FACTSHEET HULPVERLENING VLAANDEREN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FACTSHEET HULPVERLENING VLAANDEREN"

Transcriptie

1 VLAANDEREN juli 2017 Deze factsheet presenteert cijfers over de hulpverlening bij problemen met alcohol of andere drugs op basis van de belangrijkste cijfergegevens uit de TDI-registratie in Vlaanderen voor We bespreken achtereenvolgens: - Behandelingsprogramma s en behandelepisodes; - Cliëntkenmerken; - Sociale situatie van cliënten; - Kenmerken van de behandeling; - Voornaamste product; - Risicogedrag. Deze factsheet maakt deel uit van een reeks factsheets over verschillende producten. Het document achtergrond bij de factsheets geeft meer uitleg bij de gebruikte cijfers. Om te voldoen aan de Treatment Demand Indicator (TDI) 2 verzamelt de gespecialiseerde verslavingszorg in Vlaanderen al sinds 1988 cliëntgegevens. TDI is een indicator die op Europees niveau geuniformiseerd is zodat op Europese schaal gestandaardiseerde cijfers beschikbaar zijn over de cliënten die zich bij een hulpverleningsinstelling aanmelden met een verslavingsproblematiek. In België is de TDI sinds 2011 op nationaal niveau gestandaardiseerd. Deze indicator levert unieke gegevens over het behandelingsprofiel, socio-demografische status, behandelingskenmerken en gebruikswijze. Een groot aantal hulpverleningscentra (ambulant of residentieel, gespecialiseerd of niet, medisch of niet) verzamelt de gegevens bij aanvang van de behandeling van een middelengebonden (alcohol of illegale substanties) problematiek. Aanvankelijk registreerden enkel de gespecialiseerde geconventioneerde centra (medisch sociale opvangcentra (MSOC), dagcentra, residentiële opvangcentra, therapeutische gemeenschappen) de TDI. Intussen is de registratie uitgebreid naar andere instellingen (ziekenhuizen, centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGG)). Het aantal deelnemende ziekenhuizen verhoogde geleidelijk dankzij diverse proefprojecten en door het verplichte karakter van de registratie voor de ziekenhuizen vanaf De CGG registreren de TDI verplicht sinds Behandelaanbod Behandelingsprogramma s en behandelepisodes In 2015 namen in Vlaanderen 108 behandelingsprogramma s a deel aan de TDI-registratie. Zij registreerden samen nieuwe behandelepisodes b. 34% van de behandelepisodes gebeurt in Oost- Vlaanderen, 26% in West-Vlaanderen, 17% in Antwerpen en 15% in Limburg. Vlaams-Brabant telt 9% van de behandelepisodes. Twee derde van de behandelingen is residentieel, een derde ambulant. 73% van de behandelepisodes gaat om mannen. De meeste personen in behandeling zijn tussen 25 en 39 jaar met de jarigen als grootste groep (15%). Na alcohol (52%) zijn cannabis (17%) en stimulantia (17%) de voornaamste producten waarvoor cliënten in behandeling gaan. Twee derde van de cliënten is al eerder behandeld. a Een behandelingsprogramma is het behandelingstype dat de cliënt volgt, namelijk ambulant (MSOC, gespecialiseerd dagcentrum, gespecialiseerde raadpleging, CGG) of residentieel (crisiseenheid, behandelingsprogramma/therapeutische gemeenschap, algemeen ziekenhuis, psychiatrisch ziekenhuis). b Een behandelingsepisode is de periode tussen de start van de behandeling en het einde van de activiteiten binnen het voorgeschreven programma. Een behandelingsepisode start bij het eerste face-to-face contact tussen de zorgverstrekker en de cliënt. Het einde van de behandelingsepisode verschilt voor ambulante en residentiële behandelingen. Bij residentiële cliënten eindigt de behandelingsepisode wanneer de patiënt het centrum verlaat en er geen verdere opname meer voorzien is. In ambulante behandelingen eindigt de behandelingsepisode wanneer de cliënt langer dan zes maanden niet meer naar de behandeling komt. 1

2 Kenmerken behandelingsepisodes 2015 Totaal aantal behandelingsepisodes Man vrouw 73% 27% Residentieel ambulant 66% 34% Eerste behandeling 32% Cliënten in behandeling voor alcohol of hypnotica zijn gemiddeld het oudst (respectievelijk gemiddeld 47 en 42 jaar). De cliënten in behandeling voor cannabis zijn het jongst (gemiddeld 25 jaar). Cliëntkenmerken Aandeel vrouwen In 28% van de behandelingsepisodes zijn vrouwen behandeld. Het aandeel vrouwen is het hoogst in de ziekenhuizen (33%) en in de CGG (28%). De algemene en psychiatrische ziekenhuizen behandelen het meest vrouwen (resp. 34% en 31%). De ambulante gespecialiseerde dagcentra behandelen het minst vrouwen (17%). Het aandeel vrouwen stijgt met de leeftijdscategorie. In de leeftijdscategorieën vanaf 45 jaar is het aandeel vrouwen hoger dan 30%. Bij de jongeren onder de 15 jaar is 32% vrouw. Minderjarigen 5% van de geregistreerde cliënten is jonger dan 18 jaar. Van de cliënten die in 2015 voor het eerst in behandeling zijn is een iets groter aandeel minderjarig (10%). Het aandeel minderjarigen is hoger in de CGG (12%) dan in de gespecialiseerde hulpverleningscentra (9%). De ziekenhuizen zien nagenoeg geen minderjarige cliënten (0,6%). De residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap hebben het grootste aandeel minderjarigen op het totaal aantal cliënten (21%). Verder komen behandelingen voor minderjarigen meestal ambulant voor in de CGG, de gespecialiseerde dagcentra en de MSOC waar resp. 12%, 11% en 9% van de cliënten minderjarig is. Onder de cliënten in behandeling voor cannabis zijn het meest minderjarigen (21%). Het aandeel vrouwen varieert naargelang de voornaamste substantie. Voor hypnotica en sedativa is de helft van de personen in behandeling vrouw. Voor alcoholgebruik (33%) en gebruik van stimulantia (28%) is één op drie vrouw. Leeftijd De gemiddelde leeftijd van cliënten in behandeling is 39 jaar. In ziekenhuizen zijn de cliënten gemiddeld het oudst (44 jaar) en in de gespecialiseerde centra het jongst (30 jaar). De CGG vangen de tussengroep met een gemiddelde leeftijd van 37 jaar op. De vrouwen in behandeling zijn gemiddeld 4 jaar ouder dan de mannen (gemiddeld 42 versus 38 jaar). 60-plussers 8% van de cliënten is 60 jaar of ouder. De proportie 60-plussers is het hoogst in de algemene ziekenhuizen (14%). In de CGG bedraagt hun aandeel 6%. In de gespecialiseerde hulpverleningscentra is hun aandeel verwaarloosbaar (0,3%). Bij vrouwen is de proportie 60-plussers (12%) dubbel zo groot dan bij mannen (6%). Bij cliënten in behandeling voor alcohol (14%) of hypnotica (12%) als voornaamste product is de proportie 60-plussers het hoogst. 2

3 Sociale situatie Alleen wonen 2 op de 5 cliënten (40%) woont alleen. Dat aandeel is hoger in de ziekenhuizen (45%) dan in de CGG (35%) en in de gespecialiseerde centra (29%). In de residentiële zorg woont 45% van de cliënten alleen. Het aantal cliënten dat alleen woont neemt toe met de leeftijd. Bij de min-20-jarigen is het aandeel lager dan 6%, terwijl het 46% of hoger is bij de 40-plussers. Van de cliënten in behandeling voor cannabis woont 25% alleen. De groep cliënten in behandeling voor alcohol of stimulantia telt het grootste aantal personen die alleen wonen namelijk 46% en 40%. Alleen wonen komt iets meer voor bij personen die al eerder zijn behandeld (45%) dan bij personen die voor de eerste keer in behandeling zijn (31%). Laag inkomen 1 cliënt op 5 (19%) heeft een laag inkomen. Dat betekent dat ze geen eigen inkomen hebben of een leefloon of OCMW-steun krijgen. De gespecialiseerde centra (32%) en de CGG (29%) kennen een hoger aandeel cliënten met een laag inkomen dan de ziekenhuizen (11%). Het aandeel cliënten met laag inkomen is het hoogst in de residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap (41%), gevolgd door de residentiële crisiseenheden (34%) en de MSOC (33%). Onder mannelijke cliënten zijn er meer met een laag inkomen (20%) dan onder vrouwen (16%). Het aandeel cliënten met laag inkomen neemt af met de leeftijdscategorie. Van 34% in de leeftijdscategorie jaar daalt het tot onder de 10% na 50 jaar. Cliënten in behandeling voor cannabis (42%), opiaten (28%) of stimulantia (28%) ondervinden vaker inkomensproblemen dan cliënten in behandeling voor alcohol (9%), hypnotica (16%) of cocaïne (18%). Cliënten met lage inkomens komen iets meer voor onder cliënten die voor de eerste keer in behandeling zijn (23%) dan bij reeds eerder behandelde cliënten (17%). Huisvestingsproblemen 7% van de cliënten heeft huisvestingsproblemen. Dat betekent dat ze dakloos zijn of een onstabiele woonsituatie hebben. De gespecialiseerde centra zien het grootste aandeel cliënten met huisvestingsproblemen (10%). In de residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap heeft 1 op 3 cliënten huisvestingsproblemen. In de residentiële crisiseenheden 1 op 4. Bij cliënten tussen jaar heeft 1 op 10 huisvestingsproblemen. Personen in behandeling voor opiaten (17%) en stimulerende middelen (14%) bevinden zich vaker in een problematische huisvestingssituatie, terwijl personen in behandeling voor alcohol (5%), hypnotica (5%) en cannabis (7%) dat minder ervaren. Bij mannen komen huisvestingsproblemen iets meer voor (8%) dan bij vrouwen (6%). Ook bij personen die al eerder behandeld zijn komen huisvestingsproblemen iets meer voor (9%) dan bij personen die voor de eerste keer in behandeling zijn (4%). Samenleven met kinderen 1 op 5 cliënten (22%) leeft samen met een kind. Hun aandeel is hoger in de CGG (29%) dan in de gespecialiseerde centra (21%) en de ziekenhuizen (21%). In ambulante programma s zijn meer cliënten met kinderen dan in residentiële programma s (26% versus 21%). In de leeftijdscategorie jaar is het aandeel cliënten met kinderen het grootst (35%). In de jongere en oudere leeftijdsgroepen zijn minder cliënten met kinderen. Van de vrouwen leeft 28% samen met kinderen terwijl dit bij mannen om 20% gaat. Van de personen die voor het eerst in behandeling zijn leeft een kwart samen met kinderen. Bij de personen die al eerder in behandeling waren gaat het om een vijfde. Bekeken naar voornaamste product waarvoor men in behandeling is zijn er niet zoveel verschillen. Toch valt een iets lager aandeel personen met kinderen op bij de cliënten die in behandeling zijn voor cannabis (19%). 3

4 Het aandeel nieuwe behandelingen is klein bij personen die in behandeling zijn voor opiaten (10%), terwijl het bijna 57% bedraagt bij cliënten in behandeling voor cannabis. Laag opleidingsniveau 27% van de cliënten heeft een laag opleidingsniveau. Hun hoogste diploma is dat van het basisonderwijs. In de gespecialiseerde centra zijn meer personen met een laag opleidingsniveau (48%) in vergelijking met de ziekenhuizen (21%) en de CGG (3%). In de residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap en in de residentiële crisiseenheden is respectievelijk 58% en 55% van de cliënten laag opgeleid. Onder de mannelijke cliënten (29%) zijn meer laag opgeleiden dan onder de vrouwen (22%). Het aandeel laagopgeleiden is groter bij cliënten in behandeling voor opiaten (43%) en cannabis (43%) dan voor cliënten in behandeling voor alcohol (16%). Leeftijd eerste behandeling Bij de eerste behandeling zijn cliënten gemiddeld 36 jaar. Cliënten die beroep doen op ambulante centra zijn gemiddeld jonger bij de eerste behandeling (30 jaar) dan cliënten in residentiële centra (43 jaar). In ziekenhuizen zijn de cliënten gemiddeld ouder bij de eerste behandeling (43 jaar) vergeleken met cliënten in behandeling in CGG (35 jaar) of gespecialiseerde centra (26 jaar). Vrouwen starten een behandeling gemiddeld zes jaar later dan mannen (41 versus 35 jaar). Cliënten die in behandeling zijn voor cannabis zijn gemiddeld het jongste (23 jaar) bij de eerste behandeling, gevolgd door cliënten die een behandeling starten voor stimulerende middelen of cocaïne (30 jaar). Cliënten in behandeling voor alcohol of hypnotica zijn gemiddeld 47 jaar en 45 jaar bij de eerste behandeling. Kenmerken behandeling Eerste keer in behandeling 35% van de cliënten startte in 2015 voor het eerst een behandeling voor problemen met middelengebruik. De CGG (53%) kennen een hoger aandeel cliënten die voor het eerst in behandeling komen dan de gespecialiseerde centra (40%) en de ziekenhuizen (29%). Het aandeel eerste behandelingen is over het algemeen groter in de ambulante centra (47%) dan in de residentiële centra (28%). In de residentiële crisiscentra is het aandeel cliënten die voor het eerst in behandeling komen het kleinst (15%). Tussen mannen en vrouwen zijn op dit vlak geen opmerkelijke verschillen. Het aandeel cliënten dat voor de eerste keer behandeld wordt, daalt met toenemende leeftijd tot de leeftijd van 49 jaar. Nadien neemt het aandeel cliënten dat voor het eerst behandeld wordt opnieuw toe. Verwijzers 56% van de cliënten start de behandeling op basis van een persoonlijke beslissing of een beslissing van hun rechtstreekse omgeving. 29% start de behandeling op medisch of sociaal advies en 15% op gerechtelijke basis. In behandeling gaan op basis van een persoonlijke beslissing of een beslissing van de rechtstreekse omgeving, komt meer voor bij cliënten in de gespecialiseerde centra (46%) en de ziekenhuizen (67%) dan in de CGG (27%). In de CGG komt bijna de helft terecht na medisch of sociaal advies (47%) terwijl dit aandeel in de gespecialiseerde centra en de ziekenhuizen respectievelijk 26% en 27% bedraagt. Gerechtelijke verwijzingen komen in ruim een kwart (27%) van de behandelingen in de gespecialiseerde centra en de CGG voor. Slechts 4

5 6% van de cliënten in de ziekenhuizen zoekt daar behandeling na gerechtelijke verwijzing. Vrouwen starten vaker een behandeling op medisch/sociaal advies (33%) dan mannen (27%). Meer mannen (17%) dan vrouwen (8%) worden doorverwezen door justitie. Het aandeel van gerechtelijke verwijzingen neemt af met de leeftijd, terwijl de medisch/sociale verwijzingen veeleer met de leeftijd toenemen. Gerechtelijke verwijzingen gebeuren vaker voor cannabis (34%) en stimulantia (30%) dan voor andere producten. Het aandeel verwijzingen vanuit medisch/sociale hoek is het grootst bij cliënten in behandeling voor hypnotica of sedativa. Cliënten in behandeling voor alcohol of opiaten kennen het grootste aandeel dat uit zichzelf of door de omgeving in behandeling gaat. Opvallend is nog dat gerechtelijke verwijzing meer voorkomt bij cliënten die voor het eerst in behandeling zijn (20%) dan bij cliënten die al eerder behandeld zijn (12%). Substitutiebehandeling Van de cliënten die in behandeling zijn voor heroïne (al dan niet als voornaamste product) is nagegaan of ze al een substitutietherapie volgden. 70% van de heroïnegebruikers volgde al een substitutiebehandeling of is daar nog mee bezig. Van de cliënten in ambulante centra volgden er al iets meer ooit substitutiebehandeling vergeleken met cliënten in residentiële centra (74% versus 66%). Bij vrouwelijke heroïnegebruikers (73%) is er een iets groter aandeel dan onder de mannelijke gebruikers (70%) dat al beroep deed op substitutiebehandeling. Het aandeel heroïnegebruikers dat al substitutiebehandeling kreeg, stijgt met de leeftijd tot 91% bij de jarigen. cannabis (18%) en stimulantia (15%). 5% van de cliënten kan geen voornaamste product opgeven omdat verschillende producten problemen veroorzaken. In de gespecialiseerde centra springt cannabis er boven uit als voornaamste product (36%). Stimulantia komen op de tweede plaats (33%). In de CGG is het grootste aandeel van de behandelingsepisodes toe te schrijven aan alcohol (54%) als voornaamste product. Cannabis volgt op de tweede plaats (26%). In de ziekenhuizen ligt het aandeel van behandelingen voor alcohol als voornaamste product het hoogst (74%). In de ambulante centra is het grootste aandeel behandelingsepisodes voor cannabis als voornaamste product (35%) in de residentiële hulpverlening is dat voor alcohol (69%). Bij vrouwen komt gebruik van alcohol (61%) en hypnotica en sedativa (7%) het meest voor en meer dan bij mannen. Bij mannen komt gebruik van cannabis (20%), cocaïne (9%) en opiaten (9%) meer voor dan bij vrouwen. Na de leeftijd van 50 jaar is alcohol veruit de voornaamste product waarvoor cliënten in behandeling zijn. Tot de leeftijd van 19 jaar heeft cannabis de overhand. Stimulantia worden meestal gebruikt door de leeftijdsgroep jaar, opiaten door de jarigen. Cliënten die voor het eerst in behandeling zijn, zijn dat hoofdzakelijk voor alcohol (46%) of cannabis (28%) als voornaamste product. Voor cliënten die reeds eerder behandeld zijn, kunnen nog opiaten aan het lijstje toegevoegd worden. Voornaamste product Voornaamste product Binnen de TDI-vragenlijst geeft een cliënt eerst alle substanties op waarbij hij of zij een probleem ondervindt. Daarnaast wordt een product aangeduid die de meeste problemen oplevert als de voornaamste product. Alcohol komt als voornaamste product in de helft van de geregistreerde behandelingsaanvragen voor (51%), gevolgd door 5

6 Aantal producten Cliënten in de CGG en de ziekenhuizen melden gemiddeld 2 producten. In de gespecialiseerde hulpverleningscentra melden cliënten gemiddeld 3 producten. In de residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap en de crisiseenheden worden gemiddeld resp. 5 en 4 producten gemeld. Mannen melden gemiddeld 2,4 producten, vrouwen 2. Cliënten in de leeftijdscategorie 20 tot 34 jaar melden gemiddeld meer producten dan de oudere leeftijdscategorieën. Cliënten die als voornaamste product alcohol of cannabis opgeven, melden gemiddeld minder problematische producten (respectievelijk 1,4 en 2,6) dan cliënten die opiaten (3,8), stimulerende middelen (3,7) of cocaïne (3,4) vermelden als voornaamste product. Voor het eerst behandelde cliënten melden een lager gemiddeld aantal problematische producten (2,0) dan cliënten die al eerder behandeld zijn (2,4). Toedieningswijze Heroïne wordt meestal gerookt (78%). 18% injecteert het product. Bij de jarigen (20%) en onder de gebruikers die reeds eerder behandeld zijn (19%), komt injecterend gebruik iets meer voor. Injecteren van heroïne komt iets meer voor onder mannen. Roken/inhaleren komt iets meer voor onder vrouwen. Cocaïne in poedervorm wordt meestal gesnoven (80%). Cocaïne roken/inhaleren komt iets meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Snuiven van cocaïne neemt af met de leeftijd en injecteren en roken/inhaleren neemt dan toe. Amfetamines worden meestal gesnoven (74%) en soms geïnjecteerd (13%). Injecteren komt meer voor bij cliënten die reeds eerder behandeld zijn (18%). Bij vrouwen primeert eten/drinken als toedieningswijze. Het aandeel injecterende gebruikers stijgt met de leeftijd. Frequentie van gebruik De TDI gaat na hoe vaak de voornaamste substantie wordt gebuikt. Alle producten worden hoofdzakelijk dagelijks gebruikt. Voor benzodiazepines (81%), alcohol (70%) en heroïne (61%) is het aandeel van dagelijks gebruik het hoogst. Benzodiazepines worden iets frequenter gebruikt door vrouwen dan door mannen. Dagelijks heroïnegebruik komt meer voor bij cliënten die voor het eerst in behandeling zijn (65%) dan bij cliënten die al eerder behandeld zijn (61%). Dagelijks gebruik van cocaïne (29%) komt minder voor dan dagelijks gebruik van heroïne (61%). Het komt meer voor dat cliënten cocaïne 2 à 3 dagen per week gebruiken. De frequentie van dagelijks gebruik stijgt met de leeftijd en is hoger indien de cliënt al eerder behandeld is. Dagelijks gebruik van amfetamines (37%) is hoger dan dagelijks gebruik van cocaïne (29%), maar lager dan heroïne (61%). Onder de cliënten die in behandeling zijn voor marihuana, gebruikt bijna één op twee de substantie dagelijks (48%). Opvallend is dat dagelijks gebruik meer voorkomt bij vrouwen (54%) dan mannen (46%). Dagelijks gebruik neemt toe met de leeftijd: bij personen ouder dan 40 gebruikt 65% dagelijks marihuana. Ook het dagelijks alcoholgebruik neemt toe met de leeftijd. Gemiddelde leeftijd eerste gebruik De gemiddelde leeftijd waarop de cliënten starten met gebruiken, verschilt volgens het product. Met marihuanagebruik is het vroegst gestart namelijk op een gemiddelde leeftijd van 15 jaar. Daarna volgen alcohol en amfetamines waarmee telkens op een gemiddelde leeftijd van 19 jaar wordt gestart. Voor cocaïne en heroïne is de gemiddelde startleeftijd bij het eerste gebruik 21 jaar. Met benzodiazepines wordt pas gemiddeld op 28 jaar voor het eerst begonnen. Tussen mannen en vrouwen is er een verschil in beginleeftijd voor het gebruik van benzodiazepines: mannen starten daarmee gemiddeld 8 jaar vroeger dan vrouwen (24 versus 32 jaar). Cliënten die voor het eerst in behandeling zijn, gebruiken voor het eerst gemiddeld op 34 jaar benzodiazepines terwijl dat voor de al eerder behandelde cliënten 27 jaar is. Risicogedrag Injecteren Over het algemeen heeft 10% van de cliënten ooit een product geïnjecteerd. Dat komt meer voor bij de cliënten in de gespecialiseerde centra (19%) dan in de ziekenhuizen (7%) en de CGG (4%). 13% van de cliënten in de ambulante centra heeft ooit geïnjecteerd tegenover 9% in de residentiële centra. Een derde van de cliënten in residentiële crisiscentra heeft ooit een substantie geïnjecteerd (33%), in de residentiële behandelingsprogramma s en therapeutische gemeenschap gaat het om 27% en in de MSOC om 22%. Het aandeel cliënten dat ooit injecteerde is groter bij mannen (12%) dan bij vrouwen (7%). Ooit-geïnjecteerd hebben komt het meest voor bij cliënten die al eerder in behandeling waren. Meer dan de helft van de cliënten in behandeling voor opiaten (56%) heeft ooit geïnjecteerd. Maar ook bij gebruikers van stimulantia heeft een grote groep ooit geïnjecteerd (24%). Tussen 2012 en 2015 neemt het aandeel ooit injecterende druggebruikers licht af van 20% naar 15%. Delen van naalden 41% van de cliënten die hun product ooit injecteerden, deelde ooit spuitmateriaal. Dat komt het meest voor onder cliënten in de MSOC (53%) en de residentiële crisiscentra (53%). Delen van spuitmateriaal komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (48% versus 40%) en bij cliënten die reeds eerder behandeld zijn (43% versus 22% voor personen voor het eerst in behandeling). Bij de oudere cliënten wordt een groter aandeel vastgesteld dat spuitmateriaal deelde. Delen van spuitmateriaal stelt zich het meest bij cliënten die opiaten (49%) of stimulantia (46%) gebruiken. 6

7 Conclusie In 2015 namen in Vlaanderen 108 behandelingsprogramma s deel aan de TDI-registratie. Zij registreerden samen nieuwe behandelepisodes. De meeste behandelepisodes vinden plaats in Oost- en West-Vlaanderen. Twee derde van de behandelingen verloopt residentieel, een derde ambulant. In 73% van de behandelepisodes worden mannen behandeld. Na alcohol (52%) zijn cannabis (17%) en stimulantia (17%) de voornaamste producten waarvoor cliënten in behandeling zijn. Twee derde van de cliënten is al eerder behandeld. De meeste personen in behandeling zijn tussen 25 en 39 jaar met de jarigen als grootste groep. 5% van de cliënten is jonger dan 18 jaar. Het grootste aandeel daarvan is in behandeling voor cannabis. 8% van de cliënten is 60 jaar of ouder. Bij vrouwen is de proportie van 60-plussers dubbel zo groot dan bij mannen. De proportie 60- plussers is het hoogst bij cliënten in behandeling voor alcohol of hypnotica als voornaamste middel. 2 op 5 cliënten woont alleen. 7% van de cliënten is dakloos of heeft een onstabiele woonsituatie. 1 cliënt op 5 heeft geen eigen inkomen of krijgt een leefloon of OCMW-steun. 1 op 5 cliënten leeft samen met kinderen. Ruim een kwart van de cliënten heeft hoogstens een diploma van het basisonderwijs. Cliënten zijn gemiddeld 36 jaar bij de eerste behandeling. 56% van de cliënten verklaart de behandeling te starten op basis van een persoonlijke beslissing of een beslissing van hun rechtstreekse omgeving. 29% start de behandeling op medisch of sociaal advies terwijl 15% dat doet op gerechtelijke basis. 10% van de cliënten heeft ooit geïnjecteerd. Dat komt meer voor onder mannen dan onder vrouwen. 4 op 10 cliënten deelde ooit spuitmateriaal. Dat komt vaker voor onder vrouwen dan mannen. Colofon Redactie: Else De Donder, stafmedewerker VAD Lay-out concept: V.U.: P. Van Deun, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel juli 2017 VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel T F Deze factsheet is gratis te downloaden op De informatie uit deze factsheet mag worden overgenomen mits vermelding van de referentie: De Donder, E. (2017). Factsheet hulpverlening Vlaanderen. Brussel: VAD. 1 Antoine, J. (2016). De TDI-registratie in Vlaanderen. Jaarlijkse tabellen, registratiejaar Brussel: WIV. 2 Antoine, J. (2016). De TDI-registratie in België. Jaarlijks rapport, registratiejaar Brussel: WIV. 7

Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be << 1. ALGEMENE INFORMATIE

Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be << 1. ALGEMENE INFORMATIE Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be

Nadere informatie

TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0.

TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0. TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0.) IDENTIFICATIE VAN DE REGISTRATIE CI2. CI4. Naam van het programma /

Nadere informatie

De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra

De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra Dienst gezondheidszorg De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra voor verslaafden Jaarlijks rapport van het registratiejaar 2012 OD Volksgezondheid en Surveillance Dienst Enquêtes, leefstijl en chronische

Nadere informatie

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17 Inhoud Lijst met afkortingen 13 Voorwoord 15 Inleiding 17 DEEL 1 TRENDS IN CIJFERS OVER ILLEGALE DRUGS IN VLAANDEREN/BELGIË 1997-2007 19 HOOFDSTUK 1! ILLEGALE DRUGS. SITUERING EN DEFINIËRING 21 1.1 Wat

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Statistische gegevens Kompas Crisis 2006. 1. aantal opnames per jaar 193. 2. aantal nieuwe cliënten per jaar 110

Statistische gegevens Kompas Crisis 2006. 1. aantal opnames per jaar 193. 2. aantal nieuwe cliënten per jaar 110 Pagina 1 Statistische gegevens Kompas Crisis 2006 1. aantal opnames per jaar 193 2. aantal nieuwe cliënten per jaar 110 3. aantal intakes per geslacht man 158 81,87% vrouw 35 18,13% 4. Gemiddelde leeftijd

Nadere informatie

Kerncijfers Brijder 2012 Noord- en Zuid-Holland. Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep

Kerncijfers Brijder 2012 Noord- en Zuid-Holland. Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep Kerncijfers Brijder 2012 Noord- en Zuid-Holland Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep INHOUDSOPGAVE INLEIDING 3 VOORAF 4 BEKNOPTE SAMENVATTING 5 KERNCIJFERS BRIJDER 2012 NOORD-HOLLAND

Nadere informatie

FACTSHEET CANNABIS augustus 2011

FACTSHEET CANNABIS augustus 2011 augustus 2011 Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije decennium (2001-2011) over de omvang van het cannabisgebruik in Vlaanderen en België. We bespreken achtereenvolgens:

Nadere informatie

FACTSHEET CANNABIS april 2013

FACTSHEET CANNABIS april 2013 april 2013 Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije decennium (2002-2012) over de omvang van het cannabisgebruik in Vlaanderen en België. We bespreken achtereenvolgens:

Nadere informatie

Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS

Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS STATISTIEKEN 2006 Pagina 2 Nieuwe dossiers Totaal ADIEPER ADKORTRIJK ADMENEN ADROESELARE ADWAREGEM ADTORHOUT 401 401 46 161 19 103 47 25 100,00% 11,47% 40,15% 4,74% 25,69%

Nadere informatie

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 6.2.1. Inleiding Binnen de verschillen factoren van risico gedrag heeft alcoholverbruik altijd al de aandacht getrokken van de verantwoordelijken voor Volksgezondheid. De WGO gebruikt de term "Ongeschiktheid

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 5.8.1. Inleiding De WHO heeft in haar omschrijving het begrip gezondheid uitgebreid met de dimensie sociale gezondheid en deze op één lijn gesteld met de lichamelijke en psychische gezondheid. Zowel de

Nadere informatie

Kerncijfers Brijder 2013 Noord- en Zuid-Holland. Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep

Kerncijfers Brijder 2013 Noord- en Zuid-Holland. Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep Kerncijfers Brijder 2013 Noord- en Zuid-Holland Parnassia Addiction Research Centre (PARC) Brijder Parnassia Groep INHOUDSOPGAVE INLEIDING 3 BEKNOPTE SAMENVATTING 5 KERNCIJFERS BRIJDER 2013 NOORD-HOLLAND

Nadere informatie

FACTSHEET COCAÏNE. Gebruik. www.vad.be. december 2014

FACTSHEET COCAÏNE. Gebruik. www.vad.be. december 2014 december 2014 Deze factsheet presenteert de belangrijkste cijfergegevens van het voorbije decennium over de omvang van het cocaïnegebruik in Vlaanderen en België. We bespreken achtereenvolgens: - het gebruik

Nadere informatie

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Doelgroep Meander: Iedereen met problemen in verband met

Nadere informatie

Face it, Work it. Overzicht

Face it, Work it. Overzicht Face it, Work it Dr. H. Peuskens Psychiater Psychiatrische kliniek Broeders Alexianen Tienen Overzicht Middelengebruik in Vlaanderen CAO 100 Middelengerelateerde problematiek Expertise in residentiële

Nadere informatie

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007)

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007) in Nederland (1998-2007) Juni 2009 In het kort Het aantal 55-plussers met een alcoholhulpvraag is sinds 1998 met 130% gestegen (89% gecorrigeerd voor vergrijzing). Het aandeel alcoholcliënten van 55 jaar

Nadere informatie

De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra

De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra RIZIV Dienst voor Geneeskundige Verzorging De TDI-registratie in de RIZIVrevalidatiecentra voor verslaafden Jaarlijks rapport van het registratiejaar 2011 OD Volksgezondheid en Surveillance Dienst Enquêtes,

Nadere informatie

Alcoholhulpvraag in Nederland

Alcoholhulpvraag in Nederland Alcoholhulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor alcoholproblematiek in de verslavingszorg 25-214 Houten, december 215 Stichting IVZ Alcoholhulpvraag in Nederland Belangrijkste

Nadere informatie

Sectoraal comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid»

Sectoraal comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» Sectoraal comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» SCSZG/12/108 BERAADSLAGING NR 10/079 VAN 16 NOVEMBER 2010, GEWIJZIGD OP 15 MEI 2012, VAN BETREFFENDE DE MEDEDELING VAN

Nadere informatie

Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende werksoorten binnen de alcohol- en drughulpverlening.

Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende werksoorten binnen de alcohol- en drughulpverlening. WEGWIJS IN DE DRUGHULPVERLENING Mensen die er niet in slagen hun middelengebruik onder controle te krijgen, kunnen een beroep doen op een gevarieerd zorg- en hulpaanbod. De welzijns- en gezondheidssector

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

Ontwikkelingen in hulpvraag voor alcohol bij ouderen in Nederland (1994-2010)

Ontwikkelingen in hulpvraag voor alcohol bij ouderen in Nederland (1994-2010) bij ouderen in Nederland (1994-2010) Jeroen Wisselink Help! 'Gun ze toch hun borreltje!?' Congres Ouderen en Alcohol Maandag 23 april 2012, 9.30 uur - 17.00 uur Inhoud Inleiding Hulpvraag ouderen Vergrijzing

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Geneeskundige en Gezondheidsdienst Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/gggd Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht (GG&GD) Postbus

Nadere informatie

Epidemiologische gegevens

Epidemiologische gegevens Epidemiologische gegevens ESPAD (Vlaanderen) European School Survey Project on Alcohol and other Drugs Deelname van 35 landen 15- en 16-jarigen Sinds 2003 ook deelname van België (n= 2.320) Hieronder de

Nadere informatie

BIJLAGE 2: Oorspronkelijke vragenlijst

BIJLAGE 2: Oorspronkelijke vragenlijst BIJLAGE 2: Oorspronkelijke vragenlijst MILD Monitor Integraal (Lokaal) Drugbeleid Vragenlijst Stakeholders IDENTIFICATIEGEGEVENS RESPONDENT Stad: Job/Functie:. Ervaring met het drugfenomeen: WAAROM deze

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid Frieda Matthys, MD, PhD Overzicht Cannabis en gezondheid Prevalentie van gebruik Problemen door gebruik Drugbeleid vanuit gezondheidsperspectief

Nadere informatie

Samenvatting. Per middel beschouwd zien we de volgende ontwikkelingen:

Samenvatting. Per middel beschouwd zien we de volgende ontwikkelingen: Samenvatting Middelengebruik: algemeen In Nederland is het percentage mensen dat ooit of in de afgelopen maand drugs heeft gebruikt tussen 1997 en 2001 toegenomen. De piek ligt bij jongeren tussen 20 en

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR)

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) 3 RIJBEWIJSBEZIT TABEL 1 VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) Cumulative Cumulative RYBEWYS Frequency Percent Frequency Percent ƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒ

Nadere informatie

Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor cannabisproblematiek in de verslavingszorg 1995-2009

Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor cannabisproblematiek in de verslavingszorg 1995-2009 Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor cannabisproblematiek in de verslavingszorg 1995-2009 Houten, april 2011 Stichting IVZ Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor cannabisproblematiek

Nadere informatie

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos intergemeentelijke preventiedienst drugs en alcohol Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos provincie vlaams brabant wezembeek-oppem Wemmel kraainem linkebeek drogenbos

Nadere informatie

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten September 2013 Door: N. Rosendaal Introductie Amsterdam (A), Den Haag (DH), Rotterdam (R), en Utrecht (U) vormen samen de vier grootste steden

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Contacten met de Huisarts Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Contacten met de Huisarts Gezondheidsenquête, België, 1997 7.1.1. Inleiding De huisarts vervult een essentiële rol binnen het geheel van de gezondheidszorg. Deze rol is bovendien in volle evolutie. Thema s zoals het globaal medisch dossier en de echelonnering

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Gezondheidsenquête, België, 1997 Andere gezondheidsvoorzieningen en alternatieve geneeskunde

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Gezondheidsenquête, België, 1997 Andere gezondheidsvoorzieningen en alternatieve geneeskunde 7.6.1. Inleiding In dit hoofdstuk hebben we het over contacten met de kinesitherapeut, thuisverpleegkunde, voorzieningen voor bejaarden, de diëtist en arbeidsgeneeskundige diensten tijdens het afgelopen

Nadere informatie

NODENBEVRAGING HORECA

NODENBEVRAGING HORECA NODENBEVRAGING HORECA VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, wil nagaan hoe er in horecazaken in Vlaanderen omgegaan wordt met alcohol en andere drugs. Daarnaast willen we weten of u,

Nadere informatie

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Op 4 december 2006 stond er een klein bericht in Het Laatste Nieuws met als kop sterke stijging Vlaamse drugdoden. De Morgen deed het de dag nadien over

Nadere informatie

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Kennismaking Preventiewerker van het Alcohol- en drugteam De Meander De Meander is onderdeel van het Centrum voor Geestelijke

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN

MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN Inhoud Dankwoord...7 Leeswijzer...8 HOOFDSTUK 1. HET (MEERVOUDIG) GEBRUIK VAN TABAK, ALCOHOL EN ILLEGALE DRUGS...10 1. Inleiding... 11 2. Gebruik Tabak...

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

Technische nota. Brussel, december 2011

Technische nota. Brussel, december 2011 Technische nota Werkbaar werk en de inschatting van zelfstandige ondernemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten. Resultaten uit de werkbaarheidsmetingen 2007 en 2010

Nadere informatie

Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten

Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel

Nadere informatie

De West-Vlaamse Arbeidszorgmedewerker in beeld. Rapport Steunpunt Arbeidszorg betreffende het werkingsjaar 2012

De West-Vlaamse Arbeidszorgmedewerker in beeld. Rapport Steunpunt Arbeidszorg betreffende het werkingsjaar 2012 De West-Vlaamse Arbeidszorgmedewerker in beeld Rapport Steunpunt Arbeidszorg betreffende het werkingsjaar 2012 Inhoud 1. Registratiesysteem en gegevensverzameling... 3 1.1 Waarom een Vlaams registratiesysteem?...

Nadere informatie

Sekswerk en drugs. Een kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar het druggebruik onder sekswerkers in België De samenvatting

Sekswerk en drugs. Een kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar het druggebruik onder sekswerkers in België De samenvatting Sekswerk en drugs. Een kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar het druggebruik onder sekswerkers in België De samenvatting Tom Decorte Ilona Stoffels Elke Leuridan Pierre Van Damme Guido Van Hal Situering

Nadere informatie

Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg

Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg Drs D.E. de Bruin Dr A.A.N. Cruts A.W. Ouwehand Dr G.F. van de Wijngaart Houten/Utrecht, 16 september 1997 IVV en CVO op Internet: http://www.ivv.nl

Nadere informatie

waarborgregeling Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg

waarborgregeling Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg waarborgregeling Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg Sinds begin 2004 groepeert ZiekenhuisNetwerk Antwerpen (ZNA) een wijde groep van ziekenhuizen die tot dan behoorden tot het OCMW Antwerpen.

Nadere informatie

INZAKE COCAÏNE. 1. Inleiding

INZAKE COCAÏNE. 1. Inleiding ADVIES VAN DE CEL GEZONDHEIDSBELEID DRUGS INZAKE COCAÏNE Volgens het jaarverslag van het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving (2007) is in veel Europese landen een stijging te zien

Nadere informatie

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en drugs bij jongens met en zonder PIJmaatregel Samenvatting Annelies Kepper Violaine Veen Karin Monshouwer

Nadere informatie

Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS)

Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) Kerncijfers Verslavingszorg 2013 Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2013 LADIS LANDELIJK ALCOHOL EN DRUGS INFORMATIE SYSTEEM D.J. Wisselink W.G.T. Kuijpers

Nadere informatie

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2012

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2012 KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2012 LADIS LANDELIJK ALCOHOL EN DRUGS INFORMATIE SYSTEEM D.J. Wisselink W.G.T. Kuijpers A. Mol Houten, mei 2013 Stichting Informatie Voorziening Zorg Inhoud Inleiding...6 1.

Nadere informatie

Rapport Evaluatie Onderzoek Spuitenruil Vlaanderen 2012

Rapport Evaluatie Onderzoek Spuitenruil Vlaanderen 2012 Rapport Evaluatie Onderzoek Spuitenruil Vlaanderen 2012 Vlaamse spuitenruil, Free Clinic vzw Maart 2012 Tessa Windelinckx Vlaams Coördinator Spuitenruil Schijnpoortweg 14 2060 Antwerpen 03/201.12.60. Tessa.windelinckx@free-clinic.be

Nadere informatie

Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC)

Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Illegale drugs in de BBC Het gebruik van illegale drugs zoals cocaïne, xtc en speed is in iedere Vlaamse

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Het gebruik van tabak

Het gebruik van tabak Het gebruik van tabak Lydia Gisle Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 53 E-mail : lydia.gisle@iph.fgov.be

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997 6.1.1. Inleiding Het tabaksgebruik is een van de voornaamste risicofactoren voor longkanker, ischemische hartziekten en chronische ademhalingsaandoeningen (1). Men schat dat er in Europa niet minder dan

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Gezondheidsklachten Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Gezondheidsklachten Gezondheidsenquête, België, 1997 5.4.1. Inleiding De meerwaarde van een gezondheidsenquête in vergelijking met de traditioneel verzamelde gezondheidsinformatie bestaat er o.a. uit dat ook gepeild wordt naar klachten waarvoor niet persé

Nadere informatie

Hulpverlening bij middelenmisbruik (verslavingszorg)

Hulpverlening bij middelenmisbruik (verslavingszorg) Dit rapport is bedoeld voor intern gebruik De info per dienst is beperkt om het volledige landschap overzichtelijk in beeld te brengen Als echter gegevens onjuist of gedateerd zijn, il dan correcties mailen

Nadere informatie

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli Verslaafden Werken in sph Redactie: Dineke Behrend Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli 2 Verslaafden Auteur: Hans van Nes Bohn Stafleu Van Loghum Houten, 2004

Nadere informatie

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2009

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2009 KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2009 LANDELIJK ALCOHOL EN DRUGS INFORMATIE SYSTEEM A.W. Ouwehand W.G.T. Kuijpers D.J. Wisselink E.B. van Delden Houten, september 2010 Stichting Informatie Voorziening Zorg

Nadere informatie

De Sociale plattegrond. Inhoudstafel

De Sociale plattegrond. Inhoudstafel De Sociale plattegrond Sector: Verslaving Spreker: Marc Tack (CAT CGG Eclips) Inhoudstafel I. Kenmerken van problematisch alcoholen middelengebruik II. Implicaties voor de hulpverlening III. Overzicht

Nadere informatie

KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST.

KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST. BEHANDELINGSCENTRUM VOOR DRUGGEBRUIKERS KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST. INLEIDING. 19/08/1987 om 10h15. Na een 10-tal dagen wachttijd in een kliniek wordt Franky V. opgenomen in het Crisisprogramma

Nadere informatie

Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg

Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg 2013 Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg Ipsos Public Affairs 24/06/2013 1 Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg

Nadere informatie

VAD-leerlingenbevraging

VAD-leerlingenbevraging VAD-leerlingenbevraging in het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2011-2012 Colofon Auteur Sarah Melis, stafmedewerker VAD Redactie Ilse Bernaert, stafmedewerker VAD Johan Rosiers,

Nadere informatie

6.7.1.1. Inleiding. Bespreking 5.3.7.1.2. pagina 1

6.7.1.1. Inleiding. Bespreking 5.3.7.1.2. pagina 1 6.7.1.1. Inleiding Algemeen wordt erkend dat de prenatale consultaties een fundamentele rol spelen inzake de gezondheid van de moeder en het toekomstige kind, maar de rol van respectievelijk de huisarts,

Nadere informatie

Sectoraal comite van de sociale zekerheid en van de gezondheid

Sectoraal comite van de sociale zekerheid en van de gezondheid Sectoraal comite van de sociale zekerheid en van de gezondheid De Voorzitfer Srussel, 24 november 2010 CoiirdinatieComite TDI-Register Belgie Aan de heer Johan VAN BUSSEL Wytsmanstraat 14 1050 BRUSSEL

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2014

KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2014 KERNCIJFERS VERSLAVINGSZORG 2014 LADIS LANDELIJK ALCOHOL EN DRUGS INFORMATIE SYSTEEM D.J. Wisselink W.G.T. Kuijpers A. Mol Houten, september 2015 Stichting Informatie Voorziening Zorg Inhoud Inleiding...6

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

Samenvatting. Bron: Letsel Informatie Systeem 2013, 2003-2013, VeiligheidNL; Continu LIS Vervolgonderzoek 2004-2009, VeiligheidNL

Samenvatting. Bron: Letsel Informatie Systeem 2013, 2003-2013, VeiligheidNL; Continu LIS Vervolgonderzoek 2004-2009, VeiligheidNL Samenvatting In 213 zijn naar schatting 5.2 personen behandeld op een Spoedeisende Hulp (SEH) afdeling van een ziekenhuis naar aanleiding van een alcoholvergiftiging (95% betrouwbaarheidsinterval 4.4-6.1).

Nadere informatie

PRIT praat INTERSECTORAAL. 12 december 2013

PRIT praat INTERSECTORAAL. 12 december 2013 PRIT praat INTERSECTORAAL 12 december 2013 Wie is de persoon met een psychische kwetsbaarheid of psychiatrische problematiek? Enkele cijfers (Itinera) Als 3 willekeurige Belgen rond een tafel zitten,

Nadere informatie

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Gedwongen opname Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Doel van de voordracht Korte bespreking van de wetgeving Opstarten en verloop van de procedure Gewone procedure Spoedprocedure Verloop van de opname

Nadere informatie

GHB hulpvraag in Nederland

GHB hulpvraag in Nederland GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor GHB problematiek in de verslavingszorg 2007-2012 Houten, mei 2013 Stichting IVZ GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen

Nadere informatie

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid Volwassenen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Verslavingszorg Introductie Verslavingszorg verleent hulp aan volwassenen met problematisch gebruik van alcohol, drugs, medicijnen, gameverslaving en met

Nadere informatie

4. SLOTBESCHOUWING. 4.1 Omvang

4. SLOTBESCHOUWING. 4.1 Omvang Doel gr oepenanal yse dak-ent hui sl ozenen har ddr ugsver sl aaf den st edendr i ehoek 4. SLOTBESCHOUWING Vanaf 1999 heeft onderzoeksbureau INTRAVAL doelgroepenanalyses uitgevoerd in Apeldoorn (1999/2000),

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

HULPVERLENING CAD LIMBURG JAARVERSLAG 2011

HULPVERLENING CAD LIMBURG JAARVERSLAG 2011 HULPVERLENING CAD LIMBURG JAARVERSLAG 2011 1 AANTAL AANTAL CLIENTEN M V TOT % M % V overgedragen dossiers (lopende 992 342 1.334 74,4 25,6 begeleiding op 01.01.'11) nieuwe dossiers (1 contact met 858 337

Nadere informatie

Het gebruik van illegale drugs

Het gebruik van illegale drugs Het gebruik van illegale drugs Lydia Gisle Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 53 E-mail :

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht Alcohol 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over alcohol Deze materialen zijn verkrijgbaar bij VAD. www.vad.be,

Nadere informatie

Algemene Informatie. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Verslavingszorg. voor geestelijke gezondheid

Algemene Informatie. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Verslavingszorg. voor geestelijke gezondheid Algemene Informatie Informatie voor cliënten Verslavingszorg Mondriaan voor geestelijke gezondheid Uw hulpvraag staat bij ons centraal. Wie zijn wij? De Divisie Verslavingszorg is één van de vijf divisies

Nadere informatie

CAD Jaarverslag 2011

CAD Jaarverslag 2011 CAD Jaarverslag 2011 De werking van de Centra voor Alcohol en andere Drugproblemen, omvat Ambulante en Online Hulpverlening, Preventie en Straathoekwerk. Het werkgebied voor de ambulante hulpverlening

Nadere informatie

Inhoudstafel. Lijst figuren 13. Lijst tabellen 17. Rechtbank onder invloed 25

Inhoudstafel. Lijst figuren 13. Lijst tabellen 17. Rechtbank onder invloed 25 ASP Migranten in de balans.book Page 7 Friday, January 15, 2010 10:47 AM Inhoudstafel Inhoudstafel 7 Lijst figuren 13 Lijst tabellen 17 Rechtbank onder invloed 25 Deel I: Etnische minderheidsgroepen :

Nadere informatie

VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014

VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014 VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014 Colofon Auteur Sarah Melis, stafmedewerker VAD Redactie Johan Rosiers, stafmedewerker VAD Nina De

Nadere informatie

PERSBERICHT CIM 22/04/2015

PERSBERICHT CIM 22/04/2015 PERSBERICHT CIM 22/04/2015 Nieuwe CIM studie over kijkgedrag op nieuwe schermen Belgen keken nooit eerder zoveel naar TV-content Het CIM, verantwoordelijk voor kijkcijferstudies in België, volgt sinds

Nadere informatie

Ontwenningskliniek De Pelgrim

Ontwenningskliniek De Pelgrim Ontwenningskliniek De Pelgrim Historiek VZW 1972 I.A.T. CAT Gent 1 januari 1973 KLINIEK DE PELGRIM T.G. De Kiem AUTONOOM 1978 Historiek VZW 1992 VZW DE KIEM VZW DE PELGRIM 2006 NIEUWBOUW 2002 NIEUWBOUW

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN INGE VERVOTTE VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Vraag nr. 63 van 21 december

Nadere informatie

DE CONSULENTENWERKING IN VLAANDEREN & BRUSSEL

DE CONSULENTENWERKING IN VLAANDEREN & BRUSSEL DE CONSULENTENWERKING IN VLAANDEREN & BRUSSEL Rosien Mesdag, Consulentenwerking Onada, Gouverneur Kinsbergencentrum Stéphanie Danckaert, Consulententeam Vlaams-Brabant & Brussel, UPC St.- Kamillus Inhoudstafel

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie