Behandelwijzer. Brachytherapie bij baarmoederkanker

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Behandelwijzer. Brachytherapie bij baarmoederkanker"

Transcriptie

1 Behandelwijzer Brachytherapie bij baarmoederkanker Onze website: PI versie 1.0 /

2 Inhoudsopgave Baarmoederkanker... 3 Baarmoeder... 3 Ontstaan baarmoederkanker... 3 Stadium... 4 Behandeling... 4 Het intake gesprek... 6 Brachytherapie... 7 Voorbereiding... 7 Blaasvulling... 7 Eerste behandeling... 7 Het CT onderzoek... 9 Het bestralingsplan Volgende bestralingen Bijwerkingen Huidverzorging Eten en drinken Seksualiteit Belangrijke informatie Belangrijke contactgegevens PI versie 1.0 /

3 Baarmoederkanker In Nederland wordt per jaar bij circa vrouwen baarmoederkanker vastgesteld. Deze ziekte komt het meest voor bij vrouwen tussen de 55 en 80 jaar, zelden bij vrouwen jonger dan 40 jaar. Baarmoeder De baarmoeder heeft de vorm en omvang van een omgekeerde peer. Het brede deel, het baarmoeder-lichaam, vormt het grootste deel van de baarmoeder. Aan beide kanten hiervan liggen de eierstokken met de eileiders. De wand van het baarmoederlichaam is opgebouwd uit twee lagen: een binnenste slijmvlieslaag: het endometrium; een buitenste spierlaag: het myometrium. Ontstaan baarmoederkanker Baarmoederkanker ontstaat bijna altijd in de binnenste slijmvlieslaag van de baarmoeder. Daarom wordt baarmoederkanker ook wel endometriumcarcinoom genoemd. PI versie 1.0 /

4 Baarmoederkanker is een soort kanker die over het algemeen langzaam groeit. Vanuit het baarmoederslijmvlies kan een kwaadaardige tumor doorgroeien in de onderste spierlaag, naar de baarmoederhals of naar de eileiders. Op den duur kan uitbreiding plaatsvinden vanuit de baarmoederholte naar omringende weefsels en organen. Stadium Onder het stadium van de ziekte verstaat men de mate waarin de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. Het stadium hangt af van: de grootte van de tumor; de mate van doorgroei in het omringende weefsel; de aanwezigheid van uitzaaiingen in de lymfeklieren of elders in het lichaam. Behandeling De meest toegepaste behandelingen bij baarmoederkanker zijn: operatie (chirurgie); bestraling (radiotherapie); hormonale therapie; chemotherapie; dit is een behandeling met medicijnen die de celdeling remmen. Vaak krijgt de patiënt een combinatie van deze behandelmethoden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt onder andere af van: de plaats van de tumor; de mate waarin de tumor zich uitgebreid heeft; uw leeftijd en uw algehele conditie. Kort geleden bent u geopereerd in verband met baarmoederkanker. De zichtbare kanker is bij de operatie weggenomen. Het is bekend dat sommige patiënten een wat lager of juist iets verhoogd risico hebben op de kans dat de kanker op een later moment terug komt. Uit eerder onderzoek is bekend dat de kans op plaatselijke terugkeer wordt verminderd door radiotherapie (bestraling). PI versie 1.0 /

5 Uw gynaecoloog en radiotherapeut-oncoloog hebben met u besproken dat u in aanmerking komt voor brachytherapie, eventueel in combinatie met een andere behandelmethode. PI versie 1.0 /

6 Het intake gesprek Uw eerste bezoek is het intake gesprek met de radiotherapeutoncoloog. Dit is de medisch specialist die verantwoordelijk is voor uw bestralingsbehandeling. Hij of zij stelt u vragen over uw huidige gezondheid, doorgemaakte ziektes in het verleden, de klachten die u momenteel heeft en uw medicijngebruik. De radiotherapeut-oncoloog onderzoekt u, zowel uitwendig als inwendig, en bespreekt de bestralingsbehandeling met u. Tot slot worden de klachten, die door de bestraling veroorzaakt kunnen worden, besproken. Tijdens het intake gesprek, dat ongeveer een half uur duurt, mag u gerust uw partner of iemand anders meenemen. PI versie 1.0 /

7 Brachytherapie U komt in aanmerking voor inwendige bestraling (brachytherapie). Brachy betekent in het Grieks korte afstand. Deze behandeling wordt ook wel eens gegeven in combinatie met uitwendige bestraling. Bij brachytherapie vindt bestraling van binnenuit plaats. Hiervoor ligt u met een ontbloot onderlichaam op een speciale tafel. Uw hoofd en benen worden ondersteund, zodat u de behandeling zo comfortabel mogelijk kunt ondergaan. Voorbereiding Bij de bestraling wordt de vaginatop zo precies mogelijk bestraald. Om de blaas en darmen zoveel mogelijk te sparen, willen wij u verzoeken om onderstaand voorschrift voor de blaasvulling in acht te nemen. Blaasvulling Bij alle bestralingen is het belangrijk dat de blaas vol is. Plas 30 minuten voor de bestralingsafspraak uit en drink vervolgens twee glazen water. Pas na afloop van de behandeling mag u weer plassen. U kunt thuis een keer proberen of het u lukt om, volgens bovenstaande manier, een uur niet naar het toilet te gaan. Is dit voor u te lang, dan kunt u ook 15 minuten voor de bestralingsafspraak uitplassen en water drinken. Als u moet afwijken van bovenstaand voorschrift, bijvoorbeeld als u te laat bent of de afspraak uitloopt, overlegt u dit dan met een bestralingsdeskundige. Eerste behandeling Bij deze behandeling wordt de top van de vagina van dichtbij bestraald door middel van een pelotte (afbeelding 1), waarin zich een zeer dun, hol metalen buisje bevindt. De pelotte wordt ingebracht in de vagina. Het metalen buisje steekt uit de vagina naar buiten. Dit metalen buisje wordt door een dunne toevoerslang verbonden met het bestralingsapparaat. PI versie 1.0 /

8 Afbeelding 1: pelotte, te varieren in lengte en breedte Vanuit het bestralingsapparaat (afbeelding 2) wordt een kleine stralingsbron in de pelotte gebracht. De stralingsbron geeft in de pelotte de straling af, precies op de plek waar deze moet komen. Het bestralingsapparaat staat in een aparte kamer en wordt vanuit de ruimte ernaast bediend. Afbeelding 2: behandelruimte met bestralingsapparaat Vanwege de radioactieve straling verblijft u gedurende de bestraling alleen in deze kamer. Met behulp van een camera en intercom wordt u geobserveerd. Als de bestraling klaar is, gaat de stralingsbron terug in het bestralingsapparaat en wordt de pelotte verwijderd. U bent daarna vrij van straling. De behandeling duurt ongeveer een half uur, waarvan u ongeveer tien minuten wordt bestraald. Van de bestraling voelt u niets. De eerste keer wordt een CT-scan gemaakt en duurt de behandeling een uur. PI versie 1.0 /

9 Het CT onderzoek Bij u wordt de vaginatop bestraald. Om goed in beeld te brengen hoeveel dosis de gezonde organen (blaas / darmen) ontvangen, wordt bij de eerste bestraling een CT scan gemaakt. Het is voor dit onderzoek belangrijk dat u het voorschrift, dat genoemd wordt in het hoofdstuk blaasvulling van deze behandelwijzer, goed opvolgt. U wordt door de bestralingsdeskundigen op de speciale tafel naar de CT scan gereden. Hier wordt u door meerdere bestralingsdeskundigen overgetild naar de CT tafel. Het CT onderzoek duurt ongeveer 10 minuten. PI versie 1.0 /

10 Het bestralingsplan Na de eerste bestraling wordt een bestralingsplan gemaakt. De radiotherapeut-oncoloog geeft op de CT beelden, die tijdens het CT onderzoek zijn gemaakt, precies aan waar uw gezonde organen zich bevinden. Het bestralingsplan (afbeelding 3) wordt gemaakt door één van de bestralingsdeskundigen. Afbeelding 3: het maken van een bestralingsplan Volgende bestralingen Als u twee of meer inwendige bestralingen krijgt, wordt de bij u passende pelotte de volgende keren ingebracht en kan de bestraling vrijwel direct daarna starten. De maat van de pelotte, de bestralingstijd en hoeveel de gezonde organen ontvangen is namelijk al bekend. U bent dan ook korter in het ziekenhuis (een half uur) ten opzichte van de eerste bestraling (een uur). PI versie 1.0 /

11 Bijwerkingen Bestraling werkt alleen in het gebied dat door de bestraling wordt getroffen. Doorgaans heeft u weinig tot geen klachten na de inwendige bestraling. Soms is het plassen één tot enkele dagen wat gevoelig en kunt u vaker aandrang voor plassen of ontlasting hebben. U kunt het beste veel blijven drinken. Soms treedt er licht bloedverlies op gedurende één tot enkele dagen; dit gaat vanzelf over. Verder geven sommige vrouwen aan kortdurend last te hebben van lichte vermoeidheid. Mogelijke bijwerkingen op lange termijn: vaginale droogheid en stugheid van het bovenste (meest binnenin gelegen) deel van de schede; soms onstaat enige vernauwing en / of verkorting door verklevingen (2-3%). PI versie 1.0 /

12 Huidverzorging Komt u voor een combinatiebehandeling met uitwendige radiotherapie, dan is het volgende van toepassing op u. De adviezen met betrekking tot de huidverzorging in en rond het bestralingsgebied zijn: douche met (lauw) water, ga niet in bad, de sauna of het zwembad tot ongeveer vier weken na de bestraling (afhankelijk van huidreactie); gebruik milde zeep; dep uw huid droog, in de huidplooien is het soms aan te bevelen om de huid droog te föhnen, hiervoor moet wel een föhn met koude stand gebruikt worden; bij een intacte huid is elektrisch scheren toegestaan; gebruik geen crèmes tenzij voorgeschreven door de bestralingsdeskundigen of de radiotherapeut-oncoloog; plak geen pleisters; vermijd het dragen van knellende en schurende kledingstukken; krab niet als u jeuk heeft. PI versie 1.0 /

13 Eten en drinken Onze algemene regel is: alles eten en drinken wat u altijd gewend bent te doen. Dus zo normaal mogelijk eten en drinken. Mocht u last krijgen van dunnere ontlasting, meerdere keren per dag, dan kunt u zich aan de volgende richtlijnen houden: drink minimaal twee liter vocht per dag; gebruik koffie met mate. Vermijd koolzuurhoudende dranken zoveel mogelijk. Zure melkproducten (karnemelk en yoghurt) hebben de voorkeur boven zoete melkproducten (melk, vla); drink bouillon, dat kan het verlies van zouten aanvullen; eet regelmatig en rustig, kauw goed en gebruik vaker per dag kleine maaltijden; stoppende voedingsmiddelen bestaan niet. Dat geldt ook voor banaan, witbrood, beschuit en geraspte appel; vezels binden het overtollige vocht in de ontlasting enigszins, neem dus wel bruinbrood, fijn volkorenbrood, aardappelen en fruit. Overdrijf het gebruik van vezels niet; kies geen voedingsmiddelen met grove vezels zoals donker roggebrood, grof volkorenbrood, brood met zaden en pitten, muesli, rauwkost en vezelig fruit zoals citrusfruit, pruimen en ananas. Grove vezels prikkelen de darmen extra; neem om extra prikkelingen van uw darmen te vermijden ook geen grote, vetrijke maaltijden, gasvormende producten (zoals prei, kool, peulvruchten en ui) en scherpe kruiden. Bloemkool, kleingesneden zuurkool en Chinese kool kunnen wel. Blijven de klachten hinderlijk aanwezig, dan kunt u dit aan de radiotherapeut-oncoloog of aan één van de bestralingsdeskundigen doorgeven. Uw radiotherapeut-oncoloog kan u dan iets voorschrijven of verwijzen naar een diëtist(e). PI versie 1.0 /

14 Seksualiteit Seksualiteit wordt vaak geassocieerd met plezier en ontspanning, echter roept kanker het tegenovergestelde beeld op. Na verloop van tijd hoort seksualiteit er vaak wel weer bij. Het kan zijn dat u tijd nodig heeft voordat u weer toe bent aan seksueel contact. In verband met de wondgenezing wordt geadviseerd om te wachten met gemeenschap tot na de eerste poliklinische controle. Dat is ongeveer vier tot zes weken na de behandeling. In medisch opzicht zijn er geen bezwaren tegen seksuele opwinding, masturberen of het krijgen van een orgasme. Zoals we hierboven al aangeven, moet u zelf bepalen wanneer u aan vrijen toe bent en op welke wijze u dit wilt. De gevolgen van de behandeling verschillen van vrouw tot vrouw. Lichamelijke gevolgen: tekort aan geslachtshormonen; de zin in vrijen neemt af en kan het zijn dat de seksuele opwinding en het orgasme minder intens worden beleefd. Bespreek met uw arts of het mogelijk is hiervoor hormoonvervangende preparaten te gebruiken; droge vagina tijdens seksuele opwinding door de behandeling. De vaginawand kan dun en kwetsbaar worden. Daardoor kan geslachtsgemeenschap pijnlijk zijn. Meestal is een glijmiddel daarvoor een goede oplossing. Glijmiddelen zijn verkrijgbaar bij de apotheek of drogist; sommige vrouwen doen er langer over om seksueel opgewonden te raken; de prikkeling onder in de buik is afgenomen of verdwenen. Ook streling van de borsten leidt soms tot minder opwinding dan voorheen; het orgasme verandert bij veel vrouwen bij wie de baarmoeder is verwijderd; na (inwendige) bestraling is het mogelijk dat na enkele maanden het bovenste deel van de vagina stugger, droger en wat korter wordt. Dit kan pijnlijk zijn tijdens geslachtsgemeenschap. Bespreek de verschillende oplossingen om dit probleem tegen te gaan met uw arts. Enkele oplossingen zijn: - regelmatig geslachtsgemeenschap; - vaselinetampons gebruiken; - pelottes (kunstof staafjes) gebruiken; - vibrator gebruiken; - trainen bekkenbodemspieren (fysiotherapie). PI versie 1.0 /

15 Belangrijke informatie Meer informatie over baarmoederkanker vindt u: in de brochure Baarmoederkanker van de KWF Kankerbestrijding; op de website van de KWF Kankerbestrijding: stichting OLIJF Netwerk voor vrouwen met gynaecologische kanker Postbus BL Amsterdam telefoon (033) website: Belangrijke contactgegevens Radiotherapie, telefoon (053) , route F03. Bron: KWF Kankerbestrijding PI versie 1.0 /

De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010293 versie 0.1/25-11-2014 1 Inhoudsopgave Baarmoederkanker 3 Stadium 3 Uitzaaiingen 4 Behandeling 5 Bestraling 5 Inwendige

Nadere informatie

De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010292 versie 0.1/25-11-2014 1 Inhoudsopgave Baarmoederhalskanker 3 Stadium 4 Uitzaaiingen 5 Behandeling 5 Bestraling 6 Inwendige

Nadere informatie

De behandelwijzer: Endeldarm (2) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Endeldarm (2) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Endeldarm (2) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010279 versie 0.1 / 24-11-2014 1 Inhoudsopgave Endeldarmkanker 3 De dikke darm 3 Uitzaaiingen 4 Behandeling 5 Bestraling 5 Het

Nadere informatie

De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010276 versie 0.1 / 21-11-2014 1 Inhoudsopgave Blaaskanker 3 Stadia 3 De blaas 4 Uitzaaiingen 5 Behandeling 5 Inwendige bestraling

Nadere informatie

De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010273 versie 0.1 / 21-11-2014 1 Inhoudsopgave Prostaatkanker 3 De prostaat 3 Uitzaaiingen 4 Stadium 4 Behandeling 4 Het intake

Nadere informatie

De behandelwijzer: Endeldarm (1) Onze website:

De behandelwijzer: Endeldarm (1) Onze website: De behandelwijzer: Endeldarm (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010274 1 Inhoudsopgave Endeldarmkanker 3 De dikke darm 3 Uitzaaiingen 4 Behandeling 5 Bestraling 5 Het intake gesprek 7 Het CT-onderzoek

Nadere informatie

De behandelwijzer: Prostaat Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Prostaat Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Prostaat Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010314 versie 0.1 / 27-11-2014 1 Inhoudsopgave Prostaatkanker 3 De prostaat 3 Uitzaaiingen 4 Stadium 4 Behandeling 4 Goudmarkers 6

Nadere informatie

De behandelwijzer: Zaadbalkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Zaadbalkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Zaadbalkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010320 versie 0.1 / 28-11-2014 1 Inhoudsopgave De mannelijke geslachtsorganen 3 Zaadbalkanker 5 Typen 5 Uitzaaiingen 6 Stadium-indeling

Nadere informatie

Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit

Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit Radiotherapie Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen en seksualiteit www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De mogelijke gevolgen van bestraling op de onderbuik voor de seksualiteit... 3 Het gebruik van

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren

De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-011070 versie 1.0 /08-10-2015 1 Inhoudsopgave Borstkanker 3 Groeiwijze

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve chemoradiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

PORTEC-4, KWF-CKS UL ; CME P11.185; version 1.5, 22 June 2012

PORTEC-4, KWF-CKS UL ; CME P11.185; version 1.5, 22 June 2012 Patienteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: PORTEC-4, een onderzoek naar de waarde van inwendige bestraling (brachytherapie) en optimale dosis daarvan bij patiënten met baarmoederkanker

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoederhals Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11

Nadere informatie

De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren

De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-011069 versie 0.1 / 13-07-2015 1 Inhoudsopgave Borstkanker 3 Groeiwijze

Nadere informatie

De behandelwijzer: Strottenhoofd Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Strottenhoofd Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Strottenhoofd Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010286 versie 0.1/25-11-2014 1 Inhoudsopgave Strottenhoofdkanker 3 Het strottenhoofd 4 Strottenhoofdkanker 4 Behandeling 5 Het

Nadere informatie

De behandelwijzer: Slokdarmkanker Onze website:

De behandelwijzer: Slokdarmkanker Onze website: De behandelwijzer: Slokdarmkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010315 versie 0.1 / 27-11-2014 1 Inhoudsopgave Slokdarmkanker 3 Slokdarm 3 Typen 4 Uitzaaiingen 5 Stadium 5 Het intake gesprek

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoeder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Inwendige bestraling van de vagina

Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH007 / Inwendige bestraling van de vagina / 29-05-2015

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie bij borstkanker In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie over radiotherapie. Uw

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inleiding Na overleg met u, is door uw radiotherapeut-oncoloog en gynaecoloog besloten u verder te behandelen met inwendige bestraling. Soms

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Seksualiteit en gynaecologische kanker

Patiënteninformatie. Seksualiteit en gynaecologische kanker Patiënteninformatie Seksualiteit en gynaecologische kanker Inleiding Deze brochure gaat over intimiteit en seksualiteit en is bedoeld voor vrouwen met kanker en hun partners. Kanker en seksualiteit is

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de slokdarm 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8

Nadere informatie

De behandelwijzer: Hersentumoren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Hersentumoren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Hersentumoren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010280 versie 0.1 / 24-11-2014 1 Inhoudsopgave Hersentumoren 3 Hersenen 3 Hersentumoren 4 Gliomen 4 Behandeling 5 Uitzaaiingen

Nadere informatie

De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010317 versie 0.1 / 27-11-2014 1 Inhoudsopgave Longkanker 3 Longen 3 Typen 4 Uitzaaiingen 5 Stadium 5 Stereotactische

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker Behandelwijzer Locatie Deventer De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 8 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen

Nadere informatie

Baarmoederkanker. Gynaecologie

Baarmoederkanker. Gynaecologie Baarmoederkanker Gynaecologie Inleiding Uw gynaecoloog heeft bij u de diagnose baarmoederkanker gesteld. Ziek zijn, maar zeker de diagnose kanker zorgt vaak voor veel angst en onzekerheid. Met behulp van

Nadere informatie

De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen

De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen Onze website: www.mst.nl/radiotherapie 1 Inhoudsopgave Uitzaaiingen in de hersenen 3 Hersenen 4 Uitzaaiingen of metastasen 4 Hoe ontstaan uitzaaingen 4 Uitzaaiingen

Nadere informatie

De behandeling van baarmoederkanker

De behandeling van baarmoederkanker Gynaecologie Patiënteninformatie De behandeling van baarmoederkanker U ontvangt deze informatie, omdat bij u (mogelijk) baarmoederkanker is geconstateerd. In deze informatie kunt u meer lezen over deze

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de anus Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

De behandelwijzer: Longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010275 versie 0.1 / 21-11-2014 1 Inhoudsopgave Longkanker 3 Longen 3 Typen 4 Uitzaaiingen 5 Stadium 5 Het intake gesprek 7 Het CT-onderzoek

Nadere informatie

De behandelwijzer: Stereotactie schedel Onze website:

De behandelwijzer: Stereotactie schedel Onze website: De behandelwijzer: Stereotactie schedel Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010278 versie 0.1 / 24-11-2014 1 Inhoudsopgave Hersenen 3 Uitzaaiingen in de hersenen 4 Het intake gesprek 5 Stereotactische

Nadere informatie

De behandeling van vulvakanker

De behandeling van vulvakanker Gynaecologie/Dermatologie Patiënteninformatie De behandeling van vulvakanker U ontvangt deze informatie, omdat u (mogelijk) vulvakanker heeft. Kanker van de vulva is een zeldzame, kwaadaardige aandoening

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de blaas Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van kanker van het anale kanaal. Deze informatie ontvangt u als aanvulling

Nadere informatie

Baarmoederkanker. Afdeling gynaecologie. mca.nl

Baarmoederkanker. Afdeling gynaecologie. mca.nl Baarmoederkanker Afdeling gynaecologie mca.nl Inhoudsopgave Wat is baarmoederkanker? 3 Onderzoek bij baarmoederkanker 4 Behandeling van baarmoederkanker 6 Complicaties en bijwerkingen 9 Kans op genezing

Nadere informatie

Kanker van de baarmoeder

Kanker van de baarmoeder Kanker van de baarmoeder Endometriumcarcinoom Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen met baarmoederkanker en hun omgeving. De brochure geeft u een antwoord op volgende vragen: Wat is baarmoederkanker?

Nadere informatie

IMRT van de prostaat

IMRT van de prostaat info voor de patiënt IMRT van de prostaat Urogenitale radiotherapie UZ Gent, Uro-oncologische groep IMRT van de prostaat IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie. Dankzij deze techniek wordt

Nadere informatie

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachybestraling) bij de behandeling van kanker in de neus met behulp

Nadere informatie

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt,

Nadere informatie

Patiënteninformatiebrief EMBRACE II:

Patiënteninformatiebrief EMBRACE II: Patiënteninformatiebrief EMBRACE II: Patiënteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: EMBRACE-II: Beeld-gestuurde intensiteit gemoduleerde uitwendige radiotherapie en MRI geleide adaptieve

Nadere informatie

IMRT van de prostaat(loge)

IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) 02 Voorbereiding 03 Vocht en voeding 05 Bijwerkingen 06 Samenvatting 07 1 IMRT van de prostaat(loge) IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie.

Nadere informatie

Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker

Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker Deze folder gaat over een eenmalige bestraling tijdens een operatie bij endeldarmkanker. Deze vorm van bestraling heet intra-operatieve radiotherapie

Nadere informatie

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker 8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker Van uw arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor Intra Operatieve Radiotherapie (IORT). In dit hoofdstuk leggen we u in het

Nadere informatie

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 3. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3.

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 3. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3. vulvakanker Inhoud 1 Algemeen 3 1.1 Wat is kanker van de vulva 3 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 3 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 3 Uitzaaiingen 4 4 Wat zijn de klachten bij kanker van

Nadere informatie

Baarmoederverwijdering bij baarmoederkanker

Baarmoederverwijdering bij baarmoederkanker Baarmoederverwijdering bij baarmoederkanker Gynaecologie Locatie Langendijk Inhoudsopgave Inleiding Wat is baarmoederkanker? Waar bestaat de behandeling uit? Hoe verloopt de operatie? Wie voert de operatie

Nadere informatie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie Radiotherapie Patiënteninformatie De gang van zaken op de afdeling radiotherapie U ontvangt deze informatie, omdat wij u graag meer vertellen over onze afdeling radiotherapie, de behandelingen die wij

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Weer naar huis na een dikke darmoperatie

Weer naar huis na een dikke darmoperatie Weer naar huis na een dikke darmoperatie U heeft een darmoperatie ondergaan en mag nu naar huis. Daarom ontvangt u deze folder. In deze folder is algemene informatie opgenomen die van belang is wanneer

Nadere informatie

LAR-syndroom Klachten na een endeldarmoperatie

LAR-syndroom Klachten na een endeldarmoperatie LAR-syndroom Klachten na een endeldarmoperatie Afdeling algemene chirurgie Low Anterior Resectie-syndroom Het LAR-syndroom is een verzamelnaam voor klachten die kunnen ontstaan na een endeldarmoperatie.

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke

Nadere informatie

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker Afdeling Radiotherapie, locatie AZU Deze folder bevat specifieke informatie over de bijwerkingen van bestraling van patiënten met borstkanker. Deze informatie is een aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker.

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken dat inwendige

Nadere informatie

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 4. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 4.

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 4. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 4. vulvakanker 2 Inhoud 1 Algemeen 4 1.1 Wat is kanker van de vulva 4 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 4 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 4 3 Uitzaaiingen 5 4 Wat zijn de klachten bij kanker van

Nadere informatie

Een operatie bij eierstokkanker

Een operatie bij eierstokkanker Een operatie bij eierstokkanker Deze folder geeft u informatie over een grote gynaecologische operatie bij een ovariumcarcinoom (eierstokkanker). In deze folder leest u meer over deze ingreep, die in medische

Nadere informatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie Gynaecologie Leefregels na een gynaecologische operatie 1 Weer thuis U bent weer thuis na de verwijdering van uw baarmoeder of een verzakkingoperatie. Deze brochure is bedoeld als aanvulling op de mondelinge

Nadere informatie

Invasief blaascarcinoom

Invasief blaascarcinoom Invasief blaascarcinoom U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Telefoonnummer: 0344 674285 De arts heeft een vezelrijke voeding geadviseerd in verband met obstipatie of andere darmklachten. Van belang voor een goede darmfunctie

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling Radiotherapie PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH008 / PET/CT scan: ter voorbereiding

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Hyperthermie in hoofd-/halsgebied

Hyperthermie in hoofd-/halsgebied Kanker Instituut U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u een behandeling met hyperthermie (warmtebehandeling) krijgt. Voorafgaand aan de eerste hyperthermie-behandeling heeft u een gesprek met een

Nadere informatie

Baarmoederkanker. Supplement informatiewijzer oncologie

Baarmoederkanker. Supplement informatiewijzer oncologie Supplement informatiewijzer oncologie Baarmoederkanker Er is bij u baarmoederkanker vastgesteld. Dit zal bij u en uw naaste(n) allerlei emoties oproepen. En waarschijnlijk ook veel vragen. Met deze informatiefolder

Nadere informatie

Diepe hyperthermie. Afdeling Radiotherapie. Kanker Instituut

Diepe hyperthermie. Afdeling Radiotherapie. Kanker Instituut Kanker Instituut U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u een behandeling met hyperthermie (warmtebehandeling) krijgt. Voorafgaand aan de eerste hyperthermie-behandeling heeft u een gesprek met een

Nadere informatie

De bestraling van de volle blaas. Cone beam CT-scan

De bestraling van de volle blaas. Cone beam CT-scan De bestraling van de volle blaas. Vóór iedere bestraling meldt u zich bij de receptie. Bij de eerste bestraling legt de radiotherapeutisch laborant uit wat er gaat gebeuren. Als u het prettig vindt, kunt

Nadere informatie

Low Anterior Resectie-syndroom. syndroom

Low Anterior Resectie-syndroom. syndroom Low Anterior Resectie-syndroom syndroom Het Low Anterior Resectie (LAR)-syndroom is een verzamelnaam voor klachten die kunnen ontstaan na een endeldarmoperatie. Soms is hier ook bestraling en/of chemotherapie

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma

Voedingsadvies bij een colostoma Voedingsadvies bij een colostoma Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2013 pavo 1099 Inleiding U heeft een colostoma gekregen. U hoeft hiervoor geen speciaal dieet te gebruiken. Wel kan de voeding die

Nadere informatie

Vulvakanker. Gynaecologie

Vulvakanker. Gynaecologie Vulvakanker Gynaecologie Inleiding Uw gynaecoloog heeft bij u de diagnose kanker van de uitwendige geslachtsorganen (vulvakanker) gesteld. Ziek zijn, maar zeker ook de diagnose kanker zorgt voor veel angst

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De behandeling... 4 Verdoving... 4 Inbrengen van de blaaskathether

Nadere informatie

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Afdeling gynaecologie en verloskunde Ontslagadviezen In overleg met uw gynaecoloog heeft u een

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Huidtumoren 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 4 3.2 Uw eerste bezoek 5 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Bestraling van de maag, milt of pancreas Informatie voor patiënten

Bestraling van de maag, milt of pancreas Informatie voor patiënten Bestraling van de maag, milt of pancreas Informatie voor patiënten Inhoud Voorwoord... 3 1. De CT-simulatie... 4 2. De bestraling... 5 3. Mogelijke nevenwerkingen en advies... 6 3.1 Vermoeidheid... 6 3.2

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE BAARMOEDERKANKER. Versie 1.0. Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE BAARMOEDERKANKER. Versie 1.0. Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE BAARMOEDERKANKER Versie 1.0 Datum Goedkeuring Verantwoording 04 07 2006 NVOG Inhoudsopgave Algemeen...1 Wat is baarmoederkanker?...1 Bij

Nadere informatie

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Echoscopie. in de gynaecologie en verloskunde

Echoscopie. in de gynaecologie en verloskunde Echoscopie in de gynaecologie en verloskunde Uw huisarts, specialist, verloskundige of gynaecoloog heeft u doorverwezen voor een echoscopisch onderzoek. Echoscopie is een techniek waarmee de inwendige

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Huidtumoren Esteya 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Uw eerste bezoek 7 3 De voorbereiding 8 4 De bestraling 9 5

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vulvakanker

Patiënteninformatie. Vulvakanker Vulvakanker Patiënteninformatie Vulvakanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is kanker van de vulva 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Laparotomie. Inhoud. 1 laparotomie

Laparotomie. Inhoud. 1 laparotomie Laparotomie Inhoud 1. Doel van de operatie 2 Stadium I 2 Stadium II 2 Stadium III/IV 3 Voorbereiding 3 Consult anesthesioloog 3 2. Rondom de operatie 4 De oproep 4 Dag van opname 4 De narcose 5 De operatie

Nadere informatie

Bestraling prostaatkanker

Bestraling prostaatkanker Bestraling prostaatkanker Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen

Nadere informatie

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Uw arts heeft u Zoladex voorgeschreven. Zoladex kan worden toegepast bij vrouwen met borstkanker bij wie sprake is van uitzaaiingen. In deze

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Informatie voor patiënten F0753-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

Patienteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek:

Patienteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: Patienteninformatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: PORTEC-4 a, een onderzoek naar de waarde van een individueel moleculaire risicoprofiel om de nabehandeling na operatie voor vroeg stadium

Nadere informatie

CT-scan met contrastvloeistof

CT-scan met contrastvloeistof Radiotherapie CT-scan met contrastvloeistof www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH016 / CT-scan met contrastvloeistof / 06-02-2014 2 CT-scan

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Kanker van de baarmoeder - het slijmvlies No 16 mei 2006 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse

Nadere informatie

Gynaecologie. Eierstokkanker. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Eierstokkanker. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie Algemeen 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor 3 Hoe ontstaat eierstokkanker 3 Uitzaaiingen bij eierstokkanker 3 Wat zijn de klachten bij eierstokkanker 4 Onderzoek

Nadere informatie

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm z Er is een stent (een buisje van metaalgaas) geplaatst in uw slokdarm

Nadere informatie

URODYNAMISCH ONDERZOEK

URODYNAMISCH ONDERZOEK URODYNAMISCH ONDERZOEK 25735 Inleiding In overleg met uw uroloog is besloten om een functie onderzoek van de blaas (een urodynamisch onderzoek) te doen. Uw arts heeft u al verteld wat u kunt verwachten.

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Kanker van de vulva. Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede

Patiënteninformatie. Kanker van de vulva. Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede Patiënteninformatie Kanker van de vulva Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede Inhoudsopgave Pagina Wat is kanker van de vulva? 4 Bij wie komt kanker van de vulva voor?

Nadere informatie

Gynaecologie Eierstokkanker

Gynaecologie Eierstokkanker Gynaecologie Eierstokkanker Algemeen Kanker van de eierstokken gaat uit van het weefsel van de eierstok. De behandeling bestaat uit operatie en zo nodig chemotherapie. De levensverwachting bij eierstokkanker

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie