Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli"

Transcriptie

1 Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli H

2 Inleiding U bent via uw huisarts aangemeld voor de VIP poli. Om in korte tijd zonder herhaalbezoeken een beeld te kunnen krijgen over de soort incontinentie, mogelijke oorzaak en behandelingsmogelijkheden is de verzakking en incontinentiepolikliniek (VIP poli) opgezet. U bezoekt op één dag de gynaecoloog, uroloog, fysiotherapeut en incontinentieverpleegkundige. Ook eventuele onderzoeken zullen direct plaats vinden. Alle uitslagen worden door het team van de poli bekeken. U krijgt bij de volgende afspraak een behandelingsvoorstel. In deze folder staat informatie over verzakkingen en incontinentie en de mogelijkheden van onderzoeken om uw probleem in kaart te brengen. U treft hierbij een vochtbalans en een vragenlijst aan. Wilt u deze twee lijsten ingevuld meenemen bij uw afspraak op de poli. Verzakking en incontinentie Bekkenbodemklachten komen vaak voor, maar er wordt weinig over gepraat. Veel vrouwen vinden het lastig om problemen met plassen, de ontlasting of vrijen te bespreken. Ook denken veel vrouwen dat er toch weinig aan hun klachten te doen is. Of dat deze horen bij het ouder worden. De bekkenbodem ondersteunt de blaas, darmen en baarmoeder en helpt bij het ophouden van de plas en de ontlasting. Allerlei klachten in de onderbuik kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Bijvoorbeeld u kunt uw plas moeilijk ophouden (urine-incontinentie) u moet vaak plassen u krijgt steeds opnieuw een blaasontsteking u heeft het gevoel dat er iets uit de schede naar buiten komt u heeft pijn bij het vrijen u heeft problemen met de ontlasting (verstopping of diarree) u kunt de ontlasting niet ophouden. De bekkenbodem, de blaas, de darmen en de schede liggen dicht bij elkaar. Veel vrouwen hebben daardoor verschillende klachten tegelijk. Een probleem in het ene orgaan kan gevolgen hebben voor een ander orgaan. 2

3 Verzakking Bij een verzakking zakken organen in het bekken omlaag. Het gaat om: de voorkant van de vagina met de blaas, dit ziet u als een ronde bol aan de voorkant van de schede de achterkant van de vagina met de endeldarm (het uiteinde van de dikke darm), dit ziet u als een uitpuilende bol aan de achterkant van de schede en/of de baarmoeder, soms is de baarmoedermond te zien bij de ingang van de schede Een verzakking geeft meestal een zwaar gevoel in de schede. Soms lijkt het alsof er iets naar buiten komt, alsof u een bal tussen uw benen heeft. U kunt ook een zeurderig gevoel in de onderbuik krijgen dat uitstraalt naar de rug. Vermoeidheid komt ook regelmatig voor. Zitten en fietsen kunnen vervelend zijn. De klachten worden vaak in de loop van de dag erger, zeker als u veel doet. Door rust verminderen ze meestal. Door een blaasverzakking kan het moeilijk zijn de urine op te houden. Soms wordt de plasbuis afgeknikt en dan is het juist moeilijk om uit te plassen. Door een verzakking van de darm komt de ontlasting vaak moeilijk naar buiten, ook al voelt u aandrang. Er lijkt soms iets achter te blijven nadat de ontlasting naar buiten is gekomen. U kunt ook het gevoel hebben dat de ontlasting niet langs de verzakking kan, alsof de darm eerst teruggeduwd moet worden. Een darmverzakking kan leiden tot verstopping waardoor soms weer aambeien ontstaan. Heel soms komt het laatste stuk van de dikke darm (rectum) naar buiten. Meest voorkomende vormen van urine-incontinentie Stressincontinentie Deze vorm van urineverlies komt voor bij inspanning. Met "stress" wordt hier bedoeld dat het urineverlies optreedt als de druk in de buikholte plotseling toeneemt door het aanspannen van de buikspieren. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij niezen, hoesten, lachen, sporten of opstaan. U verliest dan urine zonder dat u aandrang voelt. De hoeveelheid urine die iemand verliest kan verschillen van enkele druppels tot grote hoeveelheden. 3

4 De oorzaak Urine wordt opgevangen in de blaas. Als de blaas vol wordt, krijgt u aandrang om te plassen. Uw blaas en urinebuis wordt door een kringspier afgesloten. De bekkenbodemspieren en omliggend steunweefsel zorgen ervoor dat de blaas en de urinebuis op hun plaats blijven. Bij het plassen ontspant de kringspier zich en trekt de blaas zich samen, waardoor de urine naar buiten kan lopen. Bij ongewild urineverlies tijdens inspanning werken de kringspier en de bekkenbodemspieren niet meer goed. Ook kan de urinebuis verzakt zijn waardoor de urine er te makkelijk uit loopt Zwangerschappen, bevallingen, CARA, veel zwaar tillen of verzakking van de vagina kunnen dit veroorzaken. Stressincontinentie gaat soms vanzelf over; met name na de bevalling kan het van tijdelijke aard zijn. In alle andere gevallen is behandeling noodzakelijk om de klachten te verminderen. Na de overgang wordt stressincontinentie vaak erger. Aandrangincontinentie of Urge Bij aandrangincontinentie hebt u zeer vaak aandrang om te plassen. Elk half uur is niet ongebruikelijk. Soms is de aandrang zo sterk of plotseling dat u het toilet niet haalt. Verandering van lichaamshouding, lopen of het horen van stromend water veroorzaakt soms ook urineverlies. Het urineverlies kan ook 's nachts optreden. Deze vorm van urineverlies heeft meestal niets te maken met een zwakke bekkenbodem, maar wordt veroorzaakt door een stoornis van de blaas of van de zenuwvoorziening van de blaas. De aandrangincontinentie kan het beste met medicijnen behandeld worden. Veelal blijft er echter de behoefte aan incontinentiemateriaal. Ook komt een combinatie voor van aandrangincontinentie met een zwakke bekkenbodem. 4

5 Algemene adviezen bij bekkenbodemklachten een vezelrijk dieet en veel drinken kunnen helpen de ontlasting soepel te houden. Zo voorkomt u verstopping en onnodig persen. minimaal twee liter vocht per dag drinken is verstandig overgewicht geeft extra belasting van de bekkenbodem. Als uw gewicht te hoog is, is het belangrijk dat u afvalt, het liefst door minder te eten en meer te bewegen u kunt beter niet te veel en niet te zwaar tillen hoesten geeft veel druk op de bekkenbodem. Probeer de kans op hoesten te verkleinen, bijvoorbeeld door te stoppen met roken en chronische bronchitis te behandelen ga regelmatig plassen, zodat de blaas niet overvol raakt. het is belangrijk om bekkenbodemoefeningen te doen, voor, maar ook na een eventuele operatie. Een bekkenfysiotherapeut legt uit welke oefeningen goed zijn en hoe u ze moet doen beweging helpt om verstopping en overgewicht te voorkomen. Ook bij bekkenbodemklachten is het gezond om veel te bewegen. Kies liever niet voor een sport waarbij u veel moet springen op een harde bodem of waarbij u zware dingen moet tillen. Er zijn voldoende sporten waarbij u de bekkenbodem minder belast. Uw gynaecoloog, huisarts of bekkenfysiotherapeut kan u hierover meer informatie geven als u nog kinderen wilt krijgen, is het verstandig om tijdens de zwangerschap en na de bevalling oefeningen te doen om de bekkenbodemspieren te versterken. Het is helaas niet altijd mogelijk om (verergering van de) bekkenbodemklachten te voorkomen. Houdt u er rekening mee dat de bekkenbodem vaak traag herstelt zolang u borstvoeding geeft. De eierstokken maken dan weinig vrouwelijke hormonen (oestrogenen), waardoor de wand van de schede vaak droog aanvoelt en de ophangbanden hun oude stevigheid nog niet terugkrijgen. Het is nu nog wat vroeg voor al te intensieve behandelingen. 5

6 De onderzoeken Fysiotherapeut Bekkenbodemonderzoek De fysiotherapeut zal samen met u de ingevulde vragenlijst doornemen. Naar aanleiding daarvan krijgt u voorlichting over het ontstaan van de klachten. Na deze uitleg zal de fysiotherapeut een onderzoek verrichten. Hierbij wordt de werking van de bekkenbodemspieren getest. U ligt op de behandelbank en er wordt u gevraagd of u uw bekkenbodemspieren aan kan spannen en weer loslaten, of u wilt kuchen en persen. Hierdoor krijgt de fysiotherapeut informatie over het functioneren van uw bekkenbodem. Vervolgens zal de fysiotherapeut een inwendig onderzoek verrichten waarbij er wordt gevoeld hoe krachtig u uw bekkenbodemspieren kan aanspannen, of uw bekkenbodemspieren op het juiste moment aanspannen en of u uw spieren weer goed kunt ontspannen. Het onderzoek gebeurt rustig en zal niet pijnlijk zijn. Het bezoek aan de fysiotherapeut duurt ongeveer een uur. Incontinentieverpleegkundige Urodynamisch onderzoek Er wordt een dunne katheter in de blaas gebracht, daarna wordt de blaas langzaam gevuld en wordt de kracht van de blaas en plasbuis getest. Een tweede katheter wordt in de anus gebracht om de buikdruk te meten. Vervolgens kunt u uitplassen in een speciale bokaal waarna de katheters worden verwijderd. Het onderzoek duurt 20 tot 30 minuten. Uroloog Cystoscopie Door de uroloog wordt in de blaas gekeken of er afwijkingen in de blaas of aan het blaasslijmvlies bestaan. Hiervoor wordt de plasbuis verdoofd met behulp van een glijmiddel met verdoving. Daarna wordt de kijker door uw plasbuis in de blaas gebracht en wordt de blaas met vloeistof gevuld. Als het onderzoek klaar is wordt de kijker verwijderd en mag u weer uitplassen. Na het onderzoek kan het plassen wel een branderig gevoel geven. 6

7 Gynaecoloog Bij het onderzoek bekijkt de gynaecoloog de schede en baarmoedermond. Als u dat wilt, kunt u vragen of u mee kunt kijken met een spiegel. Vaak vraagt de gynaecoloog eerst of u wilt persen. Soms is dan al een verzakking te zien. U krijgt een speculum (eendenbek) in de schede. Dit is een instrument om de schede een stukje open te houden. Daarna volgt een inwendig onderzoek. De arts brengt een of twee vingers in de schede en legt de andere hand op uw buik. Zo tast de arts de bekkenbodem, de baarmoeder en eierstokken af. Daarna wordt via de vagina met een echo gekeken naar de baarmoeder en eierstokken. Vergroting van een van beide kan druk op de blaas geven en daardoor incontinentieklachten. Het gynaecologisch onderzoek duurt ongeveer 10 minuten en is over het algemeen niet pijnlijk. Vragen Heeft u vragen bel dan met de polikliniek urologie of gynaecologie maandag t/m donderdag van 9.00 tot uur en van tot uur polikliniek urologie (0523) polikliniek gynaecologie (0523) Voor nadere informatie kunt u terecht op internet: 7

8

Incontinentiepoli voor Vrouwen. Algemene informatie

Incontinentiepoli voor Vrouwen. Algemene informatie Incontinentiepoli voor Vrouwen Algemene informatie 1 Incontinentie In deze folder geven wij u in het kort informatie over verschillende vormen van incontinentie. Incontinentie is ongewild urineverlies.

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Incontinentie

Patiënteninformatie. Incontinentie Incontinentie Patiënteninformatie Incontinentie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Inspanningsincontinentie 1.2 Aandrangincontinentie 1.3 Gemengde incontinentie 2 Eerste consult 3 Onderzoek 4 Behandelingen

Nadere informatie

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie:

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie: INCONTINENTIE Inleiding Incontinentie (urine-incontinentie en/of ontlastingsincontinentie) is vooral bij ouderen een veelvoorkomend probleem. Toch zoekt maar een klein deel van de mensen hulp. Hierbij

Nadere informatie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij Stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN Deze folder beschrijft verschillende soorten bekkenbodemklachten en de mogelijke onderzoeken en behandelingen. Bekkenbodemklachten komen vaak voor, maar er wordt weinig

Nadere informatie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMCENTRUM SINT FRANCISCUS GASTHUIS

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMCENTRUM SINT FRANCISCUS GASTHUIS BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMCENTRUM SINT FRANCISCUS GASTHUIS 17983 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe werkt de bekkenbodem?... 3 Klachten van de bekkenbodem... 3 Waardoor ontstaan bekkenbodemklachten?...

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Informatie voor patiënten. Bekkenbodemklachten bij vrouwen Informatie voor patiënten Bekkenbodemklachten bij vrouwen Inhoudsopgave In het kort 2 Wat zijn bekkenbodemklachten? 3 Hoe werkt de bekkenbodem? 4 Wat kan er mis zijn met de bekkenbodem? 6 Verzakking 8

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Een voorlichtingsbrochure over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Een voorlichtingsbrochure over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Een voorlichtingsbrochure over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Bouw en werking van de bekkenbodem

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Bekkenbodemklachten bij vrouwen Bekkenbodemklachten bij vrouwen Deze folder beschrijft verschillende soorten bekkenbodemklachten en de mogelijke onderzoeken en behandelingen. Bekkenbodemklachten komen vaak voor, maar er wordt weinig

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Voordat u geopereerd wordt, krijgt u eenmalig een consult bij de bekkenfysiotherapeut. Deze folder is een korte samenvatting van wat de therapeut met u

Nadere informatie

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen 00 Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen aanvullende informatie bij de folder 'Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN Bekkenbodemklachten komen vaak voor, maar er wordt weinig over gepraat. Veel vrouwen vinden het lastig om problemen

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Bekkenbodemklachten bij vrouwen Bekkenbodemcentrum Patiënteninformatie Bekkenbodemklachten bij vrouwen U ontvangt deze informatie, omdat u bekkenbodemklachten heeft. In deze informatie kunt u lezen over de verschillende soorten bekkenbodemklachten

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Bekkenbodemklachten bij vrouwen Bekkenbodemklachten bij vrouwen Uitleg over bekkenbodemklachten en antwoord op de belangrijkste vragen hierover. Bekkenbodemklachten komen vaak voor, maar er wordt weinig over gepraat. Veel vrouwen vinden

Nadere informatie

St. Antonius Bekkenbodemcentrum

St. Antonius Bekkenbodemcentrum St. Antonius Bekkenbodemcentrum Alle expertise onder één dak! St. Antonius Bekkenbodemcentrum Veel vrouwen hebben klachten die samenhangen met de conditie van de bekkenbodem. Weet u bijvoorbeeld dat de

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

Houd een oogje op de bodem!

Houd een oogje op de bodem! Houd een oogje op de bodem! Preventie van bekkenbodemgerelateerde klachten na de bevalling Informatie en oefenadviezen VSV: Verloskundige kringen van de Kempen-Eindhoven-Geldrop Máxima Medisch Centrum,

Nadere informatie

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling patiënteninformatie bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling Uw specialist heeft u verwezen voor bekkenfysiotherapie. In deze folder geven wij u uitleg over: de bekkenbodem de functie van de

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Informatie over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite hebben met het

Nadere informatie

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Informatie en oefenadviezen voor een fitte bekkenbodem Door zwangerschap en bevalling kun je bekkenbodem klachten krijgen

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Inleiding Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite hebben met het ophouden van de urine, het gevoel hebben dat er iets

Nadere informatie

Zwangerschap en bevallen; hoe is het nu met je bekkenbodem?

Zwangerschap en bevallen; hoe is het nu met je bekkenbodem? Zwangerschap en bevallen; hoe is het nu met je bekkenbodem? Wat gebeurt er met je bekken en bekkenbodem rondom zwangerschap en bevalling? In deze folder krijg je informatie over het functioneren van het

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen vrouwen

Bekkenbodemproblemen vrouwen Bekkenbodemproblemen vrouwen Verzakkingen en verlies van urine en ontlasting Inhoud 1. Inleiding 2. Bouw en werking van de bekkenbodem 3. Stoornissen in de werking van de bekkenbodem 4. Waardoor functioneert

Nadere informatie

Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen. Poli Gynaecologie

Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen. Poli Gynaecologie 00 Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0682 Inleiding Problemen met de bekkenbodem beginnen vaak met kleine klachten. Licht

Nadere informatie

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken?

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken? Verzakkingen 1 Tijdens het onderzoek is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps heeft. Uw arts zal u natuurlijk het nodige vertellen over wat dat precies is en wat de gevolgen ervan zijn. In deze

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Inleiding Het bekken zit onderin de buik. De bekkenbodem is de onderkant van het bekken. Het bestaat uit sterke spieren en bindweefsel. De bekkenbodem zorgt ervoor dat

Nadere informatie

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen 1 Bij een verzakking krijgen bekken organen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zaken de organen geleidelijk naar beneden.

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_ Medewerkerinformatie Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? 1234567890-terTER_ Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? Bij bekkenfysiotherapie leert u om de spieren van de bekkenbodem

Nadere informatie

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN 215 Inhoudsopgave BEKKENBODEMECHOGRAFIE... 3 CYSTOSCOPIE... 5 URODYNAMISCH ONDERZOEK... 7 PLASLIJST... 11 VRAGENLIJST INDICATOR URINE-INCONTINENTIE... 16 2 BEKKENBODEMECHOGRAFIE

Nadere informatie

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 1142 Inleiding U heeft een afspraak voor een blaasfunctieonderzoek op: dag om uur op het Regionaal

Nadere informatie

Polikliniek voor incontinentie- en bekkenbodemproblemen

Polikliniek voor incontinentie- en bekkenbodemproblemen Polikliniek voor incontinentie- en bekkenbodemproblemen POLIKLINIEK INCONTINENTIE- EN BEKKENBODEMpROBLEMEN In deze folder leest u informatie over het incontinentieen bekkenbodemspreekuur van het Kennemer

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut? 5. Speciale

Nadere informatie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie Bekkenbodemcentrum Bekkenfysiotherapie 2009 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) in Utrecht. Leden

Nadere informatie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie 00 De T0T- operatie bij urineverlies Poli Urologie 1 Deze folder geeft informatie over de TOT-operatie. TOT is een afkorting van Trans Obturatorius Tape. Bij de TOT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Verzakkingsklachten bij vrouwen

Verzakkingsklachten bij vrouwen Verzakkingsklachten bij vrouwen Bij een verzakking zakken de organen in het bekken omlaag. Een verzakking kan aan de buitenkant tussen de benen zichtbaar zijn. Bij persen is dit vaak beter te zien. Er

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Afdeling Gynaecologie Inleiding Bij bekkenbodemproblemen en urineincontinentie zijn verschillende behandelingen mogelijk. Een operatie is een van die mogelijkheden.

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Urologie TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er 2.1

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verzakkingen

Patiënteninformatie. Verzakkingen Verzakkingen Patiënteninformatie Verzakkingen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een verzakking 3 Het bekken 4 Verzakking van bekkenorganen 5 Soorten verzakkingen 6 Verschijnselen 7 Oorzaken 7.1 Bevalling

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl Een verzakking Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop mca.nl Inhoudsopgave Wat is een verzakking? 3 Voorwandverzakking 5 Achterwandverzakking 5 Baarmoederverzakking 6 Vaginatopverzakking

Nadere informatie

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Bekkenbodemfysiotherapie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen.

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Inleiding Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite hebben met het ophouden van de urine, het gevoel hebben dat er iets

Nadere informatie

Informatie. Bekkenbodemproblemen. vrouwen

Informatie. Bekkenbodemproblemen. vrouwen Informatie Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Inleiding Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite met ophouden van de urine; het gevoel hebben dat er iets

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur Maatschap Gynaecologie (sub)totaalruptuur Algemeen Tijdens de bevalling is er een totaalruptuur of een subtotaal ruptuur ontstaan. Deze folder geeft u informatie over wat een (sub)totaalruptuur is en wat

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen. Poli Gynaecologie Route 48

Bekkenbodemklachten bij vrouwen. Poli Gynaecologie Route 48 00 Bekkenbodemklachten bij vrouwen Poli Gynaecologie Route 48 2009 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG)

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl Patiënteninformatie Behandeling van stressincontinentie (TVT) rkz.nl In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten ter behandeling van uw incontinentieklachten. Doel van deze operatie

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie

verzakkingen patiënteninformatie patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog Urologie Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is stressincontinentie?... 3 Stellen diagnose... 3 Behandeling... 4 Voorbereiding... 4 De operatie...

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_ Medewerkerinformatie Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? 1234567890-terTER_ Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? Bij bekkenfysiotherapie leert u om de spieren van de bekkenbodem

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij verstopping

Bekkenfysiotherapie bij verstopping Bekkenfysiotherapie bij verstopping Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenboden Centrum juni 2010 pavo 0681 Inleiding In deze folder leest u meer over verstopping (obstipatie) en wat de bekkenfysiotherapeut

Nadere informatie

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN 967 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe werkt de bekkenbodem?... 3 Welke bekkenbodemklachten zijn er?... 4 Klachten van een te sterk gespannen bekkenbodem... 5 Verzakking...

Nadere informatie

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling)

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling) Maatschap Urologie (stressincontinentie behandeling) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het Diaconessenhuis.

Nadere informatie

TVT/TVT-O procedure (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie

TVT/TVT-O procedure (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het Diaconessenhuis.

Nadere informatie

De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning

De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning 2 Deze folder geeft informatie over de TVT-operatie. TVT is een afkorting van Tension-free Vaginal Tape. Bij de TVT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Urine-incontinentie bij vrouwen

Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Stressincontinentie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Urine-incontinentie bij vrouwen 1 Plasdagboekje (mictielijst) 1 Flowmetrie 1 Urodynamisch onderzoek

Nadere informatie

Blaasfunctieonderzoek. Bij de uroloog

Blaasfunctieonderzoek. Bij de uroloog Blaasfunctieonderzoek Bij de uroloog Inleiding U heeft een afspraak voor een blaasfunctieonderzoek op: dag om.uur. Dit onderzoek vindt plaats op de polikliniek Urologie, locatie Dordwijk. Een blaasfunctieonderzoek

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is een urodynamisch onderzoek? 2. Hoe verloopt het onderzoek? 3. Wat merkt u van het onderzoek? 4. Complicaties 5. De uitslag 1. Wat is een urodynamisch onderzoek?

Nadere informatie

De bekkenbodem Klachten

De bekkenbodem Klachten Bekkenfysiotherapie U heeft deze folder gekregen omdat u door uw arts verwezen bent naar een bekkenfysiotherapeut. Een geregistreerd bekkenfysiotherapeut is gespecialiseerd in bekkenbodemproblemen en kan

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Bekkenbodemproblemen bij vrouwen, een voorlichtingsbrochure over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting No 16 2000 NVOG Het copyright en

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. De voorbereiding op een operatie...5 3. Risico s...5 4. Operatie bij stressincontinentie...6 5. Operaties bij verzakkingen...7

Nadere informatie

Verzakkingen. (Prolaps) Gynaecologie

Verzakkingen. (Prolaps) Gynaecologie Verzakkingen (Prolaps) Gynaecologie Inhoudsopgave Inleiding...4 Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit?...5 Hoe kunnen de organen verzakken?...6 Soorten verzakkingen...7 Wat voelt men bij een

Nadere informatie

Urologie. De TOT-operatie

Urologie. De TOT-operatie Urologie De TOT-operatie De uroloog heeft in overleg met u besloten een TOT-operatie uit te voeren, oftewel een Trans Obturatorius Tape te plaatsen. Bij deze operatie wordt een bandje geplaatst ter ondersteuning

Nadere informatie

TVT / TOT operatie. Gynaecologie. Operatie bij inspanningsincontinentie. Inhoud. 1. Inleiding

TVT / TOT operatie. Gynaecologie. Operatie bij inspanningsincontinentie. Inhoud. 1. Inleiding Gynaecologie TVT / TOT operatie Operatie bij inspanningsincontinentie Inhoud 1. Inleiding 2. Inspanningsincontinentie Wat is het? Hoe wordt het onderzocht? Welke behandelingsmogelijkheden zijn er? 2.1

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren.

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. GYNAECOLOGIE Oefenschema na gynaecologische operatie Het doel van de oefeningen In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. Bij

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting 1 Inleiding Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite hebben met het

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen.

Nadere informatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Bekkenbodemen incontinentieoperaties U leest in deze brochure welke operaties er zijn voor uw klachten en wat u van een operatie kunt verwachten Inhoudsopgave Pagina De voorbereiding

Nadere informatie

De TVT-operatie Voor urineverlies bij inspanning

De TVT-operatie Voor urineverlies bij inspanning De TVT-operatie Voor urineverlies bij inspanning Deze folder geeft informatie over de TVT-operatie. TVT is een afkorting van tensionfree vaginal tape'. Bij de TVT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie BZ-629.0608 Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Inleiding U heeft een operatie ondergaan om bijvoorbeeld stressincontinentie

Nadere informatie

Obstetrie en Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen

Obstetrie en Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen Obstetrie en Gynaecologie Bekkenbodemproblemen 2000 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze brochure berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) in Utrecht.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie PATIËNTEN INFORMATIE Urine-incontinentie Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over urine-incontinentie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen. Urine-incontinentie

Nadere informatie

TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie

TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie Patiënteninformatie Gynaecologie/ Bekkenbodemcentrum TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie U ontvangt deze informatie, omdat u een TVT-operatie ondergaat. TVT is een afkorting

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. De TVT-operatie. voor urineverlies bij inspanning

PATIËNTEN INFORMATIE. De TVT-operatie. voor urineverlies bij inspanning PATIËNTEN INFORMATIE De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoud Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er... 4 Wat is inspanningsincontinentie...

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Bekkenbodemklachten bij vrouwen Bekkenbodemklachten bij vrouwen Verschillende klachten kunnen te maken hebben met de bekkenbodem. Voorbeelden zijn: moeite hebben met het ophouden van de urine, het gevoel hebben dat er iets uit de schede

Nadere informatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie H.303557.0215 Adviezen voor en na een verzakkingoperatie 2 Inleiding U behandelend arts heeft u geadviseerd een verzakkingsoperatie te ondergaan om uw klachten te verhelpen. Tijdens de voorlichting heeft

Nadere informatie

Informatie. TOT-operatie Gynaecologie

Informatie. TOT-operatie Gynaecologie Informatie TOT-operatie Gynaecologie Inleiding In deze folder leest u meer over het onderzoek en de behandeling van inspanningsincontinentie. Bij de TOT-operatie plaatst de gynaecoloog via de vagina een

Nadere informatie

Bekkenbodemklachten bij vrouwen

Bekkenbodemklachten bij vrouwen Urologie Bekkenbodemklachten bij vrouwen Informatie over verzakkingen, ongewenst verlies van urine en ontlasting, en andere bekkenbodemklachten. Inhoud 1. Inleiding bekkenbodemklachten 2. Hoe werkt de

Nadere informatie

Fysiotherapie na een prostaat operatie

Fysiotherapie na een prostaat operatie Fysiotherapie Fysiotherapie na een prostaat operatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat de spieren van

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen 00 Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Een voorlichtingsbrochure over verzakkingen en verlies van urine en ontlasting F0432-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen

Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Gynaecologie Bekkenbodemproblemen bij vrouwen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Bouw en werking van de bekkenbodem... 3 Stoornissen in de werking van de bekkenbodem... 4 Waardoor functioneert de bekkenbodem

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur

Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur FYSIOTHERAPIE Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur ADVIES Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur U bent bevallen in het ziekenhuis of thuis en u hebt daarbij een totaalruptuur of

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Gynaecologie. Bekkenfysiotherapie

Patiëntenvoorlichting Gynaecologie. Bekkenfysiotherapie Patiëntenvoorlichting Gynaecologie Bekkenfysiotherapie 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut?

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek GYNAECOLOGIE Urodynamisch onderzoek ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10

Nadere informatie

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVTO-operatie. TVTO is een afkorting van Tension-free Vaginal Tape via het foramen obturatum. Bij de TVTO-operatie

Nadere informatie

TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING

TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over de TVT-O operatie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen.

Nadere informatie

Het opheffen van een verzakking

Het opheffen van een verzakking Het opheffen van een verzakking Ziekenhuis Gelderse Vallei Inhoud Inleiding 4 Oorzaken 4 Klachten 4 Urine-incontinentie 5 Inspannings-incontinentie (stress-incontinentie) 5 Aandrang-incontinentie (urge-incontinentie)

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties

Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties Gynaecologie / Verloskunde Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Bij bekkenbodemproblemen en urine-incontinentie zijn verschillende behandelingen

Nadere informatie

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut:

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut: 1 KLACHTEN Mannen, vrouwen, kinderen en ouderen, iedereen kan problemen krijgen wanneer de bekkenbodem niet goed functioneert. Het niet goed functioneren kan ontstaan als men op een verkeerde manier plast

Nadere informatie

Bekkenbodemen incontinentieoperaties

Bekkenbodemen incontinentieoperaties Bekkenbodemen incontinentieoperaties Gynaecologie alle aandacht Bron: NVOG BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie