zich. De boekhouding houdt een heleboel administratieve en financiële verplichtingen in. Samenwerking tussen financieel en administratief departement is hier dus van kapitaal belang. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 65 TIP WEB Vlajo boekhouding Vlajo heeft een online boekhoudtool op een zeer handig programma voor alle Vlajo SBP s Full waarmee je de boekhouding altijd en overal kan beheren. Vraag aan je coördinator een login om van start te gaan. Vermeld hierbij de naam, het nummer van het Vlajo SBP en de adressen (max. 5) van wie toegang moet krijgen tot dit online boekhouddossier. In het volgende hoofdstuk vind je meer informatie over het voeren van de Vlajo online boekhouding.

65 6.7.1 Het voeren van de Vlajo online boekhouding De boekhouding houdt een heleboel administratieve en financiële verplichtingen in. Hier gaan het financieel en het administratief departement van het Vlajo SBP dus goed moeten samenwerken. Om het registeren en verbeteren van de boekhouding snel en efficiënt te laten verlopen, heeft Vlajo een online platform ontwikkeld: Maandelijkse administratieve verplichtingen De maandelijkse online boekhouding moet uiterlijk de 10 de van de maand afgesloten worden = centraliseren (bv.: boekhouding september = uiterlijk 10 oktober centraliseren). Dit geldt ook voor de maanden waarin geen verrichtingen plaatsvinden (= boekhouding NIHIL); in dit geval moeten er geen documenten naar Vlajo opgestuurd worden. Zodra de online boekhouding is gecentraliseerd, stuur je de originele aankoopbewijzen (aankoopfacturen, kastickets, ) en de verkoopfacturen samen met de begeleidende brief in 1 enveloppe naar de dossierbeheerder. Deze documenten moeten uiterlijk de 15de na de maand van de verrichtingen bij Vlajo aankomen. Ook de betaling van eventuele boetes, RSZ, BV en/of btw moet voor deze deadline gebeuren. Laattijdige zendingen en/of betalingen worden door Vlajo beboet. Uitstel kan aangevraagd worden bij de dossierbeheerder. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 66 Indien je de garantie wil dat je enveloppe zeker toekomt (en niet verloren gaat in de post), werk dan met een aangetekend schrijven. Vergeet niet om voor jezelf kopies te nemen van alle aan- en verkoopbewijzen! Iconen en hyperlinks Het online platform maakt gebruik van een aantal iconen: : een regel/item toevoegen : een regel/item wijzigen : een regel/item verwijderen De onderlijnde woorden zijn hyperlinks. Deze kunnen aangeklikt worden. In dit hoofdstuk wordt stapsgewijs uitgelegd hoe je de boekhouding via het online platform moet registreren.

66 6.8 Login en paswoord Om te kunnen starten met de boekhouding, heb je een login en paswoord nodig. Deze kan je aanvragen bij je regionale Vlajocoördinator. Je ontvangt dan een met daarin jouw login en paswoord. Dit is een automatische , gelieve niet op deze te antwoorden! OPGELET: soms komt deze in je ongewenste box (SPAM) terecht. Iedereen van jouw groep ontvangt dezelfde login en paswoord. Om veiligheidsredenen wordt het paswoord niet gepersonaliseerd, het wordt automatisch door het systeem aangemaakt. Hou dit goed bij! Indien je het paswoord toch vergeten bent, kan je een nieuw aanvragen door op de homepage (www.vlajoboekhouding.be) Paswoord vergeten? aan te klikken. 6.9 De fictieve gezinssituatie Bij het begin van het werkjaar kiest iedere SBP-ondernemer een fictieve gezinssituatie. Dit is nodig om het nettoloon, RSZ en bedrijfsvoorheffing te berekenen. OPGELET: Het is belangrijk dat elk lid van het Vlajo SBP op de fictieve gezinssituatie wordt geregistreerd, dit heeft invloed op de liquidatie op het einde van het academiejaar! Wanneer je je de eerste keer aanmeldt, vraagt het programma om de fictieve gezinssituatie in te vullen = verplicht. Zolang deze niet correct is ingevuld, krijg je geen toegang tot het programma. 67 Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 Klik op Doe dit eerst hier om de fictieve gezinssituatie in te vullen.

67 Elke werknemer van de onderneming moet hieraan worden toegevoegd. Druk op Nieuwe werknemer toevoegen. Ondernemen binnen Vlajo SBP Vul de gegevens van de werknemer in en druk op Opslaan. Zijn de gegevens van de werknemer correct ingevuld, dan krijg je onderaan de fictieve gezinssituatie het volgende groen bericht te zien: 68 6 Je kan nog een werknemer toevoegen Nieuwe werknemer toevoegen of terugkeren naar het dashboard Keer terug naar het dashboard. Zijn de gegevens van de werknemer NIET correct ingevuld, dan krijg je een rode waarschuwing. Lees deze waarschuwing en pas de foutieve gegevens aan.

68 6.10 Het dashboard Het dashboard is het hoofdscherm van de administratie van je onderneming. Helemaal bovenaan vind je de knop Fictieve gezinssituatie wijzigen, hiermee kan je steeds de bestaande fictieve gezinssituatie wijzigen. De nieuwe wijzigingen hebben enkel invloed op de salarisjournalen van de maanden die nog niet gecentraliseerd zijn. De berekeningen in de salarisjournalen van de reeds gecentraliseerde maanden worden hierdoor niet meer gewijzigd. Onderaan vind je 3 knoppen terug: Liquidatieformulier, Resultatenrekening en Balans Deze zijn nodig om op het einde van het academiejaar jullie boekhouding af te sluiten. Naast deze 4 functies bestaat het dashboard uit 2 belangrijke tabellen: Het boekhoudoverzicht: Op dit overzicht kan je per maand zien hoeveel correcties de dossierbeheerder heeft doorgevoerd en/of er ontbrekende documenten zijn. Indien je een maand aanklikt (bv.: september ) dan kan je de boekhouding van die maand invullen. Het betalingsoverzicht: 69 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP

69 Deze tabel geeft je een overzicht van alle maandelijks te betalen/te ontvangen bedragen (BV, RSZ en btw). Indien de onderneming een tegoed heeft van Vlajo, dan wordt dit bedrag niet op jullie rekening gestort, maar de volgende maand mee in rekening gebracht. De maandelijkse boekhouding beheren Hiervoor klik je in het boekhoudoverzicht op de naam van de in te geven maand. Het scherm Beheer boekhouding wordt zichtbaar: 70 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP Maand Centralisatie knop 6.11 Het startkapitaal boeken De allereerste verrichting in je boekhouding is het boeken van het startkapitaal. Zonder startkapitaal kunnen er geen financiële verrichtingen gebeuren. Deze verrichting moet je in het kasboek boeken. Verschillende tabbladen Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Kasboek aan: Om je startkapitaal te boeken, druk je op Nieuwe regel toevoegen.

70 Nummer: Datum: Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: K/001) Vul hier de datum in waarop je het geld hebt ontvangen (DD-MM-JJJJ). Omschrijving: Vul hier een omschrijving in (bv.: startkapitaal). Debet: Credit: Opmerking: Opslaan: Wanneer het bedrag in de kassa komt (bv.: startkapitaal of ontvangst van geld bij een verkoop), dan vul je het bedrag hier in. Wanneer het bedrag uit de kassa gaat (bv.: betaling van een aankoop), vul hier het bedrag in. Dit vakje is voorzien om eventueel de boeking van extra uitleg te voorzien (bv.: verkoop aandelen). Niet vergeten je gegevens op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld, dan verschijnt er bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op Opslaan. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 71 Na het opslaan kom je terug op het tabblad van het kasboek Het aankoopdagboek Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Aankoopdagboek aan:

71 Een aankoopfactuur/creditnota boeken Elke aankoop die het SBP doet, moet geboekt worden in het aankoopdagboek. Elke boeking wordt vergezeld van het originele aankoopbewijs (kasticket of factuur). Zonder bewijs telt de boeking niet! Je boekt de aankoopfacturen in chronologisch volgorde, op datum van aankoop. Om je aankoopfactuur/bewijs te boeken druk je op Nieuwe regel toevoegen. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 72 Datum: Nummer: Leverancier: Vul hier de aankoopdatum in (DD-MM-JJJJ). Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: AF/1, AF/2, of 1,2, ). Schrijf dit volgnummer eveneens op het aankoopdocument, op deze manier kan de dossierbeheerder het document snel terugvinden. Vul hier de naam van de leverancier in. Totaal bedrag (incl. btw): Vul hier het bedrag in dat je aan de leverancier betaalt = bedrag INCLUSIEF btw. Indien je een creditnota moet boeken dan vul je hier een negatief bedrag in = het bedrag van de creditnota met een minteken ervoor (bv.: -100,00). btw-percentage: Vul hier het btw-percentage in, voor 21% btw vul je het getal 21 in, 6% = 6, Betaling: Hier kan je kiezen tussen Kas, Bank of Blanco. Wanneer je kas of bank kiest dan moet je in het veld Betaling op de datum van betaling invullen. Op die manier wordt deze betaling AUTOMATISCH in het kas- of bankboek geregistreerd. Wens je dat dit niet automatisch gebeurt of heb je uitstel van betaling gekregen, kies dan Blanco (=leeg veld). Betaling op: Vul hier de datum van betaling in (zie uitleg hierboven Betaling ). Opslaan: Vergeet niet je gegevens op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld, dan verschijnt er bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op Opslaan. Na het opslaan kom je terug op het tabblad van het aankoopdagboek. Onderaan het aankoopdagboek zie je de vakken uit de maandelijkse btw-aangifte.

72 6.13 Het verkoopdagboek Een verkoopbewijs aanmaken Vooraleer de verkopen te boeken in het verkoopdagboek, dien je eerst de verkoopbewijzen te maken. Je kan ook zelf een model ontwerpen in de huisstijl van jouw Vlajo SBP. Zorg dat alle nodige elementen (klantgegevens, gegevens Vlajo SBP, totalen, ) hierop aanwezig zijn. De verkopen van één verkoopdag mag je samenvatten op één verkoopbewijs. Het Small Business Project (Vlajo SBP) is niet aan btw* onderworpen. Zij is een uitvloeisel van de vzw Vlaamse Jonge Ondernemingen, die zich tot doel gesteld heeft jongeren de zin voor initiatief en ondernemingsgeest te ontwikkelen. De klant gaat akkoord dat het Vlajo SBP of de personen hierbij betrokken geen verantwoordelijkheid dragen. De verantwoordelijkheid wordt gedragen door de vzw Vlaamse Jonge Ondernemingen, en beperkt zich tot dekking van de verzekering AXA (polisnr ) en houdt geen aansprakelijkheid na levering in. Vzw Vlajo, Kapeldreef 60, 3001 Heverlee. Tel *Beslissing van de btw-administratie van 20 december 1989, nr. E.T Verklaring cijfers: 1 Noteer hier de adresgegevens van het Vlajo SBP. 2 Noteer hier de adresge gevens van de klant. 3 Geef het rekeningnummer van het Vlajo SBP weer zodat de klant eventueel het bedrag kan overschrijven via de bankrekening. 4 Noteer hier de datum van de verkoop. 5 Elke factuur krijgt een nummer. Je start bij VF 1 (verkoopfactuur 1). 6 Noteer de totalen exclusief btw, totaal btw en totaal factuur. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 Deze verkoopbewijzen zijn voor intern gebruik! Wanneer je klant een bewijs van aankoop vraagt, mag hier NOOIT btw op berekend worden. (M.a.w. je mag de btw niet uitsplitsen op je verkoopbewijs). Je geeft je klant een zelfontworpen bewijs waar onderaan enkel het totaal factuurbedrag op staat. In het geval van het voorbeeld krijgt de klant dus een bewijs voor de aankoop van 363 euro. Dit heeft te maken met het feit dat een Vlajo SBP fictief is en dat de klant deze aankopen niet kan inbrengen in zijn boekhouding. (Maar kan dit wel als kost inbrengen) 6 73

73 Een verkoopfactuur/creditnota boeken Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Verkoopdagboek aan: Om je verkoopfactuur te boeken, druk je op Nieuwe regel toevoegen Ondernemen binnen Vlajo SBP Datum: Vul hier de verkoopdatum in (DD-MM-JJJJ). Nummer: Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: VF/1, VF/2, of 1,2, ). Schrijf dit volgnummer eveneens op het verkoopdocument, op deze manier kan de dossierbeheerder het document snel terugvinden. Klant: Vul hier de naam van de klant in. Totaal bedrag (incl. btw): Vul hier het bedrag in dat je van de klant hebt ontvangen = bedrag INCLUSIEF btw. Indien je een creditnota moet boeken dan vul je een negatief bedrag in = het bedrag van de creditnota met een minteken ervoor (bv.: -100,00) btw-percentage: Vul hier het btw-percentage in, voor 21% btw vul je het getal 21 in, 6% = 6,

74 Betaling: Betaling op: Opslaan: Hier kan je kiezen tussen Kas, Bank of Blanco. Wanneer je kas of bank kiest dan moet je in het veld Betaling op de datum van ontvangst invullen. Op die manier wordt deze ontvangst AUTOMATISCH in het kas- of bankboek geregistreerd. Wens je dat dit niet automatisch gebeurt of heb je uitstel van betaling gegeven, kies dan Blanco (=leeg veld). Vul hier de datum van ontvangst in (zie uitleg hierboven: Betaling ). Vergeet niet je gegevens op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld, dan verschijnt bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op opslaan. Na het opslaan, kom je terug op het tabblad van het verkoopdagboek. Onderaan het verkoopdagboek zie je de vakken uit de maandelijkse btw-aangifte Het kasboek Een kasverrichting boeken Alle in- en uitgaande bedragen van de kassa moeten in het kasboek geregistreerd worden. Hoe je een kasverrichting moet boeken, is reeds uitgelegd in punt 3.5 Het startkapitaal boeken. Geldtransfer van kas naar bank Om verlies of diefstal van geld te vermijden, is het aan te raden om niet te veel geld in de kassa te bewaren. Stort dit op jullie bankrekening! In de boekhouding moet je voor deze geldtransfer twee verrichtingen boeken: het kasboek crediteren en het bankboek debiteren, dit voor hetzelfde bedrag. In het kasboek is er een knop voorzien om deze twee verrichtingen in één keer automatisch uit te voeren: Transfer naar bankboek toevoegen. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Kasboek aan: 75

75 Om de geldtransfer te boeken druk je op Transfer naar bankboek toevoegen. Ondernemen binnen Vlajo SBP Nummer: Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: K/001) Datum: Vul hier de datum in waarop je het geld op de bankrekening hebt gestort (DD-MM-JJJJ). Te transfereren bedrag naar bankboek: Vul hier het bedrag in. Opmerking: Dit vak is voorzien om de boeking van eventuele extra uitleg te voorzien. Opslaan: Vergeet niet om je invoer op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld dan verschijnt er bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op Opslaan. Na het opslaan kom je terug op het tabblad van het kasboek. Het bankboek is ondertussen automatisch gedebiteerd. 76 6

76 6.15 Het bankboek Een bankverrichting boeken Alle bewegingen op de bankrekening moeten in het bankboek geregistreerd worden. Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Bankboek aan: Om een bankverrichting manueel te boeken druk je op Nieuwe regel toevoegen Ondernemen binnen Vlajo SBP Nummer: Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: B/001) Datum: Vul hier de datum in waarop je het geld hebt ontvangen/betaald (DD-MM-JJJJ). Omschrijving: Vul hier een omschrijving in. Debet: Vul hier het bedrag in dat op de bankrekening komt (bv.: ontvangst van geld bij een verkoop). Credit: Vul hier het bedrag in dat van de bankrekening gaat (bv.: betaling van een aankoop).

77 Opmerking: Opslaan: Dit vak is voorzien om de boeking van eventuele extra uitleg te voorzien. Vergeet niet je gegevens op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld dan verschijnt bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op Opslaan. Na het opslaan kom je terug op het tabblad van het bankboek. Geldtransfer van bank naar kas In de boekhouding moet je voor deze geldtransfer twee verrichtingen boeken: het bankboek crediteren en het kasboek debiteren, dit voor hetzelfde bedrag. In het bankboek is er een knop voorzien om deze twee verrichtingen in één keer automatisch uit te voeren: Transfer naar kasboek toevoegen. Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Bankboek aan: Om de geldtransfer te boeken druk je op Transfer naar kasboek toevoegen Ondernemen binnen Vlajo SBP

78 Nummer: Vul hier het volgnummer in, dit mag je vrij kiezen (bv.: B/001) Datum: Vul hier de datum in waarop je het geld van de bankrekening hebt gehaald (DD-MM-JJJJ). Te transfereren bedrag naar kasboek: Vul hier het bedrag in. Opmerking: Dit vak is voorzien om de boeking van eventuele extra uitleg te voorzien. Opslaan: Vergeet niet je gegevens op te slaan. Wanneer je iets fout hebt ingevuld dan verschijnt bovenaan een rode foutmelding. Lees deze foutmelding en voer de nodige aanpassingen door. Druk op Opslaan. Na het opslaan kom je terug op het tabblad van het bankboek. Het kasboek is ondertussen automatisch gedebiteerd Het salarisjournaal Manuele berekening 1. Je kiest uit de volgende vier mogelijkheden: Alleenstaand/ongehuwd (1 inkomen) barema A Weduwe/weduwenaar (1 inkomen) barema A Getrouwd, beide partners werken (2 inkomens) barema A Getrouwd, één partner werkt (1 inkomen) barema B Ben je gehuwd met één inkomen dan is barema B van toepassing. Voor alle andere mogelijkheden geldt barema A. 2. Kies per SBP-ondernemer het aantal kinderen en het aantal personen ten laste (bijvoorbeeld een inwonende grootmoeder). Beslis voor jezelf of je een gehandicapte werknemer bent of een gehandicapte partner zonder inkomen hebt. Ondernemen binnen Vlajo SBP 3. Je kijkt in de tabel in de bijlagen naar het belastbaar inkomen (BI) dat voor jou van toepassing is. Naast dit bedrag staat het bedrag aan bedrijfsvoorheffing (BV) dat betaald moet worden. Neem het bedrag van het barema dat van toepassing is (A of B, naargelang de gezinssituatie). Als het BI tussen twee bedragen van het barema ligt, neem dan het laagste bedrag Het bekomen bedrag wordt in sommige gevallen nog verminderd: Indien de belastingplichtige kinderen ten laste heeft: Situatie Vermindering 1 kind 0,10 2 kinderen 0,30 3 kinderen 0,79 4 kinderen 1,44 5 kinderen 2,16 6 kinderen 2,90 7 kinderen 3,62 8 kinderen 4,34 Meer dan 8 kinderen 4,34 + 0,72 per kind vanaf het achtste Alleenstaande met kinderen 0,10

79 Gehandicapte kinderen tellen voor twee indien: - De belastingplichtige alleenstaand is: 0,10 - De belastingplichtige gehandicapt is: 0,10 - De belastingplichtige een niet hertrouwde weduwe of weduwnaar is ofwel een ongehuwde moeder of vader, met één of meerdere kinderen ten laste: 0,10 - De belastingplichtige andere personen ten laste heeft (bloedverwanten, bloedverwanten van echtgenoot, broers of zusters, broers of zusters van echtgenoot, personen die de belastingplichtige ten laste hebben gehad als kind): 0,10 vermindering per persoon - De echtgeno(o)t(e) van de belastingplichtige gehandicapt is en geen enkel beroepsinkomen, van welke aard ook, ontvangt: 0,10 Een voorbeeld van een manuele loonsberekening: Eric Dupont is gehuwd, zijn echtgenote studeert en heeft geen beroepsinkomen, hij heeft één kind ten laste. In maart heeft hij zes uren gepresteerd als bediende en vijf als arbeider. Het brutoloon in de Vlajo SBP bedraagt per uur 1/5 van de schalen van het paritair comité in dezelfde sector: 1,24 voor een bediende; 1,29 voor een arbeider. Ter info Brutoloon = aantal gepresteerde uren x bruto bedrag per uur. Nettoloon = brutoloon - RSZ werknemer en werkgever - BV Ondernemen binnen Vlajo SBP Naam WN categorie beroepsinkomen Bruto uurlonen Totaal aantal gepresteerde uren DUPONT Eric arbeider 1,29 5 6,45 6,97 2,84 0,91 Brutobedrag Basis RSZ RSZ WG RSZ WN Belastbaar inkomen BV Nettobezoldiging Totaal te betalen RSZ bediende 1,24 6 7,44 7,44 2,58 0,97 6 directeur 1,61 0 0,00 0,00 0,00 0,00 80 Totaal in euro 13,89 14,41 5,42 1,88 12,01 0,92 11,09 7,30 Kolomnummer Verklaring van de berekeningen: Kolom 1: type bezoldiging: directeur (= Gedelegeerd Bestuurder), bediende en arbeider. Kolom 2: bruto uurlonen volgens het type gepresteerde arbeid Kolom 3: aantal gepresteerde uren in de verschillende categorieën in de loop van de maand Kolom 4: totaal brutobedrag = (2) x (3) Kolom 5: berekeningsbasis voor de RSZ-bijdrage: = (4) x 108% als arbeider = (4) voor de andere gevallen Kolom 6: RSZ werkgever: = (5) x 40,71% voor een arbeider (dus 40,71% op 108% van het bruto) = (5) x 34,71% voor de andere gevallen Kolom 7: RSZ werknemer = (5) x 13,07% in alle gevallen (dus 13,07% op 108% van het bruto voor de arbeiders)

80 Kolom 8: Kolom 9: belastbaar inkomen = (4) min (7) = belastbaar maandelijks inkomen bedrijfsvoorheffing: volgens de toegepaste schaal B is de bedrijfsvoorheffing 1,02 op een belastbaar inkomen van 12,01 voor een gezin met één inkomen. Bovendien geeft een kind ten laste recht op een verlaging van 0,10 wat de bedrijfsvoorheffing op 1,02-0,10 = 0,92 brengt Kolom 10: netto bezoldiging = (8) - (9) = de som die effectief aan de SBP-ondernemer wordt uitbetaald is: 12,01-0,92 = 11,09 Kolom 11: totaal te betalen RSZ: RSZ werkgever + RSZ werknemer = (6) + (7) of 5,42 + 1,88 = 7,30 Uiteindelijk is de Vlajo SBP schuldig: aan Eric Dupont: 11,09 aan de overheid (= Vlajo): 8,22 ( 7,30 RSZ + 0,92 BV). Automatische berekening In de online boekhouding is een tool voorzien om de maandelijkse berekeningen van de lonen volledig automatisch af te handelen. Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Salarisjournaal aan. In de linkse kolom staan de namen van de werknemers die in de fictieve gezinssituatie zijn ingevuld: 81 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP Klik op de naam van een werknemer om het maandelijks aantal gepresteerde uren van deze persoon in te vullen (hou rekening met de functie) en druk op opslaan. Herhaal dit voor alle werknemers.

81 De vakken die niet ingevuld worden, moeten steeds een 0-waarde krijgen. OPGELET: Het is NIET verplicht om nettolonen uit te betalen aan de leden van de Vlajo SBP. Het SBP is hierin vrij en mag in onderling overleg zelf bepalen om dit al dan niet te doen. Men kan dit bijvoorbeeld ook schenken aan een goed doel. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 82 LET WEL: Ook al worden er geen lonen uitbetaald, het is wel verplicht om deze nettolonen maandelijks te berekenen en op te sturen naar Vlajo. Het is bijgevolg ook verplicht om maandelijks RSZ en BV te betalen aan Vlajo. Enkel wanneer er geen verkopen of vergaderingen hebben plaatsgevonden en indien er niet geproduceerd is, moet er geen salarisjournaal worden ingevuld. Er wordt een boete uitgeschreven van 50 bij het niet maandelijks insturen van het salarisjournaal. Deze boete wordt verrekend bij de liquidatie. Maandelijkse loonbetalingen die dienen te gebeuren: nettolonen aan de SBP-ondernemers (indien men hiervoor kiest) RSZ-bijdragen aan Vlajo (van werknemer en werkgever) bedrijfsvoorheffing (BV) aan Vlajo Nettolonen moeten tegen de 15 de werkdag van elke maand worden uitbetaald. Zoals in de meeste bedrijven gebeuren de betalingen via overschrijving op een zichtrekening van een bank naar keuze. BNP Paribas Fortis biedt daarvoor graag haar diensten aan.

82 6.17 De centralisatie In de maandelijkse boekhouding kan je dagelijks gegevens toevoegen, wijzigen of verwijderen. Wanneer de maandelijkse boekhouding volledig is, moet je deze centraliseren en dit uiterlijk voor de 10de van de volgende maand. De boekhouding van september moet uiterlijk 10 oktober gecentraliseerd worden, enz. Klik in het scherm Beheer boekhouding het tabblad Overzicht aan. OPGELET: Controleer steeds of je de juiste maand centraliseert! LET WEL: In een gecentraliseerde maand zijn enkel beperkte wijzigingen mogelijk! In het aan- en verkoopdagboek kan je per boekingsregel nog steeds kas-of bankbetalingen aanduiden, aan de hand van de betalingsdatum weet het programma in welke maand het kas- of bankboek aangepast moet worden. Kas- en bankboek kunnen steeds aangepast worden. Er kan geen aan- of verkoop meer geboekt worden! Ondernemen binnen Vlajo SBP Klik op de knop Gegevens centraliseren en daarna op Ja. Het volgende scherm verschijnt: 83 6

83 De maandelijkse aan- en verkoopbewijzen per post opsturen Nu de maandelijkse boekhouding gecentraliseerd is, moet je alle originele aankoop- en verkoopfacturen per post opsturen naar jullie dossierbeheerder. Digitale documenten worden NIET aanvaard! Kleef elk origineel aankoopbewijs netjes op een A4-papier en schrijf bij het aankoopbewijs het volgnummer op (zie 3.6 Het Aankoopdagboek ). Doe dit ook voor de verkoopbewijzen. Vul daarna de begeleidende brief in (zie voorbeeld hieronder + blanco in bijlage) en stuur alles samen op per post naar Vlajo. Dit moet uiterlijk voor de 15 de van de maand volgend op de maand van centralisatie toekomen bij jouw dossierbeheerder (bv.: voor september is dit 15 oktober). De begeleidende brief 84 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP

84 Boekhoudoverzicht en betalingsoverzicht In het boekhoudoverzicht bovenaan het dashboard kan je zien wanneer een maand gecentraliseerd is. De gele kleur duidt aan dat de maand gecentraliseerd is MAAR nog niet verbeterd is. In het betalingsoverzicht onderaan het dashboard vind je terug hoeveel je die maand aan Vlajo moet betalen of van Vlajo moet ontvangen. Indien de onderneming een tegoed heeft van Vlajo, dan wordt dit bedrag niet op jullie rekening gestort, maar de volgende maand mee in rekening gebracht Ondernemen binnen Vlajo SBP

85 6.18 De verbetering Van zodra jouw dossierbeheerder de originele documenten met begeleidende brief heeft ontvangen, kan hij met de verbetering starten. Eens de boekhouding verbeterd is, ontvang je hierover een standaard . Surf naar het digitaal platform van Vlajo (www.vlajoboekhouding.be) en bekijk het boekhoudoverzicht om te weten of de boekhouding in orde is. In onderstaand voorbeeld kan je aan de rode markering zien dat de boekhouding niet in orde is. Er werd één correctie doorgevoerd in het aankoopdagboek en er ontbreekt één verkoopfactuur. Ondernemen binnen Vlajo SBP Om te zien welke correctie de dossierbeheerder in het aankoopdagboek heeft door gevoerd, klik je eerst op de maand (september) en daarna op het tabblad van het aankoopdagboek Uit bovenstaand voorbeeld kan je afleiden dat de dossierbeheerder het btw-percentage naar 6% heeft aangepast, dit wordt gemarkeerd door een rood vakje. Correcties worden enkel door de dossierbeheerder uitgevoerd, op deze manier werk je steeds met correcte gegevens verder! Om te weten welk verkoopfactuur er ontbreekt, klik je op het tabblad van het verkoopdagboek.

86 Uit bovenstaand voorbeeld kan je afleiden dat VF1 ontbreekt. De volledige lijn is rood gemarkeerd. OPGELET: Ontbrekende aan-of verkoopfacturen moet je onmiddellijk met begeleidende brief (zie bijlage) naar jouw dossierbeheerder opsturen! Zodra je dossierbeheerder de ontbrekende stukken heeft ontvangen, wordt dit aangepast op het boekhoudoverzicht en krijgt deze een groene markering. Het aantal doorgevoerde correcties blijft staan, doch de boekhouding is in orde! 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP Na het centraliseren van een maand, moet je niet wachten op de verbetering. Je kan reeds in de volgende maanden verder werken. 87 OPGELET: Wanneer er in een maand geen verrichtingen zijn (=NIHIL), moet je deze maand toch centraliseren!

87 6.19 De btw-aangifte Wanneer de maandelijkse boekhouding verbeterd is, dan verschijnt er tussen de tabbladen een extra tabblad btw-aangifte. Klik dit tabblad aan om de ingevulde btw-aangifte van de betreffende maand te downloaden. Ondernemen binnen Vlajo SBP 6 88 Vlajo SBP s worden niet beschouwd als btw-belastingplichtigen. Omdat Vlajo geen commerciële ingesteldheid heeft, geniet je als Vlajo SBP van de vrijstelling bedoeld in artikel 44, 2, 4 van het btw-wetboek. Als gevolg daarvan kan je geen ondernemingsnummer of btw-nummer krijgen en kan je niet als btw-belastingplichtige aangemerkt worden. Deze vrijstelling geldt eveneens ten aanzien van Vlajo, het overkoepelend orgaan voor de Vlajo SBP s (ministeriële beslissing ET van 20 december 1989). Om de werkelijkheid zo dicht mogelijk te benaderen en het economische leven zo goed mogelijk na te bootsen moet het Vlajo SBP evenwel op de facturen die zij aflevert en op haar kasontvangsten een fictieve btw berekenen. Maandelijks moet een btw-aangifte opgemaakt worden. In dit mechanisme speelt Vlajo de rol van staat: het Vlajo SBP betaalt de btw die uit haar aangifte blijkt aan VLAJO. Heb je na indiening van je btw-aangifte bij Vlajo een btw-tegoed dan wordt het saldo naar de volgende maand overgedragen. De afrekening gebeurt bij de vereffening van het Vlajo SBP. Wanneer er tijdens een bepaalde maand geen verrichtingen waren dan dien je toch een btw-aangifte voor die maand in. In het vak 71 van die aangifte zet je dan 0,00. Tegenover je klanten ben je dus niet-belastingplichtig. Officieel mag je geen btw aanrekenen op je verkoopprijs. Je mag die vermeldingen echter wel op je factuur zetten (maatstaf, percentage btw en bedrag btw), maar zet op die factuur wel de vermelding: vrijstelling van btw ingevolge art 44, 2, 4 btw-wetboek; beslissing ET van 20 december 1989 btw niet aftrekbaar. Op die manier kan je toch de btw vermelden zoals een echte onderneming, maar je klant ziet dat deze btw niet in aftrek kan gebracht worden omdat de factuur werd afgeleverd door een niet-btw-belastingplichtige. Wanneer je klant dus een onderneming of een btw-belastingplichtige is, dan kan hij de btw niet in aftrek brengen, maar het volledige factuurbedrag kan wel ingebracht worden als kost of aankoop. Vergeet niet dat het Vlajo SBP de btw op aankopen wel degelijk moet betalen aan haar leveranciers. Het statuut van niet-belastingplichtige (wegens de vrijstelling art. 44, 2, 4 ) wil immers niet zeggen dat je geen btw moet betalen op je aankopen. Het is bijgevolg zinloos en bovendien illegaal om bij een leverancier aankopen te doen zonder betaling van btw. Vraag steeds een factuur omdat je de daarop aangerekende btw in aftrek kan brengen op je btw-aangifte die je bij Vlajo moet indienen. Geen factuur of aankoopdocument is geen aftrek van kosten en van btw.

88 Berekening van het bedrag zonder btw (wordt ook wel MvH genoemd = Maatstaf van Heffing) en het btw-bedrag: Totaal bedrag x of 106 = MvH MvH 21 X of = btw-bedrag Het normale btw-tarief in België bedraagt 21%. Daarnaast bestaan er verlaagde tarieven van 12%, 6% en 0%. Vergeet niet dat de wetgeving een hele reeks uitzonderingen en bijzondere regelingen bevat! 0% op dagbladen, bepaalde weekbladen, vervoersbewijzen (NMBS) en De Post. 6% op onder meer landbouwproducten, bepaalde voedingsmiddelen en waterdistributie, boeken, tijdschriften, kunstvoorwerpen, bepaalde diensten, 21% op alle goederen en diensten welke onderworpen zijn aan de btw en die niet elders zijn opgesomd. Voor extra informatie omtrent btw-percentages kan je altijd eens een kijkje gaan nemen op de website van de federale overheid inzake financiën (http://www.fisconet.fgov.be) 89 6 Ondernemen binnen Vlajo SBP

89

90 HOOFDSTUK 7 >> 7 Afsluiten van je Vlajo SBP Algemene aandeelhoudersvergadering Terugbetaling van de aandeelhouders Net zoals bij echte ondernemingen worden de aandeelhouders niet uitbetaald tijdens de Algemene Vergadering. Full TIP De betaling wordt tijdens de zomer (september) uitgevoerd door Vlajo indien het liquidatiedossier in orde is. De uitbetaling van het aandeel gebeurt enkel en alleen via overschrijving, een vb. correct rekeningnummer is onontbeerlijk. Dit is ook de reden waarom wij jullie vragen de aandeelhouders toe te laten om gedurende de Algemene Vergadering alle inlichtingen op het aandeelhoudersregister na te kijken. Eventuele wijzigingen dienen aangepast te worden via de website. Check de rekeningnummers op hun volledigheid. De uitbetaling van de aandelen zal dan ook geschieden aan de hand van de gegevens op de projectfiche van het Vlajo SBP. De verantwoordelijkheid voor foutieve nummers ligt volledig bij het Vlajo SBP. Indien je volgens het Vlajo SBP Light formule werkt, ben je zelf verantwoordelijk voor de uitbetaling van de aandeelhouders. De aandeelhouder dient voor 15 juli zijn aanvraagstrookje in te dienen bij Vlajo. Vlajo is niet verantwoordelijk voor aanvraagstrookjes die zoek raken of die niet tijdig ontvangen worden op de hoofdzetel. OPGELET: Er wordt een administratieve boete van 1,00 euro aangerekend per aandeel dat later (na de zomer) wordt uitbetaald omwille van een foutief rekeningnummer, een laattijdige inzending of een onvolledig liquidatiedossier! 91 7 Afsluiten van je Vlajo SBP LET OP: Vlajo is niet verantwoordelijk voor aanvraagstrookjes die zoek raken of die niet tijdig ontvangen worden op de hoofdzetel Afsluiten van de bankrekening De bankrekening dient ten laatste op 1 juni te worden afgesloten door de 3 Vlajo SBP-ondernemers met volmacht op de rekening. Full Uit te voeren handelingen bij BNP Paribas Fortis: laatste betalingen uitvoeren; het saldo van de kas op de eigen rekening storten met vermelding van kasgeld ; het volledige saldo van de rekening overschrijven naar rekeningnummer BE van Vlajo met de vermelding saldo + naam én het nummer Vlajo SBP ; vb. de rekening afsluiten.

91 Het INTEGRALE bedrag moet overgeschreven worden, inclusief de te verrichten betalingen aan de aandeelhouders. Ook het geld dat eventueel nog in kas zit dient overgeschreven te worden op rekening van Vlajo. Vergeet niet dat Vlajo met dit bedrag de aandeelhouders terugbetaalt (met eventueel dividend). Voor de Vlajo SBP s die werken met een BNP Paribas Fortis PC Banking kaartlezer. Gelieve deze bij het laatste contactmoment van je Vlajo SBP aan je docent of coördinator te overhandigen. Indien de kaartlezer niet wordt teruggegeven zal de waarborg van 25 euro niet worden terugbetaald. De voorraden liquideren Om de balans en de resultatenrekening op te stellen, moeten de voorraden geliquideerd worden (indien nodig via promotieacties en/of een totale uitverkoop tijdens de laatste weken van het werkjaar, want wat niet verkocht is, zal aan 0 euro worden gelijkgesteld). Liquidatieformulier, balans en resultatenrekening Deze drie documenten zijn nodig om jullie Vlajo SBP te vereffenen. Op het online platform, zijn onderaan het dashboard drie knoppen voorzien: Liquidatieformulier, Resultatenrekening en Balans. Deze functies kunnen pas gecentraliseerd worden van zodra ALLE maandelijkse boekhoudingen in orde zijn (= groene markering) Het liquidatieformulier De aandeelwaarde van het Vlajo SBP wordt berekend aan de hand van het liquidatieformulier. Klik onderaan het dashboard op de knop Liquidatieformulier. Bovenaan het liquidatieformulier moet je de basisgegevens invullen, klik op het potloodje en vul de startwaarde van het aandeel en het aantal verkochte aandelen in Afsluiten van je Vlajo SBP Een aantal gegevens worden automatisch overgenomen uit de maandelijkse boekhoudingen, deze kunnen niet meer gewijzigd worden. Klik op de knop Gegevens wijzigen om de externe bedragen te wijzigen.

92 Overgeschreven op rekening van Vlajo (B1) Vul hier het eindsaldo van jullie bankrekening in. Dit is het bedrag dat bij de afsluiting van jullie bankrekening werd overgeschreven op rekening van Vlajo. In speciën terugbetaald (B2) Eventuele liquide middelen (kasgeld) die voor het afsluiten van de bankrekening niet gestort konden worden door overmacht, moeten jullie aan de coördinator overhandigen. Vul dit bedrag hier in. Afsluiten van je Vlajo SBP 7 93 Andere schulden aan Vlajo (te detailleren) (onder C1) Indien er naast de punten onder C1 (verschuldigde btw, RSZ, BV, ) nog andere schulden ten opzichte van Vlajo zijn, vul deze dan hier in. Op de liquidatiebrief (zie bijlage) geef je een verklaring voor dit bedrag. Nettolonen (onder C2) Indien het Vlajo SBP nog lonen moet uitbetalen aan de SBP-ondernemers en het eigen vermogen is reeds doorgestort naar Vlajo, noteer deze lonen dan hier. Vlajo betaalt deze dan uit aan de hand van de informatie op de liquidatiebrief (zie bijlage). Tantièmes (onder C2) In het verleden zagen wij Vlajo SBP s die een deel van hun winst uitkeerden aan de aandeelhouders (dividenden) en een ander deel uitkeerden aan zichzelf (= tantièmes aan de beheerders). Deze manier van werken is enkel toegestaan indien aan volgende twee voorwaarden voldaan is: er moet winst zijn én de Algemene Vergadering dient akkoord te zijn. Bovendien moet er 35% belasting betaald worden op deze tantièmes.

93 Prijzengeld (onder C2) Het is mogelijk dat het Vlajo SBP in de loop van het academiejaar een geldprijs wint. Indien het Vlajo SBP de geldprijs wil verdelen onder de SBP-ondernemers maar het eigen vermogen is reeds doorgestort naar Vlajo, noteer de geldprijs dan hier. Op deze manier worden er GEEN belastingen berekend op dit bedrag. Geef dit ook aan op de liquidatiebrief (zie bijlage), Vlajo verdeelt deze geldprijs dan onder de SBP-ondernemers. Andere schulden aan SBP-ondernemers (te detailleren) (onder C2) Indien het Vlajo SBP nog andere schulden heeft aan de SBP-ondernemers en het eigen vermogen is reeds doorgestort naar Vlajo, noteer deze schulden dan hier. Vlajo betaalt deze dan uit, indien de schulden gestaafd worden met de nodige documenten. Openstaande schuldeisers (onder C3) Indien het Vlajo SBP nog schulden heeft aan een leverancier, en het eigen vermogen is reeds doorgestort naar Vlajo, noteer deze schulden dan hier. Opgelet, deze schulden worden enkel uitbetaald door Vlajo indien de liquidatiebrief in bijlage volledig is ingevuld én vergezeld is van de nodige aankoopfacturen! Afsluiten van je Vlajo SBP 7 94 Prijzengeld aandeelhouders (onder C3) Het is mogelijk dat het Vlajo SBP in de loop van het academiejaar een geldprijs wint. Indien het Vlajo SBP de geldprijs wil verdelen onder zijn aandeelhouders maar het eigen vermogen is reeds doorgestort naar Vlajo, noteer de geldprijs dan hier. Op deze manier worden er GEEN belastingen berekend op dit bedrag. Geef dit ook aan op de liquidatiebrief (zie bijlage), Vlajo verdeelt deze geldprijs dan onder de aandeelhouders. Schenkingen Het Vlajo SBP mag ook een deel van de winst wegschenken. De wet laat dit toe met vrijstelling van belasting onder strikte voorwaarden: de begunstigde instelling moet erkend zijn en het geschonken bedrag mag niet meer zijn dan 5% van de belastbare winst. Als er meer dan 5% van de belastbare winst wordt weggeschonken, moet op het overstijgende bedrag wel de gangbare belasting betaald worden. Vul het bedrag van de schenking hier in en noteer de begunstigde instelling op de liquidatiebrief (zie bijlage). Opslaan Vul de nodige gegevens in en druk op Opslaan. Het programma berekent automatisch de belasting op de winst en de nettowaarde van het aandeel. Indien nodig kan je de externe gegevens nog steeds wijzigen door op de knop Gegevens wijzigen te klikken. Centraliseren Wanneer de gegevens kloppen en je wenst de dossierbeheerder hiervan op de hoogte te brengen, druk dan onderaan het liquidatieformulier op de knop Gegevens centraliseren. OPGELET: Eens de gegevens gecentraliseerd zijn, kan je het liquidatieformulier niet meer wijzigen! Van zodra het liquidatieformulier gecentraliseerd is, stuur je de liquidatiebrief (zie 7.1.5) met bijhorende documenten op naar de dossierbeheerder.

94 Belangrijke verliezen Wij hopen dat jullie Vlajo SBP dividend zal uitbetalen aan de aandeelhouders. Indien zij daarentegen verlies lijdt en de resterende waarde per aandeel minder dan 2,50 euro bedraagt, dan worden de aandeelhouders niet uitbetaald. In dit geval suggereren wij om het saldo over te maken aan een organisatie met een goed doel (Rode Kruis, Amnesty International, Belgisch Werk tegen kanker, ). Gelieve hiervoor de naam, het rekeningnummer en het adres te vermelden op de liquidatiebrief. Berekening van de belasting op de winst Het resultaat of de winst stemt overeen met het totaal van de beschikbare waarden min het totaal van de nog te betalen schulden min het startkapitaal. Voor de berekening van de belasting op de winst moet men onderscheid maken tussen twee categorieën: * enerzijds het Vlajo SBP waar de totale kost van de salarissen gemiddeld 50 euro of meer bedraagt; * anderzijds het Vlajo SBP waar de totale kost van de salarissen lager ligt dan gemiddeld 50 euro per mini-ondernemer. Totale kost van de salarissen = netto lonen + RSZ werknemer + RSZ werkgever + BV. 1) Gemiddelde loonkost per jongere is groter dan 50 euro In dit geval moet men voor de berekening van de belasting gebruik maken van percentages die variëren per schijf: 24,98% op de eerste 123,94 euro winst; 31,93% op de schijf tussen 123,94 en 446,21 euro; 35,54% op de schijf tussen 446,21 euro en 1.611,31 euro; 33,99% op de winst boven 1.611,31 euro. Voorbeeld: Een Vlajo SBP met twaalf juniorondernemers heeft 619,73 euro betaald aan salarissen en sociale lasten en heeft een resultaat gerealiseerd van 297,47 euro voor belasting. Ze betaalt: 123,94 x 24,98% + (297,47 123,94) x 31,93% = 86,36 euro belasting. Afsluiten van je Vlajo SBP 7 2) Gemiddelde loonkost per jongere is kleiner dan 50 euro In dit geval moet men voor de berekening van de belasting gebruik maken van 33,99% op de totale winst. 95 Voorbeeld: Een Vlajo SBP met twaalf juniorondernemers heeft 495,78 euro betaald aan salarissen en sociale lasten en heeft een resultaat gerealiseerd van 421,41 euro voor belasting. Ze betaalt: 421,41 euro x 33,99% = 143,23 euro belasting.

95 7.1.4 Balans en resultatenrekening Alle verrichtingen in de boekhouding van een bedrijf resulteren uiteindelijk in een balans en resultatenrekening (= winst- en verliesberekening). Hieronder worden de balans en de resultatenrekening nader toegelicht. Balans Klik onderaan het dashboard op de knop Balans Afsluiten van je Vlajo SBP De linkerzijde (=actiefzijde) van de balans geeft een overzicht van alle bezittingen waaraan het vermogen is besteed. De rechterzijde (=passiefzijde) geeft een overzicht van alle bronnen waaruit het vermogen is verkregen (eigen vermogen en vreemd vermogen = schulden). In een balans kan worden afgelezen hoe groot de bezittingen en schulden van een onderneming zijn. De balans is de basis voor een aantal graadmeters voor de financiële gezondheid van het bedrijf en is altijd een momentopname. Ze zegt niets over de toekomstige ontwikkelingen. Bovenaan de balans kan je met de knoppen Gegevens activa wijzigen en Gegevens passiva wijzigen de balans aanpassen. De rode bedragen zijn gegevens die overgenomen zijn uit de maandelijkse boekhoudingen. Het totaal der activa en het totaal der passiva moet steeds gelijk zijn!

96 Resultatenrekening Klik onderaan het dashboard op de knop Resultatenrekening Afsluiten van je Vlajo SBP

97 De resultatenrekening maakt duidelijk wat de onderneming gedurende het boekjaar heeft omgezet, welke kosten ze heeft gemaakt, of winst dan wel verlies werd geboekt, de omvang van de afschrijvingen, enz. Een resultatenrekening wordt altijd EXCLUSIEF btw gepresenteerd. Bovenaan de resultatenrekening kan je met de knop Gegevens wijzigen de resultatenrekening aanpassen. De rode bedragen zijn gegevens die overgenomen zijn uit de maandelijkse boekhoudingen De liquidatiebrief Eens je het liquidatieformulier hebt gecentraliseerd, moet je de nodige bewijsstukken opsturen naar de dossierbeheerder. Dit doe je door de liquidatiebrief in bijlage te kopiëren en in te vullen. De bewijsstukken, die nodig zijn om je beweringen te staven, geef je een volgnummer en stuur je SAMEN met de liquidatiebrief op naar Vlajo. Voorbeeld: 98 7 Afsluiten van je Vlajo SBP Opgelet: Alle administratieve taken en documenten ivm de afsluiting van de mini-onderneming dienen voldaan en toe te komen op Vlajo voor 15 juli. Vergeet ook je aandeelhoudersstrookjes niet!

98 7.1.6 Checklist Is de bankrekening afgesloten en al het geld overgeschreven naar de rekening van Vlajo? Is de eindbalans en de resultatenrekening opgesteld? Is de stock geliquideerd? Is de laatste boekhouding (en/of alle nog ontbrekende documenten) opgestuurd naar Vlajo? Is het liquidatieformulier waarheidsgetrouw ingevuld? Is de belasting op de winst berekend? Zijn de laatste openstaande facturen betaald? Is de (eventueel) laatste uitbetaling van de lonen aan het Vlajo SBP-ondernemers gebeurd? Is de (eventuele) lijst van de nog te betalen schuldeisers ingevuld? Zijn de originele facturen eraan vastgeniet? Zijn alle bankrekeninguittreksels verzameld? Zijn de eventuele correcties op het aandeelhoudersregister op de website aangepast? Is het kasboek/bankboek helemaal geüpdatet? Is er beslist wat er met de eventuele winst gaat gebeuren? (verdelen over de aandeelhouders, storting aan een goed doel, werken met tantièmes, ) Afsluiten van je Vlajo SBP

99

100 HOOFDSTUK 8 >> 8 Van Vlajo SBP tot het opstarten van je eigen zaak Heb je de ondernemerskriebel te pakken en droom je van je eigen zaak? Een boeiende uitdaging die goed voorbereid moet zijn, wil je niet het risico lopen om binnen de kortste tijd ontgoocheld te worden. Eén voordeel heb je al: je deelname aan Vlajo SBP heeft je ongetwijfeld al heel wat ervaring gegeven! In dit deel geven we je beknopte informatie mee over die opstart en de instanties die je met veel plezier en deskundigheid kunnen begeleiden in dat proces. 8.1 Voorwaarden Om als zelfstandige ondernemer te mogen starten, moet je voldoen aan volgende voorwaarden: Minstens 18 jaar oud zijn; Beschikken over de burgerrechten; Handelingsbekwaam zijn; De Europese nationaliteit bezitten of over een beroepskaart beschikken; Beschikken over het attest basiskennis bedrijfsbeheer; Voor sommige beroepen zogenaamde gereglementeerde beroepen moet je een bewijs kunnen leveren van gepaste beroepskennis; Voor de uitoefening van sommige activiteiten zijn specifieke vergunningen, erkenningen of vermeldingen vereist. 8.2 Voorbereidingsfase Je voldoet aan de voorwaarden en vol enthousiasme wens je je ideeën te realiseren, tijd om in actie te schieten dus! En die actie start met een grondige voorbereidingsfase wil je een vliegende start nemen. De verschillende stappen in deze voorbereidingsfase zijn: Van Vlajo SBP tot het opstarten van je eigen zaak STAP 1: De idee Uiteraard moet je eerst weten rond welke producten/diensten je je zaak zal laten draaien. Dit kan het verlengde of een uitbreiding zijn van je Vlajo SBP, maar evengoed iets totaal anders. Misschien moet er nog eens gebrainstormd worden? Denk in ieder geval goed na over de levensvatbaarheid van je project. STAP 2: Het businessplan Een realistisch en goed uitgewerkt businessplan is de sleutel tot het succes! Het is niet alleen een strategisch aanvalsplan, maar het helpt je ook om de financiële middelen te vinden voor je project bij de bank of andere zakenpartners. Informatie omtrent het opstellen van een businessplan vind je terug in dit handboek. Indien je verder bouwt op je Vlajo SBP is het businessplan dat je hebt opgesteld reeds een zeer goede basis. Bekijk of je sommige zaken nog dieper kan uitwerken. Voor die diepere uitwerking kan je ondermeer beroep doen op de uitbreidingen, vermeld doorheen het businessplan.

101 STAP 3: Het financieel plan Het financieel plan is niet meer dan de cijfermatige vertaling van wat je gaat doen. De leidraad hiervoor staat eveneens eerder al vermeld. De kans is groot dat je een beroep zal moeten doen op externe financieringsbronnen. Er bestaan tal van formules. Sommige ervan richten zich specifiek tot personen die een onderneming willen oprichten. Analyseer ze zorgvuldig en stel een overtuigend kredietdossier op. Onderschat je financiële noden niet. Zie tabel op de volgende pagina 8.3 Oprichtingsfase Van Vlajo SBP tot het opstarten van je eigen zaak Aan de oprichting van een zaak zijn ook een aantal formaliteiten verbonden. Wij geven je kort een overzicht, maar weet dat je bij verschillende instanties terecht kan voor meer informatie. Zij zullen je bijstaan tijdens het in orde brengen van deze administratie. Openen van een zichtrekening bij een in België gevestigde financiële instelling of bij de Bank van de Post Inschrijven in de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket. Voor een inschrijving als rechtspersoon dien je vooraf de statuten neer te leggen op de griffie van de Rechtbank van Koophandel van het rechtsgebied waar de maatschappelijke zetel is gevestigd. btw-nummer laten activeren door de btw-diensten. Sommige activiteiten zijn niet btw-plichtig of vallen onder de vrijstellingsregeling (vb. artsen, notarissen, advocaten, ). Je kan dit nagaan bij het plaatselijke btw-controlekantoor. Voor sommige activiteiten dienen bijkomende, specifieke vergunningen aangevraagd te worden (vb. vergunning Federaal Voedselagentschap, vergunning voor het leveren van sterke dranken, ). Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds binnen de 90 dagen na de aanvang van je activiteit voor het betalen van de periodieke sociale bijdragen. Aansluiten bij een ziekenfonds om je rechten te vrijwaren inzake ziekte- en invaliditeitsverzekering. Aansluiten bij een sociaal secretariaat voor de administratieve formaliteiten zoals berekening van de lonen, verplichte aangiften, Extra formaliteiten voor vennootschappen: oprichtingsakte (notarieel of onderhands), neerlegging van de statuten, opstellen van een financieel plan, Eens gestart moet je natuurlijk je boekhoudkundige en fiscale verplichtingen in orde brengen. Je hiervoor laten bijstaan door een boekhouder of accountant is geen overbodige luxe. Ga zeker ook na welke de verplichte en aanbevolen verzekeringen zijn. Laat je ook hier goed adviseren door een deskundige verzekeringsagent of makelaar. 8.4 BVBA Starter voor beginnende ondernemers Op voorstel van Sabine Laruelle, oud-minister van KMO s en Zelfstandigen, heeft de ministerraad het voorontwerp van wet goedgekeurd om de modaliteiten van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid starter (BVBA Starter) vast te stellen. In deze crisistijd heeft onze economie meer dan ooit nood aan nieuwe activiteit. Maar we stellen vast dat geen enkele Belgische vennootschapsvorm inspeelt op de behoeften van jonge starters die met hun eerste onderneming beginnen. Met dit wetsontwerp komt er in het Belgische recht een vennootschapsvorm voor jonge ondernemers die een onderneming willen starten. Aan de garanties voor Belgische schuldeisers en consumenten wordt met deze vennootschapsvorm niet geraakt. Dankzij de goedkeuring van deze hervorming moeten startende ondernemers makkelijker gebruik kunnen maken van de voordelen die

102 het rechtsstelsel van besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid biedt. Namelijk afscherming van privébezit en familiebezit tegen ondernemingsrisico s. De oprichting van deze vennootschapsvorm is aan bepaalde voorwaarden onderworpen: Het minimumkapitaal van de BVBA Starter is 1 euro. Na maximaal 5 jaar moet het kapitaal worden verhoogd. Er moet een financieel plan worden opgesteld onder toezicht van een expert uit de cijferberoepen (boekhouder, bedrijfsrevisor, enz.) om vroegtijdige faillissementen door een gebrek aan ervaring te voorkomen. De BVBA Starter is een maatregel uit het federale KMO-plan. Dit plan is bedoeld om de oprichting van ondernemingen aan te moedigen en om de werkgelegenheid aan te wakkeren. Opgelet: het gaat hier om de principiële goedkeuring door de ministerraad. De wet treedt pas effectief in werking na de publicatie in het Staatsblad. Bron: Persmededeling Minister Laruelle 8.5 Helpdesk Er zijn in Vlaanderen verschillende instanties die je kunnen helpen met de opstart van je zaak en je wegwijs maken doorheen de administratieve formulieren. Ook onder de Vlajo-partners kan je de nodige informatie en begeleiding vinden. Op hun website vind je een overzicht van de diensten die ze aanbieden en de nodige contactgegevens. Voka, Vlaams Netwerk van Ondernemingen BIZ Ondernemingsloket voor de begeleiding bij het oprichten en het beheer van je zaak. Gedetailleerde info op HDP HDP Ondernemingsloket voor de begeleiding bij het oprichten en het beheer van je zaak. Gedetailleerde info op Agentschap Ondernemen Als starter of ondernemer kan u zich laten adviseren door het Agentschap Ondernemen. Het Agentschap Ondernemen stelt de ervaring en knowhow van zijn deskundigen tot de beschikking van ondernemers en ondernemingen en begeleidt en adviseert bedrijven en zelfstandigen in talrijke domeinen. Meer info: Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) PMV kan een faciliterende rol vervullen bij de financiering van een bepaald project door private risicokapitaal- en kredietverschaffers. Info op Van Vlajo SBP tot het opstarten van je eigen zaak GIMV GIMV is de grootste investeringsmaatschappij in België die zich specialiseert in het beleggen in niet-beursgenoteerde bedrijven, ook startende bedrijven. Info op be Syntra Syntra biedt verschillende opleidingen aan die je de nodige ondersteuning kunnen bieden. Info op Andere nuttige links: Federale Overheidsdienst (FOD) Economie Voor algemene, overkoepelende informatie en een overzicht van de ondernemingsloketten. Gedetailleerde info op Sociale zekerheid zelfstandigen: Op deze site vind je alle advies en nieuws over de sociale zekerheid voor startende en gevestigde ondernemers.

103

104 LITERATUURLIJST Albrechts J. e.a., Van missie tot strategie, Brussel, Politea nv, 2004 Dare!!, CE-markering, Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand & Energie, CE Wat? Waarom? Hoe? Inleiding tot de technische harmonisatie inzake productveiligheid in de Europese Unie, Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand & Energie, De Belgische Dienst voor de Intellectuele Eigendom: het i-depot, Floor J.M.G. en Prof. Dr. W.F. van Raaij, Marketingcommunicatiestrategie, Stenfert Kroese, 2002, Vierde druk, 565 bladzijden. Huizingh Eelko, Brugboek Marketing, Academic Service, Schoonhoven, 2003, 721 bladzijden Kahn O. & F. Parissier, Praktijk van het beheer van kleine ondernemeingen 4 x 20 = 100!, Le Solutionnaire vzw, 2006 Meneve P. e.a., Projectmanagement, Universiteit Gent, Vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen, Sportmanagement, Gent, 2006 Portny S. E., Projectmanagement voor Dummies, Nijmegen, Pearson Education, 2003 Provincie Vlaams Brabant, Wegwijzer voor de startende ondernemer, dienst Economie en middenstand, Leuven, 2005 Sorgdrager W., Ondernemingsplan, Tiffany P. en S. Peterson, Ondernemingsplannen voor Dummies, Nijmegen, Pearson Education, Literatuurlijst Van Beirendonck L., Beoordelen en ontwikkelen van competenties, Acco, 1998 Van den Berghe W., Ondernemend leren en leren ondernemen, Pleidooi voor meer ondernemerschap in het onderwijs, Brussel, Koning Boudewijnstichting, 2007 Van Wijnsberghe S., Financieel plan, HOWEST - PIH Vlajo, Ready to take off, Start Up Kit Vlajo Mini-ondernemingen, Vlaamse Jonge Ondernemingen vzw, Leuven, 2007 Vlajo, Ready to take off, Start Up Kit Vlajo Small Business Projects, Vlaamse Jonge Ondernemingen vzw, Leuven, 2007 VLAO, Dynamisch Ondernemingsplan - Vlaams Agentschap Ondernemen, Brussel, 2007

105 bijlagen BIJLAGE 1: TECHNIEKEN TOT BRAINSTORM 1.1 GPS voor ondernemingen Om de concurrentiekracht van de Vlaamse bedrijven te versterken, ontwikkelde Flanders DC de GPS voor ondernemingen: een hands-on brainstormingsmethode om nieuwe ideeën te genereren. Dankzij de samenwerking met Flanders DC, kan Vlajo deze unieke training nu ook aanbieden aan studenten. Zo kunnen jullie het creatief potentieel in jullie groep aanboren! De GPS voor Vlajo SBP is een eenvoudige, doeltreffende brainstormmethode om innovatieve ideeën en werkwijzen te vinden. In groepjes van 6 tot 12 personen wordt een zestal trends gekozen: vergrijzing, comfort, milieu, globalisering, enz. Hoe je kan inspelen op deze toekomstige trends en ontwikkelingen, uitgaande van een product, werkwijze of een proces? De deelnemers rond het GPS bord werken in duo s en schuiven na een aantal minuten door naar de volgende trend: hun ideeën laten zij liggen op het GPS bord. Na de brainstorming selecteert de voltallige groep alle ideeën waarmee wordt verder gewerkt. Het resultaat is vernieuwing tot stand laten komen via kruisbestuiving. De methode werd reeds beproefd door vele bedrijfsverantwoordelijken uit diverse disciplines. 106 Bijlagen De GPS is een spel dat gestructureerd ideeën genereert en selecteert aan de hand van vooraf gedetermineerde maatschappelijke, economische en technologische trends. Wil je met de groep dit spel spelen om tot een degelijk idee te komen voor je Vlajo SBP; vraag dan het spelbord en de handleiding op bij je coördinator. Indien jullie dit wensen komt de Vlajo SBP-coördinator langs om jullie te begeleiden doorheen het spel om jullie zo tot een degelijke keuze te brengen. Duur: min. 2 uur Prijs: dit spel wordt jullie gratis aangeboden door Vlajo en FDC.

Vlajo. Handleiding Boekhouding Online Student & Leercoach. Vraag bij je regionale coördinator een login en paswoord aan.

Vlajo. Handleiding Boekhouding Online Student & Leercoach. Vraag bij je regionale coördinator een login en paswoord aan. Vlajo Handleiding Boekhouding Online Student & Leercoach 1. Praktische informatie 1.1 Webadres www.vlajoboekhouding.be 1.2 Login en paswoord Vraag bij je regionale coördinator een login en paswoord aan.

Nadere informatie

Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening

Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening Vlajorapportering: De vereffening 1 Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening De datum van de Algemene Vergadering moet bepaald worden in samenspraak met de coördinator van Vlajo (kies een dag

Nadere informatie

Aan de slag met de mini-onderneming

Aan de slag met de mini-onderneming Fase 1: Start project en brainstorm (september-oktober) Imagination is more important than knowledge. Knowledge is limited. Imagination encircles the world. (A. Einstein) 1. Wat gebeurt er bij de leerlingen?

Nadere informatie

Kinderen Van Dewindt Starter!

Kinderen Van Dewindt Starter! Kinderen Van Dewindt Starter! Handleiding voor de leerkracht 1. Wat is het? Starter! is een vakoverschrijdend, educatief simulatiespel waarin de speler een kledingwinkel opstart en beheert. Met dit spel

Nadere informatie

Pagina 1 van 7. Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013

Pagina 1 van 7. Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013 Vergelijking student company - CE Ondernemerschap opgesteld door Stichting Jong Ondernemen en Kenniscentrum Handel 2 juli 2013 A. Inleiding Veel opleidingen werken al jaren met de programma s van Stichting

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v)

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Graad Deskundige (m/v) Functietitel Bedrijfseconomisch Deskundige (m/v) Doelstelling van de functie Als bedrijfseconomisch deskundige geeft u mee dagelijkse leiding

Nadere informatie

1. Small Business Projects (SBP)

1. Small Business Projects (SBP) Small Business Projects & Startup café Jos Goffin Voorzitter Beroepsactie RCL 1 1. Small Business Projects (SBP) 2 1 Small Business Projects concept Uitgaande van Vlajo (Vlaamse Jonge Ondernemers) Hogeschoolstudenten

Nadere informatie

Vlajo. Tevredenheidsonderzoek 2013. Juni 2013. Confidentieel Geen verdeling zonder uitdrukkelijke en voorafgaande toestemming van Vlajo en Deloitte.

Vlajo. Tevredenheidsonderzoek 2013. Juni 2013. Confidentieel Geen verdeling zonder uitdrukkelijke en voorafgaande toestemming van Vlajo en Deloitte. Vlajo Tevredenheidsonderzoek 2013 Confidentieel Geen verdeling zonder uitdrukkelijke en voorafgaande toestemming van Vlajo en Deloitte. Juni 2013 Inhoud Stakeholders Vlajo Rol van Vlajo Projecten Vlajo

Nadere informatie

Bijlage bij de VACANTVERKLARING

Bijlage bij de VACANTVERKLARING Bijlage bij de VACANTVERKLARING gaat over tot de aanwerving en aanleg wervingsreserve van een deskundige Financiën en overheidsopdrachten (m/v) : functiebeschrijving en competenties 1. Algemene informatie

Nadere informatie

&Z Challenge. Richtlijnen Business plan 2016. Versie 1 december 2015

&Z Challenge. Richtlijnen Business plan 2016. Versie 1 december 2015 &Z Challenge Richtlijnen Business plan 2016 Versie 1 december 2015 Dit reglement omtrent het Business plan werd opgesteld met als doel eenduidige richtlijnen te definiëren voor de deelnemende teams binnen

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor werkgevers

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor werkgevers Jobbank Zuiddag 2012 Handleiding voor werkgevers Inhoudstafel Account aanmaken Organisatiegegevens ingeven Een job posten Post uw job op Facebook Een job kopiëren Collega s uitnodigen Job onzichtbaar maken

Nadere informatie

Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor.

Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. STAPPENPLAN LEES DE FESTIVALGIDS Zo weet je wat het project inhoudt en wat je te wachten staat. www.stressfactor.be/organisator/2016 OVERTUIG JE MEDELEERLINGEN Jij bent vast niet de enige die een festival

Nadere informatie

Deze cursus wordt uitgegeven door. Copyright. Centrum voor Afstandsonderwijs. Mechelsesteenweg 102. 2018 Antwerpen

Deze cursus wordt uitgegeven door. Copyright. Centrum voor Afstandsonderwijs. Mechelsesteenweg 102. 2018 Antwerpen MAROKKAANS ARABISCH Deze cursus wordt uitgegeven door Centrum voor Afstandsonderwijs Mechelsesteenweg 102 2018 Antwerpen Copyright CVA, Mechelsesteenweg 102, 2018 Antwerpen Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

BEGELEIDERS LEARNING BY DOING

BEGELEIDERS LEARNING BY DOING BEGELEIDERS LEARNING BY DOING HE U NEDERLA ERNEMENDE EN? LPT ND R HELPT U NEDERLAND ONDERNEMENDER TE MAKEN? Vindt u het leuk om jongeren te coachen op weg naar ondernemerschap? Wilt u uw kennis van het

Nadere informatie

Elektronische indiening fiscale fiches

Elektronische indiening fiscale fiches Elektronische indiening fiscale fiches De intentie van dit document is niet alle gevolgen en mogelijkheden van de elektronische indiening van de fiscale fiches weer te geven. Het probeert enkel een praktische

Nadere informatie

DEMO De registratieprocedure voor nieuwe ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille, ecologiepremie en groeipremie)

DEMO De registratieprocedure voor nieuwe ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille, ecologiepremie en groeipremie) DEMO De registratieprocedure voor nieuwe ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille, ecologiepremie en groeipremie) Versie september 2009 Toegang tot de digitale steunmaatregelen

Nadere informatie

6Het voorbereidingsdraaiboek

6Het voorbereidingsdraaiboek DC 6Het voorbereidingsdraaiboek In dit dc-thema vind je informatie over het voorbereiden van een evenement. Het is een soort checklist van tien aandachtspunten, om te controleren of je niets vergeten bent.

Nadere informatie

Vzw Kinderopvang Leuven Professor Roger Van Overstraetenplein 1 3000 Leuven. Huishoudelijk reglement

Vzw Kinderopvang Leuven Professor Roger Van Overstraetenplein 1 3000 Leuven. Huishoudelijk reglement Vzw Kinderopvang Leuven Professor Roger Van Overstraetenplein 1 3000 Leuven BINNENSCHOOLSE KINDEROPVANG Huishoudelijk reglement Huishoudelijk reglement vzw Kinderopvang Leuven Inhoud 1. Voorwoord... 3

Nadere informatie

HET OPENEN VAN EEN REKENING BIJ TRIODOS (stap voor stap) De te downloaden documenten zitten ook in het mapje voor de financieel verantwoordelijke.

HET OPENEN VAN EEN REKENING BIJ TRIODOS (stap voor stap) De te downloaden documenten zitten ook in het mapje voor de financieel verantwoordelijke. HET OPENEN VAN EEN REKENING BIJ TRIODOS (stap voor stap) www.triodos.be De te downloaden documenten zitten ook in het mapje voor de financieel verantwoordelijke. Social profit groene balk: Zichtrekeningen

Nadere informatie

Voor de dienst onderwijs van de gevangenis zijn wij op zoek naar een administratief medewerker.

Voor de dienst onderwijs van de gevangenis zijn wij op zoek naar een administratief medewerker. Het Consortium volwassenenonderwijs Antwerpen is een samenwerking tussen alle centra voor volwassenenonderwijs en basiseducatie in de regio Antwerpen. Het consortium werd opgericht in september 2007, overeenkomstig

Nadere informatie

e-derden advocaat Advies? Informatie? Verrichtingen? BNP Paribas Fortis is er voor u.

e-derden advocaat Advies? Informatie? Verrichtingen? BNP Paribas Fortis is er voor u. PROFESSIONELEN Advies? Informatie? Verrichtingen? BNP Paribas Fortis is er voor u. Kom langs in het kantoor (op afspraak ma-vrij tot 19 u.; za 9-12 u.) Bel ons op tel. 02 433 41 01 (ma-vrij 7-22 u.; za

Nadere informatie

Tarieven voor. het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor. het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2014 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN

Nadere informatie

Professionelen. e-rubriek notaris

Professionelen. e-rubriek notaris Professionelen e-rubriek notaris Al uw rubriekrekeningen in een muisklik In het kader van uw beroepsactiviteit moet u geregeld rubriekrekeningen openen en afsluiten. Voortaan is dit alles online en in

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Droomdag

Beleidsplan Stichting Droomdag Beleidsplan Stichting Droomdag Inhoud Inleiding Visie Missie Doelstellingen De organisatie De realisatie Vrijwilligersbeleid Organisatiestructuur MVO beleid Beleid t.a.v. klachten en voorkomen verstrengeling

Nadere informatie

e-derden advocaat PROFESSIONELEN

e-derden advocaat PROFESSIONELEN e-derden advocaat PROFESSIONELEN Al uw derdenrekeningen Startpagina PC banking. Meldt u aan in PC banking Pro en ga naar de pagina "Uw rekeningen en kaarten". Op die pagina ziet u enkel uw eigen rekeningen

Nadere informatie

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Team Mirror Handleiding - Jezelf online registreren Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Handleiding Jezelf online registreren In deze handleiding leiden we je als facilitator door

Nadere informatie

Stichting Jong Ondernemen Postbus 93002 2509 AA Den Haag. Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag. www.jongondernemen.nl. Kamer van Koophandel: 56817312

Stichting Jong Ondernemen Postbus 93002 2509 AA Den Haag. Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag. www.jongondernemen.nl. Kamer van Koophandel: 56817312 BASIS ONDERWIJS Stichting Jong Ondernemen Postbus 93002 2509 AA Den Haag Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag www.jongondernemen.nl Kamer van Koophandel: 56817312 Ondernemen kun je niet vroeg genoeg leren

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

NIEUWE INLOGPROCEDURE INTERVAT

NIEUWE INLOGPROCEDURE INTERVAT NIEUWE INLOGPROCEDURE INTERVAT Wat houdt deze nieuwe procedure in? Vanaf 11 februari 2014 zal de inlogprocedure voor Intervat via FEDIAM (Federaal Identity en Access Management) in werking treden. Dit

Nadere informatie

Starten als zelfstandige in 10 stappen

Starten als zelfstandige in 10 stappen Starten als zelfstandige in 10 stappen Hoe begin ik eraan? Wil je een eigen zaak starten, maar zit je met de handen in het haar omdat je niet weet waar eerst beginnen? De volgende 10 stappen leiden je

Nadere informatie

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen Werken met SDD in PC banking Pro Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep

Nadere informatie

Hervorming Sociale Bijdragen 2015

Hervorming Sociale Bijdragen 2015 Hervorming Sociale Bijdragen 2015 De reden van de hervorming van de sociale bijdragen is het gevolg van de bestaande kritiek op de kloof van 3 jaar tussen het behalen van de inkomsten en de inning van

Nadere informatie

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting Wat? Een ondernemend innovatief partnerschap ( ecosysteem ) binnen een studentenstad wordt door Agentschap

Nadere informatie

Belangrijke stappen in je voorbereiding

Belangrijke stappen in je voorbereiding Belangrijke stappen in je voorbereiding Een bedrijf starten kan op allerlei manieren: fulltime, parttime of als zzp'er. Wat je ook kiest, je moet goed voorbereid aan de slag. Onderstaande punten helpen

Nadere informatie

Hotelmanagement, Toerisme en recreatiemanagement

Hotelmanagement, Toerisme en recreatiemanagement Hotelmanagement, Toerisme en recreatiemanagement Hotelreceptionist M/V * bachelor opleiding toerisme of hotelmanagement * goede talenkennis is noodzakelijk * bereid om in verschillende shiften te werken

Nadere informatie

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen Werken met SDD in PC banking Pro professionelen Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep invorderingen aanmaken. 8 Stap 4:

Nadere informatie

Vlajo Online Rapportering. De vereffening

Vlajo Online Rapportering. De vereffening Vlajo Online Rapportering De vereffening 1 Inhoud 1. Oproep voor de Algemene Vergadering ter vereffening... 3 2. Voor te bereiden documenten voor de Algemene Vergadering ter vereffening... 3 3. De maandelijkse

Nadere informatie

Voorbeelden compententieprofiel mentor

Voorbeelden compententieprofiel mentor BIJLAGE 1 Voorbeelden compententieprofiel mentor Voorbeeld 1 Meetindicator voor competenties en gedragingen van een mentor, opgesteld door Ryhove, beschutte werkplaats in Gent (PH= persoon met een handicap)

Nadere informatie

Voedselteams, draaiboek juridische materies, september 2013. 5. Juridische aansprakelijkheid van de verantwoordelijken

Voedselteams, draaiboek juridische materies, september 2013. 5. Juridische aansprakelijkheid van de verantwoordelijken Draaiboek Juridische Materies Inhoudstafel: 1. Vereniging zonder winst - Het begrip geen winstoogmerk - Het begrip handelsdaden 2. De 6 % bijdrage 3. Werken met zorgbedrijven als tussenschakel 4. Openen

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN van landelijke,

Nadere informatie

Brochure vrijwilligerswerk. in samenwerking met

Brochure vrijwilligerswerk. in samenwerking met Brochure vrijwilligerswerk in samenwerking met INHOUDSTAFEL Richtlijnen vrijwilligerswerk binnen PAB en PGB p.3 Wetgeving rond vrijwilligerswerk p.4 Wie mag vrijwilligerswerk doen? p.5 Hoe inschrijven

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012 ,,,,,,,,,,,,,,,,,,, Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012 Dit formulier dient in 5 exemplaren op papier + 1 elektronische versie te worden bezorgd

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be

Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be Presentatiedossier Doel.be creative is een nationale wedstrijd die de ondernemersgeest bij jongeren wil aanwakkeren door hen de kans te geven

Nadere informatie

Inschrijving voor de wedstrijd voor het verkrijgen van een subsidie voor projecten rond korte keten 2015

Inschrijving voor de wedstrijd voor het verkrijgen van een subsidie voor projecten rond korte keten 2015 Inschrijving voor de wedstrijd voor het verkrijgen van een subsidie voor projecten rond korte keten 2015 Dienst Economie en Dienst Milieu en Klimaat Bezoekadres Economie Bezoekadres Milieu en Klimaat Postadres

Nadere informatie

DEFINITIES COMPETENTIES

DEFINITIES COMPETENTIES DEFINITIES COMPETENTIES A. MENSEN LEIDINGGEVEN A1 Sturen Geeft op een duidelijke manier richting aan een team, neemt de leiding op zich, zet mensen en middelen zodanig in dat doelen met succes worden bereikt.

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Het jongerenpack bij uitstek

Het jongerenpack bij uitstek Het jongerenpack bij uitstek MINE PACK IS HÉT JONGERENPACK BIJ UITSTEK VOOR JONGEREN TOT 25 JAAR DIE WETEN WAT ZE WILLEN. GEEN LIGHT VERSIE, MAAR THE REAL THING MET ALLE VOORDELEN VAN EEN ECHTE BANKREKENING

Nadere informatie

KMO-PORTEFEUILLE. Onze rijschool is erkend als opleidingsverstrekker bij de Vlaamse Overheid.

KMO-PORTEFEUILLE. Onze rijschool is erkend als opleidingsverstrekker bij de Vlaamse Overheid. KMO-PORTEFEUILLE Onze rijschool is erkend als opleidingsverstrekker bij de Vlaamse Overheid. Kleine en Middelgrote ondernemingen kunnen in dat geval genieten van 50 % steun op de in aanmerking komende

Nadere informatie

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen www.ecoman.be ONDERNEMEN IN DE PRAKTIJK VOOR LAATSTEJAARS SECUNDAIR Academiejaar 2009-2010 De perfecte invulling van de vrije ruimte, de geïntegreerde

Nadere informatie

Cursusgids - Social Medi lessen. Eerste druk November 2015. Digitaal Leerplein. Website: www.digitaalleerplein.nl E-mail: info@digitaalleerplein.

Cursusgids - Social Medi lessen. Eerste druk November 2015. Digitaal Leerplein. Website: www.digitaalleerplein.nl E-mail: info@digitaalleerplein. Titel Cursusgids - Social Medi lessen Eerste druk November 2015 Auteur Fred Beumer Digitaal Leerplein Website: www.digitaalleerplein.nl E-mail: info@digitaalleerplein.nl Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling Bisdom Antwerpen Vicariaat voor het onderwijs Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten 1. INLEIDING Deel 1 : Inloggen als instelling Het inschrijven voor een raamovereenkomst gebeurt per instelling

Nadere informatie

ONDERNEMEN IS PLANNEN!

ONDERNEMEN IS PLANNEN! ONDERNEMEN IS PLANNEN! Ondernemen wordt vaak geassocieerd met het beogen van economische meerwaarde. Dit geldt ook in de culturele en creatieve sectoren. Toch is dit niet de enige vebinding die je kan

Nadere informatie

Business Ondernemingsplan opstellen en uitvoeren. Inleiding

Business Ondernemingsplan opstellen en uitvoeren. Inleiding Inleiding Nederland heeft meer ondernemers nodig, zeker nu met de economische crises. Jongeren worden in Nederland vooral opgeleid om te werken voor een baas, maar in werkelijkheid wordt 1 op de 8 jongeren

Nadere informatie

Fase A. Jij de Baas. Gids voor de Starter. 2012 Stichting Entreprenasium. Versie 1.2: november 2012

Fase A. Jij de Baas. Gids voor de Starter. 2012 Stichting Entreprenasium. Versie 1.2: november 2012 N W O Fase A Z Jij de Baas Gids voor de Starter Versie 1.2: november 2012 2012 Stichting Entreprenasium Inleiding 2 School De school Inleiding 2 Doelen 3 Middelen 4 Invoering 5 Uitvoering 6 Jij de Baas:

Nadere informatie

ARTEpreneur... Voor wie?

ARTEpreneur... Voor wie? ARTEpreneur... Voor wie? 2 ARTEpreneur... Voor wie? 3 ARTEpreneur... Wat? 4 Het ARTEpreneur traject 5 Waarom kiezen voor ARTEpreneur? 6 De partners van ARTEpreneur? 7 De ARTEpreneur coaches 8 De ARTEpreneur

Nadere informatie

stimuleert ondernemerschap BRochure bill

stimuleert ondernemerschap BRochure bill BRochure bill 2015/2016 DreamStorm presenteert lesprogramma BilL het innovatieve dagprogramma Ondernemerschap DreamStorm helpt jongeren bewust te maken van het feit dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor

Nadere informatie

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2016 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN van landelijke,

Nadere informatie

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding Medewerker boekhouding De Medewerker boekhouding bij Tegels Depaepe is (mede)verantwoordelijk voor de totale boekhouding van a tot z binnen ons bedrijf en dit in samenwerking met de hoofdboekhouder. Opmaken

Nadere informatie

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Opdracht... 4 Doelen... 4 Inhoud... 4 Werkwijze... 5 Productinhouden en beoordeling...

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

INNOVEREND ONDERNEMEN

INNOVEREND ONDERNEMEN ACADEMISCH PROGRAMMA INTERUNIVERSITAIR POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design Geef de wereld van morgen mee vorm Het Postgraduaat Innoverend Ondernemen voor ingenieurs

Nadere informatie

Handleiding Opmaken fiche 281.10

Handleiding Opmaken fiche 281.10 Opmaken fiche 281.10 1. Inleiding... 3 2. Voorbereidingen... 4 3. Personeelsleden als leverancier in de boekhouding voorzien... 7 3.1. Manueel leveranciersfiches voor de personeelsleden aanmaken... 7 3.2.

Nadere informatie

Handleiding Mobility Online online application Erasmus Placement

Handleiding Mobility Online online application Erasmus Placement Handleiding Mobility Online online application Erasmus Placement Deadlines Dossier Mobility Online In geval van Erasmus Placement moet je dossier in Mobility Online volledig in orde zijn tegen de volgende

Nadere informatie

STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF

STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF Gezinssportfederatie vzw, Troonstraat, 125, 1050 Brussel STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF Vanaf december 2014 kunnen de GSF-sportclubs hun leden online inschrijven. Dit biedt jou

Nadere informatie

SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen

SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen 1. Achtergrond en doelstelling van Kaap SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen Situering Doelstelling Missie Onderwijsbeleid Naast het algemene NT2-aanbod is er nood aan een aanbod op maat

Nadere informatie

THUISSTUDIE PROEFHOOFDSTUK SPAANS VOOR MEERGEVORDERDEN www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

THUISSTUDIE PROEFHOOFDSTUK SPAANS VOOR MEERGEVORDERDEN www.centrumvoorafstandsonderwijs.be THUISSTUDIE PROEFHOOFDSTUK SPAANS VOOR MEERGEVORDERDEN www.centrumvoorafstandsonderwijs.be 1 Beste student, Bedankt voor je interesse in onze opleiding Spaans voor Meergevorderden! Het proefhoofdstuk van

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2007-2008 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF

STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF Gezinssportfederatie vzw, Troonstraat, 125, 1050 Brussel STAPSGEWIJS AAN DE SLAG MET HET ONLINE LEDENPROGRAMMA GSF Vanaf december 2014 kunnen de GSF-sportclubs hun leden online inschrijven. Dit biedt jou

Nadere informatie

Aanvraagformulier openen Rabo Business Account voor vennootschappen of VZW

Aanvraagformulier openen Rabo Business Account voor vennootschappen of VZW Aanvraagformulier openen Rabo Business Account voor vennootschappen of VZW 1. Identificatie vennootschap: Sociale benaming: Vennootschapsvorm: Handelsbenaming: Aard van de activiteit: Ondernemingsnummer:

Nadere informatie

Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte

Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte Geachte gebruiker, Deze handleiding is bedoeld voor de mensen die zichzelf of hun kinderen online willen inschrijven voor één of meerdere gemeentelijke

Nadere informatie

Een ondernemende school!

Een ondernemende school! Calvijn Business School Klantnaam Projectnaam Projectnummer Documentnaam Laatste correctie CALVIJN LOGO 15825 15825_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04 Gebruikte kleuren CYAAN PMS nummers C MAGENTA YELLOW BLACK

Nadere informatie

Voortgezet onderwijs. Junior company 1. starten

Voortgezet onderwijs. Junior company 1. starten Voortgezet onderwijs Junior company 1. starten Stichting Stichting Jong Jong Ondernemen: Ondernemen: Postbus Postbus 93002 93002 2509 2509 AA AA Den Den Haag Haag Bezuidenhoutseweg Bezuidenhoutseweg1212

Nadere informatie

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! U hebt beslist een onderneming op te starten. Gefeliciteerd! Voor u ligt een gids in de vorm van een interactieve «checklist». Hierin worden een reeks

Nadere informatie

De informatie uit deze stappenwijzer is in heel veel situaties te gebruiken. Bijvoorbeeld:

De informatie uit deze stappenwijzer is in heel veel situaties te gebruiken. Bijvoorbeeld: Inleiding Deze Loopbaan-stappenwijzer is bestemd voor OBP-medewerkers en geeft praktische tips over loopbaanpaden, carrièremogelijkheden en mobiliteit. Ben je toe aan nieuwe uitdaging? Heb je behoefte

Nadere informatie

Opleiding. Duur van de cursus: 1 dag. Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers) Opleiding op maat in het bedrijf.

Opleiding. Duur van de cursus: 1 dag. Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers) Opleiding op maat in het bedrijf. Opleiding Hoe succesvol jaarlijkse evaluatie/functioneringsgesprekken voeren? Verandert het onderhoud van evaluatie in hoeksteen van het individuele management! Duur van de cursus: 1 dag Opties: Formule

Nadere informatie

Secretariaat FROS-LZV Gemeenteplein 26 3010 Kessel-Lo 016/296.378 secretariaat@froslzv.be http://olaf.fros.be

Secretariaat FROS-LZV Gemeenteplein 26 3010 Kessel-Lo 016/296.378 secretariaat@froslzv.be http://olaf.fros.be Secretariaat FROS-LZV Gemeenteplein 26 3010 Kessel-Lo 016/296.378 secretariaat@froslzv.be Verantwoordelijke uitgever: Pierre Janssens; Boomgaardstraat 22 bus 35, 2600 Berchem Inhoudstafel 1. Algemene info

Nadere informatie

Handleiding: Smartschool

Handleiding: Smartschool Instituut Sint-Vincentius à Paulo Pachthofstraat 3 9308 Gijzegem www.svi-gijzegem.be Handleiding: Smartschool De Smartschool website is te bereiken via de website van de school: www.svi-gijzegem.be of

Nadere informatie

Inschrijvingsmodule. Handleiding voor de ploegverantwoordelijke

Inschrijvingsmodule. Handleiding voor de ploegverantwoordelijke Handleiding voor de ploegverantwoordelijke Dit document beschrijft in detail de inschrijvingsmodule en is geschreven om de ploegverantwoordelijke tijdens het inschrijven van zijn of haar ploeg te ondersteunen.

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Handleiding myworkandme. Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord

Handleiding myworkandme. Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord Handleiding myworkandme Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord 22 juli 2013 Inhoudsopgave 1. Nieuwe gebruiker? Je profiel activeren... 3 1.1 Klik op de link in de activatiemail... 3 1.2 Geef je e-mailadres

Nadere informatie

Handleiding Online Ondernemingsplan IMK

Handleiding Online Ondernemingsplan IMK Handleiding Online Ondernemingsplan IMK voor de Gebruiker Versie 2.0 Ondanks dat er de grootst mogelijke zorg is besteed aan het 'Online Ondernemingsplan IMK' blijft er de kans bestaan op een technische

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure HANDEL (3de graad TSO) Leerlingprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting Handel iets voor jou zijn? Handel is

Nadere informatie

ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING

ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING Infosessie Starten als zelfstandig ondernemer INTRO WAT IS DAT? HOE BEGIN IK ERAAN? a JEZELF INFOR- MEREN b HAALBAAR- HEID c PRAKTISCH d OPSTART 4 WAT KAN UNIZO

Nadere informatie

1. Eenmanszaak versus vennootschap

1. Eenmanszaak versus vennootschap 1. Eenmanszaak versus vennootschap L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - enkele belangrijke voor- en nadelen van zelfstandig ondernemen versus ondernemen via vennootschappen opzoeken en toelichten

Nadere informatie

Toegangsbeheer. Inhoud. Inleiding

Toegangsbeheer. Inhoud. Inleiding Toegangsbeheer Inhoud Inleiding... 1 De lokale beheerder... 2 Hoe duidt u een lokale beheerder aan?... 2 De eerste maal aanloggen... 4 Hoe verandert u van lokale beheerder?... 4 Nuttige opties op de welkomstpagina

Nadere informatie

MAAK JE EIGEN ELEVATORPITCH

MAAK JE EIGEN ELEVATORPITCH TOOLKIT TER VOORBEREIDING OP DE WORKSHOP MIJN KLUS IS TOP MAAK JE EIGEN ELEVATORPITCH Wat is een elevatorpitch? Een elevatorpitch (elevator = lift; pitch = verkooppresentatie), heel soms ook elevatorspeech

Nadere informatie

Wedstrijdreglement MOM4Y... 1. 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2. 2. De klasconventie... 3

Wedstrijdreglement MOM4Y... 1. 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2. 2. De klasconventie... 3 WEDSTRIJDREGLEMENT MOM4Y Wedstrijdreglement MOM4Y... 1 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2 2. De klasconventie... 3 3. Verplicht in te dienen: verslag en filmpje... 3 3.1. Hoe en

Nadere informatie

Administratie. Communicatie. Medische opvolging. Sportieve opvolging. Het online werkkader voor elke medewerker van de voetbalclub

Administratie. Communicatie. Medische opvolging. Sportieve opvolging. Het online werkkader voor elke medewerker van de voetbalclub s ccer nline Het online werkkader voor elke medewerker van de voetbalclub Administratie Aanwezigheden, rapporten, busregeling, terrein- en kleedkamerregeling, spelersfiches Smartphone Communicatie, kalender,

Nadere informatie

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer 1. Wat is het ondernemingsnummer? Het ondernemingsnummer, dat sedert 1 juli 2003 werd ingevoerd, is een uniek identificatienummer (bestaande uit

Nadere informatie

Hartelijk dank voor je interesse in de opleiding Bedrijfsbeheer aan het Centrum Voor Avondonderwijs.

Hartelijk dank voor je interesse in de opleiding Bedrijfsbeheer aan het Centrum Voor Avondonderwijs. Kom je vrijblijvend informeren: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 +32 3 292 33 33 Maak van je opleiding Bedrijfsbeheer een succes! Beste

Nadere informatie