Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht anno Vught 3 juni 2014 Ton Hartlief

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht anno 2014. Vught 3 juni 2014 Ton Hartlief"

Transcriptie

1 Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht anno 2014 Vught 3 juni 2014 Ton Hartlief

2 Hoe staat AR er anno 2014 voor? bezorgdheid én instrumentalisme contra s en pro s geen Amerikaanse toestanden!? aandacht voor immateriële behoeften van eisers systeemkritiek; roep om verandering en verbetering medische ongevallen; basale voorwaarden problematisch rampen en zware ongevallen; daadwerkelijke vergoeding!? regering: geen SF of NF (K II 2011/12, 31765, nr. 52) is er (enige) beweging aan het wetgevingsfront? art. 3:310 lid 4 en lid 5 wetsvoorstel verkeersongevallen!? wetsvoorstel affectieschade!? crisis! waar ligt het Centrum van de Rechtsontwikkeling?

3 Wat haalt Uw Kroniek van Rechtspraak? HR NJ 2002, 240 Kindertaxi HR NJ 1999, 145 Wrongful birth HR NJ 2006, 606 Wrongful life opkomst proportionele aansprakelijkheid HR NJ 2011, 465 Hangmat HR NJ 2012, 155 Dijkdoorbraak Wilnis dossier werkgeversaansprakelijkheid

4 Terughoudendheid in Kazernestraat? niet enkel uitdijing wat de klok slaat voorzichtigheid troef HR NJ 2012, 155 Dijkdoorbraak in Wilnis proportionele aansprakelijkheid HR NJ 2014, 98 en 99 over beroepsziekten eindpunt rechtsontwikkeling bij art. 7:658/7:611 strategisch gebruik grenzen rechtsvormende taak? schrik- en affectieschade art. 7:611 en 7:658 strategisch gebruik art. 81 RO wat beweegt de Hoge Raad? behoefte aan maatschappelijk draagvlak in crisistijd? vrees voor ongewenste macro-effecten?

5 En nu? wat moeten wij hiermee? ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? Wilnis-arrest blijft gemoederen bezig houden werkgeversaansprakelijkheid: nadruk op lagere rechtspraak na HR 11/11/2011 heet van de naald: wetsvoorstel verruiming schadevergoeding bij letsel en overlijden

6 Risico s van alledag? bezoeker café springt achterop Rb. Noord-Nederland JA 2014, 30 wel/niet toestemming? postuur, vaart, alcohol, manier van springen eigen schuld benadeelde? vijf vrienden op een vierbaanswaterglijbaan Rb. Oost-Brabant 2 dec. 2013, RBOBR:2013:6750 Multislide in Marmaris sport en spel-situatie? verhoogde aansprakelijkheidsdrempel kan deze in hoogte variëren?

7 Risico s van alledag? Rb. Oost-Brabant 8 jan. 2014, RBOBR:2014:341 X/Albert Heijn BV val over mat bij ingang supermarkt tegelvloer; geen overkapping; koof losliggende mat met antisliplaag harmonica-effect aansprakelijkheid Albert Heijn ex art. 6:162? meer risico genomen dan verantwoord was? waar moeten klanten rekening mee houden? voorkomen van verschuiving? waarschuwingbordje?

8 Hoe ver strekt de zorg? Rb. Oost-Brabant NJF 2014, 53 X/St. Noord-Brabants Landschap vrouw valt op Zoomland bramen plukken; overwoekerd deel van sloot naast duiker paaltjes; later beter gemarkeerd is NBL aansprakelijk ex art. 6:162 of 6:170 BW? overtreding verbod paden te verlaten? tis nu eenmaal een natuurterrein waarschuwingen voor alle mogelijke gevaren verwachten? Rechtbank ziet gelijkenis met HR NJ 1989, 29 Veenbroei en HR NJ 2004, 105 Jetblast bramenplukken niet ongewoon en toegestaan gevaar kennelijk onderkend (paaltjes) algemeen verbodsbord afdoende? Kelderluiken

9 Hoe ver strekt de zorg? Rb. Zeeland-West-Brabant 12 nov. 2013, RBZWB:2014:1973 X/St. Singelveste Allee Wonen bejaarde vrouw met hondje stapt in de lift reddingspogingen; hulpverlenende man valt in liftschacht; onderzoek Liftinstituut aansprakelijkheid Singelveste ex art. 6:162? toestaan gebruik seniorenlift met aangelijnde hond? aansprakelijkheid Singelveste ex art. 6:174? liftdeur te openen zonder dat er lift is? Rechtbank wijst vordering af: osvo toedracht niet voorzienbaar lift niet ondeugdelijk bevredigende uitkomst?

10

11 Terug naar opmerkelijk arrest HR NJ 2012, 155 Dijkdoorbraak Wilnis Hoogheemraadschap aansprakelijk ex art. 6:174? dijk opstal in de zin van art. 6:174? extreme droogte destijds geen bekend gevaar? onbekendheid gevaar voor rekening bezitter! begrenzing; geen garantienorm gedragsnormen spelen belangrijke rol ook bij art. 6:174 ook Kelderluik-factoren in beeld aansprakelijkheid voor onbekende gevaren? onbekendheid met gevaar niet bevrijdend objectieve onbekendheid van gevaar wel

12 Aandacht voor positie overheid beleidsvrijheid en ter beschikking staande financiële middelen Parl.Gesch. en eerdere rechtspraak Hoge Raad wat betekent dit precies? draagkracht gedaagde overheid van belang? concrete ruimte op de begroting relevant? kennis eiser daaromtrent? Hof Den Haag 6 mei 2014, GHDA:2014:1539 tegenbewijs tegen vermoeden gebrek? extreme droogte destijds geen objectief bekend gevaar is dat ook de oorzaak geweest?

13 Impact Wilnis-arrest verwarring over meerwaarde t.o.v. art. 6:162 Hof Den Bosch JA 2014, 2 Container in woonwijk terughoudendheid in lagere rechtspraak t.a.v. reguliere art. 6:174- en art. 6:173-gevallen Hof Amsterdam JA 2012, 3 Benelli 500 (extra) terughoudendheid wanneer het om overheid gaat?

14 Lagere rechtspraak worstelt val over afdekplaat op trottoir Rb. Midden-Nederland JA 2014, 44 X/Hilversum val over oneffenheid voetpad Rb. Rotterdam 16 april 2014, RBROT:2014:2705 Zürich/Hendrik-Ido-Ambacht val op trailerhelling na aanpassing in de winter Hof Den Bosch 29 april 2014, GHSHE:2014:1203 X/Waterschap Scheldestromen

15 Het ene arrest lokt het andere uit HR RvdW 2014, 553 Reaal/Deventer val fietser Van Dorp; voorwiel in spleet tussen wegdek en strook grasbetonklinkers; aanrijding met vrachtwagen Gebr. Poll WAM-verzekeraar vrachtwagen zoekt verhaal op Gemeente in hoger beroep HR NJ 2012, 155 Dijkdoorbraak in Wilnis stelplicht bij Reaal; enkele gevaar onvoldoende richels als onderhavige telkens opvullen geen capaciteit of middelen voor opvullen richels hoeft niet veel te kosten Hof wijst regresvordering Reaal af

16 In cassatie: gaat dit niet te snel? stelplicht en bewijslast m.b.t. feiten en omstandigheden die ten grondslag liggen aan art. 6:174-vordering bij eiser verweer dat financiële middelen te beperkt waren voor maatregelen door overheidslichaam te onderbouwen enkele stelling dat financiële middelen ontoereikend waren onvoldoende in casu heeft Gemeente volstaan met algemeenheden geen aanknopingspunt voor Reaal voor meer specifieke onderbouwing van haar stelling wat verwacht Hoge Raad dan precies?

17 Waardering overheden zetten geld op draagkrachtverweer is Hoge Raad geschrokken van deze uitleg? draagkrachtverweer!? principieel oogpunt art. 6:109 waarom alleen bij overheid? beperking door slim budgetteren? hoe voor rechters op waarde te schatten?

18 Wel of niet terughoudendheid? HR 9 mei 2014, HR:2014:1091 X/Sint-Oedenrode val fietster op nieuwe houten fietsbrug over Dommel Gemeente aansprakelijk ex art. 6:174 of 6:162? schuin aansnijden; stroevere laag vereist? reeks ongevallen i.v.m. vorst; krant gehaald Hof wijst vordering af na eerdere toewijzing Rechtbank dag eerder al waarschuwingsborden geplaatst HR NJ 2005, 105 Jetblast A-G Spier: pech moet weg!? art. 81 RO

19 Arbeidsgerelateerde schade Rb. Zeeland-West Brabant 9 jan. 2013, RBZWB:2013:16 X/ISS Nederland BV fietsen op dienstfiets over bedrijfsterrein; val konijn!? werkgever aansprakelijk ex art. 7:658? aanwezigheid konijnen bedrijventerrein in natuurgebied wat te doen? osvo en art. 7:611 dan?

20 Arbeidsgerelateerde schade Hof Den Haag 20 mei 2014, /01 werkneemster in verpleeghuis valt op trap; koffie? aansprakelijkheid ex art. 7:658? zeer ervaren werknemer; werkzaamheden niet risicovol is er iets mis met de trap? niet eerder vergelijkbare ongelukken; speciale werkschoenen Hof Arnhem-Leeuwarden 11 feb. 2014, GHARL:2014:956 X/Avis Autoverhuur BV schoonmaken Fiat Ducato; val over stofzuigerslang? geen specifieke waarschuwing of instructie vereist? huis-, tuin- en keukenongeval? stelplicht en bewijslast bij werkgever gelijke ondergrond

21 Arbeidsgerelateerde schade Hof Amsterdam 11 februari 2014, GHAMS:2014:1589 X/Op/Maat WSW-werknemer valt in Herfstzon tegen glazen kast vriendschappelijke schouderklop!? aansprakelijkheid art. 7:658: ontbreken gedragsregel? werknemers in meer of mindere mate gehandicapt wel diverse andere specifieke schriftelijke regels art. 7:611? art. 6:170? dader bedacht moeten zijn op val na schouderklop? osvo

22 Hoe ver strekt de zorg? Rb. Noord-Holland 4 dec. 2013, RBNHO:2013:11530 X/St. Vrije Scholen Ithaka opruimen gymtoestellen leerlingen; letsel assistent leerlingen niet laten meehelpen? andere grondslagen voor aansprakelijkheid? Hof Arnhem-Leeuwarden JA 2014, 41 Het Poortje/X werkneemster justitiële jeugdinstelling getroffen door bal voetbal verbieden? niet op luchtplaats met leren wedstrijdbal (maatje 5)?

23 Hoe ver strekt de zorg? Rb. Limburg Praktijkgids 2014, 92 X/Apotheek Straver nachtelijke inbraak apotheek apothekersassistente springt uit raam onvoldoende beveiliging aan achterkant gebouw? eerste keer? gevaar ligt bij klantcontacten apotheek, geen bank of juwelier betekenis later getroffen maatregelen?

24 Heel ander geval Rb. Midden-Nederland 5 feb. 2014, RBMNE:2014:418 ouders van misbruikte kinderen spreken dader aan hebben zij recht op smartengeld? vergoeding t.z.v. verloren vakantiedagen in verband met extra aandacht voor hun kinderen? vergoeding t.z.v. gemist commissariaat?

25 Beperkte kring gerechtigden alleen gewonde recht op vergoeding van letselschade derden dus niet, tenzij specifieke grondslag art. 6:107 verplaatste schade art. 6:107a doorbetaald loon en reïntegratiekosten niet bijv.: kosten vervanging, andere bedrijfsschade zelfde systeem bij overlijdensschade specifieke grondslag art. 6:108 wie en wat? limitatieve opsomming ook wat betreft schadeposten instellen zelfstandige vordering heeft geen zin exclusieve werking: niet meer of anders dan volgens art. 6:107 en 107a of 6:108 let wel: voor zover schade a.g.v. letsel of overlijden ander

26 Bekende consequentie geen vergoeding affectieschade smartengeld t.z.v. verwonding/overlijden naaste bewuste keuze in BW 1992 commercialisering verdriet onsmakelijke procespraktijken hoog bedrag, risicoaansprakelijkheid

27 Op zoek naar ruimte in systeem HR NJ 1999, 564 Johanna Kruidhof ouders claimen verlies vrije tijd zorg en verpleging abstracte schadebegroting biedt uitkomst maximaal de bespaarde kosten t.z.v. professionele hulp van art (oud) naar art. 6:107 HR NJ 2003, 504 Krüter/Wilton Feijenoord stervensbegeleiding partner inschakelen professional normaal en gebruikelijk? HR NJ 2009, 387 Rijnstate/Reuvers partner neemt taken in huis over inschakelen professional normaal en gebruikelijk? staat art. 6:107 aan vordering gewonde zelf in de weg?

28 Ruimte in het systeem? wat indien inkomsten gederfd in plaats van vrije tijd ingeleverd? omvang nog altijd bepaald door bespaarde kosten! is dat bezwaarlijk? op weg naar echte vergoeding inkomensschade naasten? Kamerstukken II , , nr. 8; ontwerp Engelhard, VR 2008, p. 1 e.v. uitbreiding van art. 6:107 vergoeding gederfde inkomsten naaste belang: méér dan bespaarde kosten reële zorgbehoefte; redelijke beslissing

29 Zit er ruimte in het systeem HR NJ 2002, 240 Kindertaxi wettelijk stelsel; geen affectieschade; rechtsvormende taak en shockschade? relativiteit schending verkeers- of veiligheidsnorm veroorzaken ernstig ongeval ook onrechtmatig jegens: waarnemer/direct met gevolgen geconfronteerde met geestelijk letsel als gevolg van emotionele schok geestelijk letsel in algemeen bij erkend psychiatrisch ziektebeeld vordering terzake van eigen letsel vermogensschade en ander nadeel i.v.m. met strekking art. 6:107/108: geen schade t.z.v. verwonding of overlijden van ander geen afgeleide schade

30 Maar welke ruimte biedt Hoge Raad nu? buiten verkeer en veiligheid? buiten degenen die gebeurtenis hebben waargenomen? Arnhemse lijn Rb. Arnhem JA 2008, 76 Maja Bradaric Rb. Arnhem JA 2008, 98 Nadia vd Ven hoe ernstiger normschending des te minder vereist op punt confrontatie HR NJ 2010, 387 Kleijnen c.s./reaal (Vilt) shockschade onder strikte voorwaarden geen afzwakking of terzijdestelling vanwege aard of ernst normschending Hoge Raad maakt pas op de plaats

31 Wat doet lagere rechtspraak? Rb. Rotterdam 18 dec. 2013, RBROT:2013:10725 man op weg naar moskee met mes vermoord vordering weduwe t.z.v. shockschade voldoende confrontatie in zin van Kindertaxi-arrest? vrouw was vooruitgelopen, maar erbij geroepen minder hoge eisen aan rechtstreeksheid naarmate normschending ernstiger vordering (6:96 en 6:106) toegewezen

32 Terug naar de casus Rb. Midden-Nederland 5 feb. 2014, RBMNE:2014:418 ouders misbruikte kinderen spreken dader aan smartengeld verloren vakantiedagen gemist commissariaat stelsel van art. 6:107; beperkte kring van gerechtigden recht op vergoeding van shockschade? (abrupt) kennis krijgen van misbruik voldoende confrontatie in de zin van Kindertaxi-arrest? vergoeding vakantiedagen voor extra aandacht aan kinderen? professionele hulp niet normaal en gebruikelijk en het gemist commissariaat? inkomensschade vader; geen verplaatste schade

33 Wetgever zat niet helemaal stil wetsvoorstel aanpassing art. 6:107 en 6:108 argumenten contra niet sterk argumenten pro: rechtsvergelijking en erkenning ratio: erkenning en genoegdoening overlijden en ernstig blijvend letsel nauwe kring van gerechtigden bedrag bij AMvB vast te stellen hoogte van het bedrag erkenning en genoegdoening, geen vergoeding Achilleshiel: gerechtigden/gebeurtenissen op één hoop? erkenning abstracte gegeven lijden gaat om erkenning van concrete lijden, specifieke situatie

34 Politiek VU-onderzoek affectieschade na beroering in Eerste Kamer behoefte naasten en nabestaanden middel tot een doel vast bedrag? KI 2008/09, , G: nog steeds vast bedrag kritiek Eerste Kamer: alsnog enige differentiatie concept-amvb: iets hogere bedragen Eerste Kamer verwerpt voorstel in het voorjaar van 2010 principiële bezwaren onvoldoende differentiatie angst claimcultuur

35 Stilstand, Hoge Raad of wetgeving? wetsvoorstel verruiming vergoeding van schade door letsel en overlijden vergoeding kosten boven bespaarde kosten professional vergoeding affectieschade vergoeding kosten boven bespaarde kosten professional zorg dichter bij de mensen; mantelzorg bezwaren huidig stelsel: buiten gezin in verpleeghuis!? bezwaren huidig stelsel: naaste die minder gaat werken keuzevrijheid; zelfredzaamheid; beroep op zorg naaste familie vergoeding affectieschade verbetering positie slachtoffers en naasten erkenning en genoegdoening grenzen rechtsvormende taak rechter; wetgever aan zet

36 Verzorging: heroverweging stelsel wettelijk stelsel in de rechtspraak behoefte aan zorg is schadepost van gekwetste zelf indien naaste zorg op zich neemt: vergoeding indien professionele hulp normaal en gebruikelijk beperking tot bespaarde kosten naaste heeft ook recht op vergoeding indien geen inkomsten gederfd geen recht op vergoeding verlies vakantiedagen of vrije tijd i.v.m. bezoek bevordering keuze voor op zich nemen taken door naasten verbetering levenskwaliteit persoonlijke afweging kunnen maken ondersteuning in eigen omgeving (mantelzorg) onevenwichtigheden in het huidig stelsel HR NJ 1999, 564 Johanna Kruidhof HR NJ 2009, 386 Philip Morris/Bolink HR NJ 1999, 145 Wrongful birth

37 Art. 6:96 lid 2 onder d redelijke kosten die een gekwetste in verband met zijn letsel maakt voor een redelijke verzorging, verpleging, begeleiding en huishoudelijke hulp.

38 Kern geen uitbreiding van art. 6:107, maar uitbreiding art. 6:96 lid 2 behoefte aan zorg is schadepost van gekwetste gekwetste houdt regie voorkomen onduidelijkheid bij levenswendingen redelijkheidstoets veilig stellen: niet het goedkoopste is leidend ook indien hoger dan kosten professionele hulp persoon gekwetste en diens levensstandaard maatgevend niet opdringen ander levenspatroon aan gekwetste niet langer alleen indien inschakelen professional normaal en gebruikelijk; redelijkheid beslissend

39 Waardering op punt verzorging meerwaarde van uitbreiding van art. 6:96 lid 2? gekwetste houdt regie voorkomen onduidelijkheid bij levenswendingen heeft naaste dan geen vordering? verschil positie gekwetste en naaste afwikkeling voor de toekomst ex art. 6:107 enkel voor reeds gemaakte kosten tekst en toelichting welk beeld roept tekst art. 6:96 op? redelijk in plaats van normaal en gebruikelijk zonder discussie? beter dan aanvulling van art. 6:107?

40 Affectieschade VU-onderzoek affectieschade na beroering in Eerste Kamer behoefte naasten en nabestaanden middel tot een doel erkenning en genoegdoening rechtsvergelijkend perspectief vast bedrag? voorkomen discussie over intensiteit leed afwikkelingskosten spanning: differentiatie vs belemmeren verwerking zeer nauwe band met gekwetste recht ouders niet beperkt tot minderjarige kinderen thuiswonend of niet? hardheidsclausule en art. 6:2 lid 2

41 Affectieschade ernstig en blijvend letsel flexibiliteit: eventueel nadere regels in AMvB ernstig en blijvend letsel maximum totaalbedrag maximum totaalbedrag en evenredige korting iets hogere bedragen dan aanvankelijk en enige variatie enige variatie overlijden of ernstig blijvend letsel? ene naaste is andere niet geweldsmisdrijf of niet?

42 En dus wat krijgt ouder bij verlies van een kind? minderjarig kind? meerderjarig kind? uitwonend of thuiswonend? hoe relevant is de aard van de gebeurtenis? verkeersongeluk? medische fout? geweldsmisdrijf? wat krijgt men bij ernstig en blijvend letsel partner? hoe relevant is de aard van de gebeurtenis? bedragen variëren tussen en euro

43 Waardering verzorgingskosten MvT belangrijker dan wettekst art. 6:96 beter dan uitbreiding art. 6:107? affectieschade politiek nu wel haalbaar? voldoende normering maar ook voldoende differentiatie? regering toch teveel boekhouder? shockschade blijft verhaal apart eigen letsel versus afgeleide schade niet tot art. 6:106 beperkt vermogensschade én immateriële schade is en blijft een reële vordering rechterlijke rechtsvorming?

Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014

Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014 Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014 Esther Pans Esther.pans@kvdl.nl Opbouw presentatie - Achtergrond - Inhoud voorstel zorgkosten - Inhoud voorstel

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht. Vught 10 november 2015

Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht. Vught 10 november 2015 Actualiteiten Aansprakelijkheidsen Schadevergoedingsrecht AE Vught 10 november 2015 Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? aansprakelijkheid in hoedanigheid hoever strekt de zorg? bijzondere positie

Nadere informatie

Nieuwsbrief Aansprakelijkheid & Verzekering

Nieuwsbrief Aansprakelijkheid & Verzekering Nieuwsbrief Aansprakelijkheid & Verzekering Utrecht, 1 september 2014 In deze nieuwsbrief treft u de volgende onderwerpen aan: Smartengeld in beweging Shockschade Concept wetsvoorstel Zorg- en Affectieschade

Nadere informatie

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Monografieen BW B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Prof. mr. C.J.M. Klaassen Kluwer - Deventer - 2007 Inhoud VOORWOORD XI LUST VAN AFKORTINGEN XIII LUST VAN VERKORT AANGEHAALDE LITERATUUR XV I INLEIDING

Nadere informatie

Wie zijn wij? 11 maart 2014

Wie zijn wij? 11 maart 2014 Wie zijn wij? Programma Inleiding Mona de Vries Medisch Letsel Ed Klungers Whiplash Ellen Copini Schadeposten Ellen Copini Smartengeld quiz Mona de Vries Letselschade advocaat? Kwaliteit Kosten aansprakelijke

Nadere informatie

Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade

Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade M.P.G. Schipper & I. van der Zalm Published in AV&S 2010/3, nr. 15,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 VI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001 Nr. 70 BRIEF

Nadere informatie

Gerechtshof s-hertogenbosch 23 februari 2016, nr. 200.159.263_01, ECLI:NL:GHSHE:2016:637 (J.M. Brandenburg, H.A.W. Vermeulen en P.P.M.

Gerechtshof s-hertogenbosch 23 februari 2016, nr. 200.159.263_01, ECLI:NL:GHSHE:2016:637 (J.M. Brandenburg, H.A.W. Vermeulen en P.P.M. Gerechtshof s-hertogenbosch 23 februari 2016, nr. 200.159.263_01, ECLI:NL:GHSHE:2016:637 (J.M. Brandenburg, H.A.W. Vermeulen en P.P.M. van Reijsen) M. (Melissa) de Groot, student-assistent, sectie Burgerlijk

Nadere informatie

Jurisprudentie. HR 9 oktober 2009, LJN BI8583, RvdW 2009, 1154 (Kleijnen c.s./reaal Schadeverzekeringen)

Jurisprudentie. HR 9 oktober 2009, LJN BI8583, RvdW 2009, 1154 (Kleijnen c.s./reaal Schadeverzekeringen) Jurisprudentie Shockschade HR 9 oktober 2009, LJN BI8583, RvdW 2009, 1154 (Kleijnen c.s./reaal Schadeverzekeringen) Inleiding In het Taxibus-arrest uit 2002 heeft de Hoge Raad aangegeven onder welke omstandigheden

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Sint Michielsgestel 11 november

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Sint Michielsgestel 11 november Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht Sint Michielsgestel 11 november Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? risicoaansprakelijkheden en regres causaliteitskwesties ontwikkelingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 257 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van affectieschade

Nadere informatie

Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL 30 september 2014 Den Haag

Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL 30 september 2014 Den Haag Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. zijne excellentie de heer mr. F. Teeven Schedeldoekshaven 100 2511 EX DEN HAAG Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van schade door letsel en overlijden te verruimen MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo 1. Tendens: de aansprakelijke verzekeraar draagt meer en meer zelf de kosten. 2. Geschiedenis:

Nadere informatie

Wetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade: verbetering van de positie van slachtoffers en naasten

Wetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade: verbetering van de positie van slachtoffers en naasten Wetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade: verbetering van de positie van slachtoffers en naasten Naar verwachting wordt begin 2015 het wetsvoorstel zorg- en affectieschade naar de Raad van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Vught 2 juni 2015

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Vught 2 juni 2015 Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht AE Vught 2 juni 2015 Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? valt de overheid niet (ook) iets te verwijten? aansprakelijkheid in hoedanigheid

Nadere informatie

Letselschade Theorie en praktijk

Letselschade Theorie en praktijk Workshop 2014 Letselschade Theorie en praktijk mr. Judith Pol mr. Tim Gmelig Meijling 3 Waar ga ik het over hebben? Wat is letselschade? Wanneer is letselschade verhaalbaar? Wie kan letselschade verhalen?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

VERBOND VAN VERZEKERAARS

VERBOND VAN VERZEKERAARS VERBOND VAN VERZEKERAARS nirh.l.deboer Ministerie van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven, staatssecretaris Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Den Haag 17september2014 Betreft Reactie concept wetsvoorstel

Nadere informatie

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen?

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Feiten In 2007 vindt een ongeval plaats tussen twee auto s. De ene wordt

Nadere informatie

Kinderen hebben de toekomst ; ernstig gekwetste kinderen ook?

Kinderen hebben de toekomst ; ernstig gekwetste kinderen ook? VAN DORT Letselschade Kinderen hebben de toekomst ; ernstig gekwetste kinderen ook? Raoul M.J.T. van Dort 26 november 2009 Aansprakelijkheid: Normschending Nee: benadeelde draagt in beginsel zelf zijn

Nadere informatie

Schade van jeugdigen. Mr. J.F. Roth en Mr. J.L. van Schoonhoven Advocaten bij Sap Advocaten te Amersfoort

Schade van jeugdigen. Mr. J.F. Roth en Mr. J.L. van Schoonhoven Advocaten bij Sap Advocaten te Amersfoort Schade van jeugdigen Mr. J.F. Roth en Mr. J.L. van Schoonhoven Advocaten bij Sap Advocaten te Amersfoort 1. Inleiding 2. Rechtspositie minderjarigen 3. Opvragen medische informatie 4. Verzorgingskosten

Nadere informatie

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Vught 12 november 2013 Ton Hartlief

Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht. Vught 12 november 2013 Ton Hartlief Actualiteiten Aansprakelijkheids- en Schadevergoedingsrecht Vught 12 november 2013 Ton Hartlief Agenda ongevallenrecht: hoever strekt de zorg? gevaarzetting kwalitatieve aansprakelijkheden eventueel in

Nadere informatie

zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid

zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid Agenda ongevallenrecht zelfstandige betekenis art. 6:174 wie is in kwaliteit aansprakelijk? werkgeversaansprakelijkheid schadebeperking Ongevallenrecht Hof Den Bosch NJF 2010, 343 Hoosemans/Brameco bezoekster

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES

AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES AANSPRAKELIJKHEID & BEDRIJFSUITJES 28 maart 2014 Margot van Beurden S filmpje Grondslagen voor aansprakelijkheid Art 7:658 BW : zorgplicht werkgever Art 7:611 BW : goed werkgeverschap Art. 7:658 BW Zorgplicht

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2009 2010 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Zelfredzaamheid Persoonlijke verzorging en algemene dagelijkse levensverrichtingen. De zelfredzaamheid valt niet onder de norm huishoudelijke hulp.

Zelfredzaamheid Persoonlijke verzorging en algemene dagelijkse levensverrichtingen. De zelfredzaamheid valt niet onder de norm huishoudelijke hulp. De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp Versie 3: normbedragen en termijn aangepast per 1 juli 2009 Definities Huishoudelijke hulp De behoefte aan huishoudelijke ondersteuning door derden, bestaande

Nadere informatie

Volledige uitspraak: LJN: BI8583, Hoge Raad, 08/01994. Datum uitspraak: 09-10-2009. Datum publicatie: 09-10-2009. Rechtsgebied: Civiel overig

Volledige uitspraak: LJN: BI8583, Hoge Raad, 08/01994. Datum uitspraak: 09-10-2009. Datum publicatie: 09-10-2009. Rechtsgebied: Civiel overig Hoge Raad, 9 oktober 2009; geen vergoeding van shockschade voor nabestaanden na opzettelijk veroorzaakt ongeval. Niet voldaan aan vereiste van waarneming van het ongeval of de directe confrontatie met

Nadere informatie

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Kluwer - Deventer Stichting Personenschade Instituut van Verzekeraars (PIV) Den Haag

Nadere informatie

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen DOSSIERS GEZONDHE1DSRECHT Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen prof. mr. T. Hartlief (eindred.) mw. prof. mr. W.R. Kastelein (eindred.) mr. Chr.H. van Dijk mw. mr. E. de Kezel

Nadere informatie

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder.

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. ANWB en verkeersslachtoffers Naast de inzet voor meer verkeersveiligheid is de ANWB ook betrokken bij de afwikkeling

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen)

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Noot I. van der Zalm Overlijdensschade. Schadeberekening. Inkomensschade.

Nadere informatie

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS De heeft in december 2008 wederom drie interessante arresten gewezen inzake werkgeversaansprakelijkheid voor verkeersletsel

Nadere informatie

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp Definities Huishoudelijke hulp De behoefte aan huishoudelijke ondersteuning door derden, bestaande uit activiteiten als schoonmaakwerkzaamheden, koken, boodschappen

Nadere informatie

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns NIS-bijeenkomst 17 januari 2013 Herstelcoach Actualiteiten Arlette Schijns Wat ga ik met jullie bespreken? Herstelcoach: de juridische inbedding Actualiteiten - Verkeersongevallenjurisprudentie: 7:611

Nadere informatie

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen

13-05- 14. Programma van vandaag. Aansprakelijkheid van (brede) scholen 13 mei 2014 Netwerk sport bewegen en gezonde leefstijl Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag ongevallen Aspecten van verzekering

Nadere informatie

Civiele Procespraktijk

Civiele Procespraktijk Civiele Procespraktijk Nr. 14 januari 2011 De volgende onderwerpen worden behandeld: Uitleg opstalrecht op grond van notariële akte Verrekening van voordeel Aanvaarding rechtsstrijd Klachtplicht Risicoaansprakelijkheid

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Schoordijk Instituut Centrum voor aansprakelijkheidsrecht AJ. Akkermans Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Een rechtsvergelijkend onderzoek naar wenselijkheid, grondslagen en afgrenzing

Nadere informatie

Hoge Raad, 22 februari 2002; vereisten bij shockschade, geen vergoeding van affectieschade.

Hoge Raad, 22 februari 2002; vereisten bij shockschade, geen vergoeding van affectieschade. Hoge Raad, 22 februari 2002; vereisten bij shockschade, geen vergoeding van affectieschade. In het Taxibus-arrest gaat het om een moeder, die zwaar psychisch letsel opliep na confrontatie met haar net

Nadere informatie

Centraal Justitieel Incassobureau

Centraal Justitieel Incassobureau Postbus 20301 2500 EH DEN HMG mr. F. Teeven www.cjib.rii 8901 CO Leeuwarden De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 1794 Afdeling Strategie & Beleid > Retouracires Postbus 1794d 8901. CB

Nadere informatie

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp Definities Huishoudelijke hulp De behoefte aan huishoudelijke ondersteuning door derden, bestaande uit bijvoorbeeld de activiteiten schoonmaken, koken, boodschappen

Nadere informatie

GEZAMENLIJKE BEHANDELING VAN EEN ONTBINDINGSVERZOEK EN KORT GEDING: EEN GEZAMENLIJK BELEID ONTBREEKT

GEZAMENLIJKE BEHANDELING VAN EEN ONTBINDINGSVERZOEK EN KORT GEDING: EEN GEZAMENLIJK BELEID ONTBREEKT GEZAMENLIJKE BEHANDELING VAN EEN ONTBINDINGSVERZOEK EN KORT GEDING: EEN GEZAMENLIJK BELEID ONTBREEKT E.I. Bouma 1 Inleiding In de praktijk komt het regelmatig voor dat de werkgever de kantonrechter verzoekt

Nadere informatie

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID

WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID WERKGEVERS- AANSPRAKELIJKHEID door Mariken Peters sectie aansprakelijkheid, verzekeringen en (letsel)schade STELLING 1 Als de werknemer een arbeidsongeval op de werkplek overkomt, is de werkgever altijd

Nadere informatie

Immateriële schadevergoeding:

Immateriële schadevergoeding: Immateriële schadevergoeding: aansprakelijkheid jegens indirecte slachtoffers Corry Enting Masterscriptie in het kader van de opleiding Nederlands Recht Open Universiteit Nederland Corry Enting Studentnummer:

Nadere informatie

Vergoeding ter zake van verzorging en huishoudelijke hulp bij letsel en overlijden

Vergoeding ter zake van verzorging en huishoudelijke hulp bij letsel en overlijden Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Vergoeding ter zake van verzorging en huishoudelijke hulp bij letsel en overlijden S.D. Lindenbergh en I. van der Zalm Published in [MvV 2009, p.

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp

De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp De Letselschade Richtlijn Huishoudelijke Hulp Definities Huishoudelijke hulp De behoefte aan huishoudelijke ondersteuning door derden, bestaande uit activiteiten als schoonmaakwerkzaamheden, koken, boodschappen

Nadere informatie

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft in een groot aantal uitspraken stelling genomen tegen de verwijzing van een schuldloze derde door

Nadere informatie

Scriptie. De betekenis van de rechtsontwikkelingen op Europees niveau voor Nederlandse nabestaanden en naasten

Scriptie. De betekenis van de rechtsontwikkelingen op Europees niveau voor Nederlandse nabestaanden en naasten Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Scriptie De vergoeding van immateriële schade die gelegen is in het letsel of verlies van een dierbare naaste vanuit nationaal, rechtsvergelijkend

Nadere informatie

Vergoeden op weg naar herstel

Vergoeden op weg naar herstel Over Rome, Keulen en Aken Vergoeden op weg naar herstel www.professorlindenbergh.nl Waar gaat het om in het aansprakelijkheidsrecht? 6:162: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, is verplicht

Nadere informatie

Schadebegroting en berekening in mededingingszaken

Schadebegroting en berekening in mededingingszaken Schadebegroting en berekening in mededingingszaken Vereniging voor Mededingingsrecht 28 april 2010 mr. Erik-Jan Zippro e.j.zippro@law.leidenuniv.nl Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht Nietigheid

Nadere informatie

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015

Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Webinar Arbeidsrecht Jurisprudentie (procesrecht) Academie voor de Rechtspraktijk mr. P.J. Jansen 6 maart 2015 Bewijslastverdeling o.s.v. (I) Hof Arnhem-Leeuwarden 1 april 2014, ECLI:NL: HARL:2014:2600:

Nadere informatie

MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord

MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord Antoinette Collignon heeft voor de LSA, de Nederlandse vereniging voor Letselschade Advocaten een aantal veel gestelde juridische vragen over de vliegtuigramp

Nadere informatie

Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken

Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken Kunt U als contractenmaker nog exoneratieclausules schrijven die rechtens stand houden? Mr. G.J. Rijken Ooit hadden we totale contractsvrijheid BW 1838 (regelend recht) Industriële revolutie (in ons land

Nadere informatie

Eiseres zal hierna [A] genoemd worden. Gedaagden zullen hierna ieder afzonderlijk [B] en [C], alsmede gezamenlijk [B] c.s. genoemd worden.

Eiseres zal hierna [A] genoemd worden. Gedaagden zullen hierna ieder afzonderlijk [B] en [C], alsmede gezamenlijk [B] c.s. genoemd worden. Rechtbank Amsterdam, 06 juni 2012; de hondenbezitter is aansprakelijk voor de letselschade van een vrouw die tijdens het uitlaten van de hond ten valt komt doordat de hond plotseling hard aan de lijn trok.

Nadere informatie

Ervaringen van rechters met whiplash M R. H. D E H E K 3 0 M A A R T 2 0 1 2

Ervaringen van rechters met whiplash M R. H. D E H E K 3 0 M A A R T 2 0 1 2 Ervaringen van rechters met whiplash M R. H. D E H E K 3 0 M A A R T 2 0 1 2 Stereotypering van een whiplashzaak: - dik en voorspelbaar - rituele dans om de deskundige(n) en de vraagstelling - vaste standpunten

Nadere informatie

Vaststelling van smartengeld

Vaststelling van smartengeld Vaststelling van smartengeld PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van Doctor aan de Universiteit Leiden, op gezag van Rector Magnificus prof. mr. P.F. van der Heijden, volgens besluit van het College

Nadere informatie

Civiele Procespraktijk

Civiele Procespraktijk Civiele Procespraktijk Nr. 11 maart 2010 De volgende onderwerpen worden behandeld: Schorsing na faillissement en terugverwijzing naar een lagere rechter Alternatieve causaliteit Lastgeving Tussentijds

Nadere informatie

Hof 's-gravenhage, 19 september 2006; shockschade of affectieschade? Op grond van de billijkheid volledige schade vergoeden.

Hof 's-gravenhage, 19 september 2006; shockschade of affectieschade? Op grond van de billijkheid volledige schade vergoeden. Hof 's-gravenhage, 19 september 2006; shockschade of affectieschade? Op grond van de billijkheid volledige schade vergoeden. Vrouw vijf maanden zwanger, wacht samen met echtgenoot bij oversteekplaats op

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Belang IE voor marktwaarde bedrijf. Molengraaff Institute Center for Intellectual Property Law

Belang IE voor marktwaarde bedrijf. Molengraaff Institute Center for Intellectual Property Law Belang IE voor marktwaarde bedrijf 1 1 2 3 Evolutie Geldelijke Sancties Fase 1: - 85: sanctie schadevergoeding schiet tekort Fase 2: 85-05: toename geldelijke sancties Fase 3: 05- : expansief sanctie-arsenaal

Nadere informatie

Datum Nijkerk, 27 augustus 2014 Referentie 1056/901C140827 Betreft Reactie op wetsvoorstel affectieschade en zorgkosten van NVvA

Datum Nijkerk, 27 augustus 2014 Referentie 1056/901C140827 Betreft Reactie op wetsvoorstel affectieschade en zorgkosten van NVvA Per post en per e-mail De Letselschade Raad T.a.v. mevrouw drs. D. Lauria, directeur Postbus 93309 2509 AH DEN HAAG Datum Nijkerk, 27 augustus 2014 Referentie 1056/901C140827 Betreft Reactie op wetsvoorstel

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Mr. Jeroen Los Verjaring Art. 3:307 BW.. tot nakoming

Nadere informatie

Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding?

Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding? 2 Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding? I. Laseur Ivo Laseur is advocaat bij Sap Letselschade Advocaten. Een benadeelde kan ten gevolge van het door hem opgelopen letsel

Nadere informatie

Omdat u verder wilt met uw leven...

Omdat u verder wilt met uw leven... Omdat u verder wilt met uw leven... Letselschade? Wij zijn er voor U! Als slachtoffer van letselschade wilt u erkenning voor het onrecht dat u is aangedaan. Daarnaast zoekt u financiële compensatie voor

Nadere informatie

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid

De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid De verzekerings(on)mogelijkheden van werkgeversaansprakelijkheid drs V.G.J. (Vincent) Zwijnenberg 8 april 2010 Onderwerpen 1. De behoorlijke verzekering volgens de Hoge Raad 2. De behoorlijke verzekering

Nadere informatie

Juridische hulp na een trauma ongeval

Juridische hulp na een trauma ongeval Juridische hulp na een trauma ongeval Feenstra & Veenstra Register Experts Dhr. Michèl Feenstra, re Dhr. Mark Veenstra, re Munneke Lourens advocaten Mw. mr. Monique Snijder Mw. mr. Iris Degenaar Feenstra

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 14/09/2012

Datum van inontvangstneming : 14/09/2012 Datum van inontvangstneming : 14/09/2012 Resumé C-371/12-1 Zaak C-371/12 Resumé van het verzoek om een prejudiciële beslissing overeenkomstig artikel 104, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering

Nadere informatie

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013

Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken. mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Juridische aspecten van de behandeling van beroepsziektezaken mr Veneta Oskam en Derk-Jan van der Kolk NIS, 16 mei 2013 Agenda Inleiding Bewijs Causaliteit Praktische aanpak Deskundigen Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster LJN: BW9368, Rechtbank Amsterdam, 6 juni 2012 2. De feiten 2.1. [A] en [B] wonen tegenover elkaar in [plaats]. [C] woont

Nadere informatie

Pagina 11 Causaal verband in whiplashzaken: wat ik niet zie dat is er niet? Pagina 15 Hulp aan minderjarige slachtoffers moet beter

Pagina 11 Causaal verband in whiplashzaken: wat ik niet zie dat is er niet? Pagina 15 Hulp aan minderjarige slachtoffers moet beter piv Bulletin 2 I n h o u d Pagina 1 Overlijdensschade na overlijden van beide ouders Pagina 6 De (on)redelijkheid van toerekenen gebrekkigheid medische hulpzaak aan arts of ziekenhuis Pagina 11 Causaal

Nadere informatie

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Schade? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Als u slachtoffer bent geworden van een geweldsmisdrijf, dan is dat een ingrijpende ervaring.

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van scholen

Aansprakelijkheid van scholen 18 april 2013 NVOR Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag Kwaliteit van het onderwijs Aansprakelijkheid (en) Twee verschillende rechtsverhoudingen

Nadere informatie

Daartoe wordt besloten.

Daartoe wordt besloten. Mevrouw Joldersma (CDA) dat artikel wordt genoemd, aan de Kamer ter beschikking te stellen. De minister-president heeft in eerdere debatten toegezegd dat de gehele versie van dat rapport aan de Kamer ter

Nadere informatie

Een nieuwe weg naar volledige schadevergoeding voor derden in personenschadezaken

Een nieuwe weg naar volledige schadevergoeding voor derden in personenschadezaken Een nieuwe weg naar volledige schadevergoeding voor derden in personenschadezaken M r. d r. R. R i j n h o u t * 1. Inleiding In de zomer van 2012 heeft het Hof Den Bosch in een tussenarrest een uitspraak

Nadere informatie

Eliminatie na 15 januari 2016: antwoorden en vragen. mr. J.S. (Jelmer) Procee

Eliminatie na 15 januari 2016: antwoorden en vragen. mr. J.S. (Jelmer) Procee Eliminatie na 15 januari 2016: antwoorden en vragen mr. J.S. (Jelmer) Procee 18-2-2016 Onderwerpen Hoe zat het ook alweer? De feiten en de conclusies van A-G Van Oven De arresten Consequenties en vragen

Nadere informatie

Letselschade. Vermande Studiedagen. Verdiepingscursus. Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007

Letselschade. Vermande Studiedagen. Verdiepingscursus. Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007 Vermande Studiedagen Verdiepingscursus Bij aanmelding voor de hele cursus krijgt u bijna 400,- korting. Letselschade Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007 Hotel

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding?

Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding? Mantelzorg in het civiele aansprakelijkheidsrecht: wel of geen vergoeding? Een benadeelde kan ten gevolge van het door hem opgelopen letsel gedurende een groot gedeelte van zijn leven noodgedwongen op

Nadere informatie

Letselschade en de bijstand. mr. Anouk Oude Hergelink

Letselschade en de bijstand. mr. Anouk Oude Hergelink Letselschade en de bijstand mr. Anouk Oude Hergelink Stelling Een slachtoffer moet zijn schade volledig vergoed krijgen en dient dit bedrag dan ook effectief te ontvangen. Een eventuele terugvordering

Nadere informatie

Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691. beschikking ex artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in

Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691. beschikking ex artikel 1019w Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in Zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-29691 beschikking RECHTBANK ROTTERDAM Sector kanton Locatie Rotterdam zaaknummers: 1332071 VZ VERZ 12-2042 1339421 VZ VERZ 12-2969 uitspraak: 21

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 31 087 Wijziging van enige wetten teneinde het verhaal van kosten van re-integratiemaatregelen te vergemakkelijken B MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen

Nadere informatie

De positie van de vader in het aansprakelijkheidsrecht bij wrongful birth en geboorteschade

De positie van de vader in het aansprakelijkheidsrecht bij wrongful birth en geboorteschade De positie van de vader in het aansprakelijkheidsrecht bij wrongful birth en geboorteschade Naam: Karlijn Geerdinck Studentnummer: 75.89.93 Afstudeerrichting: Rechtsgeleerdheid, accent privaatrecht Examencommissie:

Nadere informatie

Wat staat er op de agenda? kwalitatieve aansprakelijkheden. werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658

Wat staat er op de agenda? kwalitatieve aansprakelijkheden. werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 Wat staat er op de agenda? ongevallenrecht: hoe ver strekt de zorg? kwalitatieve aansprakelijkheden werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:611: wat is de status

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid. Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht

Proportionele aansprakelijkheid. Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht Proportionele aansprakelijkheid Prof.mr. E. Bauw Universiteit Utrecht Opbouw 1. Het vereiste van causaal verband 2. Bewijs van causaal verband 3. Remedies bij onzeker causaal verband 4. Proportionele aansprakelijkheid

Nadere informatie

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Claimsafhandeling in polisclausules Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Agenda Schaderegelingsclausule Algemene opmerkingen Brandverzekering Arbeidsongeschiktheidsverzekering Aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid

Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid 20 november 2012 Training Contracteren Omgaan met aansprakelijkheidsrisico's, vrijwaringsbedingen en verzekerbaarheid Erik van Orsouw erik.van.orsouw@kvdl.nl Inleiding 1. Quiz 2. Aansprakelijkheidsrecht:

Nadere informatie

Vereniging voor Arbeidsrecht

Vereniging voor Arbeidsrecht Vereniging voor Arbeidsrecht 7 maart 2013 Prof. dr. R.M. Beltzer 1 2 Een uitstervend ras? Te behandelen! 1. Het probleem: de krimpende markt en concurrentie 2. Iedereen een arbeidsovereenkomst? De elementen

Nadere informatie

Elimineren bestemmingsplan waarvoor onteigend wordt. Taxatieaspecten

Elimineren bestemmingsplan waarvoor onteigend wordt. Taxatieaspecten Elimineren bestemmingsplan waarvoor onteigend wordt Taxatieaspecten Mr. H.J.A. (René) van Hoogmoed RT, rentmeester NVR VvOR / VOA 9 oktober 2014 1 Taxatieleer algemeen Planologische mogelijkheden wegen

Nadere informatie

Rechtbank Rotterdam 27 april 2011; pitbull bijt vierjarig kind in het gezicht. Smartengeld 7.000,00

Rechtbank Rotterdam 27 april 2011; pitbull bijt vierjarig kind in het gezicht. Smartengeld 7.000,00 Rechtbank Rotterdam 27 april 2011; pitbull bijt vierjarig kind in het gezicht. Smartengeld 7.000,00 Een jongetje van 4 jaar oud wordt door een pitbull terriër in het gezicht en in de arm gebeten. Zijn

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 824 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden

Nadere informatie

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Achtergrond Vanaf het najaar 2005 vindt door de SNCU in de uitzendbranche controle plaats op de naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en sinds 2009

Nadere informatie

Een rechtseconomische analyse van het Nederlandse onrechtmatigedaadsrecht. Louis Visscher

Een rechtseconomische analyse van het Nederlandse onrechtmatigedaadsrecht. Louis Visscher Een rechtseconomische analyse van het Nederlandse onrechtmatigedaadsrecht Louis Visscher Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Communicerende vaten 1 1.2 De rechtseconomische

Nadere informatie