BIJBLIJVEN - 28 oktober Inhoudsopgave 1 MILIEU ENERGIE ARBO KWALITEIT BODEM EN WATER DUURZAAMHEID...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIJBLIJVEN - 28 oktober 2014. Inhoudsopgave 1 MILIEU... 3 2 ENERGIE... 6 3 ARBO...10 4 KWALITEIT...12 5 BODEM EN WATER...15 6 DUURZAAMHEID..."

Transcriptie

1 Bijblijven KAM contactdag dinsdag 28 oktober 2014

2 Inhoudsopgave 1 MILIEU ENERGIE ARBO KWALITEIT BODEM EN WATER DUURZAAMHEID

3 1 Milieu Activiteitenbesluit en regeling: voorstel vierde tranche In juli 2014 is het voorstel van de vierde tranche van het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling gepubliceerd. De vierde tranche wijzigt het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling op verschillende punten. Zo vervallen voor een aantal nieuwe groepen bedrijven de verplichting tot een omgevingsvergunning milieu. De volgende bedrijven komen onder het Activiteitenbesluit te vallen: Het smelten en gieten van metalen; Het opslaan of bewerken van ontplofbare stoffen of voorwerpen bij defensie-inrichtingen; Schieten op buitenschietbanen; Kleinschalig vergisten van uitsluitend dierlijke meststoffen; Dierencrematoria; Honden, lawaaivogels en dierentuinen; Asbestverwijdering; Bloemenververijen; Enkele activiteiten met mergel, grind en kalk (winnen, breken, malen, zeven en drogen). Daarnaast worden in het Activiteitenbesluit voorschriften gesteld met betrekking tot lozingen, waarmee de vergunningplicht vanuit de Waterwet voor bepaalde handelingen en specifieke lozingen vanuit inrichtingen vervalt. Dit betreft: Handelingen in een oppervlaktewaterlichaam; Lozen ten gevolge van het schoonmaken van drinkwaterleidingen; Lozen van afvalwater dat vrijkomt bij een calamiteit. De onderstaande wet- en regelgeving wordt opgenomen in het Activiteitenbesluit: Besluit LPG-tankstations; Besluit hefschroefvliegtuigen ziekenhuizen; Regeling op-, overslag en distributie benzine milieubeheer; Het normatieve deel van de Nederlandse emissierichtlijn lucht (NeR). Ten slotte zijn er nog enkele wijzigingen van dit besluit ter verduidelijking van voorschriften, verlichting van de lasten en ter reparatie, bijvoorbeeld: Stookinstallaties, zoals stookinstallaties die ten hoogste 500 uur per jaar in gebruik zijn, zijn vrijgesteld van de emissie-eisen; De VOS oplosmiddelenboekhouding is niet verplicht voor bedrijven met oplosmiddelengebruik beneden drempels, zoals vastgesteld in Richtlijn 2010/75/EU inzake industriële emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging); Voor energiebesparingsmaatregelen wordt niet meer gekeken naar netto contante waarde ; Voor koelinstallaties met natuurlijke koudemiddelen geldt voortaan een jaarlijkse keuringsplicht. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Jan-Carel Nieuwland, of F-gassenverordening Op 1 januari 2015 treedt Verordening EU/517/2014 betreffende gefluoreerde broeikasgassen (F-gassenverordening) in werking. Met de inwerkingtreding van deze nieuwe verordening wordt de oude F-gassenverordening (Verordening EG/842/2006) ingetrokken. 3-19

4 Het doel van de nieuwe verordening is ook het milieu beschermen door de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen (zoals fluorkoolwaterstoffen (HFK's), perfluorkoolstoffen (PFK's) en zwavelhexafluoride (SF6)) te verminderen. Hierbij wordt dezelfde benadering gebruikt als Verordening EG/2009/1005 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen; namelijk het geleidelijk beëindigen van het gebruik van dergelijke gassen. Over het algemeen veranderen de eisen in de nieuwe F-gassenverordening niet, maar er zijn toch enkele wijzigingen. Een zeer belangrijke wijziging betreft de inspectie. Zo worden nieuwe inspectiecategorieën toegevoegd. Dit zijn onder andere: Koeleenheden van koelwagens en koelaanhangwagens; Elektrische schakelinrichtingen; Organische rankinecycli. Verder wordt het vereiste aantal lekcontroles niet vastgesteld op basis van kilogram koudemiddelinhoud (3, 30, 300 kg), maar op basis van tonnage CO 2 -equivalent (5, 50, 500 ton). Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Fons Pennartz, of Externe veiligheid buisleidingen Per 1 juli 2014 is het Besluit externe veiligheid buisleidingen niet alleen van toepassing op aardgas en aardolieproducten, maar ook op butaan, buteen, chloor, ethyleen, kooldioxide, stikstof, waterstof en zuurstof. Dit is het gevolg van een wijziging van de Regeling externe veiligheid buisleidingen. Als gevolg moeten exploitanten van buisleidingen met voornoemde stoffen de zorgplicht in acht nemen en maatregelen nemen ter voorkoming van ongewone voorvallen. Verder moeten ze leidingen aanleggen volgens de constructie-eisen van de NEN 3650, een veiligheidsmanagementsysteem opstellen volgens de NTA 8000 en een sanering uitvoeren binnen drie jaar als een kwetsbaar object binnen de PR 10-6 contour ligt. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Erik Krops, of Omgevingswet en Natuurwet Het voorstel voor de Omgevingswet is op 17 juni 2014 naar de Tweede Kamer verzonden. De Omgevingswet voegt wetgeving betreffende het milieu, de ruimtelijke ordening en een deel over water samen. Het plan is dat in 2018 deze wet in werking treedt. Interessant is om te vermelden is dat indien de voorgestelde Omgevingswet wordt aangenomen het begrip inrichting vervalt. Dit wordt vervangen door het begrip milieubelastende activiteit. Dit moet het makkelijker maken om algemeen geldende regels, zoals het Activiteitenbesluit, van toepassing te kunnen verklaren. Echter, door het nieuwe begrip kunnen voor verschillende milieubelastende activiteiten verschillende vergunningen nodig zijn. Op 18 juni 2014 is het gewijzigde voorstel van de Natuurwet ingediend bij de Tweede Kamer. Het doel van de nieuwe Natuurwet is het beschermen van de biodiversiteit in Nederland zonder de lasten te verhogen. De Natuurwet voegt verschillende wetten samen, namelijk de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet. Door de Natuurwet krijgen de provincies onder andere de wettelijke plicht hun natuurbeleid vast te leggen. 4-19

5 Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Marlies Huijbers, of PGS 9 PGS 9 over cryogene gassen is per april 2014 niet alleen van toepassing op de opslag van vloeibare zuurstof, maar ook op andere cryogene gassen, zoals stikstof, argon, koolstofdioxide, helium en lachgas in hoeveelheden van 0,125 m³-100 m³. Daarnaast zijn voor de meeste gevallen de interne veiligheidsafstanden kleiner geworden en zijn extra eisen gesteld aan de omgeving, de ruimtelijke indeling van de opslagvoorziening en aan de fundatie. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Martin van der Slik, of 5-19

6 2 Energie Energieprijzen Na een korte opleving zijn de elektriciteitsprijzen ongeveer op het niveau van een half jaar geleden, met uitzondering van cal-15. Het is niet ongewoon dat deze aan het eind van het jaar oploopt. De gasprijzen zijn redelijk constant, maar met een dalende olieprijs in de laatste weken is het afwachten of gas gaat volgen. 6-19

7 De constante gasprijs bij een lage elektriciteitsprijs is nog steeds kritisch voor WKK s, maar biedt ruimte voor warmtepompen. De marge (sparkspread) is nog steeds laag, maar lijkt door het laagste punt te zijn gegaan. Onderstaande grafiek toont de sparkspread, welke de afgelopen drie jaar nagenoeg is gehalveerd. Het laagste punt is met cal-16 afgelopen voorjaar bereikt. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst, kunt u contact opnemen met Jan van Eijk, of of Ruud van Kolfschooten, of CO 2 en NO x CO 2 -emissiehandel en Carbon Leakage De nieuwe Carbon Leakage lijst vanaf is in concept gepubliceerd. Zie ook https://www.emissieautoriteit.nl/emissierechten/toewijzing%20/toewijzing /carbonleakage/welke-sectoren Op het moment dat de lijst definitief is, roept NEa op tot het verstrekken van additionele gegevens. Deze komen veelal overeen met de gegevens die voor de allocatie in 2011 zijn gebruikt en dienen wederom goedkeuring van een verificateur te krijgen. Let naast eventuele aanpassingen van de Carbon Leakage lijst ook op fysieke uitbreidingen en inkrimpingen. Bij fysieke uitbreidingen is het mogelijk om aanspraak te maken op extra emissierechten, maar een dergelijke aanvraag is niet eenvoudig en is aan deadlines gebonden. Prijsontwikkeling CO 2 De prijs voor EUA CO 2 -emissierechten was een half jaar geleden 5,--/ton voor cal-14 en iets onder de 7,--/ton voor cal-20. Op 20 oktober 2014 was deze prijs 6,12 (komende maand) tot 7,19 voor cal

8 NO x Over het algemeen zijn de verscherpte NO x -emissie-eisen die ingaan in 2017 wel al enige tijd bekend. Maar het onderwerp begint dit jaar pas echt te leven. Afgelopen jaar hebben verschillende partijen informatiedagen georganiseerd, zowel KWA als Infomil in samenwerking met de samenwerkende branderleveranciers. De branderleveranciers schatten in dat ongeveer 50% van de bestaande ketels groter dan 1 MW een brander heeft die niet voldoet aan de regelgeving. Ook zij roepen op om spoedig inventarisaties uit te voeren naar de eisen die gelden voor diverse installaties. Niet alleen zijn dat emissie-eisen, maar ook periodieke keuring inclusief brandstoftoevoerleidingen worden vanaf nu in het Activiteitenbesluit geregeld. Voor procesinstallaties worden geen eisen gegeven en dient er maatwerk in de vergunning te worden opgenomen. Emissiemetingen dienen minimaal één keer per vier jaar te worden uitgevoerd voor gasturbines/ gasmotoren en dieselmotoren. Voor ketels is dit eenmalig. Houd er rekening mee dat er ook bij typekeur branders nu alsnog emissie-metingen vereist zijn. Voor vragen over de inhoud van zowel CO 2 als NO x kunt u contact opnemen met Bart Simons, of of Bas Oldenhof, of MJA3/MEE Ook buiten de convenanten worden sectorspecifieke maatregellijsten opgesteld. Deze lijsten worden in de loop van 2015 ook integraal in het Activiteitenbesluit opgenomen. Bij type A- en B-bedrijven is in het Activiteitenbesluit reeds opgenomen dat bij een bepaald energieverbruik maatregelen met een terugverdientijd korter dan vijf jaar dienen te worden uitgevoerd. Met de maatregellijsten verwacht men in de toekomst eenvoudiger te kunnen handhaven op energieverplichtingen, in plaats van vrijwillige naleving hiervan in convenantverband. De vraag is echter of de overheid hiervoor voldoende geld, mankracht en kennis ter beschikking kan stellen. De houdbaarheid van de convenanten lijkt voorlopig nog niet te zijn verlopen. Omdat het uitvoeren van een energieaudit (het op laten stellen van een EEP valt daar ook onder) verplicht wordt gesteld, komt de bijdrage van de overheid hiervoor in de toekomst te vervallen. Verplichtingen mogen namelijk niet worden gefinancierd. Hoe dit exact ingevuld wordt, is nog niet duidelijk. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Marcel van den Bovenkamp, of Subsidies en fondsen Subsidie Overijssel Agro & Food De provincie Overijssel hanteert de subsidieregeling Innovatie Agro & Food Overijssel. Het doel van de regeling is het bijdragen aan de verduurzaming van de Agro & Food-sector. Organisaties of ondernemingen uit de Agro & Food-sector met een vestiging in Overijssel komen in aanmerking voor subsidie. Subsidie is beschikbaar voor innovatieve projecten die bijdragen aan de verduurzaming van de Agro & Food-sector. Subsidie wordt uitsluitend verstrekt voor: Onderzoek naar de haalbaarheid en effectiviteit van een nieuw product, techniek, dienst of proces. Inhuur van deskundigen ten behoeve van de realisatie van een innovatief project. Investeringen ten behoeve van de realisatie van een innovatief project. 8-19

9 Zie ook: Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Martijn Goorts, of of Bart Simons, of ETS-subsidie Vanaf begin 2015 kunnen weer aanvragen in het kader van de subsidieregeling indirecte emissiekosten worden ingediend. Hiervoor gelden twee eisen, aanvragers moeten deelnemen aan MJA- of MEE-convenant en zij dienen producten te produceren die én op de Carbon Leakage lijst staan in het kader van EU-ETS en ook nog eens elektriciteitsintensief zijn. Zie hiervoor bijlage I van de relevante Staatscourant via onderstaande link. Of de lijst in de toekomst uitgebreid wordt, door uitbreiding van de CL-lijst, is nog niet bekend. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Bas Oldenhof, of of Bart Simons, of Verplichte keuring airco-installaties Sinds december 2013 is de keuring van airco-installaties voor comfortkoeling (dus geen koel- en vriescellen) verplicht indien het totaal opgesteld koelvermogen op gebouwniveau meer is dan 12 kilowatt (kw). Niet alleen geldt dit voor compressie koelmachines, maar ook voor andere koudeopwektechnieken, zoals WKO en absorptiesystemen. De wetgeving is afgelopen jaar gepubliceerd in Staatscourant nr Meer informatie is te vinden op de website van STEK (www.stek.nl) of in de folder van RVO.nl. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Fons Heuven, of of Fons Pennartz, of 9-19

10 3 Arbo Beleidsregel arbocatalogi 2010 Er is een wijziging van de Beleidsregel arbocatalogi 2010 in verband met de toevoeging van enkele nieuwe (deel)catalogi. Deze deelarbocatalogi zijn door de Arbeidsinspectie na de publicatie van de beleidsregel marginaal getoetst en voldoen voor de daarin vermelde risico's. Voor de betreffende branches zijn de nieuwe deelcatalogi gecombineerd met de deelcatalogi die al eerder waren getoetst en gepubliceerd. Voor de volgende branches worden nieuwe (deel)arbocatalogi ingevoegd: Meubelindustrie; Reisbranche; Aardappelen, groente en fruit, groothandel; Mechanisch loonwerk; Onderwijs, primair; Overdrukwerk; Tank- en wasstations; Universitaire Medische Centra. De actualisering van getoetste catalogi vindt enkele malen per jaar plaats. Voor de arbocatalogi die voldoen aan de marginale toets wordt, indien mogelijk (soms is bijvoorbeeld een wachtwoord vereist), een link geplaatst op de internetpagina Bron: MakeClear (http://www.kwa.nl/content/wet-en-regelgeving). Voor vragen over de inhoud van bovenstaande kunt u contact opnemen met Wim van de Koppel, of Jaarplan Inspectie SZW De Inspectie SZW heeft haar meerjarenplan en jaarplan 2015 gepubliceerd. Belangrijke speerpunten uit het jaarplan zijn onder andere gericht op: Arbozorg algemeen (Risico-Inventarisatie & -Evaluatie en preventiemedewerker); Asbest (onder andere naleving van de nieuwe grenswaarden voor de verschillende asbestcategorieën); Gevaarlijke stoffen. Daarnaast richt de Inspectie SZW zich met name specifiek op sectoren als afval, bouw, chemie, grond/water/weg-, metaal- en vleessector. Zie voor meer informatie: publicaties/kamerstukken/2014/09/15/aanbiedingsbrief-meerjarenplan en-jaarplan inspectie-szw.html. Bron: MakeClear (http://www.kwa.nl/content/wet-en-regelgeving). Voor vragen over de inhoud van bovenstaande kunt u contact opnemen met Pim Verhulst, of 10-19

11 PGS 12: Ammoniak: opslag en verlading Nieuwe publicatie PGS 12 in Een geactualiseerde versie van PGS 12 is gepubliceerd. Deze richtlijn bevat eisen voor een veilige opslag en verlading van ammoniak en het beperken van eventuele effecten. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige richtlijn zijn: Het verplichten van lekdetectie tussen de binnen- en buitentank; Het plaatsen van bluswatermonitoren in plaats van waterslangen; De mogelijkheid om alternatieve inspectiemethoden (op basis van Risk Based Inspection) te gebruiken bij grootschalige opslag; Het uniformeren van voorschriften van verschillende verladingsmodaliteiten op basis van Fertilizers Europe Guidance documenten; Het verwijderen van de veiligheidsvoorschriften bij transport in de landbouw. Meer informatie over deze PGS is te vinden op: Indien u te maken heeft met de opslag en verlading van ammoniak, beoordeel dan voor bestaande installaties de verschillen tussen de oude en de nieuwe norm en daarmee de mogelijke gevolgen van de wijzigingen van deze richtlijn. Pas bij nieuwe toepassingen met ammoniak de PGS 12:2014 toe. Bron: MakeClear (http://www.kwa.nl/content/wet-en-regelgeving). Voor vragen over de inhoud van bovenstaande kunt u contact opnemen met Martin van der Slik, of 11-19

12 4 Kwaliteit Groen licht voor ISO/DIS 9001 De DIS-versie (Draft International Standard) van de nieuwe kwaliteitsmanagementsysteemnorm ISO 9001 is goedgekeurd. Namens Nederland heeft NEN een positieve stem op de conceptnorm uitgebracht. Na publicatie van ISO/DIS 9001 kregen de deelnemende landen via hun nationale normalisatieinstituut drie maanden de tijd om te stemmen en feedback te geven. Goedkeuring van de DIS betekent dat minstens twee-derde van de nationale leden een positieve stem heeft uitgebracht en dat niet meer dan één-vierde van alle stemmen negatief was. Nederlandse feedback op ISO/DIS 9001 De normcommissie Kwaliteitsmanagement heeft alle in Nederland verzamelde commentaren besproken en vooral gediscussieerd over de mate waarin het onderwerp risicomanagement over de hele PDCA-cyclus in de norm is doorgevoerd en met name in de beheersmaatregelen. Uiteindelijk is besloten om voor te stemmen en om in het commentaar nog een paar cruciale verbeteringen met betrekking tot risicomanagement toe te voegen. Volgende fase De norm kan nu klaargemaakt worden voor publicatie in de vorm van een FDIS-versie (Final Draft International Standard). Ook hierop kunnen de leden van ISO een stem uitbrengen. In deze laatste ronde moet minimaal 75% van de landen positief stemmen om de norm als International Standard te kunnen publiceren. Naar verwachting wordt ISO 9001:2015 in september 2015 definitief gepubliceerd. Inmiddels is door de NEN een handig boekje ter beschikking gesteld met Alles wat je moet weten! De nieuwe ISO normen. Duurzame verandering in managementsystemen, ISBN: Handig overzicht van LRQA LRQA heeft een uitgebreide vergelijking van de twee Draft International Standards (DIS) opgesteld, zodat gebruikers de details van elke clausule side-by-side kunnen zien. Dit helpt gebruikers om de veranderingen en welke stappen zij kunnen nemen om de overgang naar de nieuwe standaarden te begrijpen. Zie ook: 20at%20a%20glance_tcm pdf 12-19

13 Herstructurering ISO voor security sector In juni 2014 heeft het Technische Management Board van ISO besloten de normalisatie binnen het aandachtsgebied Security te herstructureren. Dit gebeurt door een aantal bestaande internationale technische commissies (ISO/TC s) samen te voegen tot één nieuwe ISO/TC 292 Security. Daarnaast wordt gewerkt aan een aantal normen die mogelijk raakvlakken hebben met de analyse van de externe context: kansen en risico s vanuit de externe omgeving, waaronder: ISO Societal security - Business continuity management systems - Business impact analysis (BIA) ISO Societal Security - Business continuity management - Guidance for supply chain continuity ISO Security Management System - Guidance for use - Security risk assessment ISO Security Management System Groen licht voor Nederlandse deelname aan mondiale ontwikkeling richtlijnen Innovatiemanagement Onlangs organiseerden NEN en STEM Industrial Marketing Centre een informatie-/discussiemiddag over ISO-richtlijnen voor innovatiemanagement. Het merendeel van de aanwezigen staat positief tegenover de ontwikkeling van ondersteunende richtlijnen, gemeenschappelijke spreektaal en methodieken op het gebied van innovatiemanagement en vindt dat Nederland moet deelnemen (62%). NEN is daarom gestart met de oprichting van een Nederlandse normcommissie Innovatiemanagement met stakeholders

14 De richtlijnen betreffen management, definities, tools en methodieken voor innovatietrajecten, open-innovatie en co-creatie. Hiermee moet een level playing field worden gecreëerd waarin grote èn kleine partijen effectief kunnen samenwerken, los van grenzen en culturen. Momenteel participeren 23 landen in het ISO-traject voor de ontwikkeling van richtlijnen voor innovatiemanagement. Delegaties uit deze landen zijn gestart met het opstellen van werkprogramma s en voorstellen voor de inhoud van de diverse richtlijnen. Het Europese normalisatietraject en de ontwikkelde normen worden gekoppeld aan het ISO-traject. Nederland kan alsnog aansluiten bij dit traject om invloed uit te oefenen en bij te dragen aan het opstellen van deze internationale (ISO) richtlijnen. Nederlandse belanghebbenden kunnen nu meedoen en bepalen hoe zij hierbij betrokken willen zijn. Deelname aan de ontwikkeling van de richtlijnen voor innovatiemanagement bestaat uit een lidmaatschap van de normcommissie en een serie kennis verrijkende workshops rond een aantal belangrijke thema s van het ISO-traject. Dankzij presentaties van gastsprekers en het delen van elkaars best practices kunnen deelnemers bevindingen direct toepassen en dragen ze tegelijkertijd bij aan het ISO-traject. Het is ook mogelijk om in de rol van follower of supporter de ontwikkelingen te volgen en met een financiële bijdrage de Nederlandse deelname mede mogelijk te maken. Voor wie? Bent u (innovatie)manager in het MKB of in een grotere organisatie? Of werkt u bij een kennisinstelling of de overheid en heeft u met innovatiemanagement te maken? Dan is deelname voor u wellicht van belang. Veiligheidsmanagementsystemen bij Brzo-bedrijven In juni 2014 is de conceptversie van de NTA 8620 gepubliceerd. De NTA 8620 is een richtlijn waarin de eisen zijn vastgelegd voor een veiligheidsbeheerssysteem. Deze NTA is vooral bedoeld voor bedrijven die als gevolg van de Nederlandse implementatie van de Europese Seveso III-richtlijn de wettelijke verplichting hebben een dergelijk systeem in te voeren. De wettelijke eisen aan het VMS zijn beschreven in bijlage III van de Europese Seveso III-richtlijn. Men is in afwachting van de inhoud van de Brzo 2015 (de Nederlandse implementatie van de Europese Seveso III-richtlijn), waarna dit concept wordt aangepast. Dan wordt ook bekeken of verdere afstemming op de concepttekst van ISO 14001:2015 gewenst is. In de tekst zijn her en der strofen geel gemarkeerd. Dat zijn gedeelten die in ieder geval moeten worden aangepast op het nieuwe wettelijke kader. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Henk Bootsma, / of Gebruikte bronnen: website NEN/website Lloyd s /website SCCM/ 14-19

15 5 Bodem en water Bodembescherming: maatwerkvoorschriften in kader van Activiteitenbesluit steeds vaker toegepast Verscheidene bedrijven die vallen onder het Activiteitenbesluit hebben de afgelopen periode het bevoegd gezag verzocht om maatwerkvoorschriften, bijvoorbeeld voor bestaande grondwatermonitoring en de eigen waterzuivering. In het Activiteitenbesluit en de bijbehorende regeling zijn eisen opgenomen voor bodembedreigende activiteiten. Deze eisen betreffen verplichte maatregelen en voorzieningen om bodemrisico s van een bodembedreigende activiteit verwaarloosbaar te maken. Per activiteit is aan de hand van de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB) het vereiste voorzieningenniveau bepaald om dit verwaarloosbaar bodemrisico te bereiken. In een bestaande situatie kan soms na instemming van het bevoegd gezag worden volstaan met een aanvaardbaar risico. Voor bestaande inrichtingen is het niet altijd mogelijk om aanvullende voorzieningen aan te brengen om te komen tot een verwaarloosbaar risico. Door het opstellen van een Plan van Aanpak kan toch worden voorzien in een goed beschermingsniveau. Mits goed onderbouwd gaan bevoegde gezagen veelal mee in de voorgestelde alternatieve invulling van bodembescherming. Door middel van maatwerk wordt de bodem dan naar behoren beschermd. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Paul Ploumen, of Gebiedsgericht grondwater: bevoegd gezag neemt voortouw in verkenning mogelijkheden Tot 1 juli 2012 ging de Wet bodembescherming uitsluitend uit van het zogenaamde gevalsbegrip. Dit begrip vormde het uitgangspunt voor de sanering van individuele gevallen van verontreiniging, maar ook voor de clustergerichte aanpak van dergelijke gevallen. Het gevalsbegrip levert met name problemen op bij verontreinigingen in de ondergrond, waarbij de pluimen in de ondergrond die in verbinding staan met bronzones in de bovengrond vaak niet goed van elkaar zijn te onderscheiden. Sinds 1 juli 2012 biedt de Wet bodembescherming een mogelijkheid om verontreinigingen in het diepere grondwater langs juridische weg gebiedsgericht aan te pakken. Bij deze gebiedsgerichte aanpak wordt het gevalsbegrip buitenspel gezet. Daarmee wordt tevens een belemmering voor de ruimtelijke ontwikkeling van een gebied weggenomen. De verontreinigingen in de ondergrond worden niet meer als individuele gevallen aangemerkt, maar de gebiedsbeheerder (altijd een bestuursorgaan) neemt de gebiedsgerichte aanpak voor zijn rekening, waarbij van de belanghebbenden bij de bovengrond en de ondergrond betaling van een afkoopsom wordt gevraagd. Momenteel zijn diverse bevoegde gezagen druk bezig om gebiedsgerichte projecten te verkennen en op te zetten. Veel bedrijven worden hiervoor benaderd, zeker als sprake is van saneringen die met spoed moeten worden aangepakt (zogenaamde spoedlocaties). Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met André Lokhorst, of 15-19

16 Asbest: aanpassing nieuwe grenswaarde asbest per 1 juli 2014 voor laag risico saneringen en per 1 januari 2015 voor hoog risico saneringen. Asbest is een gevaarlijke stof. Er overlijden jaarlijks ongeveer 900 mensen als gevolg van blootstelling aan asbest in het verleden. Ook nu worden er nog mensen beroepsmatig aan asbest blootgesteld. Dat zijn met name werknemers die asbest saneren, of die er mee in aanraking komen bij onderhoud. Vanwege de schadelijke gezondheidseffecten van gevaarlijke stoffen, is het belangrijk dat er grenswaarden zijn: waarden die aangeven wat de maximale concentratie is waar mensen op het werk aan mogen worden blootgesteld. Op dit moment geeft het Arbeidsomstandighedenbesluit één grenswaarde voor alle soorten asbest. De huidige nationale grenswaarde is al tien keer strenger dan de Europese asbestgrenswaarde. In 2010 adviseerde de Gezondheidsraad dat deze grenswaarde verder omlaag moet, om een risiconiveau voor werknemers te bereiken dat zo laag is dat het maatschappelijk aanvaardbaar wordt geacht. Bovendien gaf de Gezondheidsraad aan dat er reden is om onderscheid te maken tussen verschillende asbestsoorten: de Raad adviseerde aparte grenswaarden voor zogenaamd chrysotiel asbest en voor asbest amfibolen. De SER (Subcommissie Grenswaarden Stoffen op de Werkplek) adviseerde in 2011 over de haalbaarheid van de grenswaarden: de grenswaarden van vezels/m 3 voor chrysotiel en 420 vezels/m 3 voor amfibolen zijn volgens de SER haalbaar. De SER adviseerde aanvankelijk de grenswaarden in te voeren in juli Bij het uitwerken van de verlaging van de grenswaarden in werkmethoden, werkprocessen en normen (bijvoorbeeld op het gebied van meetmethoden) binnen de beheersstichting voor asbestcertificatie (Ascert), bleek echter dat er technische vragen opkwamen over de wijze waarop de lagere grenswaarden kunnen worden bereikt. Naar aanleiding van nieuwe inzichten uit het onderzoek heeft de SER op 20 december 2013 opnieuw geadviseerd over de verlaging van de asbestgrenswaarden. De SER adviseert de grenswaarden voor hoog-risico werkzaamheden met asbest (amfibool asbest) in te laten gaan per 1 januari 2015 en die voor werkzaamheden met minder risico (in de praktijk met name chrysotiel asbest) per 1 juli De minister heeft besloten het advies van de SER voor wat betreft de invoeringstermijnen over te nemen. Dat betekent een verlaging van de grenswaarde voor chrysotiel per 1 juli 2014 naar vezels/m 3. Voor amfibool geldt een grenswaardeverlaging naar 300 vezels/m 3 per 1 januari Deze laatste grenswaarde wordt daarmee iets lager dan oorspronkelijk geadviseerd door de SER. Daarmee worden de grenswaarden voor blootstelling op de werkplek en voor milieublootstelling gelijk getrokken. In de praktijk doen zich namelijk veel overgangssituaties voor tussen milieu- en werkpleksituaties, waardoor onduidelijkheid kon ontstaan over te hanteren normen. In meettechnische zin zijn de waarden van 300 respectievelijk 420 vezels/m 3 overigens nauwelijks verschillend door de relatief grote meetonzekerheid. Het halen van genoemde invoeringstermijnen vergt een grote inspanning van alle betrokken partijen, met name van beheersstichting Ascert die belast is met het aanpassen van de certificatieschema s en van de betrokken asbestbranches. Momenteel wordt druk gewerkt aan de invoering van de strenge norm voor amfibool asbest. De verwachting is dat deze niet per 1 januari 2015 operationeel is. Geluiden zijn dat er dan ook een tijdelijke overgangsnorm van vezels/m 3 gaat gelden voor amifbool asbest. De overall verwachting is dat de scherpere grenswaarden leiden tot verhoging van de benodigde tijdsduur voor controlemetingen en de kosten hiervan

17 Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Marcel Hilwig, of Water Certificering bodemenergie Bodemenergie is een succesvolle, duurzame techniek, die steeds meer wordt toegepast. De verwachte groei mag niet leiden tot wildgroei. De overheid heeft per 1 oktober 2014 een erkenningsplicht ingevoerd. Bodemenergie bestaat in Nederland sinds eind jaren tachtig. De laatste jaren is het aantal systemen enorm gegroeid en de toename gaat steeds sneller. De groei wordt versterkt, omdat de overheid steeds strengere eisen stelt aan de energiehuishouding van gebouwen. Daarnaast maakt technologische innovatie deze vorm van duurzame energie bereikbaar voor steeds meer gebruikers. Een hogere energieprijs en beleidsdoelen op het gebied van duurzame energie versterken de groei nog verder. Groei of wildgroei? De groei van deze duurzame techniek is een goede zaak. Wildgroei is echter niet gewenst. Elk bodemenergiesysteem is in principe een verstoring in de bodem. Bodemenergie mag niet leiden tot onacceptabele verstoring, het gebruik van de bodem moet nuttig en efficiënt zijn. De overheid gaat een erkenningsplicht invoeren voor certificering van bodemenergiesystemen. In het kader van het SWKO programma (Samenwerkingsprogramma WKO) heeft de overheid deze erkenningsplicht uitgewerkt, samen met belanghebbende partijen. De erkenningsplicht geldt voor adviesbureaus, installatiebedrijven, boorfirma s en beheer en onderhoudsbedrijven, zowel voor het bovengrondse als voor het ondergrondse deel van bodemenergiesystemen. Certificering Doel van de erkenningsplicht is waarborgen dat bodemenergiesystemen robuust en betrouwbaar zijn en daadwerkelijk energiebesparing opleveren. Met de certificering wordt de eigenaar, die meestal niet ter zake onderlegd is, beschermd. De uitvoerende partijen moeten wel goed onderlegd zijn, ter waarborging van de juiste kwaliteit. De richtlijnen bij de certificering verschaffen duidelijkheid over de taken en verantwoordelijkheden van de ontwerper, het realisatiebedrijf en de beheerder. De erkenningsplicht geldt voor de bedrijven die bodemenergiesystemen ontwerpen en aanleggen, maar ook voor de bedrijven die deze systemen beheren. Indien een systeem in eigen beheer wordt gehouden, moeten opdrachtgevers zelf ook erkend zijn. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande tekst kunt u contact opnemen met Marette Zwamborn, of 17-19

18 6 Duurzaamheid Best-practices grondstoffenefficiëntie en optimalisatie reststromen Voedselderving is al jaren een belangrijk maatschappelijk thema. Momenteel staat dit thema weer hoog op de nationale politieke en publieke agenda door onder andere het gezamenlijke onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en Economische Zaken naar feiten en cijfers over voedselverspilling bij consumenten, de debatreeks It s the food, my friend, organisaties, zoals Damn Food Waste en evenementen als Food Battle. Veel bedrijven in de agro en voedselketen zijn met slimme innovaties bezig om voedselderving te voorkomen of te reduceren. KWA Bedrijfsadviseurs B.V. heeft in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl, voorheen AgentschapNL) en in samenwerking met de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie (FNLI, deelnemer aan de Alliantie Verduurzaming Voedsel) best-practices om voedselderving tegen te gaan geïnventariseerd. Het resultaat is negentien succesvolle, gerealiseerde best practices om voedselderving te voorkomen of te reduceren (afkomstig van tien verschillende organisaties). Teelt Verminderen van reststromen 1. LambWeston/Meijer: zoektocht naar het perfecte aardappelras 2. LambWeston/Meijer: tegengaan van krimp en blauwe plekken Verwaarden van reststromen 9. Kenniscentrum Plantenstoffen: verpakkingen van tomaten 10. Kenniscentrum Plantenstoffen: sauzen en soepen met klasse 3-producten Eigen proces Afnemer/ consument 3. Arla Foods: meten en monitoren van 11. Arla Foods: reststromen naar diervoeder verlies 4. NZO: Monitoring 12. D.E Masterblenders: tonnen koffiedik benut als hernieuwbare energiebron 13. LambWeston/Meijer: golf(aardappel)ballen 14. Koffiebranderij Peeze: het sluiten van kringlopen 15. Suiker Unie: zuivering 16. Suiker Unie: vergistinginstallaties 17. Voedselbanken Nederland: mensen helpen én tegengaan van voedselverspilling 5. Arla Foods: afspraken 18. Sonneveld: van oud brood naar nieuw brood 6. NZO: consumentenvoorlichting 19. Sonneveld: van oud brood naar nieuw voedselderving product 7. Zwanenburg: verlenging van 17. Voedselbanken Nederland: mensen helpen houdbaarheid én tegengaan van voedselverspilling 8. Zwanenbrug: voorkomen derving door aanpassen portiegrootte 18-19

19 Transparantie: uitdrukkelijke eis Duurzaamheidsbeleid Organisaties spreken in het kader van hun duurzaamheidsbeleid met hun interne, maar ook externe, stakeholders. Eén van de geuite wensen is de behoefte aan transparantie. Stakeholders willen de op te pakken duurzaamheidsthema s weten én zien, met daarbij de gestelde doelen en wat de voortgang is. Vooralsnog is de duurzaamheidsverslaglegging, al dan niet volgens de Global Reporting Initiative (GRI), vrijblijvend. In het najaar van 2014 treedt er echter een Europese richtlijn in werking betreffende transparantie van niet-financiële en diversiteit informatie. De lidstaten van de Europese Unie hebben twee jaar om deze richtlijn in nationale wetgeving te implementeren. De richtlijn gaat gelden voor meer dan zogenoemde public interest entiteit bedrijven met meer dan 500 medewerkers. Hieronder bevinden zich onder andere beursgenoteerde bedrijven, verzekeringsmaatschappijen en kredietverstrekkers. Deze bedrijven worden onder andere verplicht te rapporteren over hun business model, resultaten en risico's van het beleid op sociaal, milieu- en medewerkers gerelateerde zaken, inclusief omkopings- en corruptiekwesties. KWA heeft meerdere duurzaamheidsverslagen, al dan niet volgens GRI 4.0, opgesteld. Deze praktijkervaring benutten wij graag om bedrijven te ondersteunen bij invulling van de verantwoordingsplicht met het opstellen van een transparant duurzaamheidsverslag. Voor vragen over de inhoud van bovenstaande kunt u contact opnemen met Amy Keverling Buisman, of 19-19

20 20-19 BIJBLIJVEN - 28 oktober 2014

Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei!

Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei! Certificering van bodemenergie: klaar voor de groei! Marette Zwamborn KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Bestuurslid BodemenergieNL Bodemenergie is een succesvolle, duurzame techniek, die steeds meer wordt toegepast.

Nadere informatie

Stichting Ascert Actueel - juli 2014

Stichting Ascert Actueel - juli 2014 Stichting Ascert Actueel - juli 2014 Minister scherpt grenswaarden asbest aan Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft de wettelijke waarden aangescherpt die aangeven

Nadere informatie

De 4 e tranche in vogelvlucht

De 4 e tranche in vogelvlucht De 4 e tranche in vogelvlucht Gijs van Luyn Kenniscentrum InfoMil 1 Water, Verkeer en Leefomgeving De vierde tranche Vierde tranche van tweede fase project modernisering van de algemene regels Laatste

Nadere informatie

Inhoud. Regelgeving voor stookinstallaties sterk in beweging 30-11-2012

Inhoud. Regelgeving voor stookinstallaties sterk in beweging 30-11-2012 Regelgeving voor stookinstallaties sterk in beweging Schakel - Stookinstallaties in het activiteitenbesluit Wim Burgers Kenniscentrum InfoMil Inhoud 1. Zes veranderingen in regelgeving Consequenties voor

Nadere informatie

Antwoorden AIM sessie Asww88b6w9k

Antwoorden AIM sessie Asww88b6w9k en AIM sessie Asww88b6w9k In de AIM heeft u tijdens sessie Asww88b6w9k op 21 04 2016 de volgende antwoorden op de gestelde vragen gegeven. Introductie Wat is de reden van uw bezoek aan de AIM? Veranderen

Nadere informatie

Activiteitenbesluit. Modernisering algemene regels Wet milieubeheer

Activiteitenbesluit. Modernisering algemene regels Wet milieubeheer Activiteitenbesluit Modernisering algemene regels Wet milieubeheer Inhoud presentatie Doel en uitgangspunten modernisering Welke AMvB s en voor wie gelden de nieuwe regels Structuur en opbouw Activiteitenbesluit

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederland sinds 1814. Nr. 22112 8 december 2011 Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zak Werkgelegheid van 1 december 2011, nr. G&VW/AA/2011/20111,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederland sinds 1814. Nr. 32710 25 november 2013 Beleidsregel van de Minister van Sociale Zak Werkgelegheid van 31 oktober 2013, 2013-0000152033,

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, IenM/BSK-2014/, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, IenM/BSK-2014/, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken; Besluit van tot wijziging van het Besluit hernieuwbare energie vervoer en het Besluit brandstoffen luchtverontreiniging in verband met vaststelling van de jaarverplichting voor 2015 en enkele technische

Nadere informatie

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Januari 15 Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Alle bedrijven, zonder ISO 14.001 en/of ISO 50.001 en/of MJA/MEE convenant, die niet voldoen aan de definitie kleine en middelgrote ondernemingen

Nadere informatie

Voedingsmiddelen onder algemene regels

Voedingsmiddelen onder algemene regels Kenniscentrum Infomil Voedingsmiddelen onder algemene regels 22 en 27 november 2012 Margreet van der Honing Rommy Ytsma Inhoud presentatie Voedingsmiddelen: 3 categorieën Voedingsmiddelenindustrie Grenzen

Nadere informatie

Afdeling 4.1. Op- en overslaan van gevaarlijke en andere stoffen en gassen en het vullen van gasflessen

Afdeling 4.1. Op- en overslaan van gevaarlijke en andere stoffen en gassen en het vullen van gasflessen Bron: www.overheid.nl (Tekst geldend op: 25-02-2014) Activiteitenbesluit milieubeheer Afdeling 4.1. Op- en overslaan van gevaarlijke en andere stoffen en gassen en het vullen van gasflessen 4.1.1. Opslaan

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 16.5.2001 COM(2001) 261 definitief Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij Denemarken wordt gemachtigd om overeenkomstig de procedure van artikel

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

Tijdelijke opslag van 1 partij grond op 1 locatie

Tijdelijke opslag van 1 partij grond op 1 locatie Tijdelijke opslag van 1 partij grond op 1 locatie onderdeel van tijdelijke uitname BBK? Zorgplicht Opslaan > 6 maanden? Is de kwaliteit Kwaliteit grond/bagger > Interventiewaarde én > LMW nota bodembeheer?

Nadere informatie

Innovatieve saneringsmethoden in de asbestbranche. Jody Schinkel en Ko den Boeft

Innovatieve saneringsmethoden in de asbestbranche. Jody Schinkel en Ko den Boeft Innovatieve saneringsmethoden in de asbestbranche Jody Schinkel en Ko den Boeft 1 Inhoud presentatie 1. Aanleiding van dit onderzoek 2. Bronmaatregelen onderzoek 3. Resultaten bronmaatregelen onderzoek

Nadere informatie

Besluit bouwwerken in de leefomgeving (Bbl) 29 oktober 2015. Marcel Balk Joost Pothuis. Bouwkwaliteit

Besluit bouwwerken in de leefomgeving (Bbl) 29 oktober 2015. Marcel Balk Joost Pothuis. Bouwkwaliteit Besluit bouwwerken in de leefomgeving (Bbl) 29 oktober 2015 Marcel Balk Joost Pothuis Bouwkwaliteit Inhoud presentatie Inleiding: Omgevingswet en amvb s Hoofdlijnen van het beoogde Besluit Bouwwerken in

Nadere informatie

Veehouderij en volksgezondheid

Veehouderij en volksgezondheid Veehouderij en volksgezondheid Stand van zaken wetgeving en jurisprudentie Peter Bokelaar Inleiding Gezondheidseffecten veehouderij nog steeds een actueel thema. Q-koorts uitbraak in 2008/2009: bewustwording

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

2 3 FEB, 2075. Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu

2 3 FEB, 2075. Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu RWS ONGECLASSIFICEERD beschikking Nummer Onderwerp 2 3 FEB, 2075 Maatwerkvoorschrift op grond van artikel 2.1, vierde lid van het Besluit lozen buiten

Nadere informatie

Ascert Actueel - februari 2015

Ascert Actueel - februari 2015 Ascert Actueel - februari 2015 In deze nieuwsbrief: Ascert doet voorstellen om gebruik dubbele certificaten tegen te gaan Actuele projecten van Ascert Geactualiseerd ADK-schema wordt een certificaat Huidige

Nadere informatie

Nazorg Bevi-sanering Industrie 2014

Nazorg Bevi-sanering Industrie 2014 Nazorg Bevi-sanering Industrie 2014 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/ Risicovolle bedrijven Koningskade 4, Den Haag Postbus 16191, 2500 BD Den Haag 088 489 00 00 www.ilent.nl

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency 1. Het Convenant Benchmarking energie efficiency Op 6 juli 1999 sloot de Nederlandse overheid met de industrie het Convenant Benchmarking energieefficiency.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederland sinds 1814. Nr. 5329 29 maart 2011 Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zak Werkgelegheid van 21 maart 2011, nr. G&VW/AA/2011/3996,

Nadere informatie

2015D25469 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D25469 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D25469 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu hebben verschillende fracties de behoefte om aanvullende vragen en opmerkingen voor te leggen

Nadere informatie

Ruud van Empel. Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties en brandstofsystemen. Van Empel Inspecties & Advisering bv

Ruud van Empel. Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties en brandstofsystemen. Van Empel Inspecties & Advisering bv Van Empel Inspecties & Advisering bv Postbus 31 5570 AA BERGEIJK Tel: 0497-550506 Fax: 0497-550507 E-mail: info@vanempelinspecties.com Website: www.vanempelinspecties.com Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties

Nadere informatie

SER Energieakkoord: prestatieafspraken en EPK handhaving Wet milieubeheer energiebesparing. DGMI/KLG Afdeling Klimaat: Stef Strik

SER Energieakkoord: prestatieafspraken en EPK handhaving Wet milieubeheer energiebesparing. DGMI/KLG Afdeling Klimaat: Stef Strik SER Energieakkoord: prestatieafspraken en EPK handhaving Wet milieubeheer energiebesparing DGMI/KLG Afdeling Klimaat: Stef Strik Energiebesparing = winst voor de lokale groene economie beperking van woon-

Nadere informatie

Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht

Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht Beschikking Omgevingsvergunning Aanvrager : Brink Recycling B.V. Aangevraagde activiteiten : Beperken opslag gevaarlijk afval tot maximaal 50 ton Locatie : Haatlandhaven

Nadere informatie

Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit. Paul Bodden Hekkelman Advocaten

Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit. Paul Bodden Hekkelman Advocaten Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit Paul Bodden Hekkelman Advocaten VMR Praktijkdag 27 november 2013 Afbakening Agrarische inrichtingen: Glastuinbouwbedrijven Open teelt (bijv. akkerbouw

Nadere informatie

odijmond REGIO WATERLAND

odijmond REGIO WATERLAND Gemeente Waterland - k MRĨ 2015 INGEKOMEN Gemeente Waterland O 4 MRT 2015 GESCAND odijmond REGIO WATERLAND Gemeentewerf Monnickendam De heer J.A.J. Borst Postbus 1000 1140 BA MONNICKENDAM VERZONDEN -3

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het ontwerpbesluit. betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting. Avebe u.a. te Gasselternijveen

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het ontwerpbesluit. betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting. Avebe u.a. te Gasselternijveen 1 VOORSCHRIFTEN behorende bij het ontwerpbesluit betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting Avebe u.a. te Gasselternijveen 2 INHOUDSOPGAVE 1 ALGEMEEN 3 1.1. Algemeen 3 2 AFVALSTOFFEN 3 3 BODEM

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 1137

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 1137 PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 1137 3 juli 2014 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 17 juni 2014, nr. 80FD2676, tot wijziging van Uitvoeringsverordening subsidie

Nadere informatie

Activiteitenbesluit Wet milieubeheer

Activiteitenbesluit Wet milieubeheer Activiteitenbesluit Wet milieubeheer De kennis, knoet en honingversie! Praktijkseminar Installatiesector 11 oktober 2011 p.teunissen@dmb.amsterdam.nl Wet milieubeheer Bescherming milieu Voormalige Hinderwetaspecten:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 872 Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET

Nadere informatie

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk NOx reductie Oscar Moers en Max Breedijk Oscar Moers Afgestudeerd HTS Werktuigbouwkunde en HTS Technische Bedrijfskunde Werkzaam bij Elco Burners B.V. sinds 2006, eindverantwoordelijk voor service Elco

Nadere informatie

Beschikking maatwerkvoorschriften

Beschikking maatwerkvoorschriften Wet milieubeheer Beschikking maatwerkvoorschriften Inrichtingdrijver : Kuehne + Nagel Logistics B.V. Activiteiten van de inrichting : 2e fase maatwerk Locatie : Lippestraat 15 te Zwolle Datum beschikking

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Stappenplan WKO Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 109 Uitvoering EG-richtlijnen Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTE LIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Opening. Welkom. Theo Drenth ICT & Kwaliteitszorg. Friso Ypma Commercieel manager

Opening. Welkom. Theo Drenth ICT & Kwaliteitszorg. Friso Ypma Commercieel manager Opening Introductie Harwig Wat is ISO 14001 Waarom ISO 14001 De weg naar certificering Resultaat tot nu toe Borging en continuering Duurzame oplossingen Afsluiting Agenda Opening Welkom Theo Drenth ICT

Nadere informatie

Gelet op het bepaalde in de Wet milieubeheer besluiten wij dat:

Gelet op het bepaalde in de Wet milieubeheer besluiten wij dat: Afdeling Vergunningverlening Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht BESCHIKKING van GS van Utrecht Tel. 030-2589111 Fax 030-2583140 www.provincie-utrecht.nl Datum 26 augustus 2008 Team Milieubeheer

Nadere informatie

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen Overzicht 1. Terugblik 2012 Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen 2. In de pijplijn Vlaremtrein 2012 Besluit diffuse emissies Vlaremtrein 2013 Omgevingsvergunning Permanente vergunning

Nadere informatie

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst Corus in IJmuiden TRUST Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst TRUST Tata Power - corus - Tata Steel Corus in IJmuiden is van plan de komende jaren een nieuwe warmtekrachtcentrale

Nadere informatie

Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht. Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011

Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht. Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011 Nieuwe PGS 28 en PGS 30 in vogelvlucht Harold Pauwels Projectsecretaris PGS 28 en PGS 30 NEN 29 november 2011 1 Inhoud presentatie Doel PGS PGS beheerorganisatie PGS 28: Ondergrondse tankinstallaties PGS

Nadere informatie

Introductie LRQA 2003

Introductie LRQA 2003 ! Introductie ! Lloyd s Register Quality Assurance(LRQA) " Onderdeel van de Lloyd s Register group " Wereldwijd marktleider in certificatie " + 1 300 assessors " + 33 000 certificaten " Geaccrediteerd

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Leeswijzer 7. 1 Toelichting op het benchmark-convenant 9. 2 Stappenplan bevoegd gezag 11

Inhoud. Voorwoord. Leeswijzer 7. 1 Toelichting op het benchmark-convenant 9. 2 Stappenplan bevoegd gezag 11 Inhoud Voorwoord Leeswijzer 7 1 Toelichting op het benchmark-convenant 9 2 Stappenplan bevoegd gezag 11 3 Vergunningverlening bij convenantbedrijven 17 4 Vergunningverlening bij bedrijven die niet deelnemen

Nadere informatie

Externe veiligheid (omgevingsveiligheid) in het BAL. Schakeldag 2015 Robbert van t Veer (InfoMil) Paula Bohlander (NEN)

Externe veiligheid (omgevingsveiligheid) in het BAL. Schakeldag 2015 Robbert van t Veer (InfoMil) Paula Bohlander (NEN) Externe veiligheid (omgevingsveiligheid) in het BAL Schakeldag 2015 Robbert van t Veer (InfoMil) Paula Bohlander (NEN) 2 RWS BEDRIJFSINFORMATIE Omgevingsveiligheid in het Besluit Activiteiten Leefomgeving

Nadere informatie

Seveso III-richtlijn. implementatie in BRZO 2015. Directie Veiligheid en Risico s, Anneke Raap

Seveso III-richtlijn. implementatie in BRZO 2015. Directie Veiligheid en Risico s, Anneke Raap Seveso III-richtlijn implementatie in BRZO 2015 Directie Veiligheid en Risico s, Anneke Raap Besluit risico s zware ongevallen - Doel BRZO: beheersen van de veiligheid om zware ongevallen te voorkomen

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Ministerie van Infrastructuur en Milieu Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag

Nadere informatie

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL

Wetgeving koudemiddelen. Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Coen van de Sande NVKL Wetgeving koudemiddelen Inhoud: F-gassenverordening HFK s Ozonverordening HCFK s Activiteitenbesluit Natuurlijke koudemiddelen HFK s (F-gassen) Per 1 januari

Nadere informatie

gelet op artikel 2, tweede lid van de Algemene Subsidieverordening Flevoland 2012. BESLUITEN:

gelet op artikel 2, tweede lid van de Algemene Subsidieverordening Flevoland 2012. BESLUITEN: 2014-22 Nummer 1672144 Eerste wijziging Nadere regels subsidie asbest eraf zonnepanelen erop provincie Flevoland 2013 Gedeputeerde Staten van Flevoland maken overeenkomstig artikel 136 van de Provinciewet

Nadere informatie

Emissieregelgeving voor stookinstallaties

Emissieregelgeving voor stookinstallaties Emissieregelgeving voor stookinstallaties Themadag Stoomplatform NOX uitstoot bij stoomketels 8 december 2011 Wim Burgers Kenniscentrum InfoMil Inhoud 1. Emissieregelgeving Ontwikkelingen voor complexe

Nadere informatie

Wie de norm heeft, heeft de hub

Wie de norm heeft, heeft de hub Wie de norm heeft, heeft de hub Ing. Emiel Verhoeff Consultant Business Development NEN Nederlands Normalisatie-instituut, Delft Emiel.verhoeff@nen.nl, (015) 26 90 334, http://www.nen.nl Dr.ir. Henk J.

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Wat is WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré HUM en BUM Bodemenergiesystemen Bodem+ Manfred Beckman Lapré De Bodemenergie quiz 12 vragen over de HUM en BUM bodemenergie Tot slot enkele tips 2 WB Bodemenergie Testvraag Wie ben ik? GROEN: Handhaver,

Nadere informatie

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015 Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015 PARTIJEN 1. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, handelend als bestuursorgaan, mede namens de Minister van Infrastructuur en Milieu

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Artikel 3 van Beleidsregel arbocatalogi 2010 wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Artikel 3 van Beleidsregel arbocatalogi 2010 wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 3103 20 februari Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 13 februari, nr. G&VW/AA/2011/2023,

Nadere informatie

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing MJA Workshop Wet & Regelgeving Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing Marco van de Esschert Ministerie van BZK Energieakkoord, Bouwbesluit, Energielabel en BENG MJA Workshop 2014 Marco van de Esschert

Nadere informatie

Rapport Best-practices grondstoffenefficiëntie en optimalisatie reststromen, (referentienummer: P015813010, dossiercode: 0158-13-02-56-010)

Rapport Best-practices grondstoffenefficiëntie en optimalisatie reststromen, (referentienummer: P015813010, dossiercode: 0158-13-02-56-010) Rapport Best-practices grondstoffenefficiëntie en optimalisatie reststromen, (referentienummer: P015813010, dossiercode: 0158-13-02-56-010) Rapportnummer 3306870DR02 Datum 10 oktober 2014 Relatienummer

Nadere informatie

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013.

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 11 MAART 2013 Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. Tijdens de Transportraad zal een beleidsdebat

Nadere informatie

ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU

ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU *D152097259* D152097259 ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU Aanvrager : P.C. van Tuijl Kesteren b.v. Datum besluit : Onderwerp : uitbreiding bedrijfsgebouw Van Tuijl Marsdijk Lienden Gemeente

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW LTO Glaskracht Nederland, Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto), Unie van Waterschappen (UvW), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG),

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

Wet Artikel Bevoegdheid m/mg Voorwaarden/ A E V B opmerkingen 1 Algemene wet bestuursrecht

Wet Artikel Bevoegdheid m/mg Voorwaarden/ A E V B opmerkingen 1 Algemene wet bestuursrecht Wijzigingvoorstel Omgevingsdienst Veluwe IJssel andaat- en machtigingsregister Omgevingsdienst Veluwe IJssel Behorende bij het andaatbesluit Omgevingsdienst Veluwe IJssel gemeente Brummen 2014 Wet Artikel

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 VERORDENING (EU) Nr. 284/2011 VAN DE COMMISSIE van 22 maart 2011 tot vaststelling van specifieke voorwaarden en gedetailleerde procedures voor de invoer

Nadere informatie

Quickscan externe veiligheid Woningbouw Merellaan te Capelle aan den IJssel

Quickscan externe veiligheid Woningbouw Merellaan te Capelle aan den IJssel Woningbouw Merellaan te Capelle aan den IJssel projectnr. 201716 revisie 00 november 2009 Auteur ing. S. M. O. Krutzen Opdrachtgever Gemeente Capelle aan den IJssel Afdeling Stedelijke Ontwikkeling Postbus

Nadere informatie

BESCHIKKING D.D. 23 APRIL 2007 - NR. MPM7609 VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESCHIKKING D.D. 23 APRIL 2007 - NR. MPM7609 VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESCHIKKING D.D. 23 APRIL 2007 - NR. MPM7609 VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Algemene wet bestuursrecht/wet milieubeheer INLEIDING Op 6 juni 2006 hebben wij het verzoek van De Jong Gameren B.V.

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Lozingen. Dag 2 9.00-10.00 uur. 60 min

Lozingen. Dag 2 9.00-10.00 uur. 60 min Lozingen Dag 2 9.00-10.00 uur 1 60 min Leerdoelen lozingen Nieuwe structuur lozingsregels Lozingen wel en niet in besluit Diverse soorten lozingen verspreid over hele besluit Relatie zorgplicht en lozingen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16955 19 juni 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van 17 juni 2014, nr. IENM/BSK-2014/40689,

Nadere informatie

Provinciaal blad nr. 2015/0113166

Provinciaal blad nr. 2015/0113166 Provinciaal blad nr. 2015/0113166 Wijziging Uitvoeringsbesluit subsidies Overijssel 2011 besluit van: Gedeputeerde Staten d.d. 10 maart 2015 en 21 april 2015 kenmerk: 2015/0048385 en 2015/0101024 gepubliceerd

Nadere informatie

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006 Handelend na overleg met de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Gelet op artikel 72p, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998; Besluit:

Nadere informatie

Update wet- en regelgeving asbest

Update wet- en regelgeving asbest de belangrijkste wetswijzigingen... december 2011 februari 2012 verandert er Update wet- en regelgeving asbest De belangrijkste wetswijzigingen voor u op een rij De komende periode verandert er heel in

Nadere informatie

UP bijeenkomst Aanpassing Wbb. Peter Kiela

UP bijeenkomst Aanpassing Wbb. Peter Kiela UP bijeenkomst Aanpassing Wbb Peter Kiela Wijziging wet- en regelgeving bodemsaneringsbeleid Convenant: Bodemontwikkelingsbeleid en aanpak spoedlocaties Essenties: Decentralisatie Beleid met de ondergrond

Nadere informatie

Workshop bodem. Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal. Mlieudienst IJmond. Programma

Workshop bodem. Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal. Mlieudienst IJmond. Programma Workshop bodem Barimfinale 12 juni 2008 door Mark Diependaal Mlieudienst IJmond 1 Programma Korte herhaling Bodemonderzoek, hoe en wat Uitwerking NRB in Activiteitenbesluit Normdocumenten en Kwalibo Casus

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

Programma. 1. Voordracht new age in de asbestsector : Jan van Willigenburg

Programma. 1. Voordracht new age in de asbestsector : Jan van Willigenburg bme.nl Programma 1. Voordracht new age in de asbestsector : Jan van Willigenburg 2. Intervisie asbestcasussen Regionaal Overleg Asbest voor gemeenten (ROA): Cees Verkade en Jan van Willigenburg bme.nl

Nadere informatie

Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012. Theo Wesseling en Alice van Es

Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012. Theo Wesseling en Alice van Es Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012 Theo Wesseling en Alice van Es Programma Welkom en inleiding Veiligheid voorop Inhoudelijke samenvatting en afronding Borrel Veiligheid voorop! http://www.youtube.com/watch?feature=player_popout&

Nadere informatie

Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden

Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden Artikel Chemie Magazine VNCI BASF reductie lachgas emissies Cursief rode tekst maakt geen deel uit van het artikel Max 1200 woorden Titel: Subtitel: Een win-win situatie Vlaamse Kyoto-doelstelling komt

Nadere informatie

Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties

Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties Beste collega s, De Wet bodembescherming is per 1 februari ondermeer gewijzigd om belemmeringen voor

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Energiebesparing. Erkende maatregelen. Schakeldag 25 juni 2015. Wendy Simonse

Energiebesparing. Erkende maatregelen. Schakeldag 25 juni 2015. Wendy Simonse Energiebesparing Erkende maatregelen Schakeldag 25 juni 2015 Wendy Simonse Opzet van de sessie Uitleg erkende maatregelen SER-akkoord, wettelijke plicht tot energiebesparing, maatregelenlijsten Vragen

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN. behorende bij de veranderingsvergunning Wm

VOORSCHRIFTEN. behorende bij de veranderingsvergunning Wm VOORSCHRIFTEN behorende bij de veranderingsvergunning Wm betreffende het voornemen tot het reinigen van afvalwater van derden in de bestaande Biologische Voorzuivering Installatie (BVZI) Attero Noord BV

Nadere informatie

BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND

BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND September 2011-1 - Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Doel 3 Verhouding met de APV en het Vuurwerkbesluit 4 Argumentatie 5 Beleidsregels 6 Vaststelling, citeertitel

Nadere informatie

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN Volwaardige implementatie heeft nog lange weg te gaan Voor bedrijven die, al dan niet tijdelijk,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 362 Voorstel van wet van het lid Duyvendak tot wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag in verband met het beperken van de emissies

Nadere informatie

Legrand Nederland B.V.

Legrand Nederland B.V. 1 van 9 Rapportage CO -voetafdruk Opgemaakt door Marieke Megens Legrand Nederland B.V. Periode: 1 januari t/m 31 december 014 Datum: 11 februari 015 Climate Neutral Group BV Donkerstraat 19a 3511 KB Utrecht

Nadere informatie

Carola risicoberekening 'Hoofdstraat 27 De Steeg

Carola risicoberekening 'Hoofdstraat 27 De Steeg Carola risicoberekening 'Hoofdstraat 27 De Steeg Omgevingsdienst Regio Arnhem Colofon: Rapportnummer: 141108107-1 Plaats en datum: Arnhem, Versie: 01 Opdrachtgever Gemeente Rheden Postbus 9110 6994 ZJ

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT:

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van 6 maart 2006, Directie Arbeidsomstandigheden, nr. ARBO/A&V/2006/14012 houdende/tot

Nadere informatie