Duurzaam contractmanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzaam contractmanagement"

Transcriptie

1 Duurzaam contractmanagement Samenvatting Hoe wordt de duurzaamheid van de ingekochte producten en diensten ondergebracht in facilitaire contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? Inleiding In veel organisaties is duurzaamheid inmiddels onderdeel van beleid, de organisatie en haar processen. Op zowel het gebied van milieu-impact als in het sociale beleid van de onderneming zijn gebieden benoemd waarop maatschappelijk verantwoord met de omgeving en de stakeholders van de organisatie wordt omgegaan. Ook steeds meer facilitaire organisaties maken nu de stap om duurzaamheid als onderwerp in hun contracten onder te brengen en zodoende de keten duurzaam te beïnvloeden. Hoe wordt duurzaamheid van de ingekochte diensten en producten ondergebracht in contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? In dit artikel een aantal observaties en een visie op hoe duurzame inkoop kan worden gevolgd door duurzaam contractmanagement. Het begint bij duurzaam inkopen Duurzaam inkopen is een aantal jaren geleden geïnitieerd door de rijksoverheid. De overheid heeft zichzelf bij de invoering daarvan doelstellingen opgelegd in percentages duurzame inkoop. Uit een onderzoek van KPMG (Monitor Duurzaam Inkopen 2010) blijkt dat de meeste overheden de doelstellingen op dit gebied hebben gehaald (zie tabel 1). Wanneer we vanuit het perspectief van de facility manager naar een aantal relevante facilitaire gebieden kijken, valt op dat de criteria die de overheid heeft gesteld vooral zijn gericht op de milieukant van duurzaamheid (zie de criteriadocumenten duurzaam inkopen van Agentschap NL). Het gaat in die criteria dus met name om het planet - aspect. De elementen die vooral de milieukant belichten, staan centraal in de inkoop en in een latere fase in de contractvorming. De duurzaamheidscriteria bij inkoop die door de overheid worden gehanteerd, worden ook steeds vaker toegepast door andere organisaties in de markt.

2 Tabel 1. Percentage duurzame inkopen en ambities per sector (bron: Monitor Duurzaam Inkopen 2010) Facilitair Een aantal belangrijke onderwerpen uit duurzaam inkopen wordt hierna voor een aantal facilitaire contracten toegelicht. Bij alle categorieën geldt overigens dat elk inkoopproces moet starten met een analyse van de noodzaak van die inkoop. Immers, niet inkopen kan betekenen dat mens en milieu minder worden belast. De noodzaak van het daadwerkelijke gebruik en de mogelijke alternatieven vormen daar een onderdeel van. Beveiliging Duurzaam inkopen van particuliere beveiliging gaat met name over vervoer. In de voorbereidingsfase is het belangrijk na te denken over mogelijkheden of door inzet van moderne techniek op afstand objecten/zaken gevolgd en/of gecontroleerd kunnen worden zodat vervoersbewegingen beperkt kunnen worden. Voor de nodige mobiele surveillance en/of alarmopvolging is een eis dat voertuigen aan de euro-4 norm moeten voldoen en voorzien moeten zijn van een roetfilter. Euro-5 en klimaatcompensatie zijn gunningscriteria waardoor extra kansen op gunning van de aanbesteding worden gecreëerd. Catering Belangrijke aandachtspunten voorafgaande aan de inkoop zijn de inventarisatie van het werkelijke lunchgebruik, de behoefte van medewerkers en de bereidheid om meer te betalen voor duurzame catering. Een minimumeis vanuit het programma

3 Whitepaper duurzaam inkopen is dat 40 procent van het assortiment uit biologische catering bestaat. Het opstellen van een communicatieplan om de eindgebruiker van informatie over duurzame catering te voorzien is onderdeel van de contractbepalingen, evenals een plan om de milieubelasting te verminderen. Hierbij kan gedacht worden aan energie- en watergebruik, verpakkingen, derving, afval, reinigingsmiddelen en vervoer. Dienstauto s Bij het aanschaffen van een dienstauto of poolauto is de eerste vraag of de nieuwe auto echt nodig is of dat openbaar vervoer of het beter benutten van het huidige wagenpark ook kan volstaan. Als een auto toch nodig is, dan is een zo zuinig mogelijke auto het beste. Kies voor duurzaam inkopen voor een label A of B. Evenals bij beveiliging geldt hier de euro-4 norm en roetfilter als eis en de euro-5 norm als gunningscriterium. Een indicator die het brandstofverbruik aanduidt is ook een eis, evenals stillere banden met een lage rolweerstand en een hoge grip op nat wegdek. Aandachtspunten in de gebruiksfase zijn zuinig rijgedrag en tijdig en goed onderhoud. Kantoorartikelen Bij de inkoop van kantoorartikelen is vooral van belang de hoeveelheid schadelijke stoffen die in de materialen is verwerkt. De stoffen die vermeden moeten worden, zijn gespecificeerd in het inkoopcriteriadocument van de overheid. Schoonmaak Bij schoonmaak geldt hetzelfde als voor kantoorartikelen: het zijn vooral schadelijke stoffen in de schoonmaakmiddelen die vermeden moeten worden. Opvallend is dat er geen aandacht is voor sociale aspecten bij de aanbesteding van schoonmaak. Meubilair Voor de inkoop van meubilair is de verwachte levensduur belangrijk. Hoe langer het meubilair meegaat, hoe lager de milieubelasting. Daarnaast geldt ook bij meubilair dat het gebruik van een hele lijst schadelijke stoffen vermeden moet worden. De productspecificatie van de fabrikant geeft hierover uitsluitsel. Verder is bij meubilair de eis opgenomen dat de verschillende materialen eenvoudig te scheiden zijn voor recycling. Wat opvalt, is dat er in de eisen rond duurzaamheid zoals gesteld door de overheid beperkt sprake is van onderwerpen als personeel en sociaal beleid, zaken die in de 3P-filosofie een plek zouden krijgen onder de P van People. Met name deze aspecten zouden in aanbestedingen van facilitaire contracten verder uitgewerkt kunnen worden om meer integrale duurzaamheid te stimuleren en te borgen. Voornamelijk als het gaat over borgen en beheren komen we op het gebied van contractmanagement. Hoe ga je als organisatie zorgen voor de daadwerkelijk duurzame levering van hetgeen je hebt ingekocht?

4 Duurzaamheid monitoren In het contractmanagement is het van belang dat de resultaten en voorwaarden zoals die zijn beoogd bij de inkoop ook daadwerkelijk worden bereikt. Het gebruik van reguliere contractmanagement-processen geldt dan ook niet anders wanneer het om duurzaamheid binnen het contract gaat. Op basis van de ambitie van de inkopende organisatie dienen KPI s (meetpunten) en doelwaarden te worden vastgelegd. Door het meten van de daadwerkelijke resultaten kan worden vastgesteld of de ingekochte duurzaamheid ook daadwerkelijk wordt geleverd en waar de opdrachtgever en opdrachtnemer moeten bijsturen om het beoogde duurzaamheidsniveau te realiseren. Technische installaties Een voorbeeld van duurzaam contractmanagement is een model dat wordt toegepast in duurzaam beheer en onderhoud van technische installaties. Op basis van verschillende praktijksituaties heeft CFP, samen met Agentschap NL, een model ontwikkeld dat kan worden toegepast in duurzaam beheer en onderhoud van gebouwen. De resultaatgebieden sluiten aan bij de drie P s van duurzaamheid, in dit voorbeeld: People: klanttevredenheid en binnenklimaat Planet: duurzaam beheer Profit: optimale kosten/kwaliteit en innovatie Op deze gebieden zijn een aantal KPI s en doelwaarden geformuleerd die gedurende de contractperiode worden gemeten en bijgestuurd om de duurzaamheid te garanderen. Als het gaat om duurzaam beheer kunnen als KPI s bijvoorbeeld dienen: elektriciteit/m2, gas/m2 en/of stadswarmte/m2. Op basis daarvan wordt duurzaam contractmanagement ingevuld (zie Leidraad prestatiecontracten 2.0). Ook Isso, het kennisinstituut voor de installatiesector, publiceert over duurzaam beheer in de zogenaamde 100- serie. Verbreed duurzame inkoop en maak het meetbaar Duurzaam contractmanagement start met het op een duurzame manier inkopen van facilitaire diensten en producten. De criteriadocumenten duurzaam inkopen van de overheid vormen daarbij een goede start. Organisaties kunnen de focus op milieu (Planet) echter verbreden door ook People - en Profit -aspecten in te brengen in contracten en contractmanagement zodoende een integraal duurzaam karakter te geven. In het contractmanagement worden duurzame ambities gewaarborgd door ze te vertalen in meetpunten, doelwaarden en het monitoren van de daadwerkelijke duurzame prestatie.

5 Auteurs Pieter van den Herik en Bert van Renselaar zijn beiden als adviseur werkzaam bij Corporate Facility partners in Apeldoorn (www.cfp.nl)

Externe vergader- en verblijffaciliteiten

Externe vergader- en verblijffaciliteiten Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Externe vergader- en verblijffaciliteiten 1. Scope/afbakening De productgroep Externe vergader- en verblijffaciliteiten omvat externe faciliteiten

Nadere informatie

Duurzaam cateren. Whitepaper. www.facto.nl

Duurzaam cateren. Whitepaper. www.facto.nl Duurzaam cateren Samenvatting Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een vast onderdeel geworden van professionele bedrijfsvoering. Dit geldt ook voor facility management. De uitwerking blijkt in de

Nadere informatie

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Bijlage 1 Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Door Sunburst B.V. Ing. Joost de Roij en Ing. Joost Vermeer januari 2014 Inhoudsopgave Blz Inleiding 3 1. Van inspanningsverplichting

Nadere informatie

Reiniging openbare ruimte

Reiniging openbare ruimte Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Reiniging openbare ruimte 1. Scope/afbakening De productgroep Reiniging openbare ruimte omvat de volgende diensten: onkruidbestrijding op

Nadere informatie

WELKOM PIANOo LUNCH 2012

WELKOM PIANOo LUNCH 2012 WELKOM PIANOo LUNCH 2012 Programma Opening Algemene presentatie CLM Managementrapportage Van afrekencultuur naar samenwerken Resultaten Contractmanagement UWV 2 Algemene presentatie CLM Frank van Wettum

Nadere informatie

Duurzaam inkopen, gewoon doen!

Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam inkopen, gewoon doen! Duurzaam Inkopen, 27 januari 2010 ir. Mark Hoogbergen Adviseur Agenda 1 Introductie 4 Criteria 2 Waarom 5 Aan de slag 3 Doelstelling > Menu extra s Agentschap NL Als het

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM Duurzaam Inkopen Ric Hettinga Programmadirectie Duurzaam Inkopen Ministerie van VROM Wat is duurzaamheid? Relevante concepten: People, planet, profit Cradle to cradle (C2C) Duurzame bedrijfsvoering Wat

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

1. NS betrouwbare inkooppartner en ketenbeheer

1. NS betrouwbare inkooppartner en ketenbeheer 1. NS betrouwbare inkooppartner en ketenbeheer De Inkoop governance, zoals deze bij NS sinds 2004 wordt gevoerd, betreft de inhoud van de inkoopfunctie en de organisatorische inbedding hiervan in de NS-bedrijfsprocessen

Nadere informatie

Wie is Stichting RIJK?

Wie is Stichting RIJK? Wie is Stichting RIJK? Acht gemeenten hebben in 2008 gekozen voor het oprichten van Stichting Regionaal Inkoopbureau IJmond en Kennemerland (RIJK). RIJK is een collectief waarin gemeenten samenwerken bij

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Wat doen we zelf 2 1 Doel Duurzaam Inkopen: Gebruik maken van inkoopproces om opdrachtnemers aan te zetten tot leveren

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Post. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Post. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Post 1. Scope/afbakening De productgroep Post omvat de uitbesteding van postdiensten voor verspreiding van drukwerk (schriftelijk berichtenverkeer)

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Netwerken, telefoondiensten en 1. Scope/afbakening Dit document behandelt drie ICT-gerelateerde productgroepen tegelijk. Deze productgroepen

Nadere informatie

Buitenlandse dienstreizen

Buitenlandse dienstreizen Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Buitenlandse dienstreizen 1. Scope/afbakening De productgroep Buitenlandse dienstreizen omvat de bemiddeling van reisbureaus en de door hen

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Bedrijfskleding 1. Scope/afbakening De productgroep bedrijfskleding omvat zowel leveringen van bedrijfskleding als de diensten die met de

Nadere informatie

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result

Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak. Imagine the result Aanpak duurzaam GWW in de praktijk Meerwaarde door een integrale aanpak Even voorstellen: Esther Heijink Sr. adviseur veiligheid en duurzaamheid bij ARCADIS Programmamanager Duurzaamheid divisie Mobiliteit

Nadere informatie

ESCo in juridisch perspectief. Michel Chatelin Eversheds

ESCo in juridisch perspectief. Michel Chatelin Eversheds ESCo in juridisch perspectief Michel Chatelin Eversheds Energie-efficiëntie Recente juridische ontwikkelingen Richtlijn 2012/27/EU betreffende energieefficiëntie Implementatiewet Energie-efficiëntie Richtlijn

Nadere informatie

Monitor Duurzaam Inkopen 2010

Monitor Duurzaam Inkopen 2010 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Monitor Duurzaam Inkopen 2010 Resultaten Gemeente Den Haag Mei 2011 2011 KPMG Advisory N.V, ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682,

Nadere informatie

Borging van duurzaamheid in contract & leveranciersmanagement UWV. Presentatie Contract- en Leveranciersmanagement UWV 2011 Pianoo

Borging van duurzaamheid in contract & leveranciersmanagement UWV. Presentatie Contract- en Leveranciersmanagement UWV 2011 Pianoo Borging van duurzaamheid in contract & leveranciersmanagement UWV Presentatie Contract- en Leveranciersmanagement UWV 2011 Pianoo Waar willen wij het vandaag over hebben? Positionering Contract & Leveranciersmanagement

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland 2016 Versie 1 Juli 2016 1 Inleiding... 3 2 Gemeentelijke uitgangspunten... 4 2.1 Algemene uitgangspunten... 4 2.2

Nadere informatie

Alles van waarde beschermen en behouden

Alles van waarde beschermen en behouden Alles van waarde beschermen en behouden Rond 2050 wonen er zo n 9 miljard mensen op onze aarde. De vraag naar water, mais, olie en metaal zal dan ook drastisch toenemen. Onze aarde is niet onuitputtelijk,

Nadere informatie

Verkeersregelinstallaties

Verkeersregelinstallaties Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Verkeersregelinstallaties 1. Scope/afbakening De productgroep Verkeersregelinstallaties (VRI s) omvat de actieve regelinrichtingen voor de

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

Duurzaam inkopen groenvoorziening

Duurzaam inkopen groenvoorziening Duurzaam inkopen groenvoorziening Joop Spijker Bijeenkomst Praktijknetwerken Onkruidbestrijding Utrecht Houten, 8 december 2008 Inhoud 1. Duurzaam inkopen (algemeen) 2. Productgroep Groenvoorziening 3.

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Bedrijfskleding 1. Scope/afbakening De productgroep bedrijfskleding omvat zowel leveringen van bedrijfskleding als de diensten die met de

Nadere informatie

Yorick Vlaar & Mariëlle Hintzen

Yorick Vlaar & Mariëlle Hintzen HTC Advies Duurzaam, gezond én geld besparen Yorick Vlaar & Mariëlle Hintzen Yorick & Mariëlle We geloven in de kracht van gastvrij denken en handelen Duurzaamheid Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Product Sustainability Indicator

Product Sustainability Indicator Product Sustainability Indicator Waarom een scorecard? Duurzaam bouwen is al lang geen trend meer. De vraag naar duurzame gebouwen groeit en daarmee de vraag naar duurzame producten. Maar wat is een duurzaam

Nadere informatie

Hoogwaardige benutting van gras

Hoogwaardige benutting van gras Hoogwaardige benutting van gras Mogelijkheden van aanbestedingen Arjen Brinkmann 1 Achtergrond Overheden en andere partijen herwaarderen reststromen -> Van Afval naar Grondstof Vertalen van beleidsambities

Nadere informatie

Buitenlandse dienstreizen

Buitenlandse dienstreizen Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Buitenlandse dienstreizen 1. Scope/afbakening De productgroep Buitenlandse dienstreizen omvat de bemiddeling van reisbureaus en de door hen

Nadere informatie

Buitenlandse dienstreizen

Buitenlandse dienstreizen Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Buitenlandse dienstreizen 1. Scope/afbakening De productgroep Buitenlandse dienstreizen omvat de bemiddeling van reisbureaus en de door hen

Nadere informatie

Aanbestedingen winnen en klanten behouden

Aanbestedingen winnen en klanten behouden Aanbestedingen winnen en klanten behouden Duurzaamheid als onderscheidend vermogen Scherpenzeel, 12 december 2014 Alexander Reuvers Agenda Opening & introductie Aanbesteden (30 minuten) Eerste workshop

Nadere informatie

WAT IS PRESTATIE-INKOOP

WAT IS PRESTATIE-INKOOP Bijlage 2: Toelichting prestatie-inkoop Naar aanleiding van de informatievergadering van 8 september 2016 jl. stuur ik u hierbij, zoals afgesproken een toelichting op het begrip prestatie-inkoop. WAT IS

Nadere informatie

PIANOo-lunch Den Haag: 27 oktober 2009

PIANOo-lunch Den Haag: 27 oktober 2009 PIANOo-lunch Den Haag: 27 oktober 2009 Stand van Zaken duurzaamheidscriteria Machiel van Dalen SN-programma Duurzame Bedrijfsvoering Overheden Waarom duurzaam inkopen? Overheden goede voorbeeld : Practise

Nadere informatie

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners Jaarbeurs Utrecht Woensdag 5 juni 2013 Zaal 1 12:00-12:25 innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Programma 12:00 12-25 HIJ 5 Regiepartners : Even voorstellen Visie inzake nieuwe

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM BIJ. UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit. Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten?

HARTELIJK WELKOM BIJ. UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit. Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten? HARTELIJK WELKOM BIJ UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten? Programma 13.00 uur Uitbesteding: bezint eer gij begint zaal Milaan Pauze 14.15 uur Uitbesteding

Nadere informatie

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag!

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Johan van Dalen, ProRail, Cindy de Groot, Provincie Zuid-Holland Esther Veendendaal, RVO 5 juni 2014 Ontstaan van Duurzaam GWW Het begon met Duurzaam Inkopen Nu verder

Nadere informatie

Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012

Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012 Addendum Social Return op Nota inkoopbeleid 2008 behorende bij raadbesluit van 18 juni 2012 De gemeente Cuijk hecht een grote waarde aan de sociale kant van duurzaam inkopen. Om die reden wordt hierbij

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2015

Milieubarometerrapport 2015 Milieubarometerrapport 2015 DARETRONICS B.V. Milieubarometer - 2015 DARETRONICS B.V. Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

CO2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2016

CO2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2016 CO2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2016 Naam opdrachtgever: Raedthuys Holding B.V. Adres: Hengelosestraat 569 Plaats: Enschede Uitgevoerd door: Zienergie BV Adres: Dokter Stolteweg 2 Plaats Zwolle

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

Thermische prestatie contracten

Thermische prestatie contracten 10 november 2005 Thermische prestatie contracten Conform ISSO-publicatie 74 Bert Elkhuizen Chrit Cox TNO Bouw en Ondergrond te Delft Contactgegevens: 015 276 33 10 Bert.Elkhuizen@tno.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Inhoudelijke nalevingslasten Programma Duurzaam Inkopen Overheid: onderzoek naar 4 sectoren

Inhoudelijke nalevingslasten Programma Duurzaam Inkopen Overheid: onderzoek naar 4 sectoren PERFORMANCE & TECHNOLOGY Inhoudelijke nalevingslasten Programma Duurzaam Inkopen Overheid: onderzoek naar 4 sectoren Eindrapport KPMG ADVISORY N.V. PS/PD/AB/MA/32155a Inhoudsopgave Managementsamenvatting

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit

Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit Elsinga Beleidsplanning en Innovatie bv concentreert zich op duurzame en veilige benutting van organische reststoffen

Nadere informatie

Sterker in samenwerking

Sterker in samenwerking Intrakoop-strategie 2014 2016 Sterker in samenwerking Intrakoop helpt zorginstellingen al meer dan vijftig jaar de meeste waarde uit het leveranciersaanbod te realiseren, door kennis, ervaring en inkoopvolume

Nadere informatie

Hoe organiseer ik, als opdrachtgever, een langdurig energieprestatiecontract en hoe ervaart de markt dit?

Hoe organiseer ik, als opdrachtgever, een langdurig energieprestatiecontract en hoe ervaart de markt dit? Hoe organiseer ik, als opdrachtgever, een langdurig energieprestatiecontract en hoe ervaart de markt dit? Marc Hopman, Ruben Zonnevijlle & Laura Schutte AT Osborne, Cofely & Erasmus Universiteit Hoe organiseer

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen Schulte en Lestraden B.V. de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Milieuthermometer Zorg

Milieuthermometer Zorg met duurzaam inkopen Adriaan van Engelen, directeur Milieu Platform Zorgsector www.milieuplatform.nl info@milieuplatform.nl 1 Milieu Platform Zorgsector Vereniging van intramurale zorginstellingen voor

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH)

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH) Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Bergen (NH) 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Concrete doelstellingen voor 2017... 4 Circulair aanbesteden van 2 trajecten... 4 SROI (Social Return on

Nadere informatie

Duurzaamheid is dood. Lang leve duurzaamheid!

Duurzaamheid is dood. Lang leve duurzaamheid! Duurzaamheid is dood. Lang leve duurzaamheid! Corporate Facility Partners 2015 Bert van Renselaar Senior consultant @ CFP Green Buildings @bertvrenselaar bertvanrenselaar 2 Zeven trends voor de toekomst

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Wij helpen u graag Onze medewerkers staan voor u klaar om u een goede reis te bezorgen Agenda Even voorstellen Wat is contractmanagement Hoe heeft NS dit

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Infoblad Ervaringen met (NESK) >> Als het gaat om energie en klimaat. 1 Infoblad Ervaringen met energieprestatiecontracten voor scholen

Infoblad Ervaringen met (NESK) >> Als het gaat om energie en klimaat. 1 Infoblad Ervaringen met energieprestatiecontracten voor scholen Infoblad Ervaringen met energieprestatiecontracten voor scholen (NESK) >> Als het gaat om energie en klimaat 1 Infoblad Ervaringen met energieprestatiecontracten voor scholen Toelichting: Dit infoblad

Nadere informatie

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Workshop Prestatiecontracten 7 december 2009 Albert Hulshoff, programma-adviseur adviseur Utiliteitsbouw SenterNovem Albert Hulshoff innovatie, energie, klimaat,

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Onderwerp: social return en inbesteden Datum commissie: 6 juni 2013 Datum raad: Nummer: Documentnummer: Steller: Eric Dammingh Fractie: PvdA-GroenLinks Samenvatting Meedoen

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen in Nederland Inspiratie voor de Belgische overheden? Take Padding

Duurzaam Inkopen in Nederland Inspiratie voor de Belgische overheden? Take Padding Duurzaam Inkopen in Nederland Inspiratie voor de Belgische overheden? Conferentie duurzame aankopen Brussel Programmatorische federale overheidsdienst Duurzame Ontwikkeling Take Padding 1 december 2011

Nadere informatie

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan MEMO Aan: Rosemarie Bisseling Van: Hero Boonstra Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam Onderwerp: CO2 Reductieplan Datum: 16-11-2014 Blad: 1 van 7 Plaats: Bunnik CO2 Reductieplan 2015-2020 Zoals gevraagd

Nadere informatie

Infoblad Ervaringen met

Infoblad Ervaringen met Infoblad Ervaringen met energieprestatiecontracten voor kantoren (NESK) >> Als het gaat om energie en klimaat Sustainable TNT Centre - Hoofddorp, Exterieur; foto: Pieter Kers Sustainable TNT Centre - Hoofddorp,

Nadere informatie

Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector

Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector Lustrumsymposium Real Estate 1 Drs. R.L.W. (Roel) Habraken Opleidingen Master Bedrijfskunde (afstudeerrichting Verandermanagement), Open Universiteit

Nadere informatie

Service Level Agreement Reprostraat behorend bij de overeenkomst tussen Het Kadaster en Leverancier

Service Level Agreement Reprostraat behorend bij de overeenkomst tussen Het Kadaster en Leverancier Service Level Agreement Reprostraat behorend bij de overeenkomst tussen Het Kadaster en Leverancier Versie 1.0 Corsa nummer Auteur G. Holt Datum 23 mei 2013 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Algemene bepalingen...

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2016-2017 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2017 Revisie:

Nadere informatie

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing Ervaringen DBO Praktijkseminar Nieuwe wetgeving Duurzame energie en energiebesparing Consequenties voor installateurs en gebouwbeheerders 11 oktober 2011 Ronald van Nattem Hoofd B&O Vastgoed DH Aart de

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

De wizzr van Provijf is hét online contractmanagement. voor Social Return!

De wizzr van Provijf is hét online contractmanagement. voor Social Return! De wizzr van Provijf is hét online contractmanagement systeem voor Social Return! GriP op social return dienstverlening social return wordt steeds vaker door de overheid ingezet voor het realiseren van

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN

WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN WAT HEEFT U NODIG OM MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD IN TE KOPEN? RESULTATEN BEHOEFTE-INVENTARISATIE MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN 1 PIANOo en NEVI hebben onderzoek gedaan naar de toepassing en randvoorwaarden

Nadere informatie

HAN DUURZAAM. Focus bedrijfsvoering 1995-2013-2016 Accent EnergieEfficientyPlan EEP. Presentatie 31januari 2013 voor Surf door Wim van Pelt

HAN DUURZAAM. Focus bedrijfsvoering 1995-2013-2016 Accent EnergieEfficientyPlan EEP. Presentatie 31januari 2013 voor Surf door Wim van Pelt HAN DUURZAAM Focus bedrijfsvoering 1995-2013-2016 Accent EnergieEfficientyPlan EEP Presentatie 31januari 2013 voor Surf door Wim van Pelt Opbouw presentatie Even de HAN voorstellen Wat is een MeerJarenAfspraak

Nadere informatie

[MISSION SUSTAINABLE] Praktisch innoveren in bestaande gebouwen

[MISSION SUSTAINABLE] Praktisch innoveren in bestaande gebouwen [MISSION SUSTAINABLE] Praktisch innoveren in bestaande gebouwen Bert van Renselaar Manager Operations @ CFP Green Buildings Expertgroep Circulaire en Inclusieve Economie @ FMN Groeiende wereldbevolking

Nadere informatie

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden.

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden. Aan: Gemeenteraad van Druten Druten, 27 juli 2015 Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad, In de eerste rekenkamerbrief van 2015 komt inkoop en aanbesteding aan bod. Dit onderwerp heeft grote relevantie,

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014

Milieubarometerrapport 2014 Milieubarometerrapport 2014 Verheij Integrale groenzorg Milieubarometer - 2014 Verheij Integrale groenzorg Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Duurzaam Inkopen RWS PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012 Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Wat vooraf ging Rijkswaterstaat wil in 2012 dé toonaangevende, publieksgerichte en

Nadere informatie

Wat heeft Jan-Jaap niet verteld?

Wat heeft Jan-Jaap niet verteld? Deel 2-4 Wat heeft Jan-Jaap niet verteld? Inleiding Iedere dag nemen wij beslissingen en stellen prioriteiten. Wij verkiezen het één boven het andere. Als het regent, doe ik dan het regenpak aan of ga

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Audiovisuele apparatuur Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Audiovisuele apparatuur Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Audiovisuele apparatuur 1. Scope/afbakening De productgroep Audiovisuele apparatuur omvat: televisies; beamers (projectoren). Voor groot

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van Zwatra B.V. Auteur(s): R. Egas, directie & CO 2-functionaris,

Nadere informatie

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR OPSTELLER VOORSTEL: A. Buwalda AFDELING: AJZ PORTEFEUILLEHOUDER: M.C.M. Waanders Agendapunt: No. /2012 Dokkum, 21-03-2013 ONDERWERP: inkoop- en aanbestedingsbeleid

Nadere informatie

TEN BEHOEVE VAN DE CO 2 PRESTATIELADDER SHANKS NEDERLAND BV

TEN BEHOEVE VAN DE CO 2 PRESTATIELADDER SHANKS NEDERLAND BV 3.C.2 COMMUNICATIEPLAN TEN BEHOEVE VAN DE CO 2 PRESTATIELADDER SHANKS NEDERLAND BV V E R S I E 1 1 3 M A A R T 2 0 1 2 3.C.2. plan TEN BEHOEVE VAN DE CO 2 PRESTATIELADDER Inleiding... 3 Oorsprong prestatieladder...

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie Titel: CO2-Prestatieladder Participatieplan Rapport: CO2-2014/R-05; rev. 0; d.d. 07-04-2015 Auteur: J.A.C. van Dijk Verificateur: A.L.J. Timmermans Vervolgblad : 1 van 4 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2

Nadere informatie

ALS JE DOET WAT JE DEED,

ALS JE DOET WAT JE DEED, ALS JE DOET WAT JE DEED, KRIJG JE WAT JE KREEG MASTERCLASS CIRCULAIR INKOPEN 25 MAART 2015 AGENDA 1. WAAROM? 2. PROCESMATIGE INNOVATIE 3. TECHNISCH-INHOUDELIJKE INNOVATIE 4. BUSINESS MODEL INNOVATIE 5.

Nadere informatie

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg.

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg. Achtergrond informatie bij de Social Return Type producten/diensten waarbij social return wordt toegepast Wmo en zorg Groenvoorziening Schoonmaak Bouw Infrastructurele werken en onderhoud Reintegratiediensten

Nadere informatie

[MISSION SUSTAINABLE]

[MISSION SUSTAINABLE] [MISSION SUSTAINABLE] PRAKTISCH INNOVEREN IN BESTAANDE GEBOUWEN [MISSION SUSTAINABLE] Bert van Renselaar Manager Operations @ CFP Green Buildings TITEL GROEIENDE WERELDBEVOLKING LEGT STEEDS GROTER BESLAG

Nadere informatie

DUURZAAM INKOPEN IN DE FRIESE

DUURZAAM INKOPEN IN DE FRIESE DUURZAAM INKOPEN IN DE FRIESE WATERKETEN PROJECTPLAN ontwikkeling plan van aanpak Datum Versie ontwikkeling 8-10-2010 Concept 1 12-11-2010 Definitief Definitief - - pagina 2 van 8 I N H O U D S O P G A

Nadere informatie

Milieuverantwoorde overheidsaankopen. Schoonmaakmiddelen

Milieuverantwoorde overheidsaankopen. Schoonmaakmiddelen Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen Voorstelling project Minimaal 20 infosessies Verspreid over Vlaanderen Telkens ander onderwerp Handleiding Ondersteuning steunpunt Het aankoopproces

Nadere informatie