Arbo. wat kost dat? Hoera! wie is Aansprakelijk bij ongevallen? hulpmiddel bij zagen. Machines doen het zware werk. Vakblad over arbeidsomstandigheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbo. wat kost dat? Hoera! wie is Aansprakelijk bij ongevallen? hulpmiddel bij zagen. Machines doen het zware werk. Vakblad over arbeidsomstandigheden"

Transcriptie

1 lente 2012 Vakblad over arbeidsomstandigheden Arbo wat kost dat? wie is Aansprakelijk bij ongevallen? Hoera! Machines doen het zware werk Test hulpmiddel bij zagen

2 Wat? De restauratie van de Elleboogkerk in Amersfoort. De kerk werd in 2007 door brand verwoest. Daarmee ging ook het Armando Museum verloren. Toen we hier aankwamen stonden alleen de muren nog overeind. Deze worden nu gerestaureerd. In de werkplaats bouwen we een authentieke houten toren. Ondertussen is de betonvloer gestort en plaatsen we een houten kap. In de kerkramen komen nieuwe bronzen brugstaven. Een enorme koepel zorgt voor het nodige licht. Een mooi project, in oktober kan het resultaat worden bewonderd! Wie? Gejo Bensink (55),. uitvoerder bij Norel Bouwgroep. uit Epe. 2 mijn project

3 magazine 22 lente 2012 Vakblad over. arbeidsomstandigheden. Machines Gelukkig machines maken het werk een stuk lichter. inhoud 3 14 Aansprakelijkheid Wie draait op voor de kosten van een arbeidsongeval? 25 Zaaghulp Nieuw hulpmiddel getest. 6 Informatie Met dit blad informeert Arbouw werkgevers en werknemers over de arbeidsomstandigheden in de bouwnijverheid. Wil je meer over dit onderwerp lezen, neem dan een kijkje op Hier vind je zeer uitgebreide informatie over arborisico s en maatregelen. Ook kun je er brochures bestellen of downloaden. Met specifieke vragen kun je elke werkdag van negen tot vijf terecht bij de Arbouw Infolijn. Bel of mail naar: en verder 4 Kort 11 Mijn lijf 12 Panel 17 Lichter werk(t) 21 Werkvloer 26 Arboweetjes 28 Hoe? Zo! 31 Stelling 32 Sterk verhaal thema: WAT KOST ARBO? Pff! Wat kost dat wel niet, al die maatregelen voor een gezonde en veilige werkplek? En wat levert het op? Onderzoekers bogen zich over deze vraag. Wat blijkt? Wie slim investeert, verdient zijn geld dubbel en dwars terug!

4 4 kort Willy Wortels gezocht! Ben jij een echte uitvinder? Heb je een hulpmiddel bedacht om jouw werk gezonder en/of veiliger te maken en wil je dit graag bij een groot publiek bekend maken? Stuur dan vóór 15 april een met uitleg en het liefst ook een foto naar: Binnenkort plaatst Arbouw de beste uitvindingen in dit blad! Nanotechnologie gevaarlijk? Met nanotechnologie, de toevoeging van nanodeeltjes aan producten, worden deze extra sterk, slijtvast of zelfreinigend. Maar de nanodeeltjes zijn minuscuul klein en eenmaal ingeademd, zijn ze mogelijk schadelijk voor de gezondheid. Uit onderzoek van Arbouw blijkt echter dat nog maar weinig bouwmaterialen nanodeeltjes bevatten. De technologie beperkt zich tot bepaalde soorten cement en beton, parketlakken en glascoatings. Nanodeeltjes komen vooral vrij bij het storten van poeders. Bij schuren of slijpen is er geen extra blootstelling. Het als meest risicovol beschouwde koolstofnanobuisje wordt zover bekend niet toegepast in bouwmaterialen. Omdat nog weinig bekend is over de gezondheidsrisico s van nanodeeltjes, moeten bedrijven in elk geval stofbeperkende maatregelen nemen. In de toekomst moeten leveranciers hun afnemers informeren over de aanwezigheid van deze deeltjes in hun producten. Vind ik leuk! Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws over gezond en veilig werken in de bouw? Volg Arbouw dan op Facebook. Je vindt er alles over nieuwe wet- en regelgeving, de producten van Arbouw en leuke acties. Daarnaast kun je Arbouw heel gemakkelijk vragen stellen. Je kunt je mening kwijt en ervaringen delen met vakgenoten. Onveilig asbest verwijderen harder aangepakt Bedrijven die asbest verwijderen moeten gecertificeerd zijn. Maar ondanks deze verplichting wordt nog niet erg veilig gewerkt. Dat blijkt uit controles door de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie). De inspecteurs troffen bijvoorbeeld asbest aan dat niet goed was verpakt. Ook werd asbest niet altijd meteen afgevoerd. De situatie was vooral zorgwekkend bij bedrijven die al eerder in de fout zijn gegaan. De Inspectie SZW verhoogt daarom het toezicht. Ook de bedrijven die zonder certificaat asbest verwijderen, zullen harder worden aangepakt. De boete gaat omhoog van 1800 naar 3600 euro. Ga naar Klik op de bekende vind ik leuk-knop om Arbouw te volgen. Nog geen Facebook-account aangemaakt? Geen probleem, via de genoemde link kun je de berichten en foto s gewoon bekijken.

5 Onbetaalbaar Wat kost dat precies, zo n vacuümheffer? Kortgeleden raakte ik op een beurs in gesprek met een leverancier. Ik was onder de indruk van de praktische apparaten met hun veilige, dubbele zuigers. De rug van de werknemer is onbetaalbaar, antwoordde hij. Nog dit jaar worden de tilnormen voor iedereen op de bouwplaats gelijk. Ongelijkheid zzp er/werknemer verdwijnt Zelfstandigen moeten zich op bouwplaatsen gaan houden aan dezelfde arboregels als werknemers, bijvoorbeeld ten aanzien van het tillen. Inspecteurs zullen de zzp ers op dezelfde wijze benaderen, hierbij uitgaande van de arbocatalogi voor de bouw. Dit heeft het kabinet besloten. Het volgt hiermee het advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) over zelfstandigen en arbeidsomstandigheden. De wijziging treedt eind 2012 in werking. Lees meer over dit onderwerp op bij Actueel. Hoewel de leverancier er natuurlijk was om zo veel mogelijk hulpmiddelen aan de man te brengen, kon ik hier geen speld tussen krijgen. Dat wilde ik ook niet. Arbouw staat namelijk pal achter de mechanisatie in de bouw. Dit neemt werknemers veel zware taken uit handen. Zo houden zij hun werk langer vol. Toch worden hulpmiddelen lang niet overal ingezet. De benodigde investering is groot. In deze moeilijke tijd houden veel ondernemers de hand op de knip. Maar investeren in de arbeidsomstandigheden kan ook veel geld opleveren. Niet alleen verzuimen gezonde werknemers minder vaak. Ze voelen zich ook beter en zijn daardoor productiever. Bovendien zorgt een opgepoetst machinepark voor een professionele uitstraling. Dat is weer goed voor de orderportefeuille en de aantrekkelijkheid van het bedrijf voor nieuw personeel. In het thema-artikel vanaf pagina 6 leest u meer over het onderwerp. Laat ik het voor dit moment samenvatten zoals de leverancier het zo treffend zei. De gezondheid van werknemers is onbetaalbaar. En zo is het. Jan Warning, directeur Arbouw column 5

6 6 thema Pff! Wat kost dat wel niet, al die maatregelen voor een gezonde en veilige werkplek? En wat levert het op? Onderzoekers bogen zich over deze vraag. Wat blijkt? Wie slim investeert, verdient zijn geld dubbel en dwars terug. p

7 7 ff!

8 8 Aan het Damrak in Amsterdam staat het voormalige Bureau voor Handelsinlichtingen uit de achttiende eeuw. Het is nu een café, maar de antieke tekst op de gevel is nog altijd actueel: De cost gaet voor de baet uyt. Met andere woorden: wie wat wil verdienen, zal eerst moeten investeren. Dat geldt ook voor de arbeidsom stan - digheden. Bedrijven die hun personeel aan de slag willen houden en productiever willen laten werken, zullen eerst moeten zorgen voor belangrijke zaken als scholing, goede kleding, persoonlijke beschermingsmiddelen en een veilige werkplek. Dit kost geld, maar hier staan de nodige opbrengsten tegenover. Positieve effecten Hoe groot die opbrengsten zijn, is moeilijk vast te stellen. Maar er zijn aanwijzingen dat goede arbeidsomstandigheden zich méér dan eens terugbetalen. Dit blijkt onder andere uit onderzoek van de International Social Security Association (ISSA) uit De onderzoekers doen geen cijfermatige conclusies, maar baseren zich op interviews met zo n drie honderd bedrijfseigenaren en arbo-experts van bedrijven in alle delen van de wereld. De helft van deze ervaringsdeskundigen is ervan overtuigd dat extra bestedingen voor de arbeidsomstandigheden zich op termijn terugverdienen. De respondenten noemen verschillende positieve effecten. In de eerste plaats denken zij een belangrijke bijdrage te leveren aan het voorkómen van ongevallen. Het merendeel denkt dat de motivatie bij het personeel groter is als de arbeidsomstandigheden goed zijn. Zij noemen positieve effecten op het productie- en logistieke proces, aangezien slechte arbeidsomstandigheden het proces kunnen verstoren en goede arbeidsomstandigheden het proces kunnen versoepelen. De respondenten zien ook positieve effecten op de bedrijfscultuur, het imago van het bedrijf en het bewustzijn van de arborisico s. Minder effect is er op de kwaliteit van het product en de klanttevredenheid. Kosten van ongevallen Vandaag de dag is ook een oud Brits spreekwoord nog actueel. Penny wise and pound foolish. Oftewel: wie een dubbeltje wil besparen, kan wel eens het tienvoudige kwijt zijn. Meer veiligheid betekent gemotiveerder personeel en minder oponthoud Zo kunnen de kosten van een arbeidsongeval hoog oplopen. Deze kosten zijn vaak veel hoger dan de investering die nodig was om het ongeval te voorkomen. Hierbij gaat het niet alleen om de verzuimkosten. Bij een ongeval hangt het bedrijf ook een hoge boete en een claim van de werknemer boven het hoofd. Dit is een niet te onderschatten gevaar. Er zijn in Nederland jaarlijks ongeveer beroepsziekten en arbeidsongevallen met letsel en minimaal één dag verzuim, becijferde het Hugo Sinzheimer Instituut (Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit van Amsterdam). Jaarlijks hebben minimaal van deze werknemers een potentiële schadeclaim schadeclaims worden ingediend en naar schatting gehonoreerd. >> De schilders zijn blij als er voldoende aandacht is voor hun welzijn. Zijn de arbeidsomstandigheden goed, dan worden de mensen vanzelf productief. Alles rond het mechanisch straten moet je goed organiseren: de techniek, de logistiek, de opleidingen. Pas dan levert machinaal werken per saldo op. Remco Veenstra, teamleider Van der Werf Schilders, Hazerswoude-dorp Touissaint Nota, directeur Nota straatmakers, Sneek

9 Reken maar! De werkplek beveiligen Gezond werken arbobeleid uitvoeren Een veilige werkplek, dat kost de nodige investeringen. Het stopt niet bij het aanbrengen van de randbeveiliging. Er zijn meer risico s om weg te nemen, zoals instortingsgevaar, beknellingsgevaar, snijden, verstappen, struikelen en elektrocutie. Daarnaast moeten gereedschap en materieel tijdig zijn gekeurd. De werkgever dient toezicht te houden om ervoor te zorgen dat de veiligheidsmaatregelen in de praktijk worden toegepast. Dat kost niet alleen geld, maar ook tijd Er is veel nodig om werknemers gezond aan de slag te houden. Zo kunnen machines de fysieke belasting fors verminderen. Maar deze zijn duur in de aanschaf, te meer daar de FARBO-subsidieregeling in 2008 is afgeschaft. Daarnaast zijn er uitgaven voor kleding en persoonlijke beschermingsmiddelen. Wanneer in materiaal moet worden geboord of gezaagd, moet stofbeperkende apparatuur worden toegepast. Bedrijven die hun personeel graag fit houden, zorgen voor fruit in de bouwketen en betalen natuurlijk het sportschoolabonnement. Voor de uitvoering van het Arbobeleid moet veel worden geregeld. Door de arbocoördinator en preventiemedewerker, maar ook door de uitvoerder. Op de bouwplaats is het vooral zijn (of haar) taak om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Zoals met toolbox meetings en startgesprekken met onderaannemers. De uitvoerder zorgt voor het nodige toezicht en maakt zich hard voor een opgeruimde, goed begaan bare bouwplaats. Dit kost véél tijd. En tijd is geld. 9 Een veilige bouwplaats kan veel geld bespáren. Want is de werkomgeving veilig, dan neemt de kans op arbeidsongevallen af. En dus ook de vele kosten die samenhangen met een arbeidsongeval. Zoals de boete van de inspecteur en de mogelijke schadeclaim van het slachtoffer. Daarnaast kunnen de loonkosten na een ongeval hoog oplopen. In de praktijk wordt zo n 40% van de WIA-aanvragen afgewezen. Hierdoor hangt de werkgever een derde jaar loondoorbetaling boven het hoofd. Zorgen voor een veilige bouwplaats voorkomt veel ellende. Gezond werken loont. Want hoe lichter, schoner en stiller het werk, hoe lager het aantal fysieke klachten bij werknemers, zoals rugpijn, stoflongen en gehoorschade. Met passende maatregelen kan het bedrijf dit soort klachten voor komen. Dat kan in de praktijk een forse afname van het verzuim betekenen. In de afgelopen decennia is het gemiddelde verzuim in de bouw met enkele pro centen gedaald. Dat is dus pure winst. Hoe beter het op de bouwplaats voor elkaar is, hoe soepeler de processen lopen. Dankzij het regelwerk zijn er minder incidenten en is er dus ook minder oponthoud. Dat scheelt zeeën van tijd. Door de herhaalde aandacht voor hun arbeidsomstandigheden, zijn werknemers zich bovendien beter bewust van de mogelijke risico s van hun werk. De maatregelen worden beter toegepast en nageleefd. Het personeel werkt gezonder en veiliger, wat goed is voor het welzijn. En werknemers die zich goed voelen, functioneren op hun best.

10 10 Investeren in lichter werk leidt indirect tot een besparing op de verzuimkosten Dalend verzuim Ook op het gebied van de fysieke belasting kan winst worden behaald. Begin deze eeuw deed Arbouw onderzoek naar de effecten van de fysieke belasting op bijvoorbeeld de verzuimkosten. Bedrijven die ervoor zorgen dat werknemers minder zwaar hoeven te tillen, blijken hierop te besparen. De verzuimkosten bij metselaars, straatmakers en timmerlieden zijn zo n tien procent lager als ook de tilbelasting met datzelfde percentage daalt. Verlichten van het werk lukt vaak met eenvoudige maatregelen, zoals het afwisselen van de taken, het rouleren van werknemers tussen projecten en het toepassen van lichtere materialen. Door Arbouw werd bij vloerenleggers en hun opperlieden onderzocht wat de besparing is als zij met machines werken. Er is een voordeel op de loonkosten, aangezien de productiviteit toeneemt tot 40%, tegen een investering van zo n 20% per vierkante meter voor de vrachtwagen, vulmachine en silo. Daarnaast melden zij duidelijk minder fysieke klachten als het werk wordt gemechaniseerd. Ook bestratingsbedrijven die machinaal werken zijn per saldo goedkoper uit. Machinaal vlijen is tot 10% goedkoper dan handmatig vlijen. Hoewel het lang duurt, verdient de investering in het materieel zich op termijn terug. Bovendien neemt de fysieke belasting af, wat zich meestal vertaalt in een lager verzuim. Belangrijke voorwaarde is wel dat straatmakers de machines bij toerbeurt bedienen. Daarnaast moeten de machines ruim honderd werkdagen worden ingezet en moet een behoorlijke gemiddelde dagproductie worden gehaald. Gezonde leefstijl Uit een onderzoek van Arbouw in 2009 blijkt dat ook de investering in een gezonde leefstijl loont. Als in de Besparingstips samen sta je sterk. Maak daarom gebruik van de kortingen die organisaties voor hun leden bedingen bij leveranciers. Zo krijgen leden van Bouwend Nederland korting op de aanschaf van kleding. Meer informatie: bij Ledenvoordelen. bestel de producten van Arbouw. De meeste producten zijn gratis te downloaden van Gratis is ook het bijwonen van presentaties van Arbouw. Zo namen al veel werkgevers deel aan de instructiebijeenkomsten rondom het werken met de RI&E MKB Bouwnijverheid. Het door een gespecialiseerd bureau laten schrijven van de risico-inventarisatie kost enkele honderden euro s, maar gebruik van dit Arbouw- instrument is gratis. werken met de Veiligheidsindex Bouw is om veel redenen een AAnrader. Personeel checkt bij toerbeurt de bouwplaats en turft alle goede en minder goede uitvoeringen van de arbomaatregelen. Gebruik van het systeem is gratis. Bovendien krijgen de eerste honderd aanvragers begeleiding van een deskundige ter waarde van duizend euro cadeau! Ga voor aanmelden naar bedrijfstak als geheel bijvoorbeeld zaken als overgewicht, hart- en vaatziekten en stress worden aangepakt, neemt het werkvermogen bij het personeel toe. Een beter werkvermogen leidt tot betere prestaties en minder ziekteverzuim. In Nederlands onderzoek uit 2005 gaf 17% van de bouwvakkers aan minder productief te zijn als gevolg van gezondheidsproblemen. Dit leidde tot een productieverlies van circa anderhalf uur per persoon per dag.

11 Het regelwerk vraagt mentaal veel van je mijn lijf 11 Jan Beijer (54), coördinator-infra uit Huissen Jarenlang heb ik last gehad van mijn rug. Tegenwoordig coördineer ik het werk, dat is fysiek minder zwaar. Nu nog van het roken af zien te komen. Een jaar geleden ben ik medisch gekeurd. Toen heb ik de afspraak gemaakt om na de bouwvak te stoppen. Sindsdien belt de arts me elke maand om de situatie te bespreken. Dat is een goede stok achter de deur. Het is ook best fijn om erover te praten, tot nu toe overigens met bescheiden succes. Want helemaal gestopt ben ik nog niet. Het regelwerk vraagt mentaal veel van je, een sigaret is dan snel gepakt. Wel ben ik fors gaan minderen. Rookte ik vroeger twee pakjes per dag, nu is dat nog maar een pakje per week. Dat noem ik een hele vooruitgang!

12 Mag dit? Zoek het op in de arbocatalogi. Tijdens een presentatie van Arbouw laten bezoekers hun longinhoud testen. 12 panel 1 Mariëlle van Dijk, medewerker Bedrijfstakondersteuning Arbouw 2 Wat is de status van de arbocatalogi? Om zeker te onthouden Werkgever Sinds kort is het mogelijk om informatie te zoeken via specifieke bouwtaken. Bedrijven kunnen zo hun bouwproces nog veiliger inrichten. Werknemer Er zijn verschillende arbocatalogi, één voor elke sector ofbranche. De catalogi staan op internet waar je met een paar muisklikken vindt wat je zoekt. Overzichtelijk samengevat, zeer volledig en gemakkelijk in het gebruik, zo laten de arbocatalogi zich het beste omschrijven. Voor álle knelpunten in de dagelijkse bouwpraktijk, zoals valgevaar, lawaai en zwaar werk, is wel een oplossing voorhanden. Werk je conform de aanbevelingen uit de catalogus voor jouw branche, dan voldoe je aan de wet. Zijn de catalogi dus hetzelfde als de wet? Nee, dat niet. Ze zijn een praktische invulling daarvan. In de Arbowet heeft de overheid namelijk alleen doelen gesteld. De catalogi geven aan hoé deze doelen kunnen worden bereikt. Werkgevers mogen andere maatregelen nemen, als hiermee maar hetzelfde arboniveau wordt bereikt. Want met minder nemen de inspecteurs geen genoegen. Kijk voor alle catalogi op www. arbocatalogi-bouwnijverheid.nl. Kan Arbouw ons voorlichting komen geven? Om zeker te onthouden Werkgever Arbouw geeft geen voorlichting aan individuele bedrijven of werknemers. Wel verzorgt Arbouw presentaties voor clusters van bedrijven. Werknemer Niet in de gelegenheid om naar een bijeenkomst te gaan? Breng dan een bezoek aan Hier vind je een schat aan informatie over gezond en veilig werken.

13 Als lasten zwaarder zijn dan 25 kilo, moeten ze met hulpmiddelen worden verplaatst. Peter Buijs, projectmanager Arbouw 3 Mario Witlox, hoofd Bedrijfstakondersteuning Arbouw 13 Arbouw geeft al jaren presentaties over de arbeidsomstandigheden. In 2011 ging het om zo n honderd bijeenkomsten over belangrijke onderwerpen als lawaai, gevaarlijke stoffen en de arbocatalogi. We geven daarnaast trainingen in het gebruik van de producten van Arbouw, zoals de RI&E MKB Bouwnijverheid. We organiseren deze bijeenkomsten niet zelf. Dat doen de organisaties van werkgevers en werknemers. Zij nodigen hun leden uit en geven Arbouw de gelegenheid een deel van de middag of avond in te vullen. Bij individuele bedrijven of werknemers komen wij dus in principe niet. Een ieder heeft immers de mogelijkheid om aan te haken bij een van de bijeenkomsten in het land. Doe dit vooral! Je komt in contact met vakgenoten en leert weer eens iets over gezond en veilig werken. Een mooie combinatie! Hoe zwaar mag de werknemer tillen? Om zeker te onthouden Werkgever Eind dit jaar worden de arboregels voor werknemers en zelfstandigen gelijk, dus ook de tilnormen. Zie ook bij Actueel. Werknemer Op de website van Arbouw vind je meer informatie over het onderwerp. En bekijk ook het filmpje over lichamelijke belasting op Het maximale gewicht dat één persoon met de hand mag tillen is 25 kilo. Met twee man is dit 50 kilo, mits de omstandigheden gunstig zijn om de lasten goed te kunnen dragen. Zwaar tillen kan vaak worden voorkomen door een goede voorbereiding en op de juiste momenten mechanisch te opperen, bijvoorbeeld met behulp van een verreiker. Past men hulpmiddelen toe, dan wordt hierdoor de kans op rugklachten een stuk kleiner. Overigens gaat het hierbij niet alleen om het gewicht van de lasten. Ook repeterend werk of werken in ongunstige houdingen kunnen leiden tot fysieke klachten. Werk daarom niet boven schouderhoogte, maar pas de hoogte aan door bijvoorbeeld een trapje, bordes of steiger te gebruiken. Voorkom tocht op je spieren en neem ook s avonds en in het weekend voldoende rust. Ook een vraag? Bel of mail de Arbouw Infolijn. Hier kunnen werkgevers en werknemers elke werkdag van negen tot vijf terecht. Bel of mail naar

14 14 Werkgevers moeten zorgen voor een gezonde en veilige werkomgeving. Maar ook het gedrag van de werknemer speelt een rol bij het voorkómen van letsel.

15 Wie is aansprakelijk? Bij arbeidsongevallen wijzen de partijen meestal naar elkaar. Maar wie is écht aansprakelijk voor de schade? juridisch 15 Neem het voorbeeld van een dakdekker die tijdens zijn werk ten val komt en arbeidsongeschikt raakt. Hij krijgt niet alleen een uitkering en de ziektekosten vergoed door de zorgverzekeraar. Hij kan ook zijn werkgever aansprakelijk stellen voor de geleden schade. Deze claim wordt in veel gevallen gehonoreerd en kan hoog oplopen. Het bedrag is afhankelijk van de aard van het letsel en de leeftijd van het slachtoffer. Hoe verder weg van zijn Beroepsziekten Ook bij beroepsziekten kan de werknemer zijn werkgever aansprakelijk stellen. Echter, veel beroepsziekten openbaren zich pas na (tientallen) jaren. Na die tijd is het moeilijk vast te stellen wat precies de oorzaak is geweest. Ook kan het recht op schadevergoeding zijn verjaard, of heeft het slachtoffer niet de puf om een jarenlang juridisch getouwtrek te beginnen. Organisaties als het Instituut Asbestslachtoffers en Bureau Beroepsziekten bemiddelen voor de slachtoffers. pensioen, hoe groter het verlies aan inkomen. En hoe hoger dus ook de schadevergoeding. Bij het al dan niet toekennen van schadevergoeding is feitelijk maar één aspect van belang: de zorgplicht. Dit houdt in dat de werkgever zorgt voor een gezonde en veilige werkomgeving en voldoende toezicht op het naleven van de veiligheidsmaatregelen, zegt Sophie Wierenga- Heintz, letselschade-advocaat van Kneppelhout & Korthals Advocaten. Zij hield in 2011 een aantal presentaties voor leden van Bouwend Nederland. De boodschap was duidelijk: is er sprake van een gezagsrelatie en wordt de Arbowet overtreden met als gevolg een arbeidsongeval, dan gaat de rechter er meestal vanuit dat ook de zorgplicht is geschonden. Zelfstandigen Hoe vervelend ook, heeft de werkgever deze zorgplicht bijna altijd. Richting het eigen personeel, maar ook naar leerlingen, stagiairs, uitzendkrachten en ingeleend personeel. Daar horen de zelfstandigen dus ook bij. De term zelfstandig is in dit geval misleidend. De meeste zzp ers zijn voor de wet namelijk gewoon werknemer, zegt Marga Zuurbier van de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie). Zij werken op bouwplaatsen onder het directe gezag van hun opdrachtgever. Echt zelfstandig ben je pas als deze gezagsrelatie ontbreekt, je niet op basis van een arbeidsovereenkomst werkt en financieel aansprakelijk bent voor schade als iets mis Boem is ho! Het ministerie van SZW liet uitzoeken wat in Nederland de meest voorkomende oorzaak is van letselschade. Dit is verstappen, uitglijden en struikelen. 70 procent van de slachtoffers ontving schadevergoeding. Laat maar zitten In Nederland hebben jaarlijks circa werknemers een potentiële schadeclaim vanwege letsel. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Naar schatting worden slechts claims ingediend en gehonoreerd.

16 16 gaat. In de praktijk wordt maar tien procent van de zelfstandigen daadwerkelijk als zodanig beschouwd. Roekeloos of niet? Komen werkgevers dan nooit onder een schadeclaim uit? Ja, toch wel, maar het is niet eenvoudig. Hét criterium is het gedrag van het slachtoffer op het moment van het ongeval. Is dit bewust roekeloos geweest, dan gaat de werkgever vrijuit. Maar bewuste roekeloosheid wordt in de praktijk niet snel aangenomen, blijkt uit zaken waarin de Hoge Raad uitspraak deed. De Raad lichtte dit als volgt toe: Van bewuste roekeloosheid is pas sprake als voor de betrokkene het roekeloze van zijn Bewuste roekeloosheid bij de werknemer, alleen dan gaat de werkgever vrijuit gedrag zondermeer duidelijk moet zijn geweest. Met andere woorden: de werknemer moet zich daadwerkelijk bewust zijn geweest van het gevaar waaraan hij zich door dat gedrag blootstelde. Een bekende rechterlijke uitspraak is het zogenaamde dakdekkers-arrest van de Hoge Raad uit De aanleiding is een val van een dakdekker door een zwak deel van het dak. De instructie van de werkgever is duidelijk: zorg dat je daar niet komt. De waarschuwing wordt een paar keer herhaald. Het deel van het dak is met linten afgezet. Maar op een kwade dag betreedt de werknemer het dakdeel tóch, valt er doorheen en loopt ernstig letsel op. De werknemer houdt zijn werkgever aansprakelijk voor de schade. Deze heeft volgens hem onvoldoende voorzieningen getroffen en is dus in zijn zorgplicht tekort geschoten. De werkgever stelt dat zijn werknemer zich in strijd met de instructies heeft begeven op een deel van het dak waar hij niets te zoeken had. Door dit toch te doen, heeft de dakdekker bewust roekeloos gehandeld, zo vindt de werkgever. Na een lange procedure oordeelt de Hoge Raad dat het bedrijf zijn zorgplicht heeft geschonden. Want van bewuste roekeloosheid is pas sprake wanneer de werknemer zich van het roekeloze van zijn gedrag bewust is geweest. Dat de onfortuinlijke dakdekker bekend was met het gevaar, betekent dus niet dat hij zich bewust was van de roekeloosheid. Details Dit voorbeeld geeft aan dat de zorgplicht van de aannemer heel ver reikt en ruim wordt uitgelegd. Van geval tot geval wordt bekeken of de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden, waarbij de kleinste details van belang kunnen zijn, zegt Wierenga- Heintz. Doordat elk geval anders is en alle omstandigheden belangrijk zijn, is één maat voor de uitkomst niet te geven. Het treffen van de veiligheidsmaatregelen, het geven van instructies en het houden van toezicht, zijn belangrijke pijlers bij het voorkómen van ongevallen. Daarnaast is het afsluiten van een goede aansprakelijkheidsverzekering geen overbodige luxe. Een ongeluk zit immers in een klein hoekje. Uitzendkracht is zelf aansprakelijk De zorgplicht begint bij goed informeren, maar gaat in de praktijk veel verder. Een bizar geval van roekeloosheid Dat soms niet de werkgever, maar de werknemer zélf aansprakelijk is voor de geleden schade, bewijst een ongeval waarbij een uitzendkracht betrokken is. De man pakt voor de grap een opgaande takel en wordt tot achttien meter hoogte meegenomen. Hij valt en loopt ernstig letsel op. De kantonrechter oordeelt dat de man volstrekt onnodig en op onverantwoorde wijze aan het spelen is geweest met het materiaal van de werkgever. De rechter vindt dat de uitzendkracht dus bewust roekeloos heeft gehandeld. Hij moet zich er van bewust zijn geweest dat hij een groot risico nam door de takel vast te grijpen.

17 l i c h t e r w e r k ( t ) s p e c i a l Lichter werk(t) is de campagne van Arbouw en de sociale partners over de fysieke belasting in de bouw. Elk kwartaal staat één van de tien speerpuntberoepen centraal. Dit voorjaar is dat de stukadoor. Lichter stukadoren Stukadoren is één van de zwaarste werkzaamheden in de bouw. Toch gebruiken niet alle bedrijven hulpmiddelen om het werk te verlichten. Het Limburgse bedrijf Biesmans Afbouw doet dat wel. En met succes.

18 s p e c i a l In het keurig nette kantoor aan de licht glooiende Hoofdstraat in Amstenrade maken William en Patricia Biesmans lange dagen. Het echtpaar stelt de offertes op, bestelt het materiaal en maakt de planning. Het is hard werken, dagen van tien uur of langer zijn geen uitzondering, zegt een opgewekte Patricia. Maar het loont. We willen de zaken voor onze vaste mensen en het ingeleende personeel zo goed mogelijk regelen. Plots zwaait de deur open. Een leverancier. Met een klap zet hij een emmer arbovriendelijk contactspray op tafel. Há, dat is echt geen opgezet spel hoor!, lacht William. Die hebben we van de week besteld. In het normale materiaal zit een grove korrel waardoor we het niet airless kunnen verspuiten. Dan moeten de mensen met de roller aan de slag. Maar dit nieuwe materiaal kan wel mechanisch worden verwerkt. Ik denk dat het een succes wordt. Biesmans heeft tien stukadoors in vaste dienst. Daarnaast huurt het regelmatig zzp ers en uitzendkrachten in. Aan de arbeidsomstandigheden wordt veel aandacht besteed. Dat is tenslotte heel belangrijk, zegt Patricia. We zorgen dat op alle werken spuitmachines staan. Aan alle werknemers zijn persoonlijke beschermingsmiddelen uitgereikt. En daar blijft het niet bij. We kijken voortdurend hoe het beter kan. Vandaag zijn er bijvoorbeeld drie neksteunen binnengekomen. Die heb ik in de arbocatalogus gevonden. Als de jongens ze prettig vinden werken, bestellen we er meer van. Patricia en William Biesmans. Zwaar beroep Het is geen toeval dat Biesmans zich bezighoudt met het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Uit de resultaten van de medische keuringen blijkt dat het vak van stukadoor één van de zwaarste is in de bouw. Van de stukadoors heeft 42% last van de rug. 50% heeft last van de armen, bijna een derde van de nek. Maar liefst 46% is op enig moment voor de klachten behandeld. Patricia en William willen lichamelijke klachten het liefst voorkomen. Het is natuurlijk koffiedik kijken, zegt William. Jo Thehu (zie ook de voorzijde van deze special) krijgt de neksteun omgedaan door William Biesmans. Maar de kosten kunnen hoog oplopen als een werknemer lang uit de roulatie is. Door het werk lichter te maken, verkleinen we dit risico. Op onze projecten wordt nauwelijks handmatig geopperd. Het transport hebben we gemechaniseerd. Het materiaal gaat vanuit de silo met slangen naar boven waar het met de spuitmachines wordt verwerkt. Deze manier van werken is veel lichter, terwijl de kwaliteit hetzelfde is. Daar komt bij dat de mensen zich beter voelen en productiever werken als de arbeidsomstandigheden goed zijn. Niet meer beuren Op een project van Biesmans in Geleen is het resultaat hiervan goed merkbaar. Oudgediende Jo Thehu is in zijn nopjes met de spuitmachine. Vroeger ging het allemaal héél anders. Dan stond je aan de zakken te beuren. De tijd staat wat dat betreft niet stil. Er zijn veel hulp

19 s p e c i a l middelen bijgekomen die ons werk lichter en dus prettiger hebben gemaakt. Maar zelfs Thehu kijkt raar op als William hem de neksteun omdoet. Voorzichtig drukt hij zijn hoofd achterwaarts tegen de steun. Niet gek, geeft hij toe. Zo n neksteun kan zeker verlichting geven bij het schuren van het plafond. Alle beetjes helpen om ons vak wat minder zwaar te maken. Het laatste zetje Hulpmiddelen verlichten het werk, maar worden nog niet overal gebruikt. Slechts 2% van de stukadoors maakt (bijna) altijd gebruik van hulpmiddelen bij het transport van materialen. 71% van de stukadoors zet zijn mortelkuip (bijna) nooit op een ophoging. op onze projecten wordt nauwelijks handmatig geopperd. Het transport hebben we gemechaniseerd. Wel maakt 85% geregeld gebruik van hulpmiddelen voor de goede werkhoogte bij het stuken van wanden en plafonds, zoals een stukadoorstrapje of kamersteiger. Dit blijkt uit onderzoek ter voorbereiding op de campagne Lichter werk(t). Biesmans Afbouw is in elk geval op de goede weg. Het laatste zetje zit m volgens Patricia in de bewustwording bij het personeel. Stukadoors zijn soms wat stug. We hebben bijvoorbeeld overal verrijdbare kuiphouders staan waarmee je het materiaal hoger wegpakt, maar nog niet alle stukadoors werken ermee. Waar de één verandering snel oppakt, heb je bij de ander meer overtuigingskracht nodig. Zakkendrager Als stukadoor heb je altijd wel een paar zakken gips open staan. Die vallen nog wel eens om, of scheuren open tijdens het dragen. Met de Zakkendrager kun je de zakken hersluiten en gemakkelijk mee nemen. Je pols wordt ontlast, want het gewicht is over de plastic strip verdeeld. Kuiphouder Hulpmiddelen De kuiphouder (groot) is een inklapbaar metalen frame op zwenkwielen. Je verplaatst er gemakkelijk een volle kuip mee. Bovendien hoef je nauwelijks te bukken om de mortel te rapen. Zie voor meer hulpmiddelen Ergonomische raapspaan Deze lichtgewicht raapspaan heeft een softrubberen handgreep, wat zorgt voor een betere grip. Je hebt minder kracht nodig om de spaan goed te plaatsen. De combinatie van aluminium met softrubber maakt de spaan lichter in gewicht dan andere spanen. Neksteun Last van een stijve nek? Probeer dan deze neksteun. Het hulpmiddel ontlast de nekspieren door een deel van het gewicht van het hoofd te dragen. Bovendien voorkomt de steun dat je te ver achterover helt.

20 s p e c i a l KlaassenGroep wint bouwbrunch Op 26 januari mochten medewerkers van de Klaassen Groep aanschuiven voor een heerlijke brunch. Het bouwbedrijf uit Dinxperlo verdiende de Lichter werk(t)-prijs voor het verdienstelijke aanpakken van de lichamelijke belasting. Bij het bedrijf staan dit jaar drie toolboxmeetings in het teken van lichter werk. Eerder werden de keuringen van bouwvakkers gecombineerd met een training in verantwoord tillen en bewegen. Straatmakers werken lichter De arbeidsomstandigheden voor straatmakers gaan zienderogen vooruit. Vooral het zware werk is de afgelopen decennia fors verminderd dankzij machinale technieken. Alleen het herbestraten blijft een probleem, zegt Jan van Ingen van het gelijknamige bestratingsbedrijf. Meer weten over de lichtere werkmethoden van het bedrijf uit Aalsmeer? Download het complete artikel via Volg Lichter Werk(t) op Twitter en Facebook! De nieuwste arbovriendelijke hulpmiddelen, leuke filmpjes over lichter werken, handige tools en tips om zelf de fysieke belasting te verminderen: Lichter werk(t) deelt vanaf nu alles via Twitter en Facebook. Handig om te volgen en nog leuker om op te reageren. Houd de campagne online in de gaten voor leuke acties of kortingen op hulpmiddelen. Want Lichter werk(t) ook voor jou! Ga naar twitter.com/lichterwerkt of stuur een Kijk op facebook.com/lichterwerkt en klik op Vind ik leuk.

Plafond- en wandmonteur

Plafond- en wandmonteur Plafond- en wandmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig monteren van wanden en plafonds Informatie voor de werknemer Zwaar werk Wanden en plafonds

Nadere informatie

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Arbowet Verplichtingen/Aansprakelijkheid Zelfstandigen en Arbo Arbocatalogus Prioritaire risico s en maatregelen Project aanpak fysieke belasting ISZW Gert van

Nadere informatie

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken Fysieke belasting in de bouw Veilig en gezond werken De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 1 Fysieke belasting Werken in de bouw is zwaar. Mensen

Nadere informatie

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer Betonboorder Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je zaagt en boort. Apparatuur draag je vaak met de hand

Nadere informatie

Gipsblokkensteller. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken

Gipsblokkensteller. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken Gipsblokkensteller Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken Informatie voor de werknemer Zwaar werk Gipsblokken stellen behoort tot

Nadere informatie

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken KOZIJNEN STELLEN Stelt u de gezondheid van uw werknemers voorop? Arbouw voor gezond en veilig werken Het handmatig stellen van kozijnen is zwaar werk: zwaar tillen, dragen, langdurig geknield of gebukt

Nadere informatie

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer Straatmaker Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als straatmaker werk je vaak geknield, gebukt of zittend.

Nadere informatie

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer Metselaar Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als metselaar buk, draai en sjouw je veel. Je zit nogal eens

Nadere informatie

Glaszetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten. Informatie voor de werknemer

Glaszetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten. Informatie voor de werknemer Glaszetter Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Het dragen en plaatsen van ruiten is lichamelijk zwaar

Nadere informatie

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet.

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet. Arbo Inhoud Arbowet Als werknemer in een winkel heb je samen met de werkgever afspraken genaakt over het werk dat je doet. Dat zijn niet de enige regels waaraan een bedrijf zich moet houden. We gaan het

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

Kozijnenmonteur. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen. Informatie voor de werknemer

Kozijnenmonteur. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen. Informatie voor de werknemer Kozijnenmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Bij het handmatig stellen van kozijnen moet

Nadere informatie

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen Tillen Tips voor werknemers voor veilig tillen Inleiding Tillen en dragen zijn veel voorkomende vormen van lichamelijk zwaar werk. Bij te zwaar tillen en dragen wordt vooral de rug overbelast. Ook kunnen

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013 drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Programma 1.Strategie Bouw 2012-2016 2.Vijf beroepen in 2013 3.Handhaving 4.Vragen en discussie % WERKNEMERS MET KLACHTEN

Nadere informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie DieselMotorEmissie DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. Het is belangrijk

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

NATUURSTEEN. Hoe stoffig zijn de longen van uw werknemers? Arbouw voor gezond en veilig werken

NATUURSTEEN. Hoe stoffig zijn de longen van uw werknemers? Arbouw voor gezond en veilig werken NATUURSTEEN Hoe stoffig zijn de longen van uw werknemers? Arbouw voor gezond en veilig werken Zwaar en stoffig werk Het werken met natuursteen is zwaar werk. Ook komt er bij het bewerken van natuursteen

Nadere informatie

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer Stress uit de bouw Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress Informatie voor de werknemer In de bouw wordt hard gewerkt, geen project verloopt hetzelfde.

Nadere informatie

De ladder als werkplek?

De ladder als werkplek? De ladder als werkplek? Eerder uitzondering dan regel Informatie voor de werkgever De ladder is geen werkplek De Arbowet heeft als uitgangspunt dat de ladder als werkplek niet is toegestaan wanneer een

Nadere informatie

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Zijn voorwerpen te groot of te zwaar dan zijn er hulpmiddelen om het voorwerp te verplaatsen: - steekwagen - heftruck - takels - hijskranen

Zijn voorwerpen te groot of te zwaar dan zijn er hulpmiddelen om het voorwerp te verplaatsen: - steekwagen - heftruck - takels - hijskranen Hijsen en tillen Een voorwerp dat zwaarder is als 25 kg mag je niet alleen met de hand tillen. Ook is het verstandig om grote of moeilijk te pakken voorwerpen niet alleen te tillen. Zijn voorwerpen te

Nadere informatie

Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand.

Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Advies en informatie voor werknemers Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Gezond en veilig werken, je goed voelen en dat blijven doen,

Nadere informatie

Veilige afstand tot mobiele-telefoonantennes

Veilige afstand tot mobiele-telefoonantennes Jaargang 2015 / nieuwsbrief 28 / juli en augustus 2015 Taal als tool tegen ziek zijn Laaggeletterde werknemers missen vaak de leesvaardigheid om adequaat met informatie over gezondheid om te gaan. Daardoor

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer Gevaarlijke stoffen Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer Weet jij of je met gevaarlijke stoffen werkt? Als een product gevaarlijk is voor je gezondheid of onveilig is, dan is het etiket

Nadere informatie

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers RSI Informatie voor werknemers en werkgevers RSI RSI (Repetitive Strain Injury) is de veelgebruikte verzamelnaam voor klachten aan nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen. Deze klachten komen

Nadere informatie

Veilig en gezond werken

Veilig en gezond werken Veilig en gezond werken B.E.M. Pennings 2006 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op andere wijze

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.4

niveau 2, 3, 4 thema 5.4 Ergonomie niveau 2, 3, 4 thema 5.4 Bedrijfscultuur Arbeidsomstandigheden Wat staat er in de Arbowet? Zitten, staan en tillen RSI Bedrijfscultuur Veel mensen hebben hun eigen werk en werken op een bepaalde

Nadere informatie

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Datum Kenmerk Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Voor het invullen van dit formulier kunt u contact opnemen met de preventiemedewerker 1 (arbo en milieucoördinator) van uw faculteit

Nadere informatie

Inspectie-actie bouw april 2013. Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers 16-10-2013. Programma: > Inspectie SZW / sector bouw

Inspectie-actie bouw april 2013. Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers 16-10-2013. Programma: > Inspectie SZW / sector bouw Inspectie-actie bouw april 2013 Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers Jan Vermeiren p Programma: > Inspectie SZW / sector bouw > Wettelijke bepalingen > Bouwactie voorjaar 2013 / praktijk (foto

Nadere informatie

Stofzuigers en schrobmachines

Stofzuigers en schrobmachines Stofzuigers en schrobmachines Ergonomische eisen en aanbevelingen Zo werk je prettiger! Stofzuigen is voor veel schoonmakers dagelijkse kost. Schoonmakers van kantoren, vliegtuigen, treinen en bussen besteden

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden

Arbeidsomstandigheden t b r o n s e k Arbeidsomstandigheden T Inleiding Wettelijke regels Veiligheid, gezondheid en welzijn Rechten en plichten Uitvoering arbobeleid Inleiding Johan ter Veer, administratief medewerker bij blikfabriek

Nadere informatie

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 VERSLAG EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 (Project A663 - Actieperiode juni) Informatie: Arbeidsinspectie, kantoor Groningen Drs. J.R. Boer Landelijk Projectleider Postbus 30016 9700 RM GRONINGEN (050)5225880

Nadere informatie

Bouw aan je gezondheid

Bouw aan je gezondheid Bouw aan je gezondheid Gratis leefstijladvies en begeleiding voor werknemers in de bouw Informatie voor de werknemer Hart- en vaatziekten Gezond en vitaal zijn; wie wil dat niet? Iedereen wil tenslotte

Nadere informatie

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015 Holland Solar heet u welkom Veilig werken op daken Solar Solu(ons 2015 Veilig werken op daken ernst van tongeren directeur/eigenaar ID energie bestuurslid Holland Solar assessor Kenteq ( SEI erkenning

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 17 / september en oktober 2013 INHOUD:

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 17 / september en oktober 2013 INHOUD: Jaargang 2013 / nieuwsbrief 17 / september en oktober 2013 INHOUD: Verzuim daalt naar 3,8%, maar wel vaker ziek aan het werk Twee derde arbodiensten schendt privacy niet Naleving arbozorgverplichtingen

Nadere informatie

Glaszetter. De belangrijkste risico's voor de glaszetter zijn: Fysieke belasting Klimaat Onveiligheid

Glaszetter. De belangrijkste risico's voor de glaszetter zijn: Fysieke belasting Klimaat Onveiligheid Glaszetter De glaszetter zorgt voor het beglazen van onder meer woningen, gebouwen en kassen in de nieuwbouw- en onderhoudssector. De glaszetter heeft door zijn werk kans op aandoeningen van het bewegingsapparaat,

Nadere informatie

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing.

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing. Toolbox: Veilig werken met persoonlijke valbeveiliging Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat is persoonlijke

Nadere informatie

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u Leren van Landelijke Arbo Congres 18 mei 2015 Vera Sol, Adri Frijters. 2 Leren van : het proces Storybuilder: een schat aan informatie Stap 0 Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 Een database met analyse

Nadere informatie

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra.

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het arbothemablad is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet. Het arbothemablad geeft oplossingen voor

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in de grond-, weg- en waterbouw. Samen de arbeidsrisico s te lijf

Veilig en gezond werken in de grond-, weg- en waterbouw. Samen de arbeidsrisico s te lijf Veilig en gezond werken in de grond-, weg- en waterbouw Samen de arbeidsrisico s te lijf De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 2 Wat doet de

Nadere informatie

Ziektewetplan. Een zorg uit handen genomen

Ziektewetplan. Een zorg uit handen genomen Ziektewetplan Een zorg uit handen genomen 18 3 Ziekteverzuim is een financieel risico Voor u als werkgever is het van groot belang uw onderneming en uw medewerkers gezond te houden. Dit doet u onder andere

Nadere informatie

Strengere controles op naleving plicht tot Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E)

Strengere controles op naleving plicht tot Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) Jaargang 2011 / nieuwsbrief 1 / Januari en februari 2011 INHOUD: Werken op kantoor leidt af Arbo regels voor kleine bedrijven versoepeld Meer dan een miljoen Nederlanders krijgen fruit van de baas Strengere

Nadere informatie

De Arbeidsinspectie in het kort. Blootstelling aan trillingen heftrucks

De Arbeidsinspectie in het kort. Blootstelling aan trillingen heftrucks De Arbeidsinspectie in het kort Blootstelling aan trillingen heftrucks Blootstelling aan trillingen bij het werk op de heftruck Heftruckchauffeurs kunnen worden blootgesteld aan schadelijke lichaamstrillingen.

Nadere informatie

Kamervraag/vragen van de leden Ulenbelt en Van Huijm

Kamervraag/vragen van de leden Ulenbelt en Van Huijm De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte. Inleiding

Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte. Inleiding Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte Inleiding Het werken op hoogte wordt als normaal beschouwd binnen de bouwnijverheid, echter vallende voorwerpen of werknemers die van grote hoogte naar beneden

Nadere informatie

DieselMotorEmissie (DME)

DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. DME wordt

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan Koelboxmeeting Als het koeler kan doe het dan 2012 Werken in de hitte (logo) bedrijf Datum, locatie Koelbox Uitvoering dakwerkzaamheden bij zeer warm weer. Werken in de buitenlucht is meestal prettig,

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Dakpaspoort, een arboselfie. Jos van der Borgt

Dakpaspoort, een arboselfie. Jos van der Borgt Dakpaspoort, een arboselfie Jos van der Borgt Bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbranche 415 miljoen vierkante meter dakvlak in Nederland Jaarlijks te onderhouden ca. 20 miljoen vierkante meter Komende

Nadere informatie

Gezonde toekomst voor zandcementdekvloer

Gezonde toekomst voor zandcementdekvloer Gezonde toekomst voor zandcementdekvloer Gezonde toekomst voor zandcementdekvloer Uitgangspunten Het leggen van zandcementdekvloeren blijft mogelijk als men zich houdt aan de volgende regels: Taakroulatie

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E Een RI&E? Als ondernemer wil ik graag geld verdienen, maar ik wil later geen werknemers tegen

Nadere informatie

Timmerman. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren. Informatie voor de werknemer

Timmerman. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren. Informatie voor de werknemer Timmerman Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren Informatie voor de werknemer Werken op hoogte Je timmert vaak op een steiger. Op een rommelige steiger

Nadere informatie

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? Mijn naam is Ron Haandrikman Veiligheidskundige en mede eigenaar van Safety Analyse Ik richt mij met name op: Risico Inventarisatie & Evaluatie Machineveiligheid

Nadere informatie

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf Jaargang 2015 / nieuwsbrief 29 / september en oktober 2015 Zonder afscherming is machine moordwapen Ongevallen met machines komen veel voor. Jaarlijks gebeuren er ongeveer 425 ernstige ongevallen in Nederland.

Nadere informatie

Jan Vermeiren inspecteur / projectleider

Jan Vermeiren inspecteur / projectleider Jan Vermeiren inspecteur / projectleider j. Vermeiren 10-09-2010 Arbeidsinspectie Centraal kantoor / meldkamer Utrecht Info: www.arbeidsinspectie.nl Ong. 450 inspecteurs Waarvan 220 Arbo-inspecteurs Waarvan

Nadere informatie

vervolg werken op een ladder of trap

vervolg werken op een ladder of trap Verstoring werk door derden bijvoorbeeld door gebouwgebruikers. Windkracht bij een windkracht groter dan 6 Beaufort is er sprake van verhoogd valgevaar. Gebruik materiaal en/of hulpmiddelen bijvoorbeeld

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E

Aan de slag met de RI&E Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E ALS ONDERNEMER WIL IK GRAAG GELD VERDIENEN, MAAR IK WIL LATER GEEN WERKNEMERS TEGEN KOMEN DIE

Nadere informatie

Je bedrijf, je lijf en RI&E. RecreatIE werkt er veilig mee!

Je bedrijf, je lijf en RI&E. RecreatIE werkt er veilig mee! Je bedrijf, je lijf en RI&E. RecreatIE werkt er veilig mee! Een RI&E Een RI&E? Ondernemen is risico s lopen Een ondernemer loopt risico s; dat weet u als geen ander. Een innovatie waarin u investeert moet

Nadere informatie

28 efficiency tips voor een productievere werkdag

28 efficiency tips voor een productievere werkdag 28 efficiency tips voor een productievere werkdag Gun jezelf de rust en de kwaliteit van een goed georganiseerd werkproces! Doen is de "Missing Link" tussen goede voornemens en daadwerkelijke verandering

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E Een RI&E? ALS ONDERNEMER WIL IK GRAAG GELD VERDIENEN, MAAR IK WIL LATER GEEN WERKNEMERS TEGEN

Nadere informatie

Werken bij hitte? Wat kan je doen!

Werken bij hitte? Wat kan je doen! Werken bij hitte? Wat kan je doen! Heerlijk zo n zonnetje toch? In de bouw werk je vaak buiten. Lekker, vooral in de zomer, de zon schijnt en de temperatuur loopt op. Maar gevaar ligt op de loer. Werken

Nadere informatie

Gericht Periodiek Onderzoek (GPO)

Gericht Periodiek Onderzoek (GPO) Gericht Periodiek Onderzoek (GPO) Aandacht voor werk met bijzondere gezondheidsrisico s Informatie voor de werknemer Werk met bijzondere gezondheidsrisico s Sommige werkzaamheden in de bouwnijverheid gaan

Nadere informatie

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: Beweeg jij voldoende? 1. Wat is beter: iedere dag een half uur achter elkaar bewegen, of 3 keer 10 minuten bewegen verspreid over de

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in het MKB

Veilig en gezond werken in het MKB Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Veilig en gezond werken in het MKB Informatie over de risico-inventarisatie en -evaluatie in het midden- en kleinbedrijf Veilig en gezond werken in het MKB

Nadere informatie

Toolboxmeeting. Toolboxmeeting Werken op hoogte / Valbeveiliging

Toolboxmeeting. Toolboxmeeting Werken op hoogte / Valbeveiliging Toolboxmeeting Werken op hoogte / Valbeveiliging INLEIDING Volgens de Arbo-wet is 2,5 meter de kritische hoogte. Zodra er boven deze hoogte gewerkt moet worden, zijn maatregelen vereist en een ieder dient

Nadere informatie

Toolbox-meeting Ongevallen voorkomen

Toolbox-meeting Ongevallen voorkomen Toolbox-meeting Ongevallen voorkomen Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding Ingewikkelde en tijdrovende veiligheidsprocedures, persoonlijke

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Korte functieomschrijving (mag ook als bijlage worden toegevoegd):

Korte functieomschrijving (mag ook als bijlage worden toegevoegd): In te vullen door bedrijf / opdrachtgever. Naam bedrijf/opdrachtgever: 1/6 Ingevuld door: Datum (dd-mm-jjjj): Functie/opdrachtnaam: Korte functieomschrijving (mag ook als bijlage worden toegevoegd): Het

Nadere informatie

2. Hoe moet je dit experimentele stagewerkboek gebruiken?

2. Hoe moet je dit experimentele stagewerkboek gebruiken? Inleiding: 1. Voorwoord Voor je ligt het experimentele stagewerkboek voor je stage. Het is een werkboek waarin een aantal aanwijzingen en regels staan waaraan je je tijdens de stage moet houden. Lees ze

Nadere informatie

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG) De Molen 30, 3994 DB Houten Postbus 1010, 3990 CA Houten T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Een arbeidsongeval! Wat nu? Wilt

Nadere informatie

Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer. 18 mei 2015 Mark Fleuren

Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer. 18 mei 2015 Mark Fleuren Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer 18 mei 2015 Mark Fleuren Waar ging het ook al weer over? RI&E Wat zijn de risico s hier? Hebben we er genoeg aan gedaan? Wat is genoeg? De droge stof: wettelijk

Nadere informatie

Factsheet Veilige arbeidsomstandigheden. Arbowet en zorgplicht

Factsheet Veilige arbeidsomstandigheden. Arbowet en zorgplicht Factsheet Veilige arbeidsomstandigheden Arbowet en zorgplicht Sinds 1 januari 2007 is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) in beginsel niet meer van toepassing op vrijwilligers. Alleen als er ernstige

Nadere informatie

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg Risico-analyse d.m.v de matrix 1. Maak een lijst met alle gevaren tijdens de werkzaamheden. (met andere woorden: maak een lijst met alles wat mis kan gaan) 2. Bepaal van per gevaar de kans dat het gevaar

Nadere informatie

Verstandig tillen. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Verstandig tillen. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Verstandig tillen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Verstandig tillen Inleiding De rug is een kwetsbaar deel van ons lichaam. Hij wordt makkelijk te zwaar belast. Bijvoorbeeld door langdurig

Nadere informatie

V&G-deelplan uitvoeringsfase Nummer : Versie : 1. VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSGEVAREN Status : invulform

V&G-deelplan uitvoeringsfase Nummer : Versie : 1. VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSGEVAREN Status : invulform Project: VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSPLAN Op te stellen door de bij de uitvoeringen betrokken partijen BEDRIJFSGEGEVENS WERKZAAMHEDEN In te vullen door Van de Kreeke Wegenbouw Naam:.. Omschrijving:. Adres:...

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

vervolg Transport van zware materialen horizontaal en verticaal

vervolg Transport van zware materialen horizontaal en verticaal een blessure. Maar het kan ook de druppel zijn waardoor je gedurende kortere of langere tijd niet meer kunt werken. Ook kan er overbelasting ontstaan door het lichaam langere tijd bloot te stellen aan

Nadere informatie

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING AAN KWARTSSTOF TE VOORKOMEN OF TE BEPERKEN Allereerst moet bekeken worden of ander materiaal of een andere werkmethode mogelijk is. Als dat niet kan is het belangrijk om zoveel

Nadere informatie

Ook zo n gezonde. beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid

Ook zo n gezonde. beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid Ook zo n gezonde beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: zit jij goed achter je beeldscherm? 1. Zijn je bovenbenen horizontaal? JA NEE 2. Staan je beide voeten plat op de grond?

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

Risico-inventarisatie en -evaluatie

Risico-inventarisatie en -evaluatie b Bedrijfshulpverlening Risico-inventarisatie en -evaluatie MKB-inforeeks Reeks Arbo Arbo in in het de MKB praktijk De arbochecklist voor veiligheid en gezondheid op de werkplek Risico s terugdringen in

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

Veilig werken in de zonne-energie-sector

Veilig werken in de zonne-energie-sector Veilig werken in de zonne-energie-sector Module: V&G en aansprakelijkheid Auteur: Docent: Edwin Petersen Veiligheidskundige (MVK) Edwin Petersen Inhoudsopgave Inleiding; Definities;. Inleiding ~ wijzigende

Nadere informatie

Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016. Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw

Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016. Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016 Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw Relatie SSVV Bouwnijverheid = 1 van de 12 sectoren en vaak is er VCA

Nadere informatie

Basisveiligheid-VCA Proefexamen 4

Basisveiligheid-VCA Proefexamen 4 asisveiligheid-v Proefexamen 4 Lees de volgende aanwijzingen goed door! Dit examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen. Na elke vraag volgen drie antwoordmogelijkheden, waarvan er slechts één de juiste is.

Nadere informatie

Workshop: Van RI&E tot Preventie en meer Rendement. Vakevent Veilig Werkt Beter, 7 oktober 2015

Workshop: Van RI&E tot Preventie en meer Rendement. Vakevent Veilig Werkt Beter, 7 oktober 2015 Workshop: Van RI&E tot Preventie en meer Rendement Vakevent Veilig Werkt Beter, 7 oktober 2015 Het Nederlands Focal Point Vertegenwoordiger EU-OSHA in NL Delen arbo informatie binnen EU Wetgeving Praktische

Nadere informatie

Onze Nieuwe cursus Paro-preventieassistent

Onze Nieuwe cursus Paro-preventieassistent In deze uitgave: In deze nieuwsbrief DentalFlash de nieuwe cursus Paro-preventieassistent, zorg goed voor je lichaam, de veiligheid op de werkvloer in het geding, Sandra Schrijft en veel geslaagde cursisten.

Nadere informatie

Bedrijfsreglement voor stagiaires van Bouwmensen Apeldoorn

Bedrijfsreglement voor stagiaires van Bouwmensen Apeldoorn Bedrijfsreglement voor stagiaires van Bouwmensen Apeldoorn INHOUDSOPGAVE Inleiding Pagina 3 Hoofdstuk 1. Ziekte Pagina 3 Hoofdstuk 2. Veiligheid Pagina 3 Hoofdstuk 3. Betaling stagevergoeding Pagina 4

Nadere informatie