Publieksmonitor. Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publieksmonitor. Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp"

Transcriptie

1 Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp

2 Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp onder Nederlanders Oktober 09

3 Het Platform CentiQ, Wijzer in geldzaken werkt sinds juni 08 aan financiële educatie van de consument. In het platform is een veertigtal partners vertegenwoordigd uit de financiële sector, de overheid, voorlichting- en consumentenorganisaties en de wetenschap en is een initiatief van het ministerie van Financiën. Afgelopen zomer lanceerde het Platform de website die de consument verwijst naar betrouwbare informatie over geldzaken. Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp onder Nederlanders Oktober 09

4 4 Publieksmonitor Inhoud Samenvatting 5 Inleiding 10 1 Financiële situatie Nederlanders zijn somberder geworden over hun financiële vooruitzichten Eén op vijf huishoudens kan niet goed rondkomen Bij één op de vijf is de financiële situatie niet gezond Voor een derde is een uitgave van meer dan euro een probleem Financiële crisis is van invloed op de huishoudfinanciën Bezuinigen populairste strategie om met crisis om te gaan 1.7 De economische crisis raakt ook de sinterklaasinkopen 21 2 Financieel overzicht Een kwart overschat het overzicht over de eigen financiën Circa één op drie kent eigen inkomsten en uitgaven niet goed Online bestedingsoverzicht kan overzicht over financiën verbeteren 26 3 Financieel beheer Vooral 50-plussers sparen veel Hoger opgeleide éénverdieners hebben financiën minder goed geregeld 31 4 Financiële kennis en informatie-zoekgedrag Lage zelfingeschatte kennis over pensioen- en beleggingsproducten Vooral kennisvragen over beleggingen scoren slecht Rente op rood staan wordt onderschat, rente op leningen overschat Hoger opgeleiden denken meer baat te hebben bij financiële kennis Moeilijker om betrouwbare informatie te vinden 37 Bijlage 1 Onderzoeksverantwoording

5 5 Publieksmonitor Inhoud figuren en tabellen 1 Gerapporteerde financiële situatie en verwachtingen hierover 12 2 Financiële situatie in huishoudens in mei en september Personen met een niet-gezonde financiële situatie per doelgroep 14 4 Financiële veerkracht 15 5 Financiële veerkracht per doelgroep 16 6 Impact van de financiële en economische crisis 17 7 Impact van de financiële crisis per doelgroep 18 8 Impact van de financiële crisis bij personen met een ongezonde financiële situatie 18 9 Mate waarin men het (helemaal) eens is met vier stellingen over de financiële crisis Kunt u aangeven waarom u zich zorgen maakt over de gevolgen van de financiële en economische crisis? Getroffen voorzorgsmaatregelen als gevolg van de crisis 12 Welke voorzorgsmaatregelen neemt u als gevolg van de financiële en economische crisis, per doelgroep 13 Kunt u een inschatting maken van het bedrag dat u dit jaar van plan bent aan Sinterklaas uit te geven? Is dit bedrag hoger of lager dan het bedrag dat u vorig jaar aan Sinterklaascadeaus heeft uitgegeven? Is dit bedrag hoger of lager dan het bedrag dat u vorig jaar aan Sinterklaascadeaus heeft uitgegeven? Kennis over de eigen financiële situatie Hoe precies weet u doorgaans hoeveel geld u heeft op uw betaalrekening, naar ingeschatte kennis over financiële situatie Overschatten van kennis over de financiële situatie, per inkomensgroep en financiële situatie Kennis over specifieke uitgaven en het belang hiervan 25 Interesse in online bestedingsoverzicht Gebruiksintentie online bestedingsoverzicht per doelgroep Vier stellingen over spaarzin Spaarzin per leeftijdgroep en financiële situatie Wat doet u meestal als u geen geld meer heeft? Wat doet u meestal als u geen geld meer heeft, per doelgroep Wat doet u meestal als u geld over heeft? Wat doet u meestal als u geld over heeft, per doelgroep Vier stellingen over financieel zelfvertrouwen (helemaal+enigszins van toepassing) Financieel zelfvertrouwen, per doelgroep Heeft u voldoende kennis over. (alleen gevraagd voor producten die men bezit) Financiële feitenkennis (N=1.137) Ingeschatte en feitelijke rente van rood staan en van een persoonlijke lening Op zoek naar financiële informatie Zou u gebaat zijn bij extra informatie over financiën, per doelgroep Heeft u wel eens moeite om goede en relevante financiële informatie te vinden? (selectie: zoekt weleens informatie) Heeft u wel eens moeite om goede en relevante financiële informatie te vinden, per doelgroep Aan welke kennis of informatie over financiën heeft u dan behoefte? (selectie:is gebaat bij extra kennis/informatie) 38 Respons naar achtergronden Steekproefkenmerken voor en na weging`. 42

6 6 Publieksmonitor Samenvatting Nederlanders zijn somberder geworden over hun financiële vooruitzichten De financiële situatie van de Nederlanders is volgens henzelf achteruit gegaan ten opzichte van een half jaar geleden. De groep die een verslechtering rapporteert (26%) is groter dan de groep die een vooruitgang rapporteert (22%). In mei dit jaar waren beide groepen nog gelijk in omvang (27%). Gerapporteerde financiële situatie en verwachtingen hierover De financiele situatie van mijn huishouden is de laatste 12 maanden Ik verwacht dat de financiële situatie van mijn huishouden in de komende twaalf maanden verbeterd hetzelfde gebleven verslechterd september 09 (N=1.137) - mei 09 (N=1.013) september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) hetzelfde gebleven duidelijk verbeterd duidelijk verslechterd iets verbeterd iets verslechterd hetzelfde blijft duidelijk verbetert duidelijk verslechtert iets verbetert iets verslechtert Ook de verwachtingen voor de toekomst zijn pessimistischer dan in mei. Toen was de groep die een verbetering verwachtte (24%) beduidend groter dan de groep die verwachtte achteruit te gaan (15%). Nu zien we dat de groep die denkt dat de situatie zal verbeteren (%) kleiner is dan de groep die denkt dat die zal verslechteren (27%). Vooral personen met een zwakkere financiële situatie denken er in het komende half jaar op achteruit te gaan. Dit geldt voor personen zonder inkomen uit arbeid en voor lager opgeleide éénverdieners. Echter, ook de gepensioneerden, een groep die er financieel relatief goed voorstaat, denkt er in het komende half jaar op achteruit te gaan. Alleen bij hoog opgeleiden is het percentage dat een vooruitgang verwacht, groter dan het percentage dat een achteruitgang verwacht. Eén op vijf huishoudens kan niet goed rondkomen In september 09 is van 19% van de Nederlanders de financiële situatie niet gezond. Er is sprake van een financieel ongezonde situatie als men: òf aangeeft moeilijk of zeer moeilijk te kunnen rondkomen òf in de afgelopen 12 maanden minimaal 7 keer voor het einde van de maand geen geld meer had om rond te komen òf aangeeft soms, zelden of nooit in staat te zijn rekeningen op tijd te betalen

7 7 Publieksmonitor Bij 30% van de lager opgeleide eenverdieners is de situatie relatief vaak niet gezond. We zien dit beeld ook bij personen zonder inkomen uit arbeid. Opvallend gezond is de financiële situatie van 65-plussers. Bij deze groep is de financiële situatie slechts bij 9% niet gezond. Het percentage met een niet gezonde financiële situatie is in de afgelopen zes maanden niet gestegen. Hoewel we dus een achteruitgang in de gerapporteerde financiële situatie zien, heeft dit nog geen consequenties voor het kunnen rondkomen. Ook zien we dat men even tevreden is over de financiële situatie als een half jaar geleden. Maar financiële veerkracht neemt wèl af Van de Nederlanders is 28% niet in staat om een inkomensachteruitgang van meer dan 25% langer dan drie maanden op te vangen. Daarnaast zien we dat voor 36% een uitgave van boven de euro een probleem is. Ten opzichte van de meting in mei zien we dat deze financiële veerkracht is afgenomen: een groter deel van de Nederlanders geeft aan forse uitgaven niet te kunnen opvangen. Ook hier zien we dat personen in huishoudens zonder inkomen uit arbeid en lager opgeleide eenverdieners eerder in de problemen komen. Zo verwacht 55% van de personen in een uitkeringssituatie na 3 maanden in de problemen te komen, mocht hun inkomen met 25% dalen. En voor bijna de helft van deze groep kan een uitgave van 250 al voor problemen zorgen. Hoog opgeleide tweeverdieners en gepensioneerden hebben de grootste financiële veerkracht. De financiële crisis raakt de huishoudfinanciën De verslechtering van de financiële positie kan niet los worden gezien van de financiële en economische crisis. Bij 41% van de Nederlanders heeft de crisis invloed gehad op de huishoudfinanciën. Dit percentage ligt ongeveer even hoog als in mei dit jaar. De meest genoemde effecten zijn een verlies van vermogen, daling van het (verwachte) pensioen en inkomensdaling. Van de Nederlanders verwacht 32% dat de crisis in de komende zes maanden ook van invloed zal zijn op de huishoudfinanciën. Het vaakst verwacht men daarbij dat het inkomen zal dalen. De crisis heeft bij alle doelgroepen invloed, maar er zijn wel verschillen. Hoog opgeleide tweeverdieners ondervinden relatief weinig gevolgen van de crisis, terwijl de groep zonder inkomen uit arbeid relatief vaak aangeeft dat hun financiële situatie is verslechterd. Ook personen met een niet gezonde financiële situatie geven relatief vaak aan dat de crisis hun financiële situatie heeft beïnvloed, vooral door inkomensdaling. Gezien het beperkte vermogen van deze groep om inkomensdalingen op te vangen, duidt dit erop dat een groeiend aantal personen als gevolg van de crisis in de financiële problemen raakt. En maakt mensen vooral bezorgd We zagen dat de groep op wie de financiële crisis invloed heeft gehad, ten opzichte van mei 09 niet groter is geworden. Toch zijn meer mensen zich zorgen gaan maken over de financiële crisis. Zo is 42% bang dat zijn of haar levensstandaard de komende tijd zal afnemen. Bij de vorige meting was dit slechts 23%. Ook is de groep die persoonlijke gevolgen van de crisis vreest, gegroeid ten opzichte van mei.

8 8 Publieksmonitor Mate waarin men het (helemaal) eens is met vier stellingen over de financiële crisis Mate waarin men het (helemaal) eens is met vier stellingen over de financiële crisis Ik let tegenwoordig meer op wat ik uitgeef Ik ben bang dat mijn levensstandaard de komende tijd afneemt Ik maak me zorgen om de gevolgen die de financiële en economische crisis voor mij persoonlijk zal hebben 26 Ik moet wel bezuinigen, want ik heb minder te besteden september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) De meest genoemde redenen tot zorg zijn het idee dat alles duurder wordt en de berichtgeving in de media. Ook de geconstateerde verslechtering van de financiële situatie draagt bij aan de zorg. Minder vaak dan deze redenen noemt men concrete angst voor ontslag. Deze reden wordt wel opvallend vaak genoemd door tweeverdieners. Bezuinigen is de populairste strategie om met crisis om te gaan Van de Nederlanders heeft bijna 38% geen voorzorgsmaatregelen getroffen als gevolg van de economische crisis. De maatregel die het vaakst wordt getroffen, is bezuinigen. Men bespaart daarbij het meest op uitgaan (53%), vakanties en uitjes (48%). De meeste maatregelen worden genomen door lager opgeleide eenverdieners: zij bezuinigen vaak en gaan vaker meer uren werken. Hoger opgeleide tweeverdieners gaan vaak extra sparen. Gepensioneerden nemen relatief vaak geen maatregelen als gevolg van de crisis. Online bestedingsoverzicht kan overzicht over financiën verbeteren Van de Nederlanders denkt 80% (zeer) goed op de hoogte te zijn van de huishoudfinanciën. Echter, 35% van deze groep weet niet preciezer dan op 500 euro nauwkeurig wat men op de betaalrekening heeft staan. Omgerekend komt dit neer op 28% van alle ondervraagden. Deze groep lijkt het overzicht over de financiën te overschatten. Dit probleem speelt niet alleen bij hogere inkomens, maar ook bij lagere inkomens en personen wiens financiën niet gezond zijn. Juist bij deze groepen kan de combinatie van hoge ingeschatte kennis en slechts een zeer globaal beeld van het rekeningsaldo voor problemen zorgen. Gevraagd is of men gebruik zou maken van een online overzicht in de inkomsten en uitgaven, wanneer dit via een bankrekening mogelijk zou zijn. Van de ondervraagden geeft 38% aan dit zeker of waarschijnlijk te zullen gaan doen. Dit percentage moet vooral worden gezien als een indicatie van de gebruiksintentie, niet als een correcte schatting van het verwachte gebruik. Men zou het online rekeningoverzicht vooral gaan gebruiken om te monitoren hoeveel geld men aan verschillende uitgaven besteedt.

9 9 Publieksmonitor Opvallend is dat mensen met een ongezonde financiële situatie bovengemiddeld vaak aangeven zo n tool te zullen gaan gebruiken. Een online rekeningoverzicht lijkt daarmee een interventie die vaker gebruikt zal worden door de groep die er het meeste profijt van kan hebben. Vooral 50-plussers sparen veel Er zijn vier stellingen voorgelegd die te maken hebben met spaarzin. Duidelijk wordt dat sparen de norm is, en sparen voor uitgaven sterk wordt geprefereerd boven op krediet kopen. De spaarzin is bij 50-plussers aanzienlijk groter dan bij de leeftijdsgroep jonger dan 50 jaar. Lager is de spaarzin vooral bij groepen met een ongezonde financiële situatie. Dit komt niet alleen doordat men feitelijk minder geld opzij zet, maar ook omdat men vaker impulsaankopen doet en vaker aangeeft liever geld te lenen dan eerst te sparen. Wat doet men meestal als men geen geld meer heeft? De meest genoemde oplossingen zijn bezuinigen (37%), geld opnemen van de spaarrekening (34%) of rood staan (26%). De antwoorden zijn vrijwel exact gelijk aan de meting in mei. Wanneer men geld over heeft, maakt men dit het vaakst over op een spaarrekening (60%) of men laat het op de lopende rekening staan (27%). Hoger opgeleide éénverdieners hebben financiën minder goed geregeld Hoger opgeleide éénverdieners hebben relatief weinig financieel zelfvertrouwen. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat deze groep vaker aangeeft geld mis te lopen doordat men de financiën niet goed geregeld heeft (is bij 34% van deze groep tenminste deels van toepassing, tegen 25% van de totale steekproef). Daarnaast hebben mensen zonder een inkomen uit arbeid en mensen met een niet gezonde financiële situatie relatief weinig zelfvertrouwen. Men komt niet aan zijn financiën toe en men vindt het vaak niet leuk om om zich met financiën bezig te houden. Lage zelfingeschatte kennis over pensioen- en beleggingsproducten Een ruime meerderheid geeft aan voldoende kennis te hebben van de spaarrekeningen, verzekeringen, hypotheken en leningen die men heeft. Bij 10% (spaarrekeningen) tot een kwart (verzekeringen) van de bezitters van deze producten is de zelfingeschatte kennis niet voldoende. Personen die pensioen opbouwen of beleggen, hebben relatief weinig kennis over de producten die zij in dit verband afnemen (per productgroep heeft 50% minder dan voldoende kennis). Vooral de volgende groepen hebben relatief weinig kennis over de genoemde financiële producten. Jongeren (18 t/m 24 jaar) hebben relatief weinig kennis over hun spaarproducten (35% niet voldoende); jarigen hebben relatief weinig kennis over hun hypotheken (38% niet voldoende) en over hun pensioenopbouw; Personen zonder inkomen uit arbeid weten relatief weinig van hun verzekeringen. Rente op rood staan wordt onderschat, rente op leningen overschat Zorgwekkend is de kennis over de hoogte van de rente bij rood staan op een bankrekening. Personen die wel eens rood staan, denken dat de rente gemiddeld 8,6% is, terwijl deze momenteel rond 15% ligt. Bij kennis van een lening of doorlopend krediet zien we een omgekeerd effect, personen die een persoonlijke lening afnemen denken dat de rente hiervan gemiddeld 9,1% is, terwijl deze feitelijk rond 7% ligt. Bij dit resultaat is enige nuancering op zijn plaats: het is immers mogelijk dat deze ondervraagden hun lening hebben afgesloten op een moment dat de rente hoger stond.

10 10 Publieksmonitor Hoger opgeleiden en personen met een niet gezonde financiële situatie denken meer baat te hebben bij financiële kennis Drie op de tien Nederlanders denkt gebaat te zijn bij meer kennis en informatie over financiën. Vooral hoger opgeleiden geven relatief vaak aan gebaat te zijn bij financiële informatie. Daarnaast zien we dat de ondervraagden met een niet gezonde financiële situatie hier vaker gebaat bij denken te zijn. Aan personen die wel eens naar financiële informatie zoeken (ook circa drie op de tien), is gevraagd of men wel eens moeite heeft te vinden wat men zoekt. Het meest noemt men dat de informatie te veel, onduidelijk en tegenstrijdig is. Daarbij noemt men ook vaak dat men niet kan inschatten hoe betrouwbaar de informatie is. In vergelijking met de vorige meting worden alle struikelblokken vaker genoemd. Personen die graag informatie over financiën zouden willen ontvangen, zijn vooral geïnteresseerd in informatie over belastingen (64%), de werking van bepaalde financiële producten (53%) en over omgaan met geld en vermogen (43%). De economische crisis zal ook de sinterklaasinkopen beïnvloeden Sinterklaas wordt vooral gevierd in huishoudens met kinderen jonger dan 13 jaar. Vooral deze gezinnen met jongere kinderen zijn van plan dit jaar minder aan Sinterklaascadeaus uit te geven: 23% geeft aan hierop te zullen bezuinigen, terwijl slechts 11% van plan is meer uit te geven. Voor alle Nederlanders geldt dat 15% zegt minder aan Sinterklaas uit te zullen geven, terwijl 6% aangeeft meer te zullen besteden dan vorig jaar. De verwachte lagere uitgaven aan Sinterklaascadeaus hangen duidelijk samen met de economische crisis. Vooral mensen die de gevolgen van de crisis hebben ondervonden, geven aan minder te zullen uitgeven.

11 11 Publieksmonitor Inleiding Achtergrond en doelstelling De financiële situatie in het Nederlandse huishouden is de afgelopen jaren complexer geworden. Van mensen wordt verwacht dat zij zelf keuzes maken voor financiële producten, bijvoorbeeld voor zorgverzekeringen of voor pensioenen. Daarnaast worden financiële producten steeds ingewikkelder, en zijn de werking en risico s vaak onbekend. Ook is er bij bepaalde groepen in de samenleving sprake van een toename van schulden. Het Platform CentiQ, Wijzer in geldzaken werkt sinds juni 08 aan financiële educatie van de consument. In het platform is een veertigtal partners vertegenwoordigd uit de financiële sector, de overheid, voorlichtingen consumentenorganisaties en de wetenschap en is een initiatief van het ministerie van Financiën. Afgelopen zomer lanceerde het Platform de website die de consument verwijst naar betrouwbare informatie over geldzaken. Op basis van de grootschalige onderzoeken Financiële kennis van de Nederlander (juni 08) en Financiële kennis van 8 18 jarigen (november 08) is een Actieplan ontwikkeld waarvan inmiddels tal van activiteiten in gang zijn gezet. Sinds juni 09 wordt deze periodieke Publieksmonitor uitgevoerd om trends in beeld te krijgen en de invloed van de crisis op de financiën in Nederlandse huishoudens te peilen. Aan de hand van de uitkomsten worden concrete, praktische hulpmiddelen en tools ontwikkeld voor een sterkere en slagvaardiger financiële consument. Meer informatie over Platform CentiQ en haar partners: Uitvoering van het onderzoek De publieksmonitor is een kwantitatief onderzoek, dat periodiek wordt uitgevoerd. De vorige meting is door een andere partij uitgevoerd. Omdat veel vragen ongewijzigd zijn en de steekproef hetzelfde is opgebouwd, is het wel mogelijk vergelijkingen in de tijd te maken. De meting die in dit rapport wordt beschreven is uitgevoerd onder een representatieve steekproef van n=1.137 personen van 18 jaar en ouder. Het veldwerk is uitgevoerd met behulp van de steekproefbron TNS NIPObase, waarbij de enquêtes online zijn ingevuld. Het veldwerk vond plaats van 23 tot en met 30 september 09. Een uitgebreide onderzoeksverantwoording is als bijlage bij dit rapport opgenomen. Opbouw van dit rapport Allereerst gaan we in hoofdstuk 1 in op de financiële situatie van Nederlanders, hoe die zich in het afgelopen half jaar heeft ontwikkeld, hoe de personen hierin verschillen en wat de invloed van de financiële crisis is. In hoofdstuk 2 beschrijven we het financiële overzicht van Nederlanders: hoe goed vindt men zichzelf op de hoogte van de financiën? Is dit terecht? En wat zou men vinden van een online tool om de uitgaven te monitoren? Hoofdstuk 3 gaat over financieel beheer. We gaan in op sparen en op de mate waarin men zich zeker voelt bij het maken van financiële keuzes Tot slot gaan we in hoofdstuk 4 in op de vraag hoeveel kennis Nederlanders hebben over financiën en hoe die kennis kan worden vergroot. Als bijlage is de onderzoeksverantwoording (bijlage 1) opgenomen. Doelgroepen Bij de beschrijving van de resultaten van dit onderzoek wordt een aantal doelgroepen onderscheiden. Deze doelgroepen zijn gekozen omdat deze indeling meer verschillen tussen de financiële situatie van mensen verklaart dan de traditionele kenmerken als sekse, leeftijd en opleiding. De groepen zijn als volgt gedefinieerd:

12 12 Publieksmonitor Naam groep Definitie: in het huishouden van de ondervraagde Omvang Geen inkomen uit arbeid is er geen inkomen uit arbeid 8% MBO één inkomen is er één inkomen uit arbeid en heeft men maximaal een MBO opleiding 19% MBO twee inkomens zijn er twee inkomens uit arbeid (hoofdkostwinner en partner) en heeft men 26% maximaal een MBO opleiding HBO+ één inkomen is er één inkomen uit arbeid en heeft men minimaal een HBO-opleiding 12% HBO+ twee inkomens zijn er twee inkomens uit arbeid (hoofdkostwinner en partner) en heeft men 11% minimaal een HBO-opleiding Gepensioneerd is er minimaal één persoon (hoofdkostwinner of partner) gepensioneerd 23% Ten geleide Alle gepresenteerde resultaten zijn enquêteresultaten waarbij de steekproefkenmerken herwogen zijn naar populatiekenmerken. De resultaten zijn weergegeven in afgeronde percentages. Wanneer er door afronding totalen ontstaan van meer of minder dan 100, zijn deze niet gecorrigeerd. De titels van figuren en tabellen betreffen (behoudens bij enkele uitsplitsingen) de exacte vraagteksten die aan de respondenten zijn voorgelegd. Wanneer in de tekst wordt gesproken over verschillen tussen groepen betreft het getoetste significante verschillen.

13 13 Publieksmonitor 1 Financiële situatie 1.1 Nederlanders zijn somberder geworden over hun financiële vooruitzichten De financiële situatie van de Nederlanders is achteruit gegaan ten opzichte van een half jaar geleden. De groep die een verslechtering rapporteert (26%) is groter dan de groep die een vooruitgang rapporteert (21%). In mei waren beide groepen nog gelijk in omvang (27%). 1 Gerapporteerde financiële situatie en verwachtingen hierover De financiele situatie van mijn huishouden is de laatste 12 maanden Ik verwacht dat de financiële situatie van mijn huishouden in de komende twaalf maanden verbeterd hetzelfde gebleven verslechterd september 09 (N=1.137) - mei 09 (N=1.013) september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) hetzelfde gebleven duidelijk verbeterd duidelijk verslechterd iets verbeterd iets verslechterd hetzelfde blijft duidelijk verbetert duidelijk verslechtert iets verbetert iets verslechtert Ook de verwachtingen voor de toekomst zijn pessimistischer dan in mei. Toen was de groep die een verbetering verwachtte (24%) beduidend groter dan de groep die verwachtte achteruit te gaan (15%). Nu zien we dat de groep die denkt dat de situatie zal verbeteren (%) kleiner is dan de groep die denkt dat die zal verslechteren (27%). Vooral personen met een zwakkere financiële situatie denken er in het komende half jaar op achteruit te gaan: van de personen zonder inkomen uit arbeid denkt 41% dit, van de laag opgeleide eenverdieners 28%. Ook de 65-plussers denken er in het komende half jaar op achteruit te gaan (33%). Alleen bij hoger opgeleiden is het percentage dat een vooruitgang verwacht, groter dan het percentage dat een achteruitgang verwacht.

14 14 Publieksmonitor 1.2 Eén op vijf huishoudens kan niet goed rondkomen Hoewel men een achteruitgang in de financiële situatie rapporteert, heeft dit nog geen consequenties voor het kunnen rondkomen. Men heeft hier in september niet vaker moeite mee dan in mei. Ook zien we dat men even tevreden is over de financiële situatie als een half jaar geleden. 2 Financiële situatie in huishoudens in mei en september 09 Hoe tevreden bent u over de huidige financiële situatie van uw huishouden? Hoe kan uw huishouden in het algemeen met uw huidige gezinsinkomen rondkomen? september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) noch tevreden/ontevreden zeer tevreden zeer ontevreden tevreden ontevreden noch moeilijk/gemakkelijk zeer gemakkelijk zeer moeilijk gemakkelijk moeilijk Hoe vaak is het de afgelopen 12 maanden voorgekomen dat u voor het einde van de maand geen geld meer had om rond te komen? In hoeverre kunt u rekeningen op tijd betalen en financiële verplichtingen nakomen? 0 keer altijd keer af en toe met moeite keer 9 1 vaak met moeite keer 7 4 soms niet mogelijk keer 7 5 zelden of nooit mogelijk 0 0 weet ik niet 2 5 heb ik niet/ weet ik niet september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) september 09 mei 09

15 15 Publieksmonitor 1.3 Bij één op de vijf is de financiële situatie niet gezond We kunnen een onderscheid maken tussen personen met een gezonde financiële situatie en personen waarvan de financiële situatie niet gezond is. De financiële situatie van een persoon wordt aangemerkt als niet gezond, wanneer aan minstens één van de volgende voorwaarden is voldaan. Men geeft aan moeilijk of zeer moeilijk te kunnen rondkomen Men had in de afgelopen 12 maanden minimaal 7 keer voor het einde van de maand geen geld meer om rond te komen Men geeft aan soms, zelden of nooit in staat te zijn rekeningen op tijd te betalen In september 09 is van 19% van de Nederlanders de financiële situatie niet gezond. Dit percentage is niet significant hoger dan in mei (18%). 3 Personen met een niet-gezonde financiële situatie per doelgroep geen inkomen uit arbeid N=93 MBO één inkomen N=219 MBO twee inkomens N=301 HBO+ één inkomen N=136 HBO+ twee inkomens N=122 gepensioneerd N=266 totaal N=1.137 % % % % % % % niet gezond wel gezond Vooral bij personen zonder inkomen uit arbeid (39%) en lager opgeleide eenverdieners (30%) is de situatie relatief vaak niet gezond. Opvallend gezond is de financiële situatie van gepensioneerden.

16 16 Publieksmonitor 1.4 Voor een derde is een uitgave van meer dan euro een probleem Van de ondervraagden is 28% niet in staat om een inkomensachteruitgang van meer dan 25% langer dan drie maanden op te vangen. Daarnaast zien we dat voor 36% een uitgave van boven de euro een probleem is. Ten opzichte van de meting in mei zien we dat de financiële veerkracht is afgenomen: meer Nederlanders geven aan forse uitgaven niet te kunnen opvangen. 4 Financiële veerkracht N.B. De percentages in beide figuren zijn cumulatief Wanneer kan men een inkomensdaling van 25% of meer niet meer opvangen? Percentage voor wie een uitgave boven het vermelde bedrag een probleem wordt na 12 maanden na 6 maanden na 3 maanden na 1 maand elk > bedrag september 09 (N=1.137) september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) Ook hier zien we dat personen in huishoudens zonder inkomen uit arbeid en lager opgeleide eenverdieners eerder in de problemen komen. Zo komt 55% van de personen in een uitkeringssituatie na drie maanden in de problemen bij een inkomensdaling van 25%. En voor 47% van deze groep kan een uitgave van 250 al voor problemen zorgen. Hoog opgeleide tweeverdieners en gepensioneerden komen het laatst in de problemen.

17 17 Publieksmonitor 5 Financiële veerkracht per doelgroep geen inkomen uit arbeid N=93 MBO één inkomen N=219 MBO twee inkomens N=301 HBO+ één inkomen N=136 HBO+ twee inkomens N=122 gepensioneerd N=266 totaal N=1.137 % % % % % % % Wanneer kan men een inkomens-daling van 25% of niet meer opvangen? na 12 maanden na 6 maanden na 3 maanden na 1 maand Percentage voor wie een uitgave boven het vermelde bedrag een probleem wordt > > > > Daarnaast zien we een zeer beperkte veerkracht bij de groep met een niet gezonde financiële situatie. Van deze groep geeft 65% aan een inkomensdaling van 25% niet langer dan drie maanden te kunnen opvangen. En bij 73% van deze groep leidt een plotselinge uitgave van euro of meer tot problemen.

18 18 Publieksmonitor 1.5 Financiële crisis is van invloed op de huishoudfinanciën De verslechtering van de financiële positie van de ondervraagden kan niet los worden gezien van de financiële en economische crisis. Bij 41% van de Nederlanders heeft de crisis invloed gehad op de huishoudfinanciën. Dit percentage is ten opzichte van mei 09 niet gegroeid. De meest genoemde effecten zijn een verlies van vermogen, daling van het (verwachte) pensioen en inkomensdaling. Van de Nederlanders verwacht 32% dat de crisis in de komende zes maanden ook van invloed zal zijn op de huishoudfinanciën. Het vaakst verwacht men daarbij dat het inkomen zal dalen. 6 Impact van de financiële en economische crisis Heeft de financiële en economische crisis invloed (gehad) op de financiële situatie van uw huishouden? Verwacht u dat de financiële en economische crisis invloed gaat hebben op de financiële situatie van uw huishouden in de komende zes maanden? verlies spaargeld / vermogen verlies spaargeld / vermogen 2 daling (verwachte) pensioen daling (verwachte) pensioen 6 Inkomensdaling /slechtere financiële situatie Inkomensdaling /slechtere financiële situatie 10 baanverlies lid huishouden 5 5 baanverlies lid huishouden 2 geen invloed geen invloed september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) september 09 (N=1.137) De crisis heeft bij alle doelgroepen invloed, maar er zijn wel verschillen. Hoog opgeleide tweeverdieners ondervinden relatief weinig gevolgen van de crisis, terwijl de groep zonder inkomen uit arbeid relatief vaak aangeeft dat de financiële situatie is verslechterd. Gepensioneerden geven relatief vaak aan dat de hoogte van hun (verwachte) pensioeninkomen is gedaald. Hierbij merken we op dat ook personen wiens partner gepensioneerd is tot deze groep worden gerekend. Waarschijnlijk is bij een deel van deze groep het verwachte pensioeninkomen gedaald. Dit percentage is gebaseerd op 100% minus de 68% die geen invloed van de crisis verwacht

19 19 Publieksmonitor 7 Impact van de financiële crisis per doelgroep geen inkomen uit arbeid N=93 MBO één inkomen N=219 MBO twee inkomens N=301 HBO+ één inkomen N=136 HBO+ twee inkomens N=122 gepensioneerd N=266 totaal N=1.137 % % % % % % % Verlies spaargeld/ belegd vermogen Daling (verwacht) pensioen Inkomensdaling Baanverlies lid huishouden Geen invloed Ook personen met een niet gezonde financiële situatie geven relatief vaak aan dat de crisis hun financiële situatie heeft beïnvloed. Deze groep geeft vaker aan als gevolg hiervan een inkomensdaling te hebben gehad. Het percentage dat dit aangeeft is ten opzichte van mei 09 groter geworden (dit verschil is indicatief, d.w.z. net onder de significantiegrens). Gezien het beperkte vermogen van deze groep om inkomensdalingen op te vangen, duidt dit erop dat een groeiend aantal personen als gevolg van de crisis in de financiële problemen raakt. 8 Impact van de financiële crisis bij personen met een ongezonde financiële situatie september 09 mei 09 financiële situatie niet gezond N=221 financiële situatie wel gezond N=916 financiële situatie niet gezond N=178 financiële situatie wel gezond N=835 % % % % verlies spaargeld/belegd vermogen daling (verwacht) pensioen inkomensdaling baanverlies lid huishouden geen invloed We zagen dat de groep op wie de financiële crisis invloed heeft gehad ten opzichte van mei 09 niet groter is geworden. Toch zijn meer mensen zich zorgen gaan maken over de financiële crisis.

20 Publieksmonitor 9 Mate waarin men het (helemaal) eens is met vier stellingen over de financiële crisis Ik let tegenwoordig meer op wat ik uitgeef Ik ben bang dat mijn levensstandaard de komende tijd afneemt Ik maak me zorgen om de gevolgen die de financiële en economische crisis voor mij persoonlijk zal hebben 26 Ik moet wel bezuinigen, want ik heb minder te besteden september 09 (N=1.137) mei 09 (N=1.013) Zo is 42% bang dat zijn of haar levensstandaard de komende tijd zal afnemen. Bij de vorige meting was dit slechts 23%. Ook is de groep die persoonlijke gevolgen van de crisis vreest, gegroeid ten opzichte van mei. Aan deze groep is gevraagd waarom men zich hier zorgen over maakt. 10 Kunt u aangeven waarom u zich zorgen maakt over de gevolgen van de financiële en economische crisis? september 09 N=454 mei 09 N=260 % % alles wordt duurder door alles wat ik in de media zie, lees of hoor onze financiële situatie is verslechterd/ zal verslechteren ik zie wat er allemaal in mijn omgeving gebeurt ik weet niet of ik straks nog voldoende pensioen heb ik ben bang dat ik of mijn partner wordt ontslagen de waarde van mijn spaargeld /beleggingen is gedaald De meest genoemde redenen tot zorg zijn het idee dat alles duurder wordt en de berichtgeving in de media. Ook de geconstateerde verslechtering van de financiële situatie draagt bij aan de zorgen. Concrete angst voor ontslag wordt minder vaak genoemd dan in mei, maar wel opvallend vaak door de tweeverdieners (t/m MBO 39% en HBO+ 33%).

Publieksmonitor. Meting 3 Oktober 2010. Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken

Publieksmonitor. Meting 3 Oktober 2010. Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken Publieksmonitor Meting 3 Oktober 2010 Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken Publieksmonitor Wijzer in geldzaken 2 Wijzer in geldzaken (www.wijzeringeldzaken.nl) vertegenwoordigt meer dan 40

Nadere informatie

Publieksmonitor Wijzer in geldzaken

Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Meting 4 september

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding 6 Resultaten 8 1. Omgaan met geld 9 2. Opvoeding en gedrag ouders 14 3. Financiële

Nadere informatie

Resultaten Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response

Resultaten Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response Resultaten Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015 FINANCIELE ZEKERHEID GfK September 2015 1 Opvallende resultaten Meer dan de helft van de Nederlanders staat negatief tegenover de terugtredende overheid Financiële zekerheid: een aanzienlijk deel treft

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

betaalt nederland 2013 in het kort

betaalt nederland 2013 in het kort ZO in het kort 1 ZO Betaalgedragindex (BGX) De Betaalgedragindex (BGX) geeft in één oogopslag weer of Nederland het afgelopen jaar beter of slechter is gaan betalen. Deze index is samengesteld op basis

Nadere informatie

Monitor financieel gedrag 2015

Monitor financieel gedrag 2015 Monitor financieel gedrag 2015 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Methode en opzet Pagina 4 Samenvatting Pagina 8 Resultaten Pagina 11 Bijlage Pagina 19 2 Achtergrond, doel-

Nadere informatie

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012 April Vakantiegeldenquête Auteurs Jasja Bos Daisy van der Burg 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan Inhoudsopgave 3 2. Aantal keer op 4 4 5 3. Uitgaven aan 6 6 7 8 10 11 2 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan

Nadere informatie

Monitor financieel gedrag. September 2014

Monitor financieel gedrag. September 2014 Monitor financieel gedrag September 2014 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Methode, opzet en leeswijzer Pagina 4 Samenvatting Pagina 7 Resultaten Pagina 10-25 Bijlage Pagina

Nadere informatie

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf April 2013, Nibud Nederland bezuinigt Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf 1. Inleiding 3 2. Bezuinigen is vaak 4 2.1 Nederlanders zijn slecht

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor Onderzoek Meer grip op pensioen Rapportage Pensioenmodule Publieksmonitor September 2012 Samenvatting (1/4) 1. Kennis over het eigen pensioen De helft van de mensen die via werkgever pensioen opbouwen

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Pauline van Esterik-Plasmeijer Voorzitter Projectgroep Onderzoek Fred van Raaij Hoogleraar Economische psychologie, Universiteit van Tilburg Den Haag,

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans In september 2013 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun financiële situatie: hoe hebben zij hun geldzaken geregeld?

Nadere informatie

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Visie De financiële zelfredzaamheid Het Nibud heeft verschillende vaardigheden gedefinieerd waarover iemand zou moeten beschikken

Nadere informatie

Factsheet: financiële planning MBO-ers

Factsheet: financiële planning MBO-ers bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 W www.motivaction.nl Factsheet: financiële planning MBO-ers Onderzoek

Nadere informatie

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011. Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011. Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011 Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011 Onderzoek onder

Nadere informatie

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Minder geld Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting 2 / Minder geld; hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Minder geld Hoe huishoudens omgaan

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand AFM Consumentenmonitor voorjaar 20 Roodstand Juni 20 GfK 20 AFM Consumentenmonitor Juni 20 1 Management Summary Bijna de helft van alle Nederlanders staat wel eens rood. Diegenen die niet rood kunnen staan,

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Type beleggingsverzekering en wijze van afsluiten Kennis van- en informatie over de

Nadere informatie

Financieel goed voorbereid naar de middelbare school?

Financieel goed voorbereid naar de middelbare school? Financieel goed voorbereid naar de middelbare school? Onderzoek naar de veranderingen in de financiële situatie bij de overgang van basisschool naar middelbare school Inhoud Samenvatting 3 1 Verwachtingen

Nadere informatie

Flitspeiling begeleid wonen

Flitspeiling begeleid wonen Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Flitspeiling begeleid wonen Bart Koenen, Valerie Vieira

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers Juni 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor Juni 2015 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Beleggersprofiel Beleggingsportefeuille Risico, rendement

Nadere informatie

Publieksmonitor Gebruik digitale huishoudboekjes & geld besteden aan leuke dingen

Publieksmonitor Gebruik digitale huishoudboekjes & geld besteden aan leuke dingen Publieksmonitor Gebruik digitale huishoudboekjes & geld besteden aan leuke dingen Wijzer in geldzaken Mei 2012 Samenvatting (1/2) Digitale huishoudboekjes 1. Het bekijken van de uitgaven via het online

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen in Amsterdam

Consumentenvertrouwen in Amsterdam Consumentenvertrouwen in Amsterdam Hoe wordt het vakantiegeld dit jaar besteed? In opdracht van: Het Parool Projectnummer: 14054-2 Carine van Oosteren Merel van der Wouden Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Publieksmonitor II: Mobiel bankieren, financiële informatie & social media Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Samenvatting (1/2) Mobiel bankieren 1. Twee op de tien Nederlanders van 18 jaar en ouder maken

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies NMa: Voordeel van Shoppen bij Financiële Producten - I - Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 3 2.1 Jaarlijkse besparing per product voor de gemiddelde consument 4 2.2 Jaarlijks

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015

Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015 Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden ABN AMRO April 2015 Vakantiegeld 3 Op vakantie 8 Verantwoording onderzoek 13 2 Vakantiegeld Zicht op geld April

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

De uitgebreide resultaten van het onderzoek zijn hieronder beschreven. Resultaten Brabantpanel-onderzoek Economische crisis april 2012

De uitgebreide resultaten van het onderzoek zijn hieronder beschreven. Resultaten Brabantpanel-onderzoek Economische crisis april 2012 Achtergrond onderzoek & respons Van 26 maart tot en met zondag 8 april 2012 is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Vervolgonderzoek financieel-economische crisis

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer Juni 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL Meting maart 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

21 mei 2015. Onderzoek: Economische verwachting

21 mei 2015. Onderzoek: Economische verwachting 21 mei 2015 Onderzoek: Economische verwachting Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers

Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers Onderzoek onder representatief panel datum mei 15 auteur(s) Boukje Cuelenaere Joris Mulder versie V2. classificatie CentERdata, Tilburg, 15

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen December 2011 1 Inhoudsopgave 2 1 2 Management Summary Onderzoeksresultaten in detail 2a Pensioen algemeen 2b Pensioencommunicatie 2c Pensioenregeling 3 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 februari/maart 2015 Bewaren van geld Hoe bewaar jij je geld? (meerdere antwoorden mogelijk) In mijn spaarpot Op de bank In mijn portemonnee Op een speciale plek,

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011 AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen augstus 2011 Leeswijzer 2 Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het mei van 2011. Het betreft hier het deelonderwerp

Nadere informatie

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Schenken door vermogenden 2014 TNS 23 oktober 2014 Inhoudsopgave 1 3

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer April 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1 AFM Consumentenmonitor najaar 1 Beleggers November 1 GfK 1 AFM Consumentenmonitor November 1 1 Percentage beleggers in Nederland stabiel 90 0 0 60 0 40 30 3 3 4 1 1 16 1 1 1 0 Voorjaar 1 (n = 934) Najaar

Nadere informatie

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond SAMPLE 420 Respondenten WEging De data is gewogen op geslacht, leeftijd en opleiding naar

Nadere informatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Samenvatting verslechterd. Dit wordt bevestigd door het aandeel Leidenaren dat aangeeft rond te kunnen komen met hun inkomen. Dit jaar geeft bijna tweederde van de Leidenaren

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016. Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016. Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016 Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan 1 Inhoudsopgave Samenvatting 4 Inleiding 6 Resultaten Wijzer in geldzaken

Nadere informatie

Publieksmonitor. November 2013

Publieksmonitor. November 2013 Publieksmonitor November 2013 Inhoudsopgave Achtergrond, doel-en probleemstelling Pagina 3 Conclusies Pagina 6 Methode en opzet Pagina 12 Resultaten Pagina 13 Bijlage Pagina 60 2 Achtergrond, doel- probleemstelling

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf September 2014 Jongeren & geld De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen Anna van der Schors Minou van der Werf SAMENVATTING EN CONCLUSIE... 5 De financiële situatie en de beleving

Nadere informatie

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT) kunnen wij uitsluitend tot dienstverlening overgaan nadat wij de volledig ingevulde vragenlijst hebben ontvangen. Naam Adres Postcode Plaats : : : : Persoonlijk

Nadere informatie

Life event: Een nieuwe baan

Life event: Een nieuwe baan Life event: Een nieuwe baan Inhoudsopgave 1 Belangrijke bevindingen 2 Achtergrond en verantwoording 3 Onderzoeksresultaten Arbeidsvoorwaarden en pensioenregeling Pensioeninformatie Pensioenkennis Waardeoverdracht

Nadere informatie

Amsterdam-Noord en de recessie

Amsterdam-Noord en de recessie Amsterdam-Noord en de recessie Sinds november 2009 kunnen bewoners van Amsterdam-Noord lid worden van het digitale bewonerspanel. In deze rapportage worden de resultaten van de eerste meting gepresenteerd.

Nadere informatie

De economische crisis en Oud-West

De economische crisis en Oud-West De economische crisis en Oud-West Van 30 juni tot en met 7 juli 2009 kon het bewonerspanel van Oud-West vragen beantwoorden over de economische crisis. Hebben de panelleden het idee dat ze de gevolgen

Nadere informatie

Onderzoek. Het provisieverbod & gebruik financieel adviseurs

Onderzoek. Het provisieverbod & gebruik financieel adviseurs Onderzoek Het provisieverbod & gebruik financieel adviseurs Rapportage Publieksmonitor: module provisieverbod December 2012 Samenvatting (1/2) 1. Bekendheid provisieverbod laag Nog niet veel Nederlanders

Nadere informatie

Issuemonitor 2014 Pensioenen

Issuemonitor 2014 Pensioenen Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Issuemonitor 2014 Pensioenen Koenen, Bart (TSAMM) augustus

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

Pensioenbewustzijn. Januari 2012. Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn. Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO

Pensioenbewustzijn. Januari 2012. Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn. Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO Pensioenbewustzijn Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn Januari 2012 www.wijzeringeldzaken.nl Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO 2 Pensioenbewustzijn Werkgevers

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 2015 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 2015 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op onderstaande

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs.

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs. Rapportage flitsenquête ActiZ Vrijwilligersbeleid Voor ActiZ, organisatie van zorgondernemers Van ICSB Marketing en Strategie Drs. Yousri Mandour Datum 7 maart 2011 Pag. 1 Voorwoord Voor u liggen de resultaten

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel van: (naam): In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op

Nadere informatie

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Samenvatting 6 Onderzoeksresultaten in

Nadere informatie

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten 1 Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten In opdracht van InterBank juli 2006 2 Copyright 2006 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. De resultaten zoals beschreven

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Klant- en Risicoprofiel - Hypotheken Midden Nederland BV

Klant- en Risicoprofiel - Hypotheken Midden Nederland BV Klant- en Risicoprofiel - Hypotheken Midden Nederland BV Oudwijkerlaan 1D - 3581 TA Utrecht Website: hypothekenmiddennederland.nl e-mail: info@hypothekenmiddennederland.nl Telefoon: 030 276 32 18 Telefax:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over de PensioenCheck

Veelgestelde vragen over de PensioenCheck Veelgestelde vragen over de PensioenCheck Inhoudsopgave Over de PensioenCheck 1. Wat is het doel van de PensioenCheck? 2. Hoe werkt de PensioenCheck? 3. Uit welke onderdelen bestaat de PensioenCheck? 4.

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

11 mei 2015. Onderzoek: Economische verwachting

11 mei 2015. Onderzoek: Economische verwachting 11 mei 2015 Onderzoek: Economische verwachting Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

December 2014 Betalen aan de kassa 2013

December 2014 Betalen aan de kassa 2013 December 2014 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Uitkomsten DNB/Betaalvereniging Nederland onderzoek naar het gebruik van contant geld en de pinpas in Nederland

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie