Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Extra hypotheek voor energieneutrale woningen"

Transcriptie

1 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

2

3 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Nibud, 2011

4

5 Samenvatting In de Gedragscode Hypothecaire Financieringen bestaat er sinds 1 augustus 2011 de mogelijkheid om een extra hypothecaire financiering te verstrekken bij energiebesparende voorzieningen in de woning en bij verwerving van woning met het zogenaamde A label. Dit bedrag wordt door het Contactorgaan Hypothecair Financiers in overleg met het Nibud vastgesteld en is gebaseerd op de financieringslastpercentages die het Nibud jaarlijks opstelt. Daarnaast bestaat er in de Gedragscode een algemene mogelijkheid om af te wijken van de financieringslastnormen. In lijn met de extra hypothecaire financieringsmogelijkheden bij energiebesparende voorzieningen, kan deze algemene afwijkingsmogelijkheid op zijn plaats zijn voor energieneutrale woningen. De financieringslastpercentages zijn gebaseerd op een gemiddeld energieverbruik, terwijl een individueel huishouden in een energieneutrale woning veel minder energielasten nodig heeft. Door de lagere energielasten ontstaat er meer ruimte in het budget en is het mogelijk om verantwoord een hogere hypotheeklast aan te gaan. In dit rapport heeft het Nibud in opdracht van de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) onderzocht hoe hoog de extra hypothecaire financieringslast zou kunnen zijn voor energieneutrale woningen. Hierbij is uitgegaan van de systematiek die het Nibud hanteert voor het samenstellen van de bestaande financieringslasttabellen. In het rapport is onderscheid gemaakt tussen aankoop van een energieneutrale woning en verbouw van een bestaande woning tot energieneutrale woning. De resultaten zijn hieronder samengevat. Bij aankoop van een energieneutrale woning bedraagt de extra hypotheek ten opzichte van een hypotheek bij een woning met label C, berekend vanaf een inkomen van euro over 85 inkomens en vijf rentestanden, gemiddeld euro. Bij inkomens van euro of hoger kan daarmee verantwoord een extra bedrag van euro aan hypotheek verstrekt worden voor energieneutrale woningen. Ook bij verbouw van een bestaande woning door de eigenaar-bewoner tot een energieneutrale woning, kan het bovenstaande extra bedrag aan hypotheek worden verstrekt mits er geen extra hypotheek is verstrekt omdat het een energiezuinige woning betreft. Voor eigenaar-bewoners die in een relatief energieonzuinige woning wonen (label D of slechter) is gekeken naar een hoger extra bedrag aan hypotheek bij verbouw naar een energieneutrale woning. Het blijkt dat de volgende bedragen aan extra hypotheek op verantwoorde wijze verstrekt kunnen worden: label D: euro; label E: euro; label F: euro; label G: euro.

6 Inhoud SAMENVATTING... 5! 1! INLEIDING... 2! 2! METHODE... 4! 2.1! Standaardberekening van de financieringslastnormen... 4! 2.2! De energielasten in de standaardberekening... 6! 2.2.1! Gasverbruik... 6! 2.2.2! Elektriciteitskosten... 7! 2.3! Aanpassing voor energieneutrale woningen... 7! 2.3.1! Wat is energieneutraal?... 7! 2.3.2! Energieneutrale woningen in de berekeningsmethode... 7! 3! RESULTATEN BIJ AANKOOP WONING... 10! 4! RESULTATEN BIJ VERBOUW VAN BESTAANDE WONINGEN 12! BIJLAGE 1: VERSCHIL MAXIMALE HYPOTHEKEN TUSSEN ENERGIENEUTRALE WONINGEN EN DE STANDAARDTABEL... 15! BIJLAGE 2: VERSCHILLEN IN HYPOTHEKEN ENERGIENEUTRALE WONINGEN EN LABEL D... 18! BIJLAGE 3: VERSCHILLEN IN HYPOTHEKEN ENERGIENEUTRALE WONINGEN EN LABEL E... 21! BIJLAGE 4: VERSCHILLEN IN HYPOTHEKEN ENERGIENEUTRALE WONINGEN EN LABEL F... 24! BIJLAGE 5: VERSCHILLEN IN HYPOTHEKEN ENERGIENEUTRALE WONINGEN EN LABEL G... 27!

7

8 1 Inleiding Het Nibud stelt financieringslastpercentages op voor hypotheekverstrekking. Wanneer deze percentages gebruikt worden, is in verreweg de meeste gevallen sprake van een veilige en verantwoorde verstrekking. De Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) gebruikt deze percentages bij toekenning van de Nationale Hypotheek Garantie. Sinds 2007 zijn deze percentages ook opgenomen in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. Dit werkt volgens een comply-or-explain principe. Hypotheekverstrekkers moeten zich aan deze norm houden. In individuele gevallen kan gemotiveerd In de per 1 augustus 2011 ingegane Gedragscode is een passage opgenomen over de energiezuinigheid van een woning als explain-situatie: bij energiebesparende voorzieningen in de woning en bij verwerving van een woning met het zogenaamde A-label, mag een extra hypothecaire financiering verstrekt worden tot door het Contactorgaan Hypothecair Financiers in overleg met het NIBUD vast te stellen. Door lagere energielasten ontstaat er immers meer ruimte in het budget en is het mogelijk om verantwoord een hogere hypotheeklast aan te gaan. Dit is verantwoord omdat de extra ruimte is gekoppeld aan de woning en niet aan het gedrag van de bewoners. Voor 2011 zijn deze bedragen 3500 euro voor een woning met een energielabel A, 5000 euro voor een woning met een energielabel A+ en 8500 euro voor een woning met energielabel A++. Daarnaast bestaat er in de Gedragscode een algemene mogelijkheid af te wijken van de financieringslastnormen: othecair financier mag van het hiervoor in artikel 6 de leden 2, 3 bepaalde in bijzondere situaties afwijken als: a) de systematiek van het bepalen van de leencapaciteit zoals bepaald in artikel 6 de leden 2,3,4, 5 en 6 wel wordt gehanteerd en b) de motivering daarvan wordt vastgelegd en met documenten en berekeningen wordt onderbouwd, waaruit blijkt dat de vastgestelde bijzondere situatie getoetst is op de in artikel 6, leden 2, 3,4, 5 en 6 gestelde normen, de overschrijding van die norm wordt vastgelegd en wordt aangegeven waarom de bijzondere situatie toch leidt tot een verantwoord te verstrekken krediet; en c) de hypothecair financier aantoonbaar heeft beoordeeld dat hij de juistheid van de gegevens waarop de afwijking is gebaseerd heeft gecontroleerd; en d) de hypothecair financier aantoonbaar heeft beoordeeld dat het aannemelijk is Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 2

9 Voor energieneutrale woningen kan deze algemene afwijkingsmogelijkheid op zijn plaats zijn. De financieringslastpercentages zijn gebaseerd op gemiddeld energieverbruik, terwijl een individueel huishouden in een energieneutrale woning veel minder energielasten heeft, nog minder dan de energielasten van een woning met een A, A+ of A++-label. Door deze lagere energielasten ontstaat er meer ruimte in het budget en is het mogelijk om verantwoord een hogere hypotheeklast aan te gaan. Om van de algemene afwijkingsmogelijkheid gebruik te kunnen maken, is het voor hypotheekverstrekkers van belang te kunnen kwantificeren hoe hoog deze extra last zou kunnen zijn om een hypotheek verantwoord te kunnen verstrekken. Onderzoek De Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) heeft het Nibud gevraagd de mogelijkheden te bezien hoe hoog de extra hypotheek kan zijn voor energieneutrale woningen, uitgaande van de systematiek die het Nibud hanteert voor het samenstellen van de bestaande financieringslasttabellen. Bekeken wordt of er (vuist)regels opgesteld kunnen worden die praktisch toepasbaar zijn in de praktijk van de hypotheekverstrekking. Uit eerder onderzoek in het kader van de Nationale Hypotheek Garantie is gebleken dat een extra hypotheekbedrag een praktische en verantwoorde manier kan zijn. In deze rapportage wordt de methode beschreven om financieringslastnormen voor energieneutrale woningen te berekenen. Vervolgens worden deze financieringslastnormen gepresenteerd. 3 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

10 2 Methode Voor de berekening van de financieringslastnormen voor energieneutrale woningen wordt de methode overgenomen, zoals die gebruikt wordt voor de berekening van de financieringslastnormen die de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen in het kader van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) en het Contactorgaan Hypothecaire Financiering (CHF) hanteren. Uitgangspunt van de methode is dat er bij een maximale hypotheek voldoende ruimte overblijft om andere uitgaven te kunnen doen. Een tweede uitgangspunt is dat de methode niet te tijdsintensief is en makkelijk te gebruiken is voor hypotheekverstrekkers en financieel adviseurs. In eerste instantie zullen we de standaardberekening van de financieringslastnormen beschrijven. We zullen daarna extra aandacht besteden aan de manier waarop de energielasten van een huishouden meegenomen worden. Vervolgens zullen de aanpassingen worden genoemd voor energieneutrale woningen. 2.1 Standaardberekening van de financieringslastnormen De ruimte die een huishouden heeft voor woonuitgaven wordt bepaald door het bruto inkomen te verminderen met de verschuldigde belastingen en premies, alsmede met de overige kosten van levensonderhoud. Deze overige uitgavenposten dienen ook betaalbaar te blijven na het afsluiten van een hypotheek. Ze worden in dit rapport Het Nibud maakt bij de hoogte van de overige uitgaven onderscheid in basisbedragen en voorbeeldbedragen. De basisbedragen zijn de uitgaven die minimaal voor een bepaalde uitgavenpost nodig zijn. De basisbedragen zijn afhankelijk van de huishoudsamenstelling maar onafhankelijk van het inkomen. Alle basisbedragen gezamenlijk vormen het basispakket. Het basispakket is een pakket aan goederen en diensten die voor elk huishouden noodzakelijk zijn. Het Nibud heeft dit basispakket samengesteld. Het Nibud bekijkt jaarlijks of het pakket nog alle goederen en diensten bevat die voor een huishouden noodzakelijk zijn en past dat zodanig aan. De voorbeeldbedragen zijn de uitgaven die een vergelijkbaar huishouden met een vergelijkbaar inkomen gemiddeld doet aan de verschillende uitgavenposten. Deze bedragen zijn dus zowel afhankelijk van de huishoudsamenstelling als van het inkomen. De voorbeeldbedragen komen onder andere uit het Budgetonderzoek van het CBS. Het uitgangspunt voor de financieringslasttabel is dat bij een maximale hypotheeklast bij de laagste inkomens de basisbedragen beschikbaar moeten zijn voor de overige uitgaven; bij de hogere inkomens moeten de overige uitgaven precies tussen de Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 4

11 basisbedragen en de voorbeeldbedragen uitkomen. In figuur 1 wordt de methode schematisch weergegeven. Om relatief grote wijzigingen in de jaarlijkse financieringslastpercentages te voorkomen, wordt gerekend met het vierjaarsgemiddelde van de basisbedragen en de voorbeeldbedragen. Dit gemiddelde betreft het huidige jaar en de drie voorgaande jaren. Hierbij wordt wel altijd gecontroleerd of de huidige basisbedragen (2011) gewaarborgd zijn bij de berekende financieringslastpercentages. Iemand die nu een hypotheek afsluit, doet immers nú zijn uitgaven en geen gemiddelde uitgaven van de afgelopen vier jaar. De financieringslastpercentages worden neerwaarts aangepast als de basisbedragen van het huidige jaar niet haalbaar blijken te zijn. Figuur 1: Uitgangspunt bij berekenen normen 5 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

12 2.2 De energielasten in de standaardberekening Het energieverbruik van een huishouden hangt van twee factoren af: de aard van de woning en het gedrag van de bewoners. Voor het berekenen van de reguliere financieringslastnormen wordt voor het gedrag van de bewoners een bij het inkomen passend gemiddelde gekozen. Dit is niet anders dan voor andere uitgavenposten als kleding, recreatie e.d. Een aanpassing van de financieringslastnormen kan normaliter alleen afhangen van het gebouwgebonden gedeelte van het energieverbruik. Uit eerder onderzoek 1 blijkt dat het gasverbruik zeer sterk afhangt van de aard van de woning en vrijwel niet van de samenstelling van het huishouden. Bij electriciteitsverbruik is dit precies andersom: dit hangt sterk af van de samenstelling van het huishouden; de aard van de woning heeft nauwelijks invloed Gasverbruik Agentschap NL heeft uitgerekend wat het gemiddelde gebouwgebonden gasverbruik is naar woningtype (vrijstaand, twee-onder-een-kap, tussenwoning, meergezinswoning (flat)), bouwjaar en energielabel. Met behulp van de landelijke verdeling van bouwjaren en woningtypen voor koopwoningen is een gewogen gemiddelde berekend van het gebouwgebonden gasverbruik per label per woningtype. Met de gemiddelde gastarieven van de afgelopen vier jaar zijn de maandelijkse kosten berekend die horen bij deze verbruikscijfers. Deze middeling over vier jaar is analoog aan de berekening van de hoogte van andere uitgaven van huishoudens. Om de ruimte te berekenen die voor hypotheek beschikbaar is, maakt het Nibud gebruik van twee typen referentiebedragen voor de overige uitgaven. Als eerste minimale bedragen, basisbedragen genoemd, en als tweede bedragen die passen bij het inkomen. Deze laatste worden voorbeeldbedragen genoemd. De methode werkt vervolgens zo, dat bij een maximale hypotheek de ruimte voor de overige uitgaven precies op het gemiddelde van het basisbedrag en het voorbeeldbedrag ligt. Bij een maximale hypotheek levert de consument dus net zo veel in op het voorbeeldbedrag als dat hij overhoudt ten opzichte van het basisbedrag. De basisbedragen zijn gebaseerd op pakketten goederen en diensten die het Nibud voor iedereen in Nederland noodzakelijk acht. Ze zijn onafhankelijk van het inkomen. In dit pakket zit het gasverbruik dat hoort bij een meergezinswoning met energielabel C. Dit varieert dus niet naarmate het inkomen hoger wordt. 1 Energielastenbeschouwing, Nibud, februari 2010 Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 6

13 Zoals gezegd hangen de voorbeeldbedragen wel samen met het inkomen. Bij een hoger inkomen kopen mensen immers extra producten, duurdere varianten, etc. Dit geldt ook voor de gaskosten en wel op de volgende manier. Deze gaskosten hangen samen met het type woning. De verdeling van woningtypen varieert sterk met de waarde van de woning. Bij een lage woningwaarde zijn relatief veel flats en weinig vrijstaande woningen en bij een hoge woningwaarde is dat net andersom. Met behulp van de relatieve verdelingen van woningtypen naar woningwaarde (gegevens CBS), wordt een koppeling gemaakt tussen de woningwaarde en de gaskosten. Aangezien de woningwaarde gekoppeld is aan de hoogte van de hypotheek, is er ook een koppeling tussen de gaskosten en de maximale hypotheek. Hierbij wordt steeds uitgegaan van energielabel C. Aangezien bij een maximale hypotheek de niet-woonuitgaven precies op de helft tussen basisbedragen en voorbeeldbedragen uitkomen, worden de extra gaskosten bij duurdere woningen voor de helft meegenomen in de noodzakelijke kosten. Voor de andere helft vallen ze in de extra ruimte voor een hypothecaire lening Elektriciteitskosten De kosten van elektricteit hangen niet af van de aard van de woning, maar vooral van de samenstelling van het huishouden. De financieringslastnormen worden berekend aan de hand van een tweepersoonshuishouden. De kosten van elektriciteit die meegenomen worden, zijn dus ook die van een tweepersoonshuishouden. Voor het voorbeeldbedrag worden de gemiddelde elektricteitskosten gehanteerd. Deze kosten zijn gebaseerd op de verbruikscijfers van EnergieNed vermenigvuldigd met de gemiddelde tarieven, zoals die verkregen worden van AgentschapNL. Het basisbedrag wordt berekend als 90% van het gemiddelde bedrag. 2.3 Aanpassing voor energieneutrale woningen Wat is energieneutraal? Bij energieneutrale woningen gaan we er van uit, dat er geen variabele kosten zijn voor gas en elektriciteit. Gas en elektriciteit worden zelf opgewekt. Wel dient het huishouden voor zowel gas als elektriciteit vastrecht te betalen, maar krijgt het ook de teruggaaf van de energiebelasting. In totaal betaalt een huishouden in een energieneutrale woning in (gemiddeld vastrecht gas) (gemiddeld vastrecht elektriciteit) 379 (teruggaaf energiebelasting) = 54 euro per jaar aan energiekosten. Dit is euro per jaar minder dan een tweepersoonshuishouden in een flatwoning met label C Energieneutrale woningen in de berekeningsmethode Zoals hierboven beschreven, wordt voor de reguliere tabel steeds uitgegaan van woningen met energielabel C. Door uit te gaan van het energieverbruik dat hoort bij een energieneutrale woning, zijn de overige uitgaven van een huishouden lager en daarmee 7 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

14 de ruimte voor hypotheekbetaling hoger. Op die manier kunnen financieringslasttabellen en maximale hypotheken berekend worden die passen bij energieneutrale woningen. Hierbij wordt dezelfde methodiek gehanteerd als bij het samenstellen van de reguliere tabel. Dat wil zeggen dat de basisbedragen niet worden aangepast aan de energiekosten, maar de voorbeeldbedragen wel. Aangezien het bedrag aan energiekosten bij energieneutrale woningen constant is en niet afhangt van het type woning, geldt dat het het verschil in energiekosten met een energieneutrale woning voor hogere inkomens/duurdere woningen groter is dan voor lagere inkomens/goedkopere woningen. Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 8

15 9 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

16 3 Resultaten bij aankoop woning Door de in paragraaf 2.3 beschreven aanpassingen aan de methodiek kunnen aparte financieringslasttabellen worden opgesteld voor energieneutrale woningen. Hiermee kunnen maximale hypotheken berekend worden voor deze woningen. Deze kunnen dan vergeleken worden met de maximale hypotheken die volgen uit de reguliere tabel. De maximale hypotheken liggen bij energieneutrale woningen hoger dan bij gebruik van de reguliere tabel, vanwege de extra ruimte in het budget voor hypotheeklasten als gevolg van de lagere kosten voor energie. In figuur 1 staan deze verschillen grafisch weergegeven. Deze zijn gebaseerd op de tabellen, zoals ze voor 2012 gelden. De verschillen zijn berekend op basis van de niet-afgeronde gegevens, d.w.z. zonder dat eisen van evenwijdigheid en niet-dalendheid zijn opgelegd. Deze eisen worden opgelegd om inconsistente overgangen in de tabel te voorkomen en zijn niet van belang bij de berekening voor de extra maximale hypotheek. In bijlage 1 zijn deze extra hypotheekbedragen weergegeven. De hoogte van de extra hypotheek hangt af van rentestand en inkomen. Bij een hogere rentestand is de extra hypotheek lager dan bij een lagere rentestand. Tot een inkomen van euro zijn de verschillen tussen de reguliere tabel en de energieneutrale-tabel nihil. Dit komt vanwege een extra correctie van de financieringslasttabellen om de basisbedragen van 2011 beschikbaar te houden in plaats van de gemiddelde basisbedragen van de afgelopen vier jaar. Vanaf een inkomen van euro zijn de verschillen in maximale hypotheek bij elk inkomen redelijk gelijk. De extra hypotheek t.o.v een hypotheek bij een woning met label C, berekend vanaf een inkomen van euro over 85 inkomens en vijf rentestanden, bedraagt bij energieneutrale woningen gemiddeld euro. Dit bedrag varieert tussen euro en euro. Bij inkomens van euro of hoger kan daarmee verantwoord een extra bedrag van euro aan hypotheek verstrekt worden voor energieneutrale woningen. Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 10

17 Figuur 2: Extra hypotheek voor energieneutrale woningen #"""" '&""" '%""" '$""" '#""" '"""" &""" %""" $""" #""" "!"#$%&'()*#'++,&+-+$./+-+0#$%1+&2*-/-.+-& ()* )+),)* ),)+%* %+%,)* -%,)* " #"""" $"""" %"""" &"""" '""""" '#"""" 11 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

18 4 Resultaten bij verbouw van bestaande woningen Bij de aankoop van een energieneutrale woning, kunnen de in hoofdstuk drie genoemde extra hypotheekbedragen verantwoord verstrekt worden boven op de hypotheek zoals die uit de standaardfinancieringslasttabel zou komen. Bij verbouw van een bestaande woning door de eigenaar-bewoner tot een energieneutrale woning, zijn er verschillende mogelijkheden om dit te financieren. Een van die financieringsmogelijkheden is door middel van hypotheek. Aangezien in de meeste gevallen de eigenaar-bewoner al een hypotheek heeft lopen, gaat het hierbij om de vraag hoe groot de uitbreiding van die hypotheek kan zijn. In eerste instantie kan de eigenaar-bewoner kijken of hij nog resterende leencapaciteit heeft ten opzichte van de standaardtabel. Vaak heeft de eigenaar-bewoner loonsverhogingen gehad (al zijn het maar de cao-loonstijgingen), heeft hij gedeelten van de hypotheek afgelost of is de rente inmiddels lager. Daarboven op zou een extra hypotheek verstrekt kunnen worden ter hoogte van het in hoofdstuk drie genoemde bedrag van euro. Dit geldt sowieso voor woningen met energielabel C of beter, behalve natuurlijk als reeds extra hypotheek verstrekt is omdat het een energiezuinige woning betreft (label A uit de nieuwe Gedragscode of het vrijlatingsbedrag uit de Nationale Hypotheek Garantie). Voor eigenaar-bewoners die in een energieonzuinigere woning wonen (label D of slechter) is de standaardtabel eigenlijk iets te ruim. Hun energierekening is hoger dan gemiddeld en dat betekent dat zij extra moeten bezuinigen op de overige uitgaven. In het geval dat een eigenaar-bewoner: - zijn volledige leencapaciteit volgens de standaardtabel heeft verbruikt, - extra uitgaven heeft aan energie vanwege een energieonzuiniger woning en - geen betalingsproblemen heeft, dan kan gekeken worden naar een hoger extra bedrag aan hypotheek bij verbouw naar een energieneutrale woning. Zijn financiële situatie verbetert immers bij verbouw naar een energieneutrale woning: zijn energierekening wordt immers lager. Ook bij het extra bedrag aan hypotheek uit hoofdstuk 3 is deze eigenaar-bewoner financieel nog beter af. Voor verschillende energieonzuinige labels (D, E, F en G) berekenen we wat het verschil in maximale hypotheek met een energieneutrale woning is. Verschillende woningtypen (flat, rijtje, twee-onder-een-kap, vrijstaand) hebben verschillende kosten aan energie, ook per label. Om niet per woningtype per label een extra hypotheekbedrag te specificeren, gaan we uit van een vaste verdeling van Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 12

19 woningtypen. Hiervoor gebruiken we net als bij de reguliere tabel onderstaande verdeling van woningtypen (flat, rijtje, twee-onder-een-kap, vrijstaand) naar waarde van de woning. Deze verdeling laten we gelden voor alle energielabels. Tabel 1: Verdeling woningtypen naar waarde woning vrij 2onder 1 kap /hoek tussen flat minder dan euro 30,2% 30,8% 16,0% 23,1% tot euro 10,7% 10,7% 8,6% 70,0% tot euro 9,0% 12,3% 20,2% 58,7% tot euro 7,8% 16,7% 27,5% 48,0% tot euro 5,0% 18,5% 33,4% 43,1% tot euro 4,6% 24,0% 43,0% 28,4% tot euro 7,3% 35,0% 40,4% 17,2% tot euro 5,9% 35,6% 45,3% 13,2% tot euro 10,2% 40,1% 37,7% 12,0% tot euro 21,4% 43,7% 24,1% 10,9% euro of meer 47,1% 28,8% 12,1% 12,1% Op basis hiervan kunnen de maximale hypotheken berekenen voor woningen met label D, E, F en G. Vervolgens kunnen we de verschillen tussen deze hypotheken en de maximale hypotheken voor energieneutrale woningen berekenen. In tabel 2 staan de gemiddelde verschillen in deze maximale hypotheken, berekend over 84 inkomensniveaus en 5 rentestanden. De volledige tabel met verschillen is te vinden in bijlagen 2 tot en met 5. Ook hier gold dat tot een inkomen van euro de verschillen nihil zijn. Tabel 2: Verschillen in maximale hypotheken tussen energieneutrale woningen en woningen met een energieonzuinig label vanaf een inkomen van gemiddeld minimum maximum Verschil energieneutraal en label D Verschil energieneutraal en label E Verschil energieneutraal en label F Verschil energieneutraal en label G Bij inkomens van euro of hoger kan daarmee verantwoord de volgende extra bedragen aan hypotheek verstrekt worden voor energieneutrale woningen met label D: euro label E: euro label F: euro label G: euro 13 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

20 Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 14

21 Bijlage 1: Verschil maximale hypotheken tussen energieneutrale woningen en de standaardtabel <5% 5-5,5% 5,5-6% 6-6,5% > 6,5% / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

22 Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 16

23 GEMIDDELD Vanaf / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

24 Bijlage 2: Verschillen in hypotheken energieneutrale woningen en label D inkomen 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 18

25 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

26 GEMIDDELD Vanaf Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 20

27 Bijlage 3: Verschillen in hypotheken energieneutrale woningen en label E inkomen 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

28 Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 22

29 GEMIDDELD Vanaf / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

30 Bijlage 4: Verschillen in hypotheken energieneutrale woningen en label F Inkomen 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 24

31 / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

32 GEMIDDELD Vanaf Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 26

33 Bijlage 5: Verschillen in hypotheken energieneutrale woningen en label G inkomen 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

34 Extra hypotheek voor enregieneutrale woningen / 28

35 GEMIDDELD Vanaf / Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Auteurs Marcel Warnaar Jasja Bos Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 METHODE... 4 2.1 Inleiding... 4 2.2 Energielasten in de standaard berekening...

Nadere informatie

Maximale hypotheek en energielabels

Maximale hypotheek en energielabels Maximale hypotheek en energielabels Maximale hypotheek en energielabels Nibud, 2012 Voorwoord Extra hypotheek voor energiebesparende maatregelen of woningen met een zuinig energielabel, het Nibud geeft

Nadere informatie

Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011

Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 / 2 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Nibud, 2011 3

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Nibud, mei 2016 Het ministerie van BZK heeft het Nibud advies gevraagd hoe de studieschuld meegenomen dient te worden bij hypotheekverstrekking,

Nadere informatie

Financieringslastnormen 2016

Financieringslastnormen 2016 Financieringslastnormen 2016 Advies voor de financieringslastnormen 2016 Marcel Warnaar Jasja Bos Financieringslastnormen 2016 Advies voor de financieringslastnormen 2016 Nibud, oktober 2015 Voorwoord

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

De Minister van Financiën, Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; (Tekst geldend op: 20-06-2013) Regeling van de Minister van Financiën van 12 december 2012, kenmerk: FM/2012/1887 M, houdende de inkomenscriteria voor het verstrekken van hypothecair krediet en regels

Nadere informatie

Starterslening en Koopsubsidie

Starterslening en Koopsubsidie Starterslening en Koopsubsidie Voor starters op de woningmarkt is het kopen van een woning de laatste jaren niet eenvoudiger geworden. Ondanks de lage hypotheekrente en regelingen zoals Nationale Hypotheek

Nadere informatie

Samenvatting. Toetskader hypothecaire kredietverlening

Samenvatting. Toetskader hypothecaire kredietverlening Samenvatting Toetskader hypothecaire kredietverlening Toetskader hypothecaire kredietverlening Inleiding De AFM heeft naar aanleiding van de reacties op haar voorstellen in het consultatiedocument Toetskader

Nadere informatie

Betaalbaarheid Haaglanden

Betaalbaarheid Haaglanden Betaalbaarheid Haaglanden De betaalbaarheid van sociale huurwoningen krijgt de laatste tijd steeds meer aandacht. De huurprijzen van sociale huurwoningen stijgen, terwijl het (besteedbare) inkomen van

Nadere informatie

Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet. 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1.

Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet. 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1. Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1.0 1 18-12-2012 NHG 2014 Vanaf 1 januari 2014 zijn de nieuwe Voorwaarden

Nadere informatie

Nota Kredietnormen. 1. Aanleiding. 2. De huidige kredietnormen

Nota Kredietnormen. 1. Aanleiding. 2. De huidige kredietnormen Nota Kredietnormen 1. Aanleiding Naar aanleiding van de FSC-bijeenkomst in november 2014 over de LTV heeft het Comité om verdere analyses gevraagd. Eén van de vraagstukken betreft de mogelijke beleidsmaatregelen

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26433 20 december 2012 Regeling van de Minister van Financiën van 12 december 2012, kenmerk: FM/2012/1887 M, houdende

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2009

COELO Woonlastenmonitor 2009 COELO Woonlastenmonitor 2009 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Kenmerk 2015-0000605184 Uw kenmerk Datum 26 oktober 2015 Betreft Leennormen 2016: Wijziging van de

Nadere informatie

Woonlastenmonitor over 2013. Vergelijking van de woonlasten van huurders van Wold & Waard en alle huurders in Nederland

Woonlastenmonitor over 2013. Vergelijking van de woonlasten van huurders van Wold & Waard en alle huurders in Nederland Woonlastenmonitor over 2013 Vergelijking van de woonlasten van huurders van en alle huurders in Nederland Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WOONLASTEN... 4 2.1 Beïnvloedbare woonlasten- en baten... 4

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met gemeenten in de regio COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met

Nadere informatie

Financieringslastnormen 2017

Financieringslastnormen 2017 Financieringslastnormen 2017 Advies voor de financieringslastnormen 2017 Marcel Warnaar Jasja Bos Financieringslastnormen 2017 Advies voor de financieringslastnormen 2017 Nibud, oktober 2016 Voorwoord

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht.

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht. Uitwerking compensatieberekening Eerste hypotheek of combi hypotheek Cliënt Voorbeeld Beoordeling : Eerste hypotheek Afgesloten in het 2006 Verstrekt krediet 200.000,00 De eerste hypotheek (1H) wordt beoordeeld

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2012 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 5,2% en 10,1% minder aan zijn

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2013 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 16% en 21% minder aan zijn

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 16% en 23% minder aan zijn

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 18,8% en 23,1% minder aan zijn

Nadere informatie

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën,

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën, Directie Financiële Markten Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 24 mei 2007 FM 2007-00924 U Onderwerp Vragen van

Nadere informatie

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK)

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) Uitwerking compensatieberekening Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) cliënt Voorbeeld Beoordeling consumptief krediet (CK) Afgesloten in het jaar 2006 Verstrekt krediet

Nadere informatie

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht.

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht. Uitwerking compensatieberekening Eerste hypotheek of combi hypotheek Cliënt : Voorbeeld Beoordeling : Eerste hypotheek of combihypotheek Afgesloten in het jaar : 2006 Verstrekt krediet : 200.000,-- De

Nadere informatie

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK)

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) Uitwerking compensatieberekening Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) Cliënt: Voorbeeld Beoordeling Consumptief krediet (CK) Afgesloten in het jaar : 2006 Verstrekt krediet

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen CPB Notitie 4 mei 2011 Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen Op verzoek van het Ministerie van Financiën, Directie Algemene Financiële

Nadere informatie

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Memo Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Onderwerp > Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen bestaande bouw Opsteller > Niels van Vliet & Ellen van Acht met

Nadere informatie

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; Wijziging Tijdelijke regeling hypothecair krediet Regeling van de Minister van Financiën van kenmerk: nr. FM/2014/1655 M, tot wijziging van de Tijdelijke regeling hypothecair krediet in verband met de

Nadere informatie

Beantwoording vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015

Beantwoording vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015 vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015 Agendapunt 8 Voorstel tot invoering van een starterslening voor de aankoop van een woning

Nadere informatie

Hierna zal de berekening van de compensatie overkreditering worden toegelicht.

Hierna zal de berekening van de compensatie overkreditering worden toegelicht. 1. Inleiding Bij kredietverlening aan particulieren worden normen gehanteerd om te bepalen hoeveel krediet u op basis van uw persoonlijke omstandigheden maximaal verleend mag worden. Indien er meer krediet

Nadere informatie

Algemene informatie. Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN

Algemene informatie. Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN Algemene informatie Hypotheken - starter VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN Hypotheekvormen Er zijn verschillende vormen van hypotheken. Welke hypotheek het beste bij u past, is afhankelijk

Nadere informatie

Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop)

Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop) Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop) De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft een nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen opgesteld. Het Ministerie van

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM Data & Research 15 januari 2015 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het vierde kwartaal van 2014 nog steeds een opwaartse

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM Data & Research 9 oktober 2014 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het derde kwartaal van 2014 een zeer sterke opwaartse

Nadere informatie

Gemeentelijke uitvoeringsregels starterslening

Gemeentelijke uitvoeringsregels starterslening Algemeen De gemeente besluit over de toekenning van de Startersleningen uit het gemeentelijk fonds. De gemeente bepaalt de doelgroep en het marktsegment waarvoor ze de Starterslening wil inzetten. De gemeente

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 507 Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) Nr. 35 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt.

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. De gemeente wil het huurders gemakkelijker maken om in Utrecht een woning te kopen. Met het verstrekken van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst.

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst. Toelichting bij de VFN Gedragscode per 01-01-2012 Artikel 1, reikwijdte Dit artikel beoogt de reikwijdte van de VFN Gedragscode ten opzichte van de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) vast te

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2011

COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2011 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Algemene informatie hypotheken (starter)

Algemene informatie hypotheken (starter) Algemene informatie hypotheken (starter) Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Hypotheekvormen... 2 Annuïteitenhypotheek... 2 Lineaire hypotheek... 2 Leningvormen... 2 Doorlopend

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

Energiearmoede. Index. Energiearmoede 11-7-2013 16:20. Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends. +31654366965 remko.cremers@alliander.

Energiearmoede. Index. Energiearmoede 11-7-2013 16:20. Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends. +31654366965 remko.cremers@alliander. Energiearmoede Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends 11-07-2013 Remko Cremers +31654366965 remko.cremers@alliander.com @RCremers Index Alliander in het kort [pagina 3] Case omschrijving [pagina 10] Achtergrond

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen 1 In de verschillende fasen van uw leven hebben uw hypotheek en uw pensioen veel invloed op elkaar. Bij het denken over

Nadere informatie

De succesvolle aanpak van VvE Hamershof Leusden

De succesvolle aanpak van VvE Hamershof Leusden De succesvolle aanpak van VvE Hamershof Leusden Inhoud VvE bewoners Hamershof Motivatie Zekerheden & voorspelbaarheid Individuele benadering Besluit in de ALV Samengevat Sander van Velthoven & René Pie

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie

uw eigen huis de Starters Renteregeling 20% www.groenwestverkoopt.nl mede mogelijk gemaakt door... toegevoegde waarde

uw eigen huis de Starters Renteregeling 20% www.groenwestverkoopt.nl mede mogelijk gemaakt door... toegevoegde waarde uw eigen huis mede mogelijk gemaakt door... de Starters Renteregeling toegevoegde waarde www.groenwestverkoopt.nl 1 De sleutel naar uw eerste koophuis Mooi, maar hoe betaalt u dat? mede mogelijk gemaakt

Nadere informatie

20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl

20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl De sleutel naar uw 20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl 2 eerste koophuis Mooi, maar hoe betaalt u dat? 20% toegevoegde waarde Een eigen huis, een plek onder de zon. Mooi, maar

Nadere informatie

Notitie Startersfonds provincie Utrecht 2009

Notitie Startersfonds provincie Utrecht 2009 Notitie Startersfonds provincie Utrecht 2009 Achtergrond Startersfonds Door de sterk gestegen koopprijzen op de woningmarkt is het voor startende huishoudens met meestal een bescheiden inkomen bijna onmogelijk

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders?

Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? Wat brengt 2015 voor huizenbezitters en huurders? De rente op een restschuld wordt langer aftrekbaar, de maximale hypotheekrente-aftrek gaat verder omlaag en elke huizenbezitter krijgt een energielabel.

Nadere informatie

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; Wijziging Tijdelijke regeling hypothecair krediet Regeling van de Minister van Financiën van 30 oktober 2013 kenmerk: nr. FM 2013/1846 M, tot wijziging van de Tijdelijke regeling hypothecair krediet in

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Hypotheken

Dienstverleningsdocument Hypotheken Dienstverleningsdocument Hypotheken Assurantiekantoor Klaassen & Partners Postkantoorstraat 33 6551 BH Weurt Assurantiekantoor Klaassen & Partners Dienstverleningsdocument Hypotheken Versie juni 2009 1

Nadere informatie

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN HYPOTRUST COMFORT HYPOTHEEK De Hypotrust Comfort Hypotheek kent verschillende voorwaarden (Budget, Profijt en Standaard). Deze productkaart is ingericht om informatie

Nadere informatie

Woonlasten & energiearmoede

Woonlasten & energiearmoede Woonlasten & energiearmoede Parallelsessie Ambtelijk Café 2013 Bregje van den Brand Highlights onderzoek De draagbaarheid van energielasten in beeld Praktijkvoorbeeld Energiebesparing en schuldhulpverlening

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2012

COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2012 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

Aflevering 5 - Advies over oversluiten

Aflevering 5 - Advies over oversluiten Aflevering 5 - Advies over oversluiten Het aangaan van een hypothecair krediet is voor consumenten een belangrijke beslissing. De kosten en aflossing van deze lening hebben voor langere termijn grote invloed

Nadere informatie

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Subtitel >> Als Cover het voetregel gaat om energie en klimaat De kosten voor gas en elektriciteit drukken steeds zwaarder op het besteedbare

Nadere informatie

5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening)

5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening) 5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening) Algemeen In deze uitvoeringsregels worden beschreven: Kenmerken van de Starterslening; Voorwaarden aan

Nadere informatie

De Starterslening biedt de mogelijkheid om tegen een aantrekkelijk. rentepercentage geld te lenen voor de aankoop van een woning of

De Starterslening biedt de mogelijkheid om tegen een aantrekkelijk. rentepercentage geld te lenen voor de aankoop van een woning of Starterslening Logo in Versie 1 april 2017 De Starterslening biedt de mogelijkheid om tegen een aantrekkelijk rentepercentage geld te lenen voor de aankoop van een woning of appartement. In de brochure

Nadere informatie

De Nationale Hypotheek Garantie in 2017

De Nationale Hypotheek Garantie in 2017 De Nationale Hypotheek Garantie in 2017 Marcel Sippekamp, Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) November/ december 2016 De auteursrechten op deze presentatie behoren toe aan het WEW 2 Programma Korte kennismaking

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK EEN EIGEN HUIS WIE DROOMT DAAR NIET VAN? De zoektocht naar een eigen woning is leuk, maar er komt wel veel uitzoekwerk bij kijken. Belangrijke

Nadere informatie

Het kopen en financieren van een woning

Het kopen en financieren van een woning Het kopen en financieren van een woning Beste heer/mevrouw, U staat op het punt om een (nieuwe) woning te kopen. Het kan zijn dat u zich als starter op de markt begeeft en dus voor het eerst een woning

Nadere informatie

Basishuur: Het gedeelte van de rekenhuur dat volgens de Wet op de huurtoeslag voor rekening van de huurder blijft

Basishuur: Het gedeelte van de rekenhuur dat volgens de Wet op de huurtoeslag voor rekening van de huurder blijft GEDRAGSCODE CONSUMPTIEF KREDIET vastgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken 1 Begrippen Aflossingscapaciteit Het bedrag dat de consument maandelijks als kredietvergoeding en/of aflossing op een

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak (NB) Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-289 d.d. 17 oktober 2012 (mr. R.J. Paris, voorzitter, mr. J.W.H. Offerhaus en mevrouw mr. A.M.T. Wigger, leden en mevrouw mr. F. Faes,

Nadere informatie

Aflevering 2 - Advies over verantwoorde woonlasten

Aflevering 2 - Advies over verantwoorde woonlasten Aflevering 2 - Advies over verantwoorde woonlasten Het aangaan van een hypothecair krediet is voor consumenten een belangrijke beslissing. De kosten en aflossing van deze lening hebben voor langere termijn

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING.

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING. GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING. ALGEMEEN De gemeente besluit over de toekenning van de Startersleningen uit het gemeentelijk fonds. De gemeente bepaalt de doelgroep en het marktsegment

Nadere informatie

Woningmarkt bloeit langzaam op

Woningmarkt bloeit langzaam op Webartikel Woningmarkt bloeit langzaam op Toelichting op de cijfers Bijlage bij het artikel Woningmarkt bloeit langzaam op Oktober 2015 CBS Webartikel, oktober 2015 1 Inhoud 1. Algemeen 3 2. Prijsindex

Nadere informatie

Marktwaarde op moment oversluiten 300.000,- Oversluitkosten + kosten nieuwe lening 25.000,- Verbouwing 40.000,- + Totaal te financieren 360.

Marktwaarde op moment oversluiten 300.000,- Oversluitkosten + kosten nieuwe lening 25.000,- Verbouwing 40.000,- + Totaal te financieren 360. Rekenvoorbeelden Hieronder bespreken wij de consequenties van veranderingen in de Gedragscode Hypothecaire Financiering (GHF, ingangsdatum 1 augustus 2011) in veelvoorkomende situaties, aangevuld met rekenvoorbeelden.

Nadere informatie

Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld

Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld Regelingen en voorzieningen CODE 8.3..40 Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld kamervragen bronnen Tweede Kamer Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 0-0 nr. 794 d.d. 9.3.0 en nr. 3308,

Nadere informatie

Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen

Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen Opgesteld door: Aangeboden door: Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen De AFM doet voorstellen voor nieuwe richtlijnen voor de verstrekking van hypotheken. Deze nieuwe richtlijnen moeten consumenten

Nadere informatie

Duurzaam wonen. - wat & waarom - (en het energielabel) ALV Buurtplatform Remcom Kasper van Heteren - Hoom

Duurzaam wonen. - wat & waarom - (en het energielabel) ALV Buurtplatform Remcom Kasper van Heteren - Hoom Duurzaam wonen (en het energielabel) - wat & waarom - ALV Buurtplatform Remcom Kasper van Heteren - Hoom 1 Inhoud van de presentatie Wie is Hoom? Waarom zou je je huis verduurzamen? Het energielabel Hoe

Nadere informatie

Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag VROM verandert! Kijk voor meer informatie op www.vrom.nl Directoraat-Generaal Wonen, Wijken en Integratie Directie Aandachtsgroepen, Betaalbaarheid & Corporaties Cluster Huurbeleid en Aandachtsgroepen

Nadere informatie

Bestedingsvrijheid Hypotheek één. Renteblad per 29 oktober 2015

Bestedingsvrijheid Hypotheek één. Renteblad per 29 oktober 2015 Bestedingsvrijheid Hypotheek één Dagrente Met NHG t/m 55% MW t/m 65% MW t/m 85% MW t/m 95% MW t/m 110% MW Variabel 1,95 1 jaar 3 jaar 5 jaar 1,95 6 jaar 1,95 7 jaar 1,95 2,25 2,45 10 jaar 2,40 2,50 2,80

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS VROM STARTERSLENING GEMEENTE VOORST

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS VROM STARTERSLENING GEMEENTE VOORST 1 Bijlage 1: Gemeentelijke Uitvoeringsregels VROM Starterslening Gemeente Voorst Algemeen In deze uitvoeringsregels worden beschreven: Definities gebruikt bij de aanvangsdraagkrachttoets en de draagkrachthertoets

Nadere informatie

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN HYPOTRUST COMFORT HYPOTHEEK De Hypotrust Comfort Hypotheek kent verschillende voorwaarden (Budget, Profijt en Standaard). Deze productkaart is ingericht om informatie

Nadere informatie

Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk

Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk Een eigen huis Wie droomt daar niet van? De zoektocht naar een eigen woning is leuk, maar er komt wel veel uitzoekwerk bij kijken. Belangrijke

Nadere informatie

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning Een leven voor je BeZoek onze website! Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning U wilt voor het eerst een woning kopen en u wilt zich graag vestigen in het

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Slim besparen Er zijn veel mogelijkheden om te besparen op energie! Echt slim besparen op energie

Nadere informatie

VERORDENING VROM Starterslening Lelystad

VERORDENING VROM Starterslening Lelystad VERORDENING VROM Starterslening Lelystad Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel Besloten door Deze versie is geldig tot (als de vervaldatum

Nadere informatie

Prospectus Doorlopend Krediet

Prospectus Doorlopend Krediet Prospectus Doorlopend Krediet Inhoudsopgave Pagina Op verantwoorde wijze lenen 1 Wat is een doorlopend krediet? 1 Aanvraagprocedure 1 Bepaling kredietwaardigheid en wijze van risicobeoordeling 2 Drie voorbeelden

Nadere informatie

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst.

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst. Toelichting bij de VFN Gedragscode per 01-01-2014 Artikel 1, reikwijdte Dit artikel beoogt de reikwijdte van de VFN Gedragscode ten opzichte van de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) vast te

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen?

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen? DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw woning huren of kopen? 1 Met de vraag 'Een huis kopen of een huis huren?' kunt u op verschillende momenten in uw leven te maken krijgen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek 1 Nederland telt meer dan 1 miljoen ondernemers zonder personeel. Daarnaast opereren er veel ondernemers die al dan

Nadere informatie

Directie Woningmarkt Afdeling koop- en kapitaalmarkt. oorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Turfmarkt 147. Den Haag

Directie Woningmarkt Afdeling koop- en kapitaalmarkt. oorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Turfmarkt 147. Den Haag 7 oktober 016 Leennormen 017 Met deze brief stuur ik u, mede namens de Minister van Financiën, de jaarlijkse actualisering van de hypothecaire leennormen. De geactualiseerde leennormen worden per 1 januari

Nadere informatie

Veilig uw eigen droomhuis kopen

Veilig uw eigen droomhuis kopen Veilig uw eigen droomhuis kopen Uw eigen woning Voor veel mensen is een eigen woning de ultieme droom. Waarschijnlijk de grootste aankoop in uw leven. Daarom is het van groot belang alles wat er bij de

Nadere informatie

Tarievenonderzoek energie

Tarievenonderzoek energie 2013 Tarievenonderzoek energie Vereniging de Vastelastenbond Onderzoek naar het verschil in tarieven voor onbepaalde tijd (slaperstarieven) in de energiemarkt Vereniging de Vastelastenbond 21-5-2013 Inhoudsopgave

Nadere informatie

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN www.metelkaar.com INLEIDING Je wil je dromen waarmaken en met elkaar willen jullie die stap zetten! Een onoverkomelijk aspect is dan natuurlijk: is het realistisch, is het

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie