Zeventigjarige federatie is de tijd ver vooruit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zeventigjarige federatie is de tijd ver vooruit"

Transcriptie

1 Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland J A A R G A N G 2 0 N U M M E R 5 M E I / J U N I IN DIT NUMMER ONDER MEER: Pagina 5 Preventiedag 2010 Zeventigste algemene ledenvergadering van de FOV Zeventigjarige federatie is de tijd ver vooruit Pagina 7 DNB laat 75 verzekeraars buiten toezicht Pagina 8 Aantal asbestclaims sterk gedaald in 2009 Op 26 mei 2010 vormde Slot Zeist het decor van de zeventigste algemene ledenvergadering van de FOV (opgericht in 1940). Hoewel het FOV-bestuur had besloten er geen bijzondere bijeenkomst van te maken de leden houden jubileumfestiviteiten tot het volgende lustrum, dus het vijfenzeventigjarig jubileum, te goed kregen de aanwezigen in Zeist een aangepast en uitgebreid programma aangeboden, met na het formele gedeelte van de algemene vergadering drie workshops, een aperitief en een buffet-diner. Pagina 10 Letselschaderegeling een specialistische tak van sport Pagina 11 Wegwijs in het land van keurmerken Pagina 13 Voortbestaan kleine verzekeraars door te strengen eisen in gevaar Pagina 14 CAR: een beloning van de adviseur op basis van een afspraak met de klant In zijn welkomstwoord vergeleek FOV-voorzitter gestuurd. Bullens: We zouden minister Hirsch Toon Bullens de zeventigjarige federatie met Ballin eigenlijk moeten laten weten dat in de een krasse heer of dame, die nog goed bij de verzekeringssector de maatschappelijke onderneming tijd is. Ik meen zelfs te mogen stellen dat de al zo n honderdvijftig jaar bestaat en FOV en de aangesloten onderlingen hun tijd ver onderlinge wordt genoemd. Wat ons betreft is vooruit zijn, zo beweerde hij. Ter onderbouwing er met de maatschappelijke onderneming niets van deze stelling besprak Bullens twee actualiteiten. nieuws onder de zon. In zijn toespraak ging Over de eerste, de invoering van het Bullens verder nog in op de rol die verzekeraars Keurmerk Klantgericht Verzekeren, kon hij kort in de samenleving kunnen en moeten vervullen: zijn: Ik stel vast dat alle onderlinge verzekeraars het bieden van zekerheid, het optimaliseren van nagenoeg per definitie en zeker gezien de alledaagse de totale schadelast en het faciliteren van praktijk aan de normen voor dit keur- gewenste economische, maatschappelijke en/of merk voldoen. Zijn conclusie was: Goede wijn ecologische ontwikkeling. We hebben deze behoeft geen krans! De tweede actualiteit waar laatste rol veronachtzaamd, aldus Bullens, de onderlinge verzekeringssector volgens Bullens ver op vooruitloopt, is het fenomeen de maatschappelijke onderneming. Vorig jaar juli heeft minister Hirsch Ballin van Justitie een wetsvoorstel over nieuwe toezicht- en besluitvormingsregels voor maatschappelijke ondernemingen naar de Tweede Kamer Vlnr: Marc Top, Jan Warringa, Toon Bullens en Chris van Toor. De onderlinge 1

2 terwijl we juist hierin voor de samenleving het geld moeten verdienen! W E B S I T E E N P R O M O T I E F I L M FOV-directeur Chris van Toor illustreerde een overzicht van activiteiten van de federatie in 2009 met foto s van enkele van de ruim dertig bestuursvergaderingen, ledenbijeenkomsten en commissievergaderingen. Zijn presentatie van de jaarrekening over 2009 en de begroting over 2010 leidde tot unanieme instemming daarmee van de afgevaardigden. Vervolgens besprak Van Toor een voorstel van het bestuur tot wijziging van de statuten en het huishoudelijk reglement betreffende de organisatiestructuur van de FOV. Het voorstel om de bestaande branche-indeling door een indeling in drie regio s te vervangen, werd eveneens unaniem goedgekeurd. Na de afhandeling van enkele bestuurlijke aangelegenheden presenteerde Van Toor de nieuwe website van de FOV. Een belangrijke verandering ten opzichte van de oude website is de aangebrachte driedeling: een deel voor consumenten, een deel voor leden en een deel voor onderlingen die nog geen lid zijn. In het deel voor consumenten zijn de kernwaarden van onderling verzekeren beschreven. FOVleden kunnen bezoekers van hun eigen website via een link naar deze consumentenpagina s van de FOV-website doorleiden. Tot slot presenteerde Van Toor een korte, maar indringende promotiefilm over onderling verzekeren. Het staat de leden vrij deze film bijvoorbeeld in de entree of ontvangstruimte van hun kantoor af te laten spelen. Gelet op het applaus waarmee de film werd onthaald, zal daar ongetwijfeld animo voor zijn. W O R K S H O P S Na een pauze was er voor de aanwezigen gelegenheid tot het volgen van drie workshops over compliance, mediation en klantloyaliteit. De workshop over compliance werd verzorgd door Guido Kilsdonk, partner bij organisatieadviesbureau SeederDeBoer in Hilversum. Dit bureau heeft vorig jaar de beleving van regelgeving bij banken onderzocht. Een eerste conclusie daaruit was, dat de huidige regelgeving volgens banken ondernemerschap, klantwaarde en arbeidsvreugde belemmert. Kilsdonk besprak in zijn presentatie de hausse aan regelgeving in de financiële sector en wat verzekeraars van banken kunnen leren. Regelgeving is er in alle soorten en maten, van de Wet melding zeggenschap en de Wet toezicht effectenverkeer in het midden van de jaren negentig tot en met de Wet op het financieel toezicht, de Sanctiewet en de Europese beleggingsrichtlijn MiFID (Markets in Financial Instruments Directive) in de afgelopen jaren. Volgens het onderzoek van Seeder- DeBoer vindt de meerderheid van de banken dat de verplichte inspanningen om aan regelgeving te voldoen, niet tegen de resultaten opwegen en dat de regelgeving niet heeft geleid tot aanpassing van de organisatiestrategie of tot verandering van de integriteit in zakendoen. Een zorgelijke situatie, aldus Guido Kilsdonk. Het is duidelijk dat de banken niet con coeur aan wet- en regelgeving doen. Volgens Kilsdonk kunnen verzekeraars van banken leren dat compliance en integriteit een niet aan daartoe ingestelde afdelingen te delegeren verantwoordelijkheid is. Verzekeraars doen er verder goed aan de echte blokkades voor de naleving van regelgeving te erkennen en de implementatie van regelgeving te evalueren en te vereenvoudigen. Zijn laatste advies was om een effectieve terugkoppeling naar de wetgever te organiseren. M E D I A T I O N De workshop over mediation werd verzorgd door Bart Neervoort, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Mediators in de Verzekeringsbranche (NVMV). Deze vereniging heeft tot doel het promoten van mediation als conflictoplossingsmodel in de verzekeringsbranche en het vormen van een pool van mediators met kennis en ervaring in de branche. Neervoort begon zijn uiteenzetting met een 2 De onderlinge mei/juni 2010

3 bespiegeling over de taak van verzekeraars om verwachtingen bij hun verzekerden te managen, zowel voor en bij het sluiten en prolongeren van de verzekering als na een schademelding. In het laatste geval verwachten verzekerden professionaliteit, zorgvuldigheid, betrokkenheid, de overname van risico en zorg en, aldus Neervoort, in laatste instantie een vergoeding van de schade, maar geld is zeker niet het belangrijkste. Een schadeproces eindigt doorgaans in overeenstemming tussen verzekeraar en verzekerde of, als overeenstemming zonder meer niet mogelijk is, in een regeling of een conflict. In het laatste geval is er de bekende weg via de juridische afdeling van de verzekeraar en de advocaat van de verzekerde naar de rechter. Er is echter ook een nieuwe weg. Daarbij wordt eerst op basis van diverse onderhandelingsmethoden een oplossing gezocht en als die niet wordt gevonden, dan kiezen partijen bewust voor een conflictoplossingsmodel, namelijk mediation, arbitrage of alsnog procederen. Kiezen ze voor mediation, dan wordt een mediator benoemd en tekenen de partijen een mediationovereenkomst. Na een of meer bijeenkomsten met de mediator kan een oplossing in een vaststellingsovereenkomst worden vastgelegd. Wordt geen oplossing bereikt, dan kunnen wel afspraken over het vervolg worden gemaakt. Volgens Neervoort is mediation het conflictoplossingsmodel van de toekomst, gelet op het feit dat in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de advocatuur er zelfs al vóór is. K L A N T L O Y A L I T E I T De derde workshop, over klantloyaliteit en schadeverzekeringen, werd verzorgd door Wouter Kloosterboer, accountmanager bij MarketResponse Nederland BV. Dit bureau een expert op het gebied van vraagstukken die met het managen van klanten, medewerkers, producten, diensten en communicatie hebben te maken heeft vorig jaar een KlantenMonitor Schadeverzekeringen uitgevoerd en Kloosterboer presenteerde daar de resultaten van. Eerst besprak hij het begrip klantloyaliteit. In de visie van MarketResponse is klantloyaliteit in de verzekeringsbranche op drie pijlers gebaseerd, te weten de relatie tussen verzekeraar en verzekerde (waarbij aandacht, waardering en affectie de trefwoorden zijn), het merk (belofte, vertrouwen en reputatie) en de dienstverlening (product, premie en gemak). Hierbij geldt als norm voor klantloyaliteit de waarschijnlijkheid (op een schaal van 0 tot en met 10) dat de klant zijn verzekeraar zou aanbevelen. Het percentage promoters (klanten die een 9 of 10 geven) minus het percentage detractors (klanten die een 6 of lager geven) is dan de standaardmaat voor klantloyaliteit. In het onderzoek door MarketResponse werden vier producten meegenomen (auto, inboedel, reis en rechtsbijstand) en werden via internet in totaal respondenten bevraagd, die gezamenlijk beoordelingen van verzekeraars gaven. Uiteindelijk kon worden geconcludeerd dat de totale populatie schadeverzekeraars ongeveer evenveel promoters als detractors kent, maar dat er tussen de maatschappijen onderling grote verschillen zijn. Intermediairmaatschappijen, zo bleek, hebben veel minder loyale klanten dan direct writers. De promoters daarvan zijn in het algemeen enthousiast vanwege recente positieve ervaringen en het ondervonden gemak. Opvallend was natuurlijk, maar dat resultaat was al bekend, dat onderlinge en coöperatieve verzekeraars (met name Univé, Interpolis, Centraal Beheer, FBTO en OHRA) alsook de ANWB meer promoters dan detractors kennen, terwijl dat bij de grote banken en vennootschappen andersom is. Na de workshops kregen de aanwezigen een aperitief en een uitstekend buffet-diner aangeboden, waardoor de zeventigste algemene ledenvergadering in Slot Zeist toch nog een écht feestelijke gebeurtenis werd. De presentaties van de drie gast-sprekers zijn te downloaden van > Login > Presentaties bijeenkomsten De onderlinge mei/juni

4 F e d e r a t i e v a n O n d e r l i n g e V e r z e k e r i n g m a a t s c h a p p i j e n i n N e d e r l a n d F EDERATIE FOV in de bres door Chris van Toor FOV-activiteitenagenda 2010 Tot op heden geplande / bekende FOV-activiteiten. Voor zover al vastgesteld, staat de volledige informatie over de genoemde activiteiten op (> Login > Circulaires 2010). Datum Activiteit Locatie wo 25 augustus bestuursvergadering Kaap Doorn, Doorn do 2 september districtbestuursvergadering N-W Zuiver, Utrecht di 7 september districtbestuursvergadering M-Z De Poppe, Markelo vr 17 september bestuursvergadering secretariaat, Bunnik di 21 september districtbestuursvergadering N-O Lubbelinkhof, Odoorn do 7 oktober Studiedag Conferentieoord Arbeidsongeschiktheid ma 11 okt, 1, 8, 15 nov. bestuurderscursus De FOV is de afgelopen weken veelvuldig in het nieuws geweest. In diverse dagbladen met het Financieele Dagblad voorop en op talrijke websites prijkte de roep om passend toezicht op kleine verzekeraars. De media-aandacht vormt de opmaat voor gesprekken met overheid en politieke partijen. Daarmee wordt beoogd wettelijke ruimte voor passend toezicht te creëren nu DNB die ruimte in de huidige voorschriften niet ziet. De sfeer die de diverse bladen en websites oproepen, is die van een verstoorde verstandhouding met DNB. Daarvan is geen sprake; de FOV mag zich juist in een uitstekende relatie en Zonheuvel, Doorn Nyenrode, Breukelen vr 12 november bestuursvergadering secretariaat, Bunnik wo 24 november Preventiedag Groot Kievitsdal, Baarn vr 26 november districtbestuursvergadering OVM Geesteren-Gelselaar samenwerking met DNB verheugen. Dat is haast ook vanzelfsprekend omdat beide organisaties hetzelfde doel nastreven: een goed werkende financiële sector waar de consument vertrouwen in kan hebben. Maar in de samenwerking heeft iedere partij een eigen rol en verantwoordelijkheid, en dat kan ertoe leiden dat de meningen op onderdelen uiteenlopen. Dit doet zich voor in de discussie over toezicht op kleinere onderlingen. Dat toezicht heeft voor een belangrijk deel betrekking op de processen binnen een onderneming. De FOV is van mening dat het toezicht ofwel de regelgeving hierbij doorschiet en dat er te weinig rekening wordt gehouden met de aard en omvang van een individuele partij. Dat maakt dat het toezicht of de regelgeving voor kleine partijen en voor nieuwe initiatieven bedreigend is, terwijl deze inhoudelijk prima functioneren en marktfalen opvangen. Daarom maakt de FOV zich sterk voor een betere balans tussen processueel en materieel toezicht en verzet zij zich tegen drempelwerking die van nieuwe regelgeving kan uitgaan. Nieuwe site tijdens ALV gelanceerd Tijdens de Algemene Ledenvergadering werd de nieuwe site van de FOV (www.fov.nl) gepresenteerd en met instemming ontvangen. De site was toe aan een restyling en is nu ook klaar voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van diverse vormen van internetcommunicatie. Om deze reden zal de functionaliteit van de site in de komende maanden verder worden uitgebreid. Onderdeel van de nieuwe site is een promotiefilm die ook voor de leden beschikbaar is. Nog niet alle documenten zijn als vanouds te vinden. In dit geval kan contact worden opgenomen met het secretariaat. Binnen afzienbare tijd zal alles naar behoren functioneren. FOV jaarverslag Jaarverslag 2009 gepubliceerd Evenals voorgaande jaren is ook dit jaar het Jaarverslag over 2009 van de FOV in pdf-formaat gepubliceerd. Het 27 pagina s tellende document bevat als vanouds een korte analyse van de marktontwikkelingen, een overzicht van activiteiten en bijlagen met ledenlijst en besturensamenstellingen. Het jaarverslag is inmiddels naar de FOV-leden verzonden maar ook te raadplegen (en te downloaden) op de website (> Agenda). Bestuursvergadering De bestuursvergadering van 4 juni in Bunnik stond voor een belangrijk deel in het teken van actuele ontwikkelingen op 4 De onderlinge mei/juni 2010

5 het gebied van internetpubliciteit (website en promotiefilm), de dienstverlening van de FOV aan haar leden en het mobiliseren van media (zie elders in dit nummer) en politiek in het kader van de toenemende toezichtdruk en solvabiliteitseisen. Ten aanzien van de CAR-problematiek (zie het slotartikel in dit nummer) werd besloten, gezien de diversiteit van de FOV-achterban, een werkgroep in te richten voor het formuleren van een FOV-standpunt in deze. Internationale representatie (in AMICE) vanuit de FOV en haar leden begint daarnaast steeds meer vorm te krijgen. Omdat Toon Bullens bezig is met zijn laatste termijn zal een commissie zich gaan bezighouden met het maken van een profiel voor en het zoeken naar een nieuwe voorzitter. Districtbestuursvergadering Op 4 juni vond in Bunnik de tweejaarlijkse districtbestuursvergadering plaats. Naast een evaluatie van de Voorjaarsbijeenkomsten werd ook uitgebreid stilgestaan bij organisatorische herindeling van de FOV die vooral van invloed is op de districtsindeling en -besturen. Direct na de zomer zal een extra vergadering worden belegd waarin nieuwe districtbestuursleden kunnen worden aangedragen en waarin gesproken wordt over (FOV-) bestuursafvaardigingen. Voorlopig liggen de opleidingen in het kader van het Brandveilig Huis stil. Pas als er meer duidelijkheid is over de solvabiliteitskaders voor < 5 mln-maatschappijen zal nadere invulling volgen. Studiedag Arbeidsongeschiktheid De Studiedag Arbeidsongeschiktheid heeft dit jaar de zzp er als onderwerp. Op donderdag 7 oktober 2010 wordt in Conferentieoord Zonheuvel te Doorn ingegaan op vragen als: Wordt de zzp er de nieuwe onderlinge? Wat kan een verzekeraar voor deze groep betekenen? Hoe aantrekkelijk is deze doelgroep voor (onderlinge) verzekeraars? Aan het woord komen een trendwatcher, de FOV, het CPB, het Platvorm Zelfstandige Ondernemers en de SER. Ter afsluiting is er een forum waarin de verschillende sprekers zitting zullen nemen. Preventiedag 2010 Onder de titel Preventie in de praktijk vindt op woensdag 24 november a.s. in Groot Kievitsdal te Baarn de jaarlijkse Preventiedag plaats. Zoals het thema aangeeft, ligt de nadruk dit jaar expliciet op diverse aspecten van de preventiepraktijk. Dit wordt concreet gemaakt in lezingen en workshops over elektriciteitsrisico s, de inspectie van monumentale panden, bedrijfsvoortzetting na een grote schade en de bewezen voordelen van preventie. Namen van sprekers en de uitnodigingen volgen na de vakantie. AFM-heffingen 2010 De heffingen die de AFM de branche dit jaar oplegt, vertonen wederom grote fluctuaties. Dit bleek tijdens de informele toelichting die de AFM op 15 april gaf aan het Verbond en de FOV. Het goede nieuws is dat voor levensverzekeraars de heffingen 2010 fors zullen dalen en dat de heffingen voor pensioenverzekeraars slechts licht zullen stijgen met gemiddeld ongeveer 6%. Voor schadeverzekeraars is echter sprake van een verdrievoudiging, zij het dat de nominale bedragen op zich vrij laag zijn. Voor het probleem van de zogenoemde dubbele heffingen bij pensioen- en levensverzekeraars zoekt de AFM nog naar een praktische oplossing. Adviserend panel AFM De FOV was op 17 juni aanwezig bij het adviserend panel van de AFM waar de jaarverantwoording over 2009 werd besproken. Tevens werd stilgestaan bij de verwachte inzet per toezichtcategorie voor dit jaar. Bij schadeverzekeraars zullen de kosten en opbrengsten naar verwachting beperkt afwijken ten opzichte van de begroting. Voor levensverzekeraars is van belang dat binnen het thema productaanbieders gaan de klant centraal stellen meer aandacht uitgaat naar banken, waardoor in 2011 naar verwachting circa aan de bankensector wordt teruggegeven. Pensioenverzekeraars krijgen naar schatting terug, omdat er minder specifieke onderzoeken worden uitgevoerd. Verder is gesproken over een gehouden stakeholdersonderzoek. De waardering voor de AFM bij zakelijke stakeholders kreeg het rapportcijfer 6,2 (6,5 in 2007). Consumenten gaven het cijfer 6,6 (7,1 in 2007). De financiële crisis wordt als oorzaak van de gedaalde waardering gezien. AFM gaf ook een uiteenzetting van de strategie die bij de inzet van toezicht wordt gevolgd. Materialiteit is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Overtredingen die niet substantieel zijn zoals het niet geheel op orde zijn van de vastlegging van AOIC van het call centre van een bank hebben vanwege de beperkte toezichtcapaciteit geen prioriteit. Om de capaciteit zo goed mogelijk te benutten, wordt ook geïnvesteerd in leidraden die voor open normen worden gemaakt. Als een instelling die leidraad volgt, is de benodigde toezichtsinspanning laag. Instellingen zijn overigens vrij om van de leidraden af te wijken. Dan vindt een beoordeling plaats aan de hand van de wet. De onderlinge mei/juni

6 ONDERLINGEN AMICE Cor Ensing, bestuursvoorzitter van Univé Dichtbij, is tijdens een ledenvergadering van AMICE in Genua herbenoemd als bestuurder van deze internationale koepelorganisatie. Hij is tevens aangesteld als voorzitter van de werkgroep Member to member. In deze werkgroep kunnen leden elkaar ontmoeten om kennis te delen en ervaring uit te wisselen over zaken die zich in de dagelijkse praktijk van een onderlinge verzekeraar voordoen. Jan Warringa neemt afscheid van Univé Midden Tijdens een drukbezochte receptie in Nijkerk heeft Jan Warringa op 23 april afscheid genomen van Univé Midden, om van zijn prepensioen te gaan genieten. Warringa is jarenlang directeur/bestuursvoorzitter geweest van Univé Midden en haar rechtsvoorgangers. Hij is ook gedurende enkele decennia aan de FOV verbonden geweest, als districtbestuurder, als lid van het algemeen bestuur en als vice-voorzitter. In de laatste hoedanigheid blijft hij nog enige tijd aan. Aan het eind Burgemeester Renkema van Nijkerk riddert Jan Warringa tijdens de afscheidsreceptie van Univé Midden op 23 april in Hart van Holland te Nijkerk. van het formele gedeelte van de receptie ontving Warringa uit handen van de burgemeester van Nijkerk een Koninklijke onderscheiding. Samenwerking Glas wil nieuwe intermediairs aantrekken Samenwerking Glasverzekering uit Zutphen is onder de titel Samen werkt het beter een nieuwe marketingactie gestart met de bedoeling meer intermediairs aan te trekken. De actie is gericht op financieel dienstverleners en bestaat uit een driedelige mailingcampagne en voorbeeldbrieven die de tussenpersonen naar hun klanten kunnen sturen. Samenwerking Glas, dat vorig jaar Glasverzekeraar Securitas van 1898 overnam van SAA Nederland, is Nederlands grootste glasverzekeraar. Volgens Esther Verhey van Samenwerking Glas werkt het bedrijf op dit moment samen met 430 intermediairs. Resultaat AgriVer herstelt zich Hagelverzekeraar AgriVer in Hasselt heeft zich vorig jaar goed hersteld van het verlies in 2008, toen het bedrijf na een zwaar schadejaar en forse verliezen op de beurs rode cijfers liet aantekenen. Het nettoresultaat na belasting kwam nu uit op tegen een verlies van in het jaar daarvoor. Ook in 2009 liep Agriver tegen een fors schadebedrag aan van 2,4 (4,0) mln, terwijl de brutopremies licht daalden naar 4,6 (4,7) mln. Het herstel zat 'm ditmaal vooral in de betere beleggingsresultaten, aldus directeur Marien Boersma van Agriver. Over de eerste verkoopresultaten van de nieuwe brede weersverzekering is hij niet ontevreden. Het duurde begin dit jaar lang voor de overheid rond was met deze polis, maar daarna is het wel gaan lopen. Een prettige bijkomstigheid was dat onze regenwateroverlastverzekering min of meer is meegelift met de brede weerpolis en ook beter is verkocht. Donatus ziet omzet brand met 10% stijgen Donatus heeft in 2009 het beste financiële resultaat geboekt in haar 158-jarige bestaan. De nettowinst bedroeg in ,2 mln, een stijging met 10,5 mln ten opzichte van Met name de goede beleggingsresultaten, de premietoename en het gunstige schadeverloop hebben hieraan bijgedragen. De kerkenen monumentenonderlinge streeft naar maximalisatie van de premierestitutie aan haar leden. Door het gunstige resultaat kan maar liefst een bedrag van 11,2 mln (54% van de premie) aan de leden teruggegeven worden. Nog nooit is er zo n hoog premiebedrag aan de leden gerestitueerd. Daarnaast kan er een bedrag van 3,0 mln aan de algemene reserve worden toegevoegd. Hiermee komt de solvabiliteitsratio op 1145%, hetgeen in Nederland hoog is. Klaverblad dankt winst aan beleggingen Klaverblad Verzekeringen heeft over 2009 een nettowinst van 59,3 mln gerealiseerd. Het resultaat is volgens de intermediairmaatschappij volledig toe te schrijven aan het herstel van de financiële markten. Verliezen op de beleggingsportefeuille leidden een jaar eerder nog tot een negatief resultaat van 49,3 mln. Uitgesplitst naar de bedrijfsonderdelen Schade, Medisch en Leven bedraagt het verzekeringstechnische resultaat van Klaverblad respectievelijk 1,7 ( 30,4) mln, 27,3 (4,5) mln en 19,9 ( 3,9) mln. De premieomzet bleef achter bij de verwachtingen. Zo ging de verkoop van 6 De onderlinge mei/juni 2010

7 ACTUALITEITEN tijdelijke overlijdensrisicoverzekeringen gebukt onder de magere hypotheekmarkt. Bovendien stegen premie-inkomsten voor motorrijtuigen- en medische verzekeringen nauwelijks. De schadelast nam wel noemenswaardig toe: bij motorrijtuigenverzekeringen werd, vooral door de WA-tak, voor 48,6 (44,3) mln schade geclaimd. Bij medische verzekeringen steeg de schadelast, mede gevoed door een voorziening voor arbeidsongeschiktheidsclaims, tot 21,5 (16,4) mln. De verkoop van uitvaartpolissen trok aan. Sinds het opdrogen van andere inkomstenbronnen heeft het intermediair meer aandacht voor dit product, concludeert Klaverblad. Bron: AM Signalen, 29 april % meer premie in 2009 voor Noordhollandsche De Noordhollandsche van 1816 sloot 2009 af met een premieomzet van 119 mln. Dit betekent een premietoename van 18%. Een meevallende schadelast en relatieve kostendaling resulteren in een technisch resultaat van 10,1 (6,6) mln. Naar eigen zeggen profiteerde de Noordhollandsche het afgelopen jaar ook van aantrekkende aandelenkoersen waardoor een overall resultaat van 20,8 mln ( 20,4 mln) genoteerd kon worden. Bron: VVP Vandaag, 29 april 2010 ONVZ sluit 2009 af met winst van 28 mln ONVZ kan met een geconsolideerd resultaat van 28,7 mln tevreden terugkijken op De totaalomzet bedroeg 783 mln en het aantal verzekerden is, mede door de overname van PNO Ziektekosten, toegenomen tot ruim Bestuursvoorzitter Erno Kleijnenberg: De solide financiële basis zien we ook terug in onze solvabiliteitsmarge. Die is op dit moment 212%, dat is meer dan het dubbele van hetgeen wettelijk is vereist. Daarmee zijn we klaar voor de nieuwe eisen voor verzekeraars, zoals vastgelegd in Solvency II. Bron: VVP Vandaag, 29 april 2010 Wiecher Hulsebos met prepensioen Op 29 april vond in Paterswolde de afscheidsreceptie van Wiecher Hulsebos plaats. Ook Hulsebos kan op een lange carrière terugzien, die eindigde als directeur van Univé Noord Nederland te Assen. Als afscheidscadeau had Hulsebos gevraagd om een donatie aan de Stichting Tynaarloo - West Timor. Deze stichting is opgericht naar aanleiding van het millenniumproject van de gemeente Tynaarlo. De gemeente heeft in dat kader gekozen voor een project op West-Timor voor het realiseren van goede water- en sanitaire voorzieningen. Tijdens de afscheidsreceptie werd het bedrag, symbolisch in de vorm van een cheque, aan Hulsebos overhandigd (foto). De Jager gunt sector ruimte voor zelfregulering Dat was de strekking van een brief over hervormingen in de financiële sector die minister De Jager (Financiën) op 18 mei aan de Tweede Kamer heeft gezonden. Wel houdt hij nadrukkelijk de mogelijkheid van aanvullende wettelijke maatregelen open, als de sector niet genoeg voortgang laat zien. Dit heeft onder andere betrekking op zaken als beloningsbeleid, seniormanagement en vertrekvergoedingen. De minister geeft in zijn brief aan dat hij al bezig is met een deel van de aanbevelingen van de Commissie De Wit, zowel in nationaal als in Europees verband. Daarnaast stelt hij dat hij sterk voorstander is van ingrijpende hervormingen in de financiële sector om stabiliteit en vertrouwen te herstellen, maar hij geeft ook aan dat een zorgvuldige afweging nodig is, omdat de sector nog steeds kwetsbaar is. Hervormingen en een overdaad aan maatregelen mogen het noodzakelijke herstel niet belemmeren. DNB laat 75 verzekeraars buiten toezicht De Nederlandsche Bank (DNB) zal een groep van zo'n 75 kleine, vrijgestelde onderlinge verzekeraars buiten de reikwijdte van het toezicht laten. De kosten van risicogebaseerd toezicht voor deze groep worden hoger geacht dan de baten, zo luidt de verklaring in het kader van nieuwe solvabiliteitseisen voor verzekeraars die onder Solvency II Basic zullen vallen. De groep betreft waarborgmaatschappijen die werkzaam zijn in de branches 9 en 16 (Andere schade, respectievelijk Diverse geldelijke verliezen) met maximaal 200 leden/verzekerden en met beperkte potentiële risico s per verzekeringnemer. Onder de groep valt een aantal vee- en paardenfondsen. De onderlinge mei/juni

8 Binnen de groep van verzekeraars waarvoor Solvency II Basic gaat gelden, zijn er ongeveer dertig instellingen die nu nog vrijstellingen hebben, maar straks voor het eerst met DNB-eisen te maken krijgen. DNB stelt dat deze verzekeraars voldoende gelegenheid krijgen om zich voor te bereiden op de nieuwe eisen. Zo worden er komend najaar tien workshops aangeboden en zullen er voor de eerste jaren na invoering overgangsmaatregelen gelden. Nieuw regelgevingsoverzicht van DNB DNB heeft de nieuwe versie van het regelgevingsoverzicht van 11 juni op zijn website geplaatst (open boek toezicht). Dit overzicht geeft een helder beeld van de lopende beleids- en regelgevingstrajecten die direct van belang zijn voor de onder toezicht staande ondernemingen in het kader van de door DNB uit te oefenen toezichttaken. Minister steunt DNB: abonnement kan verzekering zijn Een abonnementsvorm voor dienstverlening waarvan onzeker is of en hoe vaak de klant daar gebruik van gaat maken, dient te worden beschouwd als een verzekering. De financiële dienstverlener die zo'n abonnement aanbiedt, heeft een vergunning nodig als verzekeraar. Dat standpunt van De Nederlandsche Bank herhaalt de minister van Financiën in antwoord op kamervragen van SP-kamerlid Ewout Irrgang. Vorige maand vroeg minister Jan Kees de Jager nog drie weken uitstel voor de beantwoording van de vragen. Op de eerste dag van de maand juni heeft hij die antwoorden alsnog gegeven. De bewindsman stelt daarin dat DNB er niet op is gericht om een betalingssysteem in de vorm van een abonnement tegen te houden, maar er voor wil zorgen dat financiële dienstverleners de juiste vergunningen aanvragen. Volgens de minister moet de abonnementsvorm in dit specifieke geval worden beschouwd als een verzekering. De klant moet in dit geval premie betalen voor iets waarvan onzeker is of het zich zal voordoen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om begeleiding bij het claimen van schade bij de schadeverzekeraar. De Jager kondigt in de antwoorden terloops aan te gaan kijken naar de verplichting voor kredietbemiddelaars om zich alleen te mogen laten belonen via provisie. Bemiddelaars ter zake van een financieel product mogen een beloning of vergoeding van de consument ontvangen, met uitzondering van bemiddelaars in consumentenkrediet. Dit punt zal in de evaluatie van de provisieregelgeving worden meegenomen. Bron: AM Signalen 2 juni 2010 AFM ziet nog veel ruimte voor verbetering De AFM nam vorig jaar fors meer formele en informele toezichtmaatregelen. Drieëntwintig financieel dienstverleners kregen een boete opgelegd wegens onzorgvuldige adviezen. Dit zijn enkele feiten uit het onlangs gepresenteerde jaarverslag van de AFM. Verder werden in 2009 diverse branchebrede controles uitgevoerd. Die hebben het beeld bevestigd van een onderkant van de markt die aangepakt moet worden, een grote middengroep die zich aan het verbeteren is en een bovenkant van de markt die goede adviezen geeft, aldus bestuursvoorzitter Hans Hoogervorst. Hij meldde ook welke thema's de AFM dit jaar centraal gaat stellen. Daartoe behoren grotere transparantie van de hoogte en risico's van pensioenen en een meer doelgerichte en snellere aanpak van zware schendingen van integriteit. Kifid evalueert activiteiten en positie in de markt Sinds medio vorig jaar is er binnen het Klachten Instituut Financiële Dienstverlening (Kifid) een evaluatie gaande naar de werkzaamheden van het instituut en zijn positie in de markt. Minister De Jager zegt in antwoord op vragen van (inmiddels oud-)kamerlid Mei-Li Vos (PvdA), dat het parlement na de zomer van dit jaar zal worden geïnformeerd over de evaluatie. De vragen van Vos hadden onder meer betrekking op de twijfels die er onder meer bij de Consumentenbond zijn over de onafhankelijkheid van Kifid, de voorgenomen evaluatie en de manier waarop consumenten en gedupeerden van Kifid bij deze evaluatie worden betrokken. De Jager zegt hierover, dat vertegenwoordigers van de Consumentenbond en de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) en het Ministerie van Financiën in dit proces een rol spelen. Bron: AM Signalen, 15 april 2010 Aantal asbestclaims sterk gedaald in 2009 In 2009 is het aantal beroepsziekteclaims met 22% gedaald ten opzichte van De daling deed zich voor bij alle vormen van beroepsziekten, maar was het sterkst bij asbestziekten en kan worden toegeschreven aan verbetering van de arbeidsomstandigheden. De gemiddelde claimgrootte is vorig jaar gestegen tot Deze en andere ontwikkelingen blijken uit de CVS (Centrum voor Verzekeringsstatistiek)-statistiek Beroepsziekten Reputatiemonitor 2010, eerste kwartaal Het CVS meet elk kwartaal de reputatie 8 De onderlinge mei/juni 2010

9 van verzekeraars door het periodiek monitoren van bestaande onderzoeken over het beeld van verzekeraars. De uitkomsten van de diverse onderzoeken zijn grafisch gepresenteerd in een dashboard. In het eerste kwartaal van 2010 kwam onder meer naar voren dat het vertrouwen van de Nederlandse consument in verzekeraars in het eerste kwartaal van 2010 gelijk is gebleven aan het laatste kwartaal van 2009 en nog steeds negatief ( 28) is. Bij de medewerkers uit de verzekeringssector is het vertrouwen in de eigen sector met drie punten gedaald naar 10. In vergelijking met de Nederlandse consument zijn medewerkers uit de sector echter nog wel positiever gestemd over het vertrouwen in de verzekeringssector voor de komende 12 maanden. De berichtgeving over de verzekeringssector in de media is in de eerste drie maanden van 2010 negatiever dan in de laatste maand van Verkoop nieuwe schade- en zorgpolissen vorig jaar gedaald Het aandeel nieuwe polissen in de schadeen zorgportefeuille van verzekeraars bedroeg vorig jaar 11,3% tegen 12,5% in Volgens cijfers van het CVS liep de verkoop in de eerste twee kwartalen van vorig jaar met 0,5% terug, maar trok daarna weer wat aan, om in het laatste kwartaal uit te komen op hetzelfde niveau als in De daling in de polisverkoop was het grootst bij reisverzekeringen; daar liep het aandeel nieuwe polissen in de portefeuille terug van 18,0% naar 14,2%. Volgens het CVS omdat er door de recessie minder vakanties werden geboekt. Ook bij de andere schade- en zorgverzekeringen was sprake van een daling, met uitzondering van de autoverzekeringen. Hier steeg het aandeel nieuwe polissen van 13,4% naar 15,1%. Dit kan worden Indexcijfers voor gebouwen-, inboedel- en glasverzekering Vanaf 1 juni 2010 gelden de volgende indexcijfers: gebouwen inboedels glas 2005 = = augustus september oktober november december* januari februari maart april mei juni juli 157 verklaard door het feit dat mensen kritischer op de kosten zijn en sneller van polis of verzekeraar wisselen. Het aantal geroyeerde schade- en zorgpolissen bleef in 2009 kleiner dan het aantal nieuwe polissen, maar het verschil werd wel geringer. Desalniettemin is het aantal verzekeringen in de portefeuilles van de maatschappijen gekrompen van 58,6 miljoen polissen eind 2008 tot 58,4 miljoen polissen eind Dat heeft te maken met mutaties op bestaande polissen en overnames van portefeuilles, verklaart het CVS. De ontwikkeling van het premievolume van nieuwe schade- en zorgverzekeringen verliep in 2009 nagenoeg hetzelfde als in jaar grote branden: winkels en partycentra duurste schadeobjecten Uit een optelsom van de grote branden (met meer dan 1 mln schade) die deze eeuw hebben plaatsgevonden, blijkt dat vooral branden in winkels, opslagloodsen, ,3 juli ,0% ,5 juli ,7% ,2 juli ,8% ,8 juli ,4% ,3 juli ,8% ,1 juli % ,6 juli % ,9 juli ,5% ,0 juli ,7% ,0 juli ,8% ,8 juli ,9% Het indexcijfer gebouwen is gekoppeld aan de CBS-reeks Nieuwbouwwoningen outputindex; 2000 = 100. Voor de consistentie wordt dit getal vermenigvuldigd met de factor 1, * Vanaf december 2009 is het indexcijfer gebouwen gebaseerd op de Outputprijsindex Bouwkosten Nieuwbouwwoningen (2005 = 100). Het indexcfijer gebouwen wordt aan deze reeks gekoppeld door gebruik te maken van de factor 1,47. scholen en partycentra tot veel schade leiden. Dat meldt het Verbond van Verzekeraars. Elk jaar vinden er in Nederland ongeveer honderd grote branden plaats, met een gemiddelde schade van 4,6 mln. In het afgelopen decennium hebben 51 branden in winkels en 23 in winkelcentra alleen al een schade van ruim 250 mln opgeleverd. Daarnaast hebben 23 branden bij partycentra/ discotheken geleid tot 240 mln schade en 70 branden bij scholen tot 300 mln. Uit de gegevens van het eerste kwartaal van dit jaar blijkt dat er relatief weinig grote branden (20 ten opzichte van 28 in het eerste kwartaal van 2009) hebben gewoed. Ook het schadebedrag is met ruim 56 mln een stuk minder dan dat van vorig jaar (ruim 71 mln). Bron: VB Selectie, 18 mei 2010 Principeakkoord cao zorgverzekeraars Werkgevers en vakorganisaties hebben De onderlinge mei/juni

10 een principeakkoord bereikt over de cao voor de zorgverzekeraars. De cao is van kracht voor ongeveer werknemers en voorziet in een loonsverhoging van 1,1% per 1 september De nieuwe cao loopt van 1 juni dit jaar tot 1 juni De VUT-overgangsregeling blijft gewoon in de cao staan, hoewel die tijdens de besprekingen uitvoerig aan bod is gekomen. De werkgevers en de vakorganisaties werden het op dit punt niet eens. Verder zal de korting die de Algemene Nabestaanden Wet kent voor nabestaanden met een eigen inkomen vanaf 1 januari 2011 gecompenseerd worden. Ook zijn er aanpassingen gedaan binnen de regeling voor bijzonder verlof. De huidige regeling reiskosten woonwerkverkeer blijft onderdeel uitmaken van de cao, maar het is nu mogelijk gemaakt om per zorgverzekeraar afwijkende afspraken te maken. Beide partijen zullen het resultaat positief aan hun achterban voorleggen. De verwachting is dat de leden voor 1 juli uitsluitsel zullen geven. Bron: AM Signalen, 3 juni 2010 Letselschaderegeling een specialistische tak van sport Door Charles Dujardin, TVM verzekeringen De Onderlinge Waarborgmaatschappij TVM u.a., beter bekend onder de naam TVM verzekeringen, is marktleider als het om verzekeringen binnen de transportsector gaat. Daarnaast bezit TVM verzekeringen een stevige positie binnen de automotive branche en is huisverzekeraar van de grote truckimporteurs en veel landelijk werkende dealerbedrijven. Het verzekeren van deze veelal zwaardere risico s brengt het belang van een uitstekende letselschaderegeling met zich mee. Sinds 1983 houdt TVM de afhandeling van letselschade binnen eigen huis. Directeur Huib van Kooij en commercieel directeur Charles Dujardin van TVM letselschaderegeling Nederland BV geven aan waarom. Een letselschade kan een bovengemiddelde invloed uitoefenen op de resultaten van een verzekeraar. De slachtoffers hebben recht op een uitstekende afhandeling van hun schade die vaak gepaard gaat met veel emotionele en sociale gevolgen voor het slachtoffer, maar ook voor de mensen in zijn of haar directe omgeving. Het slachtoffer laat zich meestal vertegenwoordigen door een professionele belangenbehartiger, die opkomt voor zijn of haar belangen. Het is dus zaak dat de verzekeraar van de schuldige partij over alle kennis en mogelijkheden beschikt om tot een voor beide partijen acceptabele regeling te komen. I M A G O S C H A D E De verzekeraar is gehouden aan de Gedragscode Behandeling Letselschade waarin het slachtoffer van een ongeval centraal wordt gesteld. Het niet of onvoldoende hanteren van de gedragscode kan vervelende gevolgen hebben voor de verzekeraar. Zo kan de verzekeraar worden uitgeschreven als ondertekenaar van de Gedragscode, maar kan ook veel imagoschade oplopen als een slachtoffer de publiciteit opzoekt en dat is iets waar geen enkele verzekeraar op zit te wachten. TVM verzekeringen heeft jaarlijks te maken met ruim letselschaden, die geheel in eigen huis worden afgehandeld. De 35 gespecialiseerde medewerkers, waaronder eigen medisch adviseurs, juristen, arbeids- Huib van Kooij en Charles Dujardin. deskundigen en reïntegratiemedewerkers, zijn ondergebracht in TVM letselschaderegeling Nederland BV. Daarnaast bestaat een landelijk dekkend netwerk van schaderegelaars die het persoonlijk contact onderhouden met de slachtoffers. Dat is een van de belangrijkste aspecten om ook een slachtoffer het gevoel te geven dat hij serieus wordt genomen en er aandacht is voor zijn problemen. B U I T E N L A N D Voor zaken die onze landsgrenzen overschrijden heeft TVM letselschaderegeling een drietal eigen buitenlandse vestigingen in Antwerpen, Hamburg en Parijs. De medewerkers op deze vestigingen zijn volledig op de hoogte van alle juridische en wettelijke regels in het desbetreffende land. O O K V O O R A N D E R E V E R Z E K E R A A R S Enkele jaren geleden kregen we het verzoek of we ook de letselschade voor andere collega-assuradeuren wilden behandelen. TVM heeft hier toen positief op gereageerd. Inmiddels heeft een flink aantal grotere, maar vooral ook kleine verzekeraars hun letselschadezaken aan de specialisten van TVM toevertrouwd. S C H A D E T A X N E D E R L A N D B V Om commerciële redenen kan ervoor worden gekozen om de letselschaden van een assuradeur te behandelen onder de naam Schadetax Nederland BV. Dit betekent in de praktijk dat alle handelingen en correspondentie onder de naam Schadetax Nederland BV plaatsvinden. Deze naam heeft een onafhankelijk imago, maar garandeert wel dezelfde professionele schadebehandeling. Al met al is letselschadebehandeling bij TVM letselschaderegeling een heel belangrijke, maar ook zeer specialistische tak van sport, waar ook andere verzekeraars gebruik van kunnen maken. 10 De onderlinge mei/juni 2010

11 SKFD De Stichting Keurmerk Financiële Dienstverlening (SKFD) is een onafhankelijk kwaliteitsinstituut, dat sinds 1997 actief is in het certificeren van bedrijfsprocessen bij financiële dienstverleners. Het werd destijds door hypotheekbemiddelaars opgericht, hetgeen nog enigszins merkbaar is in de samenstelling van het bestuur van de stichting. De SKFD is een van de acht door de Stichting Financiële Dienstverlening aanbevolen kwaliteitsborgers. De stichting heeft de uitvoering van haar taken aan een andere aanbevolen kwaliteitsorganisatie uitbesteed, te weten Quality Care Financiële Branche. De SKFD kent twee kerntaken, namelijk Wftcertificering en de toekenning van het Keurmerk Financiële Dienstverlening. Momenteel krijgen circa intermediairs ondersteuning van de SKFD bij de verbetering van de kwaliteit van hun dienstverlening, gericht op het verkrijgen of behouden van het certificaat of keurmerk. Bij het bureau van de SKFD werken in totaal negen medewerkers, onder wie vier auditors. De SKFD is gevestigd in Zoetermeer. Voorjaarsbijeenkomsten van de FOV Wegwijs in het land van keurmerken Op de voorjaarsbijeenkomsten van de drie brandregio s van de FOV werden de presentaties in Markelo (24 maart) en Zeist (29 maart) dit jaar verzorgd door drs. Ron C.H.P. van Kesteren, directeur van de Stichting Keurmerk Financiële Dienstverlening. Dit was hij althans tot 1 april jongstleden, want op die dag trad hij in dienst als directeur van de Stichting toetsing verzekeraars (Stv), de organisatie die het Keurmerk Klantgericht Verzekeren heeft ontwikkeld. Het Keurmerk Financiële Dienstverlening is echter niet op verzekeraars, maar op bemiddelaars gericht. Van Kesteren besprak tijdens de voorjaarsbijeenkomsten eerst nog eens de Wft. Deze wet verving op 1 januari 2007 in totaal acht oude toezichtwetten, waaronder de Wfd. De wet kent uitsluitend open normen : alleen bepaalde doelstellingen zijn aangegeven, maar hoe de financiële dienstverlener die wil realiseren, is helemaal aan hem. Van Kesteren vergeleek dit met een verkeersbord met de tekst U mag niet te hard rijden, waarbij de automobilist zelf moet bedenken of hij bijvoorbeeld 30, 50 of 80 zal rijden. De Autoriteit Financiële Markten, die met betrekking tot de Wft als waakhond fungeert, beoordeelt alleen achteraf of de financiële dienstverlener de open normen juist heeft geïnterpreteerd. Ook voor ons is dat lastig, aldus Van Kesteren, want wij hebben regelmatig overleg met de AFM over wat nu wel of niet goed is, maar dat zijn langdurige trajecten en dan nog wordt daar maar heel beperkt op ingegaan. B E D R I J F S V O E R I N G E N A D V I E S T R A J E C T De Wft stelt eisen aan bemiddelaars ten aanzien van deskundigheid, integriteit, bedrijfsvoering, het adviesproces, de zorgvuldigheid van de dienstverlening, de samenwerking met andere financiële dienstverleners en de beloning. Van Kesteren ging vooral in op de eisen die aan de bedrijfsvoering en het adviestraject worden gesteld. De SKFD onderscheidt veertien procedures om de bedrijfsvoering op orde te krijgen en te houden, zodat vervolgens vrij eenvoudig voor de AFM kan worden aangetoond dat aan alle wettelijke eisen wordt voldaan. Dankzij deze procedures, die vooral met borging te maken hebben, kan bij een controle aannemelijk worden gemaakt hoe de standaardwerkwijze is. Wat het adviestraject betreft, is van belang dat de bemiddelaar informatie inwint over de financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de consument, voor zover dit redelijkerwijs voor het advies relevant is. Het advies moet vervolgens op deze ingewonnen informatie worden gebaseerd en dat is ten enenmale onmogelijk als er onvoldoende informatie is ingewonnen. Constateert de AFM dat de bemiddelaar op dit punt onvoldoende zorgvuldig heeft gehandeld, dan staat daar een boete van op. Deze stok achter de deur dwingt de bemiddelaar te motiveren Ron van Kesteren. De onderlinge mei/juni

12 waarom het advies in de situatie van de klant past, aldus Van Kesteren. A D V I E S E N I N V E N T A R I S A T I E Om de boete van te voorkomen, adviseerde Van Kesteren de aanwezigen tijdens de voorjaarsbijeenkomsten om in de eerste plaats voor structuur in het adviesproces te zorgen. Een structuur is immers vast te leggen en op basis daarvan is een standaardwerkwijze aan te tonen. Vervolgens is het zaak die structuur van het adviesproces in de organisatie te borgen, door daar bijvoorbeeld in het werkoverleg met de medewerkers over te praten. Ook moet daarbij worden besproken hoe met bijzonderheden en uitzonderingen moet worden omgegaan. Van Kesteren had vervolgens ook een aantal tips voor de inventarisatie van de klantgegevens. Nogal eens worden die gegevens met behulp van een inventarisatieformulier met gesloten vragen verkregen. Dat is echter niet verstandig, volgens Van Kesteren, die daarom adviseerde om aan elke gesloten vraag een tekstblok voor toelichting toe te voegen. Dergelijke tekstblokken dwingen adviseurs om bij de klant door te vragen naar zijn financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid. Vervolgens is van belang dat de antwoorden die de klant heeft gegeven, dus het klantprofiel, met bewijsstukken te onderbouwen. Ontbreken die bewijsstukken, dan wordt de inventarisatie van de klantgegeven als onvoldoende beschouwd en kan de AFM weer tot een boete besluiten. Tot slot is het verstandig om het klantprofiel ook met de klant te bespreken. K W A L I T E I T S B O R G I N G E N C E R T I F I C E R I N G In het tweede deel van zijn presentatie ging Van Kesteren in op kwaliteitsborging en certificering. Momenteel zijn acht kwaliteitsborgers actief, die op het gebied van de Wft ondersteuning aanbieden om zo goed mogelijk aan de wettelijke eisen te voldoen. Lezers van De onderlinge en deelnemers aan studiedagen van de FOV hebben eerder al kennisgemaakt met de organisaties Heathfield (van Paul Heuperman) en SVC, Samenwerkende Volmacht Consultants (van onder anderen Richard Meinders). Enkele andere kwaliteitsborgers zijn het al genoemde Quality Care FinanciëleBranche, Dullemond Bedrijfsadvies en Wft Assist. Evenzo zijn er diverse certificeringsregelingen. In De Onderlinge zijn de regelingen RMiA (Registermakelaar in Assurantiën) en RPA (Registerpensioenadviseur) van de Stichting Assurantie Registratie (SAR) al eens aan de orde gesteld. Enkele andere certificeringsregelingen, die alle op de vakbekwaamheid en integriteit van personen zijn gericht, zijn de regelingen van Dutch Securities Institute (voor effectenbemiddelaars), FFP (voor financiële planners) en Erkend Hypotheekadviseurs. Vanuit dergelijke certificeringsregelingen zijn ook enkele keurmerken ontstaan, zoals het Keurmerk Financiële Dienstverlening voor intermediairs en, nog maar kort geleden, het Keurmerk Klantgericht Verzekeren voor verzekeraars. Voor dit laatste keurmerk kunnen verzekeraars zich sinds begin maart aanmelden. Naar verwachting worden de eerste keurmerken in het najaar van 2010 verstrekt K E U R M E R K H O U D E R S Tot slot van zijn presentatie besprak Van Kesteren op welke gronden het Keurmerk Financiële Dienstverlening wordt afgegeven. Om voor het keurmerk in aanmerking te komen, moet de bemiddelaar aan aanvullende eisen boven het Wft-certificeringstraject voldoen. De SKFD voorziet de kandidaat voor het keurmerk in de eerste plaats van een handboek, waarin alle eisen staan waaraan het intermediair moet voldoen. Daarnaast wordt het intermediair bezocht, veelal gedurende een dagdeel. De SKFD heeft ook een helpdesk voor vragen over de Wft ingericht en alle relevante wijzigingen in de wet en regelgeving worden via nieuwsbrieven en themabijeenkomsten gecommuniceerd. De aanvullende eisen betreffen vakbekwaamheid, integriteit, privacy en opslag, het ondernemingsplan, de interne kwaliteitsaudits, het verbetermanagement en klanttevredenheidsonderzoek. Momenteel hebben zo n 300 bemiddelaars, met name in de hypotheekbranche, aan deze aanvullende eisen voldaan. De bemiddelaars die het keurmerk hebben verkregen, krijgen vanuit de SKFD extra ondersteuning om het keurmerk ook te behouden. Denk daarbij aan modellen voor het ondernemingsplan, on-line klanttevredenheidsonderzoek en marketinginstrumenten, waaronder promotiemateriaal om het bezit van het keurmerk naar (potentiële) klanten te communiceren. De deelnemers aan de voorjaarsbijeenkomsten hadden na afloop van de presentatie nog tal van vragen. Het was duidelijk dat Van Kesteren hen voldoende nieuwsgierig had gemaakt. Hij verwees voor een aantal antwoorden naar de website van de SKFD, Het hebben van een keurmerk of certificaat leidt bij de AFM tot een indeling in een lagere risicocategorie, zo hield hij de aanwezigen voor, maar het leidt natuurlijk niet tot vrijwaring van een controlebezoek! In Oudendijk (8 april) en Odoorn (21 april) spraken over hetzelfde onderwerp en ook van de SKFD resp. drs. Derik Huizer en Edger Heemstra. De presentaties van de drie SKFD-sprekers zijn te downloaden van > Login > Presentaties bijeenkomsten De onderlinge mei/juni 2010

13 FOV in de media Voortbestaan kleine verzekeraars door te strenge eisen in gevaar naar: het Financieele Dagblad, 16 juni 2010 Het voortbestaan van een groot aantal kleine onderlinge verzekeringsmaatschappijen in Nederland staat onder grote druk omdat de Nederlandsche Bank de toezichteisen nodeloos en ten onrechte opschroeft. Dat zegt de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen. Volgens de federatie loopt het zelfstandige bestaan van een aanzienlijk deel van de 220 onderlinge verzekeraars gevaar doordat DNB onredelijk hoge eisen aan de bedrijfsvoering stelt. Onderlinge verzekeraars zijn op coöperatieve leest geschoeid en hebben geen winstoogmerk. Het merendeel is klein. Het zijn gezonde bedrijven die in tegenstelling tot een aantal grote commerciële branchegenoten zonder staatssteun goed door de crisis komen, zegt Chris van Toor, directeur van de federatie. Desondanks dreigt opheffing of fusie door overdadig toezicht dat DNB toepast en verder wil gaan instellen. De plannen van DNB lijken aan te sluiten bij de trend waarbij toezichthouders op de financiële sector wereldwijd streven naar schaalvergroting omdat grotere instellingen beter in staat zouden zijn hun risico s te beheersen. De federatie bestrijdt deze stelling. Het probleem wordt volgens de federatie deels veroorzaakt door de komst in 2012 van het nieuwe stelsel van kapitaaleisen voor verzekeraars Solvency II. Kleine verzekeraars vallen niet onder dit Europese stelsel, maar DNB wil het toezicht op deze verzekeraars wel op dezelfde principes gaan baseren. Volgens Van Toor bestaat het gevaar dat DNB zo aanstuurt op liquidatie of fusie van onderlinge verzekeraars. Van Toor: Wij denken dat dat DNB goed uitkomt. Met minder kleine spelers kan men beter toezicht houden op de grote partijen waar zich de systeemrisico s bevinden. DNB zegt in een reactie niet te kunnen ingaan op de inhoud, maar zegt wel met de branche in gesprek te zijn over nieuwe regels. Er is nog niets vastgesteld. O N D E R L I N G E V E R Z E K E R A A R S H E B B E N D E C R I S I S Z O N D E R S T A A T S S T E U N D O O R S T A A N Onderlinge verzekeraars mogen dan klein zijn, maar ze dragen geen grote risico s in zich en vullen gaten die marktpartijen laten liggen, zegt Van Toor. Juweliers hebben hun eigen verzekeringsmaatschappij, de Juweliers Onderlinge Schademaatschappij u.a., ofwel Juwon. Deze kleine coöperatieve verzekeraar is in 1988 opgericht en heeft 700 juweliers en gouden zilversmeden als zogeheten klant-lid. Juwon biedt haar klant-leden onder meer dekking na een overval. Klanten legden in 2008 ruim 2 mln aan bruto premiegelden in, Juwon keerde ruim aan schade-uitkeringen uit. Tien klantleden waren in 2008 het slachtoffer van een overval. Hoewel de financiële crisis in 2008 hard toesloeg en een flinke hap nam uit de beleggingsportefeuille, wist Juwon het boekjaar winstgevend af te sluiten. Ze kon haar leden daardoor 10% van de betaalde premies terugbetalen. Het netto resultaat over 2008 bedroeg uiteindelijk Dat ging naar de algemene reserves. Juwon is een voorbeeld van een onderlinge verzekeraar die is opgericht omdat commerciële partijen voor bepaalde risico s geen dekking (meer) bieden of hoge premies vragen, zegt Van Toor. Er zijn er meer van onder de 220 onderlinge maatschappijen die Nederland rijk is. Zoals Medirisk, dat is ontstaan uit de behoefte van medici om aansprakelijkheid voor beroepsfouten te verzekeren. De commerciële markt bood daarvoor geen dekking. Een groep ziekenhuizen richtte daarom in 1993 samen met de VvAA, een vereniging voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, een onderlinge verzekeraar op. Medirisk zegt nu de grootste verzekeraar van medische aansprakelijkheid van zorginstellingen in Nederland te zijn. Van Toor benadrukt dat deze onderneming zich niet in de gevarenzone bevindt: Het punt is dat initiatieven zoals Medirisk mogelijk moeten blijven. Daarom moet ook de mogelijkheid van een kleinschalige start worden behouden. Onderlinge verzekeraars vullen de gaten die de markt laat vallen. Ze hebben bovendien geen woekerpolissen aan klanten verkocht of buitensporige provisies aan tussenpersonen betaald. Ze zijn in tegenstelling tot een aantal grote commerciële branchegenoten zonder staatssteun goed door de crisis gekomen. Dat maakt het zeer wrang dat DNB nu aan hun zelfstandige voortbestaan wil tornen. De Nederlandsche Bank (DNB) werkt aan nieuwe toezichtregels voor kleine verzekeringsmaatschappijen omdat de lidstaten van de Europese De onderlinge mei/juni

14 Unie in 2012 de gehele branche willen laten overgaan op een nieuw kapitaalstelsel genaamd Solvency II. Verzekeraars met een premie-inkomen van minder dan 5 mln vallen daar niet onder, maar DNB wil het stelsel wel op hen toepassen. Daar is de FOV niet op tegen maar waarschuwt wel voor nodeloze complexiteit en verzet zich tegen absolute ondergrenzen die geen verband houden met het risico dat een maatschappij loopt. Kleine onderlinge verzekeraars kunnen nu gebruik maken van een aantal regels die het mogelijk maken dat ze relatief eenvoudig zijn op te richten met beperkte solvabiliteitseisen. DNB wil deze regels laten vervallen en alle kleine verzekeraars verplichten te voldoen aan minimumeisen aan de absolute omvang van hun vermogen en hun premie-inkomen. Ze moeten daarnaast hun risicobeheer net als grote partijen inrichten. Van Toor: DNB weerspreekt het, maar zorgt er zo wel voor dat veel onderlinge maatschappijen worden stukgereguleerd. Wij zijn niet tegen beter toezicht, maar vinden dat er ruimte moet blijven voor kleine verzekeraars. CAR: een beloning van de adviseur op basis van een afspraak met de klant Het recent uitgebrachte voorstel van het Verbond van Verzekeraars met betrekking tot CAR, Customer Agreed Remuneration ofwel de tussen klant en tussenpersoon overeengekomen beloning voor advies, heeft in de (vak)pers veel stof doen opwaaien. Sommige reacties waren echter voorbarig of gebaseerd op onbegrip, aldus mr. H.L. de Boer, directeur van het Verbond met distributiezaken in zijn portefeuille. Deze kwam daarom op uitnodiging van de FOV uitleggen hoe de vork precies in de steel zit. Op dinsdag 18 mei jl. sprak Leo de Boer een beperkt gezelschap van fijnproevers toe, in restaurant Zuiver in Leidsche Rijn nabij Utrecht. Het distributiedossier is altijd goed voor veel hectiek, aldus De Boer, maar de afgelopen twee maanden waren wel heel heftig. Dat is ook wel begrijpelijk, want het raakt natuurlijk het hart van de commercie. Z U I V E R E R O L V E R D E L I N G De essentie van CAR is dat de beloning van de onafhankelijke adviseur op een expliciete afspraak met de klant berust en dus niet langer, zoals in het huidige provisiesysteem, op een afspraak met de verzekeraar. De klant en zijn adviseur spreken de aard en omvang van de dienstverlening en de daarbij behorende beloning met elkaar af en leggen dat vast. In CAR passen geen geldstromen van de verzekeraar naar de adviseur, behalve dan de beloning voor expliciet afgesproken werkzaamheden die de assurantietussenpersoon van de verzekeraar overneemt (bijvoorbeeld ten aanzien van voorlopige acceptatie en schadeafhandeling). Daarop zijn de regels van uitbesteding van toepassing. CAR maakt de rolverdeling zuiver en is een tegenwicht voor de schijn van belangenverstrengeling. De verzekeraar levert het product en zorgt voor de nakoming en de tussenpersoon levert het advies. S E I N O P O R A N J E In zijn presentatie besprak De Boer eerst het kader waarin CAR gestalte heeft gekregen. We hebben heel sterk het gevoel dat voor de bedrijfstak het sein op oranje staat, zo zei hij. Het vertrouwen van consumenten in verzekeraars is teruggelopen en voor een branche die het van vertrouwen moet hebben, is dat natuurlijk een slechte zaak. Sommigen vinden dat logisch, omdat consumenten in een economische crisis nergens meer vertrouwen in hebben, maar dat is niet waar. In het afgelopen jaar is het vertrouwen in de economie weer toegenomen, maar het vertrouwen in verzekeraars is daarbij achtergebleven. Ook de relatieve positie van verzekeraars ten opzichte van andere branches laat een vergelijkbaar beeld zien. Verzekeraars scoren net onder het gemiddelde, vergelijkbaar met telecomaanbieders en pensioenfondsen. Al met al hebben we het gevoel dat het niet goed gaat. We zitten bij wijze van spreken wekelijks in consumentenprogramma s op televisie en we zitten ook wekelijks aan tafel met stakeholders als het ministerie van Financiën, de Autoriteit Financiële Markten en Tweede Kamerleden. De vraag is natuurlijk wat we 14 De onderlinge mei/juni 2010

15 eraan kunnen doen om onze reputatie weer de goede kant op te duwen. V E R Z E K E R A A R S V E R N I E U W E N De Boer schetste vervolgens de aanpak in het project Verzekeraars Vernieuwen, dat ruim twee jaar geleden in gang is gezet. Doel van dit project is het bestaande beeld (grote maatschappijen met kleine lettertjes, klanten trekken aan het kortste eind en geld verdienen staat centraal) om te buigen naar de gewenste werkelijkheid (organisaties die vertrouwen verdienen, producten die zekerheid bieden en mogelijkheden creëren voor mens, onderneming en samenleving). In het project wordt een aantal pijndossiers slagvaardig aangepakt: de behandeling van letselschaden, de beschikbare premieregeling, contractstermijnen, carenztijden (perioden van uitsluiting bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen), en blocbepalingen, enzovoort. Ook de instelling van het Keurmerk Klantgericht Verzekeren, de behandeling van klachten én CAR passen in dit project Verzekeraars Vernieuwen. Het project wordt geleid door Ronald Latenstein, bestuursvoorzitter van SNS Reaal en bij het Verbond van Verzekeraars zijn er constant tien à vijftien medewerkers in werkzaam. We hebben niet de illusie dat we dit project in twee of drie jaar kunnen afronden, aldus De Boer. Dat gaat ons zeker vijf tot zeven jaar kosten. B E L O N I N G V O O R A D V I E S In het project Verzekeraars Vernieuwen moet het bestaande beeld van de assurantietussenpersoon die verzekeringen verkoopt en gratis advies geeft, worden omgebogen naar de situatie waarin de tussenpersoon niet meer het verlengstuk van de verzekeraar is, maar een onafhankelijk adviseur van de klant. De Boer: De visie is dat de consument aan het stuur Leo de Boer. komt te staan en zich er meer van bewust is dat hij een advies krijgt, zodat hij dat advies ook op z n waarde kan beoordelen. De tussenpersoon kan de klant een beloning voor dat advies vragen, wat dan ook door beide partijen expliciet zou moeten worden vastgelegd. Van de verzekeraar gaan dan geen geld meer naar de tussenpersoon, met uitzondering van betalingen voor uitbestede werkzaamheden. Die mogelijkheid bestaat binnen het CARconcept, daar zijn ook regels van De Nederlandsche Bank voor. De tussenpersoon kan met de klant afspreken dat hij als beloning zijn oude provisie blijft berekenen. Als de klant daarmee akkoord gaat, zet hij zijn handtekening eronder en klaar. Het verschuldigde bedrag wordt dan weliswaar gesplitst in nettopremie en adviesbeloning, maar kan in één keer door de verzekeraar of de tussenpersoon worden geïncasseerd. In dat geval is er niet eens zo n groot verschil tussen de huidige en nieuwe situatie. V O O R D E L E N CAR heeft als oplossingsrichting diverse voordelen. De belangrijkste zijn dat de klant echt aan het stuur van zijn transacties met de tussenpersoon en de verzekeraar komt te staan en dat er geen schijn van belangenverstrengeling meer is. Een belangrijk nevenvoordeel is dat de regelgeving aanmerkelijk kan worden vereenvoudigd. Dat is ook voor het intermediair een goede zaak. Vooral de regels om de scherpe kanten van de provisie af te halen, zoals de balansregel (met betrekking tot het verschuiven van afsluitprovisie naar doorloopprovisie), de terugboekregeling en de inducementnorm, zullen in hun huidige vorm kunnen verdwijnen. CAR is niet nieuw, stelde De Boer. Het Verbond pleit al sinds februari 2008 voor CAR. De uitgangspunten zijn: de klant aan het stuur, een afspraak met de klant over de beloning en geen perverse prikkels in het systeem. Natuurlijk begrijpen we de emotie in de markt, want het is een enorme overgang, De onderlinge mei/juni

16 voor iedereen. Het is echter een misverstand dat het Verbond dit nu zo plotseling heeft neergezet en dat het de volgende maand al zo zou moeten. Dat is niet zo. Om de politieke druk eraf te halen, hebben C O L O F O N De onderlinge is een uitgave van de FOV (Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland) en verschijnt 10 keer per jaar in een oplage van exemplaren. Leden van de FOV zijn gratis geabonneerd op De onderlinge. Redactiecommissie: Ben Averdijk Chris van Toor Met medewerking van: Peter van Steen, Geldermalsen Redactiesecretariaat: Productie en druk: Loes Malherbe Postbus CB Bunnik T F E I Drukkerij De Eendracht, Schiedam Overname van (gedeelten van) artikelen is toegestaan mits de bron wordt vermeld. ISSN we dit nu als insteek voor de evaluatie door de wetgever genomen maar het eerst mogelijke moment dat voor de invoering van CAR theoretisch haalbaar is, is 1 januari O O K V O O R S C H A D E CAR is op zich niet nieuw, maar wel nieuw is, dat de systematiek niet alleen voor levensverzekeringen, maar ook voor schadeverzekeringen wordt voorgesteld. De Boer: Als je de klant bij leven aan het stuur zet, is het vreemd om dat niet bij schade te doen. De klant maakt immers niet het onderscheid tussen leven en schade zoals wij dat doen. Een ander argument is het vervallen van de kruissubsidiëring vanuit leven, dus er komt sowieso een moment dat je naar het businessmodel van de tussenpersoon moet gaan kijken. Een belangrijk punt is verder wat we het waterbedeffect noemen. We zien dat de brand bij leven naar de schademarkt kan overslaan. Dat zouden we erg vinden, want de schademarkt is altijd een goedlopende markt geweest, met relatief weinig problemen. Als belangrijk tegenargument voor CAR bij schadeverzekeringen wordt genoemd, dat het advies voor schadeverzekeringen voor de kleine klant onbetaalbaar zou worden. De Boer haalde dit argument echter onderuit. Wie de oude provisie te weinig vindt en een reële prijs gaat vragen, maakt het inderdaad duurder. Maar in dat geval heb je dus met een niet-kostendekkende provisie ook al een probleem in het huidige businessmodel. E X T R A T R A N S P A R A N T I E - E I S E N Hoe het met CAR verder zal gaan, is nog maar de vraag. Veel zal afhangen van de Kamer die na de verkiezingen gaat aantreden. Is die links georiënteerd, dan kunnen de ontwikkelingen sneller gaan, en een heel andere kant op, dan in het geval van een rechts georiënteerde Kamer. Ook de gesprekken met FIDIN zijn nog niet afgerond. De uitgangspunten zijn helder, aldus De Boer, maar beraad op timing, fasering en flankerend beleid loopt nog. Hij besloot zijn presentatie met twee opmerkingen richting de onderlingen en dan vooral de kleinere. De concurrentie zal in de toekomst vooral gaan op prijs, kwaliteit en service en niet meer op provisie. Dat zou goed in de onderlinge gedachte moeten passen. En tot slot: Diverse onderlingen zijn natuurlijk zowel verzekeraar als tussenpersoon. In een wereld waarin scherper op de rolverdeling wordt gelet, is dat een punt om over na te denken. Waar gaat de consument achter de voordeur naar toe: linksaf naar de verzekeraar of rechtsaf naar de tussenpersoon? En krijgt hij van de onderlingetussenpersoon een onafhankelijk advies of komt hij uiteindelijk toch in de portefeuille van de verzekeraar terecht? Na zijn presentatie ging De Boer in op vragen vanuit de zaal. FOV-directeur Chris van Toor sloot af met de constatering dat er op zich begrip voor de uitgangspunten van CAR in de zaal te bespeuren was maar voor menig verzekeraar en intermediair (al dan niet aanwezig) CAR nog geen uitgemaakte zaak is. 16 De onderlinge mei/juni 2010

Dienstenwijzer Verzekeren

Dienstenwijzer Verzekeren Dienstenwijzer Verzekeren U wilt iets verzekeren, privé of zakelijk. De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij zijn en hoe wij werken. Ook vertellen we u welke verzekeringen

Nadere informatie

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015 SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK Bureau D & O 2015 Hoevelaken, oktober 2015 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... 1 1 INLEIDING... 3 2 BEOORDELING AANBIEDERS ZORGVERZEKERINGEN... 5 3 AANTAL ZORGPOLISSEN... 7

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. 1. Inleiding

Dienstverleningsdocument. 1. Inleiding Dienstverleningsdocument 1. Inleiding Op grond van de Wet Financiële Dienstverlening zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie te verstekken.

Nadere informatie

Verzekeren Met advies. Goed om te weten

Verzekeren Met advies. Goed om te weten Verzekeren Met advies Goed om te weten Zoekt u de juiste verzekering, voor uzelf, voor uw bedrijf of voor uw personeel? De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Hoe kunt u ons bereiken? De adresgegevens van ons kantoor zijn als volgt: Pagina 1 van 5. Pensioenen Sparen Beleggen Verzekeringen

Dienstenwijzer. Hoe kunt u ons bereiken? De adresgegevens van ons kantoor zijn als volgt: Pagina 1 van 5. Pensioenen Sparen Beleggen Verzekeringen Dienstenwijzer Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet financiële dienstverlening zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek

Klanttevredenheidsonderzoek Klanttevredenheidsonderzoek Particulier 2012, Leven Erasmus Vertrouwelijk Disclaimer Alle resultaten van het Klanttevredenheidsonderzoek Particulier 2012, sector Leven staan onder embargo tot 20 december

Nadere informatie

WFD Dienstenwijzer Versie april 2007. Inleiding. Wie zijn wij? Geachte relatie,

WFD Dienstenwijzer Versie april 2007. Inleiding. Wie zijn wij? Geachte relatie, WFD Dienstenwijzer Versie april 2007 Inleiding Geachte relatie, Met ingang van 1 januari 2006 is binnen de assurantiebranche de Wet Financiële Dienstverlening (Wfd) van kracht. De Wfd eist dat consumenten,

Nadere informatie

REMAIL B.V. Dienstverleningdocument. Bij ons bent u VERZEKERD van het juiste advies

REMAIL B.V. Dienstverleningdocument. Bij ons bent u VERZEKERD van het juiste advies REMAIL B.V. Dienstverleningdocument Bij ons bent u VERZEKERD van het juiste advies Pagina 1 van 6 Dienstverleningdocument Remail B.V. 2013 WIE ZIJN WIJ? Remail B.V. Statutair gevestigd: Dr. Jan van Breemenlaan

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem. Dienstenwijzer Siebelink Assurantiën B.V. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Siebelink Assurantiën B.V. Hazenlaan 1, 7004 BL te Doetinchem. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER versie 2015.11

DIENSTENWIJZER versie 2015.11 DIENSTENWIJZER versie 2015.11 Dit document wordt u aangeboden door Van Ekeren financieel advies BV. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening Dienstenwijzer Alles over onze financiële dienstverlening Wie zijn wij A1 Hypotheken is een onafhankelijk landelijk werkende financiële dienstverlener, gespecialiseerd in hypotheken, verzekeringen, kredieten,

Nadere informatie

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Kies en je wordt gekozen (Bron: Jan van Setten) Eric-Jan van den Berg Directeur Commercie Niels Herweijer - Marketeer Agenda VKG algemeen Visie toekomst adviseur Digitale

Nadere informatie

Inleiding. TKA Verzekeringen biedt u deskundig advies en bemiddelingsdiensten aan op het gebied van:

Inleiding. TKA Verzekeringen biedt u deskundig advies en bemiddelingsdiensten aan op het gebied van: Inleiding Hierbij overhandigen wij u het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor TKA Verzekeringen, Gronausestraat 65, 7533 BW te Enschede. Het dienstverleningsdocument heeft

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek

Klanttevredenheidsonderzoek Klanttevredenheidsonderzoek Particulier 2013, Leven VvAA Disclaimer Alle resultaten van het Klanttevredenheidsonderzoek Particulier 2013, sector leven staan onder embargo tot 19 december 2013. De inhoud

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning

DIENSTENWIJZER. Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning DIENSTENWIJZER Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Struijs Financial Planning Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Uit voorlopige cijfers 1 van de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) blijkt dat de verzekeringsbranche na een moeizame periode (vanaf 1999) zich enigszins hersteld

Nadere informatie

Q&A s Protocol faillissement intermediair (versie 11 januari 2016)

Q&A s Protocol faillissement intermediair (versie 11 januari 2016) Q&A s Protocol faillissement intermediair (versie 11 januari 2016) 1. Wat is het Protocol faillissement intermediair? Het Protocol faillissement intermediair is een initiatief van Adfiz, OvFD en het Verbond

Nadere informatie

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht In het kader van de Wet op het financieel toezicht dienstenwijzer De Wet op het financieel toezicht (Wft) schrijft voor dat financiële dienst verleners, voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst,

Nadere informatie

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek.

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze

Nadere informatie

Camperverzekerd Dienstenwijzer

Camperverzekerd Dienstenwijzer Camperverzekerd Dienstenwijzer Biedt duidelijkheid over de dienstverlening van Camperverzekerd www.camperverzekerd.nl Camperverzekerd Dienstenwijzer Biedt duidelijkheid over de dienstverlening van Camperverzekerd

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Directie Financiële Markten Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft Aanbieders van financiële producten Datum 16 januari 2012 Pagina 1 van 5 Betreft Ketenbeheersing Geachte heer, mevrouw, In 2010 en 2011 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de ketenbeheersing van

Nadere informatie

Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen

Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen Valkman & Berendsen Assurantiën Dienstenwijzer algemeen Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw persoonlijke

Nadere informatie

Groenhout Financiële Dienstverlening Dienstenwijzer

Groenhout Financiële Dienstverlening Dienstenwijzer Groenhout Financiële Dienstverlening Dienstenwijzer U bent van plan de zorg voor uw financiële zaken / verzekeringen toe te vertrouwen aan ons kantoor. Een goede beslissing. U kunt er zeker van zijn dat

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Vaes Finance is een onafhankelijke bemiddelaar op het gebied van hypotheken, verzekeringen en pensioenen. Wij dienen uitsluitend en alleen de belangen van onze klanten

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 212 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze.

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Dienstenwijzer Geachte cliënt, Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening gebruik te maken, weet u waar u aan toe bent en wat wij

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument:

Dienstverleningsdocument: Dienstverleningsdocument: Algemene informatie Het Bespaarhuis is een financiële dienstverlener met een breed aanbod van diensten en producten. Een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening is de verzekeringsbemiddeling.

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

Bleukens Advies DIENSTVERLENINGSDOCUMENT. U treft hier het dienstverleningsdocument aan van Bleukens Advies Versie 2010-01

Bleukens Advies DIENSTVERLENINGSDOCUMENT. U treft hier het dienstverleningsdocument aan van Bleukens Advies Versie 2010-01 Bleukens Advies DIENSTVERLENINGSDOCUMENT U treft hier het dienstverleningsdocument aan van Bleukens Advies Versie 2010-01 Dienstverleningsdocument Bleukens Advies versie 2010-01 Pagina 1 van 7 U overweegt

Nadere informatie

PA en ander geneuzel. EFP Noord Leeuwarden, 23 september 2014. Richard Meinders SVC Compliance @richardmeinders

PA en ander geneuzel. EFP Noord Leeuwarden, 23 september 2014. Richard Meinders SVC Compliance @richardmeinders PA en ander geneuzel EFP Noord Leeuwarden, 23 september 2014 Richard Meinders SVC Compliance @richardmeinders 2 Agenda Even voorstellen Permanent actueel PE plus AOV advies Dienstverlening op maat 3 Even

Nadere informatie

DOMINASS ASSURANTIEN BV

DOMINASS ASSURANTIEN BV DOMINASS ASSURANTIEN BV Assurantie adviesbureau voor theologen Hier kunt u ons aan houden Gedragscode Informatieverstrekking Dienstverlening Intermediair Dominass GIDI-Advieswijzer 2 Voorwoord Als relatie

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle. Dienstenwijzer Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als

Nadere informatie

Bijeenkomst Lac Noord / VKG

Bijeenkomst Lac Noord / VKG Bijeenkomst Lac Noord / VKG Kies en je wordt gekozen (Bron: Jan van Setten) Eric-Jan van den Berg Directeur Commercie Niels Herweijer - Marketeer Agenda VKG algemeen Visie toekomst adviseur Digitale communicatie

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument CAN Assurantiën B.V. Molukkenstraat 68 3531 WE UTRECHT Tel: 030 296 14 81 Fax: 030 296 42 87 www.canassurantien.nl KvK: 30181022 1 P a g i n a Dienstverleningsdocument ten behoeve

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Brantjes Verzekeringen. Brantjes Verzekeringen VERZEKERINGEN

Dienstverleningsdocument. Brantjes Verzekeringen. Brantjes Verzekeringen VERZEKERINGEN Dienstverleningsdocument Elke financieel adviseur is per 1 juli 2009 verplicht om schriftelijk een omschrijving van zijn dienstverlening aan u te overhandigen. Daarom zetten we hier voor u op een rij wie

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en wensen zijn onze leidraad. Graag willen wij u laten

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht tot dienstverlening

Nadere informatie

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V.

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V. Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van De verschillende bedrijfstakken van financiële dienstverlening en in het bijzonder hechten grote waarde aan goede voorlichting

Nadere informatie

Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen

Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen Your Financials Heerenveen Bezoekadres : Businesspark Friesland West 27A, 8447 SL Heerenveen Postadres : Businesspark Friesland West

Nadere informatie

Dienstenwijzer Hakze Verzekeringen. Introductie

Dienstenwijzer Hakze Verzekeringen. Introductie Dienstenwijzer Hakze Verzekeringen Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van Hakze Verzekeringen. In dit document leggen wij u graag uit wie wij zijn, hoe wij werken en hoe wij

Nadere informatie

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Gedurende de afgelopen jaren is er in de financiële branche veel veranderd. Mede als gevolg van deze veranderingen zijn de eisen, gesteld aan financiële dienstverleners,

Nadere informatie

Wie zijn wij? Ons kantoor behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten.

Wie zijn wij? Ons kantoor behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw persoonlijke wensen zijn onze leidraad. Graag willen wij u laten zien

Nadere informatie

Een klacht over een financiële onderneming?

Een klacht over een financiële onderneming? Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Weet wat je kunt doen Een klacht over een financiële onderneming? Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen met klachten over een

Nadere informatie

Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma

Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma Opening seminar 2015 door voorzitter Elly Blanksma Geachte aanwezigen, Hartelijk welkom op ons jaarlijkse seminar Klantgericht Verzekeren. Het Keurmerk viert zijn eerste lustrum. Vijf jaar Keurmerk is

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

Verantwoording. Volledigheid Zorgvergelijker Geld.nl

Verantwoording. Volledigheid Zorgvergelijker Geld.nl Verantwoording Met de Zorgvergelijker 2015 van Geld.nl kun je op basis van je specifieke zorgwensen bepalen welke zorgverzekering de beste dekking voor de laagste premie biedt. Alle data aangaande de voorwaarden

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Het dienstverleningsdocument U heeft als onze (potentiele) relatie recht op een gedegen, onafhankelijk en duidelijk advies alsmede een goede begeleiding. En dat is ook precies

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Korsten Van Dieperbeek Groep B.V., Prof. Oppenheimstraat 16, 5463 ED VEGHEL. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

TOELICHTING DIENSTVERLENING

TOELICHTING DIENSTVERLENING TOELICHTING DIENSTVERLENING Wie zijn wij? Organisatie Zowel als ondernemer als particulier bent u bij Theo Grandia Assurantiën van harte welkom voor advies en begeleiding bij financiële vraagstukken. Theo

Nadere informatie

Wieringa Adviesgroep. Dienstenwijzer. Wie zijn wij?

Wieringa Adviesgroep. Dienstenwijzer. Wie zijn wij? Wieringa Adviesgroep Dienstenwijzer Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument versie 2011

Dienstverleningsdocument versie 2011 INDFIA Financieel Adviesbureau Vest 195 3311 TV Dordrecht T. 0180 625857 F. 0800 7528834 E. info@indfia.nl AFM 12016014 K.v.K. 243.378.18 ING bank 67.40.19.105 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wie zijn wij?

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 213 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Welkom bij Van der Doelen Assurantiën B.V.

Dienstenwijzer. Welkom bij Van der Doelen Assurantiën B.V. Dienstenwijzer Welkom bij Van der Doelen Assurantiën B.V. Voor u ligt de dienstenwijzer van Van der Doelen Assurantiën B.V. In deze dienstenwijzer maken wij u wegwijs binnen ons bedrijf. Zo vind u informatie

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Jacobus Recourt Assurantien B.V., Kingsfordweg 151, 1043GR Amsterdam. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren

Nadere informatie

Univé Internet Dienstenwijzer 1

Univé Internet Dienstenwijzer 1 Univé Internet Dienstenwijzer 1 Onder de merknaam Univé leveren diverse Univé-bedrijven voor u diensten en producten. Vanuit service oogpunt krijgt u deze Internet Dienstenwijzer, voordat u een verzekering

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument van Velthuysen Liebrecht BOVENOP DE PRAKTIJK Dienstverleningsdocument Adequaat Deskundig Vertrouwen Integer Energiek Samen Persoonlijke begeleiding en ervaring blijven onze kracht. WIE ZIJN WIJ? Van Velthuysen

Nadere informatie

In deze dienstenwijzer leggen wij uit wie wij zijn en wat u van ons kan en mag verwachten.

In deze dienstenwijzer leggen wij uit wie wij zijn en wat u van ons kan en mag verwachten. In deze dienstenwijzer leggen wij uit wie wij zijn en wat u van ons kan en mag verwachten. Wie zijn wij? Wij behartigen uw belangen op het gebied van financiële diensten. Wij zijn een onafhankelijke tussenpersoon

Nadere informatie

vtwfinance.nl info@vtwfinance.nl Dienstverleningsdocument

vtwfinance.nl info@vtwfinance.nl Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Op de activiteiten van onze onderneming is de Wet Financiële Dienstverlening van toepassing. Eén van de eisen die uit deze wet volgt, is dat wij u tijdig informeren over

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES

DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES DIENSTENWIJZER BLEUKENS ADVIES U heeft voor Bleukens Advies gekozen of overweegt voor Bleukens Advies te kiezen als uw tussenpersoon voor uw verzekeringen en / of andere financiële diensten. Met uw keuze

Nadere informatie

UNETO-VNI Verzekeringen. Dienstenwijzer. www.uneto-vni.nl/verzekeringen

UNETO-VNI Verzekeringen. Dienstenwijzer. www.uneto-vni.nl/verzekeringen UNETO-VNI Verzekeringen Dienstenwijzer www.uneto-vni.nl/verzekeringen 3 Inhoudsopgave Inleiding 5 Wie is UNETO-VNI Verzekeringen? 5 Wij bieden maatwerk 5 Wat doen wij voor u? 5 Wat verwachten wij van

Nadere informatie

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank Samen sterker U wilt inzicht in de risico s die u loopt en de financiële consequenties daarvan. U wilt weten hoe u met deze risico s kunt omgaan, of het

Nadere informatie

Lidmaatschappen en registraties Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn:

Lidmaatschappen en registraties Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn: Dienstverleningsdocument Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht tot dienstverlening onderstaande

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven V.O.F., Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. Wij willen ons graag aan u voorstellen

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten.

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. DIENSTENWIJZER In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. Wie zijn wij? AV risico- en assurantieadviseurs is een onafhankelijke intermediair voor

Nadere informatie

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u vooraf aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. In

Nadere informatie

ZLM als tussenpersoon

ZLM als tussenpersoon ZLM als tussenpersoon voor ondernemers en particulieren Inhoudsopgave Wie zijn wij 3 ZLM als bemiddelaar 3 Werkwijze 3 Verzekeringen voor particulieren 3 Verzekeringen voor ondernemers 4 Onze relatie met

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument 1. Wie zijn wij...2 2. Waarom dit dienstverleningsdocument?...2 3. Onze gegevens...3 4. Onze dienstverlening...5 5. Onze producten en diensten...6 6. Onze relatie met aanbieders...7

Nadere informatie

U kunt ons op een aantal manieren bereiken voor vragen, advies, mutaties of meldingen:

U kunt ons op een aantal manieren bereiken voor vragen, advies, mutaties of meldingen: Informatie over: BSR Assurantiën B.V. handelend onder de naam D+F Assurantiën KvK-nummer 24280824 Op grond van de Wet op het financieel toezicht zijn wij verplicht u, voorafgaand aan de totstandkoming

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER WET FINANCIËLE DIENSTVERLENING

DIENSTENWIJZER WET FINANCIËLE DIENSTVERLENING DIENSTENWIJZER WET FINANCIËLE DIENSTVERLENING Wat houd de dienstenwijzer in Dit dienstverleningsdocument is een puur informatief document op het gebeid van financiële dienstverlening en verplicht u niet

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Snoek & Schepman Hypotheken en Pensioenen Hogewal 1 bis 2514 HA Den Haag Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door P.I.M. Professionals In Maatwerk B.V. tevens handelend onder de naam Financieel Helder. Onze gegevens luiden: (P.I.M.)

Nadere informatie

0 SAMENVATTING. Ape 1

0 SAMENVATTING. Ape 1 0 SAMENVATTING Aanleiding Vraagbaak voor preventie van fraude en doorverwijzen van slachtoffers Op 26 februari 2011 is de Fraudehelpdesk (FHD) opengegaan voor (aanvankelijk) een proefperiode van één jaar.

Nadere informatie

Dienstenwijzer. All e s ov e r on z e. f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g

Dienstenwijzer. All e s ov e r on z e. f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g Dienstenwijzer All e s ov e r on z e f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g Wie zijn wij: Financiële Meesters is een onafhankelijk landelijk werkende financiële dienstverlener, gespecialiseerd

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Dienstenwijzer Univé bewijst u graag een dienst!

Dienstenwijzer Univé bewijst u graag een dienst! Dienstenwijzer Univé bewijst u graag een dienst! Univé Noord-Nederland wil u informeren over wederzijdse verplichtingen, verwachtingen en de voorwaarden van uw verzekering. In deze dienstenwijzer leest

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs

Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs Dienstverleningsdocument Van Eekhout & Partners Financieel Adviseurs Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven, Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven, Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. DIE STE WIJZER / DIE STVERLE I GSDOCUME T Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Adviescentrum EverCare Eindhoven, Fransebaan 590 a-c, 5627 JM Eindhoven. Wij willen ons graag aan u voorstellen en

Nadere informatie

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur.

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur. Raad van bestuur Samenstelling en deskundigheid Samenstelling 3.1.1. De raad van bestuur is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur en

Nadere informatie

Even voorstellen! Assurantiekantoor Havekes is een Assurantietussenpersoon die sinds 1968 ondernemers,

Even voorstellen! Assurantiekantoor Havekes is een Assurantietussenpersoon die sinds 1968 ondernemers, DIENSTENWIJZER In dit dienstverleningsdocument (DVD) leest u welke diensten en producten wij aanbieden, wat onze werkwijze is en hoe u ons daarvoor betaalt. Verder treft u algemene informatie over ons

Nadere informatie

U kunt ons op een aantal manieren bereiken voor vragen, advies, mutaties of meldingen:

U kunt ons op een aantal manieren bereiken voor vragen, advies, mutaties of meldingen: DIENSTENWIJZER BSR Assurantiën B.V. handelend onder de naam D+F Assurantiën KvK-nummer 24280824 Op grond van de Wet op het financieel toezicht zijn wij verplicht u, voorafgaand aan de totstandkoming van

Nadere informatie

<<>> HOBRO Hypotheken & Assurantiën BV

<<>> HOBRO Hypotheken & Assurantiën BV Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door : Hobro Hypotheken & Assurantiën Paukenstraat 10 5402 HK Uden T 0413-251546 RABO 15.54.64.485 KvK 16059596 AFM 12008498 info@hb-hypotheek.nl www.hb-hypotheek.nl

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Nationale Financiële Adviesgroep bv Dit document wordt u aangeboden door Nationale Financiële Adviesgroep bv, gevestigd Laan op Zuid 196-198 te 3071 AA Rotterdam.

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht.

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over

Nadere informatie

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag U heeft een klacht: wij helpen u graag U wilt weten wat u kunt doen als u een klacht heeft. Daarom vertellen wij u graag hoe en waar

Nadere informatie

Dienstenwijzer. de financiële balie

Dienstenwijzer. de financiële balie Dienstenwijzer de financiële balie U bent van plan de zorg voor uw financiële zaken/verzekeringen toe te vertrouwen aan ons kantoor. Een goede beslissing. U kunt er zeker van zijn dat uw financiële belangen

Nadere informatie

u hebt letselschade 38114 12.14

u hebt letselschade 38114 12.14 u hebt letselschade 2 Een gespecialiseerde letselschadejurist behandelt uw zaak In de rij voor het verkeerslicht rijdt iemand achterop uw auto. Bij het voetballen breekt u een been na een tackle van een

Nadere informatie

Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V.

Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V. DIENSTENWIJZER Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Wie zijn wij? ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V.

Wie zijn wij? ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V. ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken www.gelderschpakhuys.nl versie november 2011 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën hecht

Nadere informatie

Dienstenwijzer Vellinga Assurantiën B.V.

Dienstenwijzer Vellinga Assurantiën B.V. Dienstenwijzer Vellinga Assurantiën B.V. Quote: Ondernemen is een vak. Financiële dienstverlening is ons vak. Wij bieden u die financiële rust en stabiliteit, zodat u kunt ondernemen. Vellinga Assurantiën

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie