De logica van verbinding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De logica van verbinding"

Transcriptie

1 De logica van verbinding Naar een Raad voor de goede rechtspraak Hildo Maarleveld Angela Meeuwisse Guus Schram Janis Tamsma Cees Tax Master of Public Administration (MPA)

2

3 De logica van verbinding Naar een Raad voor de goede rechtspraak Hildo Maarleveld Angela Meeuwisse Guus Schram Janis Tamsma Cees Tax

4 Inhoudsopgave Voorwoord 4 Samenvatting 6 1 Inleiding Introductie Opdracht en vraagstelling Verantwoording Leeswijzer 15 2 De organisatie van de Rechtspraak Kaart van de Rechtspraak Relevante ontwikkelingen 18 3 Schurende logica s Agency theory en stakeholder theory Managers en professionals Kwaliteit Outputsturing Het gerechtsbestuur als middenmanagement De logica s Schuren van de logica s Tot slot 39 2 De logica van verbinding

5 4 De Raad en de professional Een eerste indruk Het bekostigingsmodel De benoemingsprocedure De herziening van de gerechtelijke kaart Slotsom 52 5 Hoe nu verder? Oplossingen, conclusies en aanbevelingen Veel voorgestelde oplossingsrichtingen Conclusies en aanbevelingen 58 6 Bijlagen De rechterlijke organisatie Belangrijkste wetsartikelen Het Leeuwarder Manifest Literatuurlijst Lijst met geïnterviewden Opdracht Raad voor de Rechtspraak Interviews 89 Inhoudsopgave 3

6 Voorwoord Een onderzoek naar een complex onderwerp dat volop in beweging is, politiek en publiek gevoelig ligt en waarbij te weinig tijd is om het in de volledige breedte en diepte te onderzoeken. Dat typeert zo ongeveer de uitdaging waarvoor wij ons in de toepassingsfase, ter afronding van de studie Master of Public Administration gesteld zagen. Een ingewikkeld probleem, waarbij van te voren wel duidelijk was dat een enkelvoudige oplossingsrichting niet realistisch is. Desondanks was het een uitdaging om iets wezenlijks bij te kunnen dragen. Hierbij hebben we ons kunnen beroepen op de in de loop der jaren vergaarde kennis en inzichten en hetgeen we de afgelopen twee jaar hebben bijgeleerd. 4 De logica van verbinding

7 Wij hebben ons verdiept in de Raad voor de rechtspraak en in de vraag op welke wijze de Raad zich ten opzichte van de beide andere staatsmachten, maar ook ten opzichte van de gerechtsbesturen en de rechters kan positioneren en wel zo dat de Raad optimaal bijdraagt aan goede rechtspraak. Dus hebben wij ons ook verdiept in de rechtspraak als geheel. Daarbij is de kennis van het onderwerp binnen onze groep bij aanvang zeer uiteenlopend. Dat verschil maakt het juist leuk; we hebben alle vijf bewust voor deze opdracht gekozen, ofwel vanwege de al grote betrokkenheid, of juist vanwege relatieve onbekendheid, bij het onderwerp. Daarbij verbindt ons de nieuwsgierigheid en hoge ambitie. Het doen van een dergelijk onderzoek, in een min of meer toevallige samenstelling van slimme mensen met gevarieerde achtergrond, kennis en competenties, is niet alleen een inhoudelijke uitdaging, maar vooral ook een interessant leerproces. We hebben gewerkt met bewuste traagheid om zo kennis op te doen en voortschrijdend inzicht een belangrijk onderdeel van het proces te laten zijn; tegelijk hebben we de druk ervaren van niet verder komen, terug naar af moeten, schrijven door te schrappen, verschil van mening en de laatste loodjes. We hebben enorm gelachen; tegelijk hebben we flink geschuurd en dat hoort ook zo. We hebben veel kennis en inspiratie bij anderen opgedaan; tegelijk hebben we ons een eigen mening gevormd over wat goed zou zijn. De informatie van de verschillende personen die we voor ons onderzoek hebben gesproken, is van grote waarde geweest voor het resultaat dat er nu ligt. Zij zijn ten slotte de kenners, met indrukwekkende kennis en ervaring op het gebied van rechtspraak, bestuur of gedrag en organisatie. We willen hen daarom graag bedanken voor hun bevlogen, kundige en kritische bijdragen. Verder bedanken we onze opdrachtgever, Frits Bakker, voor het in ons gestelde vertrouwen. Ten slotte richten we een bijzonder woord van dank aan Hans de Bruijn, die ons bij deze opdracht met een zowel vertrouwenwekkende als kritische opstelling heeft begeleid. In dezelfde periode waarin we dit onderzoek hebben gedaan, heeft de Raad, mede ingegeven door een kritisch manifest van een aantal raadsheren uit Leeuwarden, zelf al stappen ondernomen en ook anderen gevraagd te adviseren over onderwerpen die ons onderzoek raken, zoals bijvoorbeeld de governance. Wij hebben kennis genomen van deze initiatieven en er bewust voor gekozen om ons onderzoek zoveel mogelijk los van deze initiatieven te doen en met eigen analyses, inzichten, conclusies en aanbevelingen te komen. Met ons rapport willen wij de nieuwe voorzitter van de Raad een aantal inzichten geven, die bijdragen aan een verbetering van de positie van de Raad en daarmee aan een goede rechtspraak. Hildo Maarleveld Angela Meeuwisse Guus Schram Janis Tamsma Cees Tax Voorwoord 5

8 6 De logica van verbinding

9 Samenvatting Dienstbaar zijn aan de samenleving. Dat heb ik altijd heel sterk gevoeld. We moeten als organisatie het recht bieden waar de samenleving behoefte aan heeft. We moeten meebewegen waar het kan, maar ook uitleggen als dat niet kan. We moeten continuïteit bieden, maar toch met gepaste stap bewegen. Erik van den Emster, voormalig voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, in: Rechtspraak, april 2013 De rechterlijke macht staat sterk in de belangstelling van de samenleving, politiek en media. Dat geldt niet alleen in verband met geruchtmakende zaken en incidenten, maar in toenemende mate ook voor het instituut Rechtspraak en de individuele rechter. 1 De rechtspraak wordt vanuit de samenleving, politiek en media ook kritischer beschouwd en de vrije beslisruimte van de rechter wordt steeds meer afgebakend. Per 1 januari 2013 is de herziening van de gerechtelijke kaart een feit, waarmee veel meer is beoogd dan uitsluitend een vermindering van het aantal arrondissementen en ressorten. Deze herziening kan gezien worden als hèt sluitstuk van de modernisering van de rechterlijke organisatie die begon met de oprichting van de Raad voor de rechtspraak in Eind 2012 verschijnt het zogenaamde Leeuwarder Manifest, waarin een groot aantal rechters hun zorgen uit over het functioneren van de Raad, de benoemingsprocedures en de kwaliteit van de rechtspraak. Mede door deze ontwikkelingen ziet de Raad voor de rechtspraak zich nu meer dan voorheen voor de vraag gesteld hoe hij zich dient te positioneren ten opzichte van de beide andere staatsmachten, de gerechtsbesturen en de eigen professionals (de rechters) zodat optimaal kan worden bijgedragen aan goede rechtspraak. Tegen deze achtergrond zijn wij gestart met een literatuurstudie en het houden van interviews met een grote verscheidenheid aan personen. Wij hebben gedurende de interviews steeds de Raad centraal gesteld, waarbij diverse thema s aan de orde zijn gekomen. 1 Het bindend beslissen van geschillen door een onafhankelijke instantie volgens een bepaalde rechtsgang zal in de onderzoeksrapport worden aangeduid als rechtspraak. De onafhankelijke organisatie waar deze instanties zijn ondergebracht, zullen wij aanduiden als de Rechtspraak. Samenvatting 7

10 In dit rapport wordt beschreven welke partijen en relaties het positioneringsvraagstuk van de Raad beïnvloeden. Deze partijen en relaties zijn doorlopend onderhevig aan maatschappelijke en economische ontwikkelingen en verkeren onderling in een voortdurende spanning. We zoomen in op de relatie tussen de Raad en de rechters en duiden de spanning tussen deze twee partijen aan de hand van twee specifieke onderwerpen: kwaliteit en outputsturing. Vervolgens wordt een model van een drietal logica s de bestuurlijke, professionele en publieke logica gebruikt om de praktijk van conflicterende belangen en relaties waarmee de Raad wordt geconfronteerd te duiden. Kenmerkend voor het model is dat de genoemde logica s constant met elkaar in strijd zijn om het evenwicht in hun voordeel te verstoren. Aan de hand van drie voorbeelden het bekostigingsmodel, de benoemingen en de herziening van de gerechtelijke kaart beschrijven we het schuren van deze drie logica s. Dit model geeft ons een handvat bij de beantwoording van het positioneringsvraagstuk van de Raad. Ons is gebleken dat de Nederlandse rechtspraak zich kan rekenen tot de wereldtop. Tevens constateren wij dat het vertrouwen van de burger in onze rechtspraak nog altijd groot is. In ons rapport is de eerste conclusie daarom dat er goede rechtspraak in Nederland aanwezig is. Een belangrijke notie, dat het positioneringsvraagstuk van de Raad in de juiste context plaatst. Van een crisis in de rechtspraak is geen sprake. De Raad bevindt zich op het snijvlak van de bestuurlijke, professionele en publieke logica s. Het schuren van deze logica s is wat ons betreft een gegeven. Deze gezonde spanning mag er zijn en is overigens kenmerkend voor vele professionele organisaties. Interventies dienen niet gericht te zijn op het wegnemen van deze spanning, maar om er bedachtzaam mee om te gaan. Verder constateren wij dat onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen het schuren van de drie logica s toeneemt. Zo is de rol van de media de afgelopen jaren ingrijpend veranderd en heeft de Rechtspraak nog geen passende respons gevonden op het hanteren van de huidige publieke logica. Een opvallende vaststelling is voorts dat er nauwelijks verbinding is tussen de Raad, gerechtsbesturen en professionals. Dit alles in een organisatie waar geen cultuur van elkaar aanspreken, scherp houden en feedback geven of ontvangen aanwezig is. Raad en rechters zijn als het ware van elkaar verweesd. Dit is een cruciaal punt, omdat de onduidelijke positionering van de Raad in de eigen organisatie ook zijn positionering naar de beide andere staatsmachten verzwakt. Wij zien dit als het kernprobleem van het positioneringsvraagstuk van de Raad. 8 De logica van verbinding

11 Samengevat komen wij tot de volgende conclusies: 1. Er is goede rechtspraak: van een crisis is geen sprake. 2. Binnen de rechtspraak zijn voortdurend spanningen tussen de bestuurlijke professionele en publieke logica s. Dit is niet bijzonder en zelfs kenmerkend voor professionele organisaties. 3. Onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen neemt het schuren van de drie logica s toe. 4. Raad, gerechtsbesturen en rechters zijn tot op heden onvoldoende in staat gebleken een juiste trade-off te vinden tussen de logica s en zijn daardoor van elkaar verweesd. In onze literatuurstudie en interviews zijn we vervolgens op zoek gegaan naar de way-out voor de Raad. Dit heeft een grote verscheidenheid aan oplossingsrichtingen opgeleverd, die niet zelden haaks op elkaar stonden. We hebben dan ook gezocht naar een arrangement van oplossingsrichtingen, geënt op het vinden van de juiste balans, de trade-off, tussen de drie schurende logica s. De Raad krijgt van ons een aantal aanbevelingen teneinde zich zodanig te kunnen positioneren dat optimaal wordt bijgedragen aan goede rechtspraak. Deze aanbevelingen zijn deels direct te implementeren en deels vergen zij nadere besluitvorming en onderzoek. Opgemerkt wordt dat sommige aanbevelingen eveneens (en soms zelfs meer) van toepassing zijn op de gerechtsbesturen en de rechters. Wij vinden het van groot belang dat ook de gerechtsbesturen en rechters bijdragen aan de positionering van de Raad. Onze aanbevelingen aan de Raad: 1. Breng de logica s van bestuurders en professionals samen. 2. Positioneer de gerechtsbesturen eigenstandig in het midden van de zandloper. 3. Creëer een gedeelde opvatting over de kernwaarden van goede rechtspraak. 4. Doorbreek het egeltjesgedrag. Rechters zijn rechters. 5. Creëer een zichtbaar en charismatisch boegbeeld, dat staat voor de Rechtspraak en haar professionals. 6. Bevorder het intelligent netwerken. Wij menen dat met het opvolgen van deze aanbevelingen de Raad voor de rechtspraak de verbinding met de Rechtspraak kan hervinden en in staat is om met de maatschappelijke ontwikkelingen mee te bewegen. Zo kan de Raad zich uitstekend positioneren ten opzichte van de beide andere staatsmachten en binnen de eigen organisatie met professionals. Samenvatting 9

12 10 De logica van verbinding

13 1 Inleiding 1.1 introductie In 2011 wordt het 200-jarig bestaan van de rechterlijke macht groots door de Rechtspraak gevierd: festiviteiten in de Ridderzaal, tentoonstellingen in de gerechtsgebouwen, speciaal uitgegeven postzegels en een bezoek van de Koningin. Nog geen jaar later ondertekenen 800 rechters, inclusief de president van de Hoge Raad, het zogenaamde Leeuwarder Manifest en lijkt er een steen gegooid in de ogenschijnlijk rimpelloze vijver van de zittende magistratuur. 2 Door de samenleving en de media wordt de rechtspraak vandaag de dag op nieuwe en indringender manieren bevraagd dan in 2002, toen de Raad voor de rechtspraak werd opgericht. De Rechtspraak moet continuïteit bieden in de vorm van kwalitatief goede en tijdige rechtspraak, met steeds complexere regelgeving, in een in hoog tempo veranderende samenleving, en met een mondige burger die niet zonder meer genoegen lijkt te nemen met een uitspraak van een rechter. Het gezag van de rechtspraak is geen vanzelfsprekendheid meer en ook de individuele rechter is onderwerp van toegenomen maatschappelijke aandacht en kritiek. Van oudsher heeft de Rechtspraak een sterke en onafhankelijke positie. Dit heeft ertoe geleid dat er in het verleden niet snel aan de Rechtspraak werd getornd en ook de leden van de Eerste en Tweede Kamer zijn altijd zeer terughoudend geweest in hun bemoeienissen met de Rechtspraak. In ons rapport laten we zien dat ook de politiek zich inmiddels intensiever en kritischer met de Rechtspraak bemoeit. In het belang van de Rechtspraak moet de Raad evenwel zaken doen met diezelfde politiek. Hierdoor wordt de Raad, door een deel van de professionals uit de eigen organisatie, verweten de belangen van de rechtspraak te grabbel te gooien. Het Leeuwarder Manifest is kritisch over de werkdruk en over de rol en positie van de Raad voor de rechtspraak. Dit onderzoek sluit deels aan bij die grieven door antwoorden te zoeken op vragen als: hoe kan de Raad een herkenbare plaats verwerven als vertegenwoordiger van de rechters? Hoe dient de Raad zich op het snijvlak van de eigen organisatie van rechters en de beide andere staatsmachten te positioneren? Dit snijvlak ontstaat omdat de scheiding van machten niet absoluut is. Enerzijds wordt de regering beperkt in haar bemoeienis met de rechterlijke macht, anderzijds hebben de wetgevende en uitvoerende macht natuurlijk wel mogelijkheden om de grenzen van het werk van de rechter te bepalen. Rechters worden bijvoorbeeld benoemd door de regering en spreken uitsluitend recht op grond van een, door een wetgever, aangenomen wet. 2 In het vervolg van het rapport zullen we ook spreken over het manifest. Inleiding 11

14 Gedurende onze onderzoeksperiode is de Raad volop in beweging geweest. De Raad heeft, als antwoord op het manifest, gesprekken gevoerd met rechters en gerechtsbesturen. De Raad heeft daarbij de toezegging gedaan maatregelen te treffen ter verlaging van de werkdruk. Verder heeft de Raad tenminste twee opdrachten aan externen verstrekt: één tot het verrichten van onderzoek naar de organisatie van het bureau van de Raad en een andere op het gebied van governance. Ten slotte heeft de voorzitter van de Raad in februari 2013 aangegeven zich niet meer beschikbaar te stellen voor herbenoeming en hij is met ingang van 1 april 2013 afgetreden. Is daarmee nu sprake van een ernstige crisis in de rechtspraak of zijn dit niet meer dan de normale spanningen die nu eenmaal gepaard gaan met het besturen van een organisatie als de Rechtspraak, in een omgeving met vele belanghebbenden die allemaal handelen op basis van een eigen logica? Tijdens ons onderzoek hebben wij in ieder geval gezien dat deze logica s onder constante spanning staan en met elkaar schuren. Voor een optimale positionering van de Raad is het zaak dat de Raad die logica s met elkaar weet te verbinden, en meer in evenwicht weet te brengen. Met dit rapport willen wij de nieuw te benoemen voorzitter van de Raad daartoe aanbevelingen. Zo kan de Raad zich beter positioneren, niet alleen naar de beide andere staatsmachten, maar ook naar de gerechtsbesturen en de professionals. Hiermee kan de Raad optimaal bijdragen aan een goede rechtspraak. 1.2 opdracht en vraagstelling Door de opdrachtgever, de Raad voor de rechtspraak, is ons de volgende vraag voorgelegd: Hoe kan de Raad voor de rechtspraak (en hoe kunnen in zijn verlengde de gerechtsbestuurders) zich zodanig positioneren dat enerzijds voor de professional in de Rechtspraak en voor de beide andere staatsmachten duidelijk is dat de Raad pal staat voor zowel de institutionele als de individuele onafhankelijkheid, terwijl anderzijds de Raad en de gerechtsbesturen ruimte behouden om hun bestuurlijke taak uit te oefenen en daarin de maatregelen te treffen en de afspraken te maken die naar hun oordeel in het belang van de Rechtspraak en van goede rechtspraak zijn. Het is ons onmiddellijk opgevallen dat deze vraagstelling een vooronderstelling herbergt, namelijk dát de Raad al pal staat voor de institutionele en individuele onafhankelijkheid van de rechtspraak. Daarmee richt de onderzoeksvraag zich eigenlijk alleen op de vraag op welke wijze de Raad dit in de eigen organisatie en naar buiten toe duidelijk dient maken uitsluitend een communicatie- of beeldvormingsvraagstuk dus. Veel gehoorde kritiek als zou de Raad zich te veel richten naar de wensen van het departement, zou daarmee bij voorbaat ongefundeerd zijn en ook niet op enigerlei wijze in ons onderzoek kunnen worden betrokken. 12 De logica van verbinding

15 Om het onderzoek niet bij voorbaat te beperken, hebben wij er in overleg met onze opdrachtgever voor gekozen de hoofdvraag iets aan te passen. Bij de uitwerking van de opdracht richten wij ons op de beantwoording van de volgende wat ruimer geformuleerde hoofdvraag: Op welke wijze kan de Raad voor de rechtspraak zich ten opzichte van de beide andere staatsmachten, en ten opzichte van de gerechtsbesturen en de professionals zodanig positioneren dat de Raad optimaal bijdraagt aan goede rechtspraak? Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden hebben we ons allereerst een beeld gevormd van de huidige situatie bij de Raad voor de rechtspraak. De eerste deelvraag luidt dan ook: Op welke wijze is de Raad voor de rechtspraak georganiseerd en gepositioneerd? We staan stil bij de wettelijke taken van de Raad en bij de vraag: hoe ziet de organisatie van de Raad eruit? Daarnaast zien we dat in de afgelopen tien jaar er in maatschappelijk opzicht veel is gebeurd en veranderd. Onze tweede deelvraag heeft betrekking op deze interne en externe invloeden, namelijk: Welke ontwikkelingen zijn van invloed geweest op de Rechtspraak sinds 2002? Welke veranderingen zijn van potentiële invloed (geweest) op de Raad en zijn positionering? Wat is die potentiële invloed? Op grond van desk research zijn we vervolgens op zoek gegaan naar enkele theoretische noties. Er is overweldigend veel literatuur te vinden over de positionering van professionele organisaties. Ook over de spanning in de relatie tussen managers en professionals is enorm veel geschreven. Onze derde deelvraag luidt: Wat is het krachtenveld waarin de Raad voor de rechtspraak opereert? Daarna richten we ons op een aantal centrale leerstukken uit de literatuur en vatten deze samen in drie schurende logica s. Het gaat om de logica van de bestuurder (de bestuurlijke logica), van de rechter als professional (de professionele logica) en de publieke logica. Het schuren van deze logica s analyseren we aan de hand van een drietal casussen. In de presentatie van elke afzonderlijke casus komt de spanning goed zichtbaar naar voren. Onze vierde deelvraag luidt: Zijn de voorwaarden voor een optimale positionering van de Raad aanwezig? Hierbij kijken we naar de wijze waarop de drie logica s zich manifesteren en hoe wordt gekomen tot een trade-off tussen de logica s. Na deze analyse presenteren we enkele generieke beelden die bij de analyse van de casuïstiek bij herhaling naar voren komen. Inleiding 13

16 Op basis van deze generieke beelden schetsen we oplossingsrichtingen die naar ons idee bijdragen aan de versterking van de positie van de Raad. Daarom luidt onze laatste deelvraag: Wat zijn de alternatieven of oplossingsrichtingen voor een optimale positie van de Raad? Hierbij geven we eerst een doorkijk in de door de geïnterviewden genoemde aanbevelingen. Welke oplossingsrichtingen zien de stakeholders van de Raad? Daarna presenteren wij onze eigen aanbevelingen. 1.3 verantwoording We zijn ons onderzoek gestart met een oriëntatie aan de hand van literatuur op de rechtspraak, de rechterlijke organisatie als geheel en de Raad voor de rechtspraak in het bijzonder. Daarnaast hebben wij een aantal incidenten die de laatste jaren met betrekking tot de beeldvorming omtrent de Raad heeft plaatsgevonden bestudeerd. Bovendien is in deze fase een klein aantal personen, werkzaam binnen en buiten de rechterlijke organisatie, door ons geïnterviewd om de onderzoeksvraag verder aan te scherpen. Op basis van de verzamelde informatie is de positionering van de Raad nader geduid met behulp van een theoretisch kader. Aansluitend hebben wij gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers uit de omgeving van de Raad, zoals het Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht (oud-rechters, presidenten, manifestschrijvers, rechters, etc.), Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, politici, journalisten, blogschrijvers (Ivoren Toga) en wetenschappers. Om de interviews richting te geven en congruentie te verkrijgen, hebben we vooraf een vragenlijst opgesteld en afgestemd met de begeleider. De resultaten van de interviews zijn vervolgens verwerkt in een matrix ten behoeve van de eenheid, samenhang en controleerbaarheid. Door de uitkomsten van de interviews en de literatuurstudie te relateren aan het conceptueel model, hebben wij de positie van de Raad nader kunnen duiden. Op basis hiervan zijn we tot onze conclusies gekomen en geven we oplossingsrichtingen aan. In het onderzoek hebben wij de beschikking gekregen over een groot aantal schriftelijke reacties van de professionals op het manifest. Indien wij daarvan in ons rapport gebruikmaken zullen we dat geanonimiseerd doen. Hetzelfde geldt voor een aantal citaten uit de door ons gehouden interviews. 14 De logica van verbinding

17 1.4 leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in het volgende hoofdstuk de modernisering van de rechterlijke organisatie in vogelvlucht beschreven en staan wij stil bij de relevante ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het positioneringsvraagstuk van de Raad. In hoofdstuk 3 worden met behulp van de literatuur de drie samenhangende logica s beschreven, en worden de spanningen die dit oplevert rondom de positionering van de Raad geduid. In het vierde hoofdstuk geven wij onze eerste indrukken en verduidelijken we aan de hand van drie sprekende voorbeelden onze analyse met betrekking tot de schurende logica s. Daarna bespreken we enkele veel gehoorde oplossingsrichtingen en sluiten wij dit hoofdstuk af met onze conclusies en aanbevelingen. In het laatste hoofdstuk hebben wij de bijlagen opgenomen, waaronder een uitgebreide bespreking van de modernisering van de rechterlijke organisatie. Inleiding 15

18 16 De logica van verbinding

19 2 De organisatie van de Rechtspraak 2.1 kaart van de rechtspraak 3 Sinds de oprichting van de Raad voor de rechtspraak in 2002 heeft de rechterlijke macht een omvangrijke modernisering ondergaan. Daarbij is het eerste doel geweest de versterking van het bestuurlijk vermogen van de rechterlijke organisatie en daaropvolgend de herziening van de gerechtelijke kaart, waarmee het aantal arrondissementen en ressorten is teruggebracht. Met de modernisering is ook een nieuw beheers- en bestuursmodel geïntroduceerd: het integraal management. Hiermee zijn zowel de beheerstaken als de bestuurstaken bij de afzonderlijke gerechten ondergebracht. De rechtsprekende macht is daarmee nu zelf verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van de rechterlijke organisatie. Vóór 2002 was binnen de Rechtspraak nog sprake van een zogeheten duale structuur, waarbij de verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering bij de minister van Justitie lag en alleen de verantwoordelijkheid voor het rechterlijk beleid bij het gerecht was belegd. In de nieuwe structuur vormt de Raad de spin in het web. Hij dient daarbij als buffer tussen minister en gerechten om zo mogelijke spanningen tussen de ministeriële verantwoordelijkheid en rechterlijke onafhankelijkheid te temperen. Bij de overgang van de taken van het ministerie naar de Raad is ook een deel van de formatie van het ministerie overgekomen, waarmee, zo zal verder in ons rapport blijken, het beeld van de Raad binnen de Rechtspraak meteen al negatief werd beïnvloed. De Raad voor de rechtspraak heeft zelf geen rechtsprekende taken maar is belast met de voorbereiding van de begroting voor de Rechtspraak en de verdeling daarvan over de gerechten. Ook ondersteunt de Raad de bedrijfsvoering bij de gerechten en coördineert hij een aantal landelijke activiteiten op het gebied van werving, selectie en opleiding. Ten slotte zijn aan de Raad beleidsmatige bevoegdheden toegekend, gericht op de uniforme rechtstoepassing en de bevordering van de juridische kwaliteit. In de praktijk ligt daarmee een groot deel van de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de Rechtspraak als organisatie bij de Raad. De gerechten hebben een driehoofdig gerechtsbestuur. Het bestuur is belast met de algemene leiding, de organisatie en de bedrijfsvoering van een gerecht. Bij de uitvoering van die taken treedt het bestuur net als de Raad niet in de behandeling, beoordeling of beslissing in een concrete zaak of in categorieën van zaken. 3 Voor een uitgebreide beschrijving van de modernisering van de rechterlijke organisatie, de organisatie en taken van de Raad en de gerechten en de bekostigingsystematiek verwijzen wij naar de bijlage 6.1. De organisatie van de Rechtspraak 17

20 Met de herziening van de rechterlijke organisatie heeft ook een herziening plaatsgevonden van de wijze van financiering van de gerechten. De onderhandelingen over de financiering lopen via de Raad, die in de onderhandelingen met de minister alle gerechten vertegenwoordigt. De Raad verdeelt de toegekende budgetten vervolgens over de gerechten, waarna het een gerechtsbestuur toegestaan is om dit budget binnen zijn gerecht naar eigen inzicht te besteden. Het huidige bekostigingssysteem betreft een systeem van outputfinanciering; hierbij werken de gerechten op stukloon. Alle zaken van een bepaalde categorie hebben een prijs, gebaseerd op de gemiddelde afdoeningstijd gemeten op de werkvloer. Dit systeem biedt prikkels om voortvarend tot een eindvonnis te komen, nu pas op dat moment recht ontstaat op uitbetaling. Voor de rechtspraak als geheel biedt dit stelsel het voordeel dat het in wezen een openeindfinanciering is. Rechtspraak kan worden gedefinieerd als het door een onafhankelijke instantie, een gerecht, bindend beslissen van geschillen. De rechtbanken, de gerechtshoven en de Hoge Raad zijn de tot de rechterlijke macht behorende gerechten. Gerechten als de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Raad van State behoren niet tot de rechterlijke macht. Iedere rechtbank is opgedeeld in de rechtsgebieden civiel recht, bestuursrecht, strafrecht en ook de kantonzaken zijn inmiddels bij de rechtbanken ondergebracht. Hoger beroep van straf- en civiele zaken kan worden ingesteld bij een gerechtshof. Bij bestuurszaken kan het hoger beroep afhankelijk van het onderwerp terechtkomen bij de gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven of bij de de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Hoge Raad der Nederlanden is de hoogste rechtsprekende instantie in Nederland op het gebied van civiel recht, strafrecht en belastingrecht. De Hoge Raad kan uitspraken van met name gerechtshoven casseren (vernietigen of terugwijzen). Verder is de Hoge Raad belast met toezicht op de rechtseenheid en rechtsontwikkeling van het recht. 2.2 relevante ontwikkelingen Vanaf 2002 is niet alleen de rechterlijke organisatie ingrijpend gemoderniseerd maar hebben ook de ontwikkelingen in de samenleving niet stil gestaan. De omgeving van de Raad is in de afgelopen tien jaar in hoog tempo veranderd en de Raad opereert vandaag de dag in een compleet ander speelveld dan ten tijde van de oprichting. Hieronder schetsen wij een aantal van de ontwikkelingen die daaraan ten grondslag liggen en de gevolgen die dit voor de positionering van de Raad heeft in relatie tot de beide andere staatsmachten, de gerechtsbesturen en de professionals. 18 De logica van verbinding

21 Politiek Uit een analyse van twintig jaar verkiezingsprogramma s blijkt dat er sinds 2003 een brede politieke beweging groeit die de autonomie van de rechter wil beperken, waaruit kan worden afgeleid dat de rechtspraak in toenemende mate politiseert (Westra 2011 en wrr 2013). De oud-voorzitter van de Raad, Erik van den Emster, stelt dat de wetgever de laatste tijd in toenemende mate intervenieert in het werk van de strafrechter (Van den Emster 2012). Een dergelijke ontwikkeling baart hem grote zorgen. Hij wordt daarin gesteund door de Nationale Ombudsman: De wetgever heeft de rol van de rechter voor een belangrijk deel afgeschaft. De politiek dreigt de rechtspraak nu zo te beperken dat de vraag rijst of er nog wel wat over blijft (nrc Handelsblad 7 april 2012). Dat varieert van voorstellen om verjaringstermijnen te beperken, strafkortingen af te schaffen, hogere straffen voor bepaalde delicten te verplichten alles om de rechter voorspelbaarder te maken. De discussie rond de mislukte benoeming in de Hoge Raad van Diederik Aben in 2012 heeft dit onderwerp in de politiek nog eens extra op scherp gezet. De sturende werking van de politiek kan daarnaast ook van positieve invloed zijn op de Rechtspraak. In zijn recente onderzoek Scheidende machten signaleert rechtssocioloog Marc Hertogh bijvoorbeeld een consensus die in de Kamer ontstaat: meer transparantie rond nevenfuncties van rechters, het zelfreinigend vermogen van de beroepsgroep moet op orde zijn, waarbij de rechtspraak disciplinaire maatregelen niet moet schuwen. Bij de professionals binnen de rechterlijke macht bestaat aversie tegen het feit dat de Rechtspraak zich binnen de politieke arena begeeft en als de Raad dat doet wordt hij door de eigen professionals vaak scherp bekritiseerd. Zo schrijft een van de ondertekenaars van het manifest dat een grote kloof bestaat tussen Raad en professional omdat de Raad in de loop der jaren vooral een onderdeel van de Haagse wereld is geworden. Op de werkvloer bestaat daardoor weinig vertrouwen in de Raad. De Raad is echter juist ook opgericht om als buffer te fungeren tussen de Rechtspraak en de andere staatsmachten en door de intensievere bemoeienis vanuit de politiek begeeft de Raad zich meer en meer op het politieke speelveld. 4 Dit was en is een voortdurende potentiële bron van conflicten tussen Raad en zijn professionals. Zichtbaarheid en media De rechtspraak heeft zich in het afgelopen decennium meer dan voorheen in het brandpunt van de mediabelangstelling bevonden. Tegelijkertijd is de positie en rol van de media in onze samenleving aanzienlijk gegroeid. De media beïnvloeden de publieke opinie en de mogelijkheden van de media bepalen de grenzen van het publieke debat. De media zijn onvermijdelijk geworden, ook voor de Rechtspraak. 4 Memorie van toelichting op de wet ro (Wet Raad). De organisatie van de Rechtspraak 19

AGENDA VAN DE RECHTSPRAAK 2015 2018

AGENDA VAN DE RECHTSPRAAK 2015 2018 AGENDA VAN DE RECHTSPRAAK 2015 2018 SNEL TOEGANKELIJK DESKUNDIG SNELLE, TOEGANKELIJKE EN DESKUNDIGE RECHTSPRAAK VOOR EEN VERANDERENDE SAMENLEVING De Rechtspraak is een organisatie waar wij in 17 gerechten,

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie Vaak gestelde vragen over het Hof van Justitie van de Europese Unie WAAROM EEN HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE (HVJ-EU)? Om Europa op te bouwen hebben een aantal staten (thans 28) onderling verdragen

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende:

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende: Geachte mevrouw Stembor, U heeft mij een aantal stellingen/vragen voorgelegd. Ik heb daaruit opgemaakt dat u kritiek heeft op de onduidelijkheid over de verhouding tussen de Wbtv en de wet van 8 mei 1878,

Nadere informatie

Zijne Excellentie mr. G.A. van der Steur Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Zijne Excellentie mr. G.A. van der Steur Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG tot politieke keuze cassatierechter Den Haag, 4 april205 No. 25./4/ME/ds PRESIDENT VAN DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN Zijne Excellentie mr. G.A. van der Steur Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting Aanleiding voor het onderzoek Het nationale bestuursrecht is van oudsher verbonden met het territorialiteitsbeginsel. Volgens dat beginsel is een autoriteit alleen bevoegd op het grondgebied

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 467 Oprichting van het College voor de rechten van de mens (Wet College voor de rechten van de mens) Nr. 9 AMENDEMENT VAN HET LID HEIJNEN Ontvangen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtsbestel

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T Rolnummer 4560 Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13 van de wet van 21 april 2007 betreffende de verhaalbaarheid van de erelonen en de kosten

Nadere informatie

PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN

PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN VRAGEN EN ANTWOORDEN Welke zaken? 1 Alleen nieuwe zaken (aangebracht vanaf 1

Nadere informatie

Aan iedereen werkzaam in de Rechtspraak. Geachte collega s,

Aan iedereen werkzaam in de Rechtspraak. Geachte collega s, Aan iedereen werkzaam in de Rechtspraak bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag datum 8 juli 2013 van De leden van de Raad voor de rechtspraak e-mail reactie@rechtspraak.nl Opbrengst 2 e serie bijeenkomsten

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen NRGD Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) vergroot het vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak door het waarborgen van een constante hoge

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 891 Wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de Wet op de rechterlijke organisatie en diverse andere wetten in verband met de vermindering

Nadere informatie

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY OMGAAN IS HET MET OVERHEIDS- MEER- TOEZICHT SCHALIG- IN HEID ORDE? De overheid is niet in staat haar toezicht consistent en werkbaar te organiseren, schrijft consultant en governance expert Hans Hoek tekst

Nadere informatie

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport.

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.minlnv.nl Betreft

Nadere informatie

Speech Gerbrandy-debat

Speech Gerbrandy-debat Speech Gerbrandy-debat Goedemiddag allemaal, Woorden doen ertoe. Vandaag en toen. De woorden van premier Gerbrandy hebben een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Via de radio sprak

Nadere informatie

SAMENVATTING: GERECHTSBESTUREN, INTEGRAAL

SAMENVATTING: GERECHTSBESTUREN, INTEGRAAL SAMENVATTING: GERECHTSBESTUREN, INTEGRAAL MANAGEMENT EN MD-BELEID De modernisering van de rechterlijke organisatie heeft tot doel het bestuurlijk vermogen van de rechterlijke organisatie te versterken,

Nadere informatie

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509 LP Den Haag

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal Vergaderjaar 1988-1989 20 214 Hoger onderwijs en onderzoek plan Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2008-I

Eindexamen maatschappijleer vwo 2008-I Opgave 1 Tbs ter discussie 1 maximumscore 2 beveiliging van de samenleving Voorbeeld van juiste toelichting bij beveiliging van de samenleving: In de tekst staat dat er steeds minder mensen uitstromen

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie

Uitspraak 201405096/1/A2

Uitspraak 201405096/1/A2 Uitspraak 201405096/1/A2 Datum van uitspraak: Tegen: Proceduresoort: Rechtsgebied: 201405096/1/A2. Datum uitspraak: 21 januari 2015 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK woensdag 21 januari 2015 Uitspraak op het

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren,

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren, Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016 Dames en heren, Allereerst hartelijk dank aan de Rob voor dit lezenswaardige rapport. Het doet me deugd dat de Rob zo veel punten heeft

Nadere informatie

Transparantie Public Affairs is een vak dat volgens de beroepsvereniging in alle openheid bedreven wordt.

Transparantie Public Affairs is een vak dat volgens de beroepsvereniging in alle openheid bedreven wordt. HANDVEST 1. Inleiding Wat kunnen en mogen politici, ambtenaren en journalisten verwachten van leden van de Beroepsvereniging voor Public Affairs (BVPA) die het vak van Public Affairs uitoefenen? En waarop

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 404 Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de samenstelling van

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

DEFINITIES COMPETENTIES

DEFINITIES COMPETENTIES DEFINITIES COMPETENTIES A. MENSEN LEIDINGGEVEN A1 Sturen Geeft op een duidelijke manier richting aan een team, neemt de leiding op zich, zet mensen en middelen zodanig in dat doelen met succes worden bereikt.

Nadere informatie

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van Besluit van houdende aanwijzing van zittingsplaatsen van rechtbanken en gerechtshoven (Besluit zittingsplaatsen gerechten) Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2012, nr., Gelet

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 ... No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2012, no.12.001344, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering

Nadere informatie

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut

NFI Academy. Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut NFI Academy Sleutel tot de expertise van het Nederlands Forensisch Instituut Met ruim 500 professionals en expertise in meer

Nadere informatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie

opleiding BOA Wet op de rechterlijke organisatie Deze reader geeft een overzicht van de die zijn genoemd, versie juni 2005. Hoofdstuk 2. Rechtspraak Afdeling 1. Algemene bepalingen Artikel 2 De tot de rechterlijke macht behorende gerechten zijn: a. de

Nadere informatie

MANAGEMENT LUNCH De Magistraten van Morgen

MANAGEMENT LUNCH De Magistraten van Morgen MANAGEMENT LUNCH De Magistraten van Morgen Programma Vrijdag 30 oktober 2015 11:45 14:30 Gastspreker: Rosa Jansen Management lunch De Magistraten van Morgen Omdat we de korpschefs graag in contact brengen

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

>>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort

>>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort Ministerie van Veiligheid en Justitie >>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort Inleiding 15 oktober

Nadere informatie

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer.

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer. 3.8 Meningen van bevraagden ten aanzien van de verstekregeling 3.8.1 Verruiming mogelijkheden verdachte? Uit de verkregen reacties wordt duidelijk dat er uiteenlopende antwoorden zijn gegeven op de vraag

Nadere informatie

DECENTRALISATIE FINANCIËLE VERANTWOORDELIJKHEID PROTESTANTSE GEMEENTE ZWOLLE 2013 2016

DECENTRALISATIE FINANCIËLE VERANTWOORDELIJKHEID PROTESTANTSE GEMEENTE ZWOLLE 2013 2016 DECENTRALISATIE FINANCIËLE VERANTWOORDELIJKHEID PROTESTANTSE GEMEENTE ZWOLLE 2013 2016 Algemene Kerkenraad 23 september 2013 Inhoudsopgave Decentrale financiële Verantwoordelijkheid 3 Inleiding 3 Hoofdzaken

Nadere informatie

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Hoe tevreden zijn de medewerkers met en hoe betrokken zijn zij bij de organisatie en welke verbeterpunten ziet men voor de toekomst? Wat is medewerkerstevredenheid

Nadere informatie

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Inzake de klacht van [Klaagster BV], gevestigd te [gemeente] aan de [adres], hierna te noemen klaagster,

Nadere informatie

DE ORGANISATIE VAN DE BESTUURSRECHTSPRAAK IN HOOGSTE INSTANTIE

DE ORGANISATIE VAN DE BESTUURSRECHTSPRAAK IN HOOGSTE INSTANTIE DE ORGANISATIE VAN DE BESTUURSRECHTSPRAAK IN HOOGSTE INSTANTIE Position paper van de Raad voor de rechtspraak Mei 2013 Inleiding en achtergrond Als eerste fase van het toen zo genoemde project herziening

Nadere informatie

Kwaliteitssystemen voor de rechtsprekende macht

Kwaliteitssystemen voor de rechtsprekende macht Kwaliteitssystemen voor de rechtsprekende macht Een internationale verkenning N.J. Baas, E. Niemeijer Onderzoeksnotities 1999/3 Samenvatting De kwaliteit van de rechtspraak ondervindt steeds meer belangstelling.

Nadere informatie

Aan het college van Gedeputeerde Staten i.a.a. de leden van Provinciale Staten Postbus 6001 4330 LA Middelburg. onderwerp: resultaat overleg BJZ

Aan het college van Gedeputeerde Staten i.a.a. de leden van Provinciale Staten Postbus 6001 4330 LA Middelburg. onderwerp: resultaat overleg BJZ Aan het college van Gedeputeerde Staten i.a.a. de leden van Provinciale Staten Postbus 6001 4330 LA Middelburg onderwerp: resultaat overleg BJZ Middelburg, 10 november 2011 Geacht college, Het spijt mij

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands

Examen HAVO. Nederlands Nederlands Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Dinsdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen

Nadere informatie

Verordening op de bezwaarschriften SNN

Verordening op de bezwaarschriften SNN Verordening op de bezwaarschriften SNN (geconsolideerde versie, geldend vanaf 21-6-2007) Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie provincie Drenthe Officiële naam regeling Verordening op de bezwaarschriften

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapportnummer: 2014 /122 20 14/122 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Feiten

Nadere informatie

Adviesaanvraag werklastgevolgen kostenverhaal rechtsbijstand draagkrachtige veroordeelden (34 159)

Adviesaanvraag werklastgevolgen kostenverhaal rechtsbijstand draagkrachtige veroordeelden (34 159) De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie dr. K.H.D.M. Dijkhoff Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 19 oktober 2015 contactpersoon Voorlichting e-mail voorlichting@rechtspraak.nl telefoonnummer 06-46

Nadere informatie

MOvactor. Profielschets Raad van Toezicht. Zeist/Deventer, januari 2015. MaakRuimte! Dick Webbink

MOvactor. Profielschets Raad van Toezicht. Zeist/Deventer, januari 2015. MaakRuimte! Dick Webbink MOvactor Profielschets Raad van Toezicht Zeist/Deventer, januari 2015 MaakRuimte! Dick Webbink 1 Algemeen Eind 2014 heeft de Raad van Toezicht van MOvactor haar eigen functioneren geëvalueerd. De belangrijkste

Nadere informatie

Profiel. Huis voor klokkenluiders. Voorzitter en vier bestuursleden

Profiel. Huis voor klokkenluiders. Voorzitter en vier bestuursleden Profiel Huis voor klokkenluiders Voorzitter en vier bestuursleden Huis voor klokkenluiders Voorzitter en vier bestuursleden Organisatie Op 1 maart 2016 is de Wet Huis voor klokkenluiders aangenomen door

Nadere informatie

Uitvraag Cliëntenpanel. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard

Uitvraag Cliëntenpanel. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard Uitvraag Vertrouwen komt te voet en gaat te paard 2 0 1 5-2 Inhoud Inleiding... 3 Tweede uitvraag 2015... 3 Resultaat... 5 Response... 5 Leeftijdscategorie... 5 Keuze voor zorgboerderij... 5 Kwaliteit...

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 Opdracht 1: Kennisvragen bij www.rechtvoorjou.nl 3 Werkblad 1:

Nadere informatie

Algemene Rekenkamer..,

Algemene Rekenkamer.., Algemene Rekenkamer, BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 E w voorlichting@rekenkamernl

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Probleemstelling en hypotheses

Samenvatting. 1. Probleemstelling en hypotheses Samenvatting 1. Probleemstelling en hypotheses Doel van het onderzoek was na te gaan in hoeverre kenmerken van wetgeving die worden geacht de voorspelbaarheid van het overheidsgedrag te bernvloeden, effect

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners Onderzoek burgerinitiatief Tevredenheid van indieners In opdracht van: De Raadsgriffier Uitgevoerd door: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Gemeente Purmerend Denise Floris Bert Mentink April

Nadere informatie

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 De Minister van Verkeer en Waterstaat Ir. C.M.P.S. Eurlings Postbus 20906 2500 EX Den Haag datum 12 maart 2008 contactpersoon mw. mr. R.M. Driessen doorkiesnummer 070-361 9852 faxnummer 070-361 9746 e-mail

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 4 Onderwerp: Transformatie jeugdzorg Regionaal projectplan Datum: 10 december 2012 Portefeuillehouder: Jhr. M.R.H.M. von Martels

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057 Rapport Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge Datum: 24 mei 2013 Rapportnummer: 2013/057 2 Klacht Verzoeker, een advocaat, klaagt erover dat het

Nadere informatie

Workshop verantwoordelijkheid Just Culture Symposium 8 maart 2013 HUFAG & VNV

Workshop verantwoordelijkheid Just Culture Symposium 8 maart 2013 HUFAG & VNV Workshop verantwoordelijkheid Just Culture Symposium 8 maart 2013 HUFAG & VNV Inleiding Bij de invoering van een Just Culture in een organisatie spelen verschillende aspecten een rol. De workshops die

Nadere informatie

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen Liesbeth Schuijer Mariska Wijnbelt Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Master of Public Administration 2011 2013 Onze

Nadere informatie

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief'

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief' 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar

Nadere informatie

Cynisme over de politiek

Cynisme over de politiek Cynisme over de politiek Een profiel van ontevreden burgers Dr. Pieter van Wijnen Waar mensen samenleven, zijn verschillende wensen en belangen. Een democratische samenleving heeft als doel dat politici

Nadere informatie

Mediation en conflictoplossing

Mediation en conflictoplossing Mediation en conflictoplossing Een onderzoek in opdracht van de VGM Laurens Bakker Instituut voor Rechtssociologie Instituut voor Culturele Antropologie en Ontwikkelingsstudies Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 28 170 Gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid, beroep en beroepsonderwijs (Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid)

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 MR. J.B.H. THIEL Ondernemingsrechtadviseur NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting Op 12 mei 2011 heeft de Koningin aan de Tweede Kamer aangeboden 'een voorstel

Nadere informatie

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer 14 februari 2011 A.M. Hol, Universiteit Utrecht 1 Vraagstelling: Heeft overschrijding

Nadere informatie

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 9 MEI 2013 Herengracht 551 Contactpersoon: 1017 BW Amsterdam Ellen Soerjatin T 020 530 5200 E ellen.soerjatin@steklaw.com

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk.

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk. Aan het dagelijks bestuur Datum: 11-02-2014 Onderwerp: Landelijke communicatiestrategie waterschappen Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde

Nadere informatie

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 Rapport Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 2 Klacht Op 10 oktober 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer D. te Heemstede, met een klacht over een gedraging van de Huurcommissie

Nadere informatie

Rapport. Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032

Rapport. Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032 Rapport Datum: 31 januari 2011 Rapportnummer: 2011/032 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de griffie van het gerechtshof Den Haag hem het arrest van 17 juli 2008 niet heeft toegestuurd met als gevolg

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Presentatie Canon RO.NL op Ruimteconferentie 28 oktober 2008 Rotterdam

Presentatie Canon RO.NL op Ruimteconferentie 28 oktober 2008 Rotterdam 1 Presentatie Canon RO.NL op Ruimteconferentie 28 oktober 2008 Rotterdam Introductie (Ik ben..., werk bij...) Ik wil jullie iets vertellen over de Canon van de Nederlandse ruimtelijke ordening. Die Canon

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht. Datum: 6 mei 2013. Rapportnummer: 2013/047

Rapport. Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht. Datum: 6 mei 2013. Rapportnummer: 2013/047 Rapport Rapport over een klacht over de Belastingdienst/Toeslagen te Utrecht Datum: 6 mei 2013 Rapportnummer: 2013/047 2 Klacht Verzoeksters klagen over de beslissing van de Belastingdienst/Toeslagen van

Nadere informatie

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van... houdende aanpassing van het Besluit rechtsbijstand- en toevoegcriteria en enkele andere besluiten terzake van een aantal onderwerpen van diverse aard (Verzamelbesluit rechtsbijstand 2009)

Nadere informatie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie GESPROKEN WOORD GELDT Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie Die rol van banken in onze economie is, zoals het verhaal van deze ondernemer Rinke van

Nadere informatie