Het grote 136 Ideeënboek voor beleggers. Top 40 Aandelen Top 40 Beleggingsfondsen Top 30 Trackers En kansrijke structured products

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het grote 136 Ideeënboek voor beleggers. Top 40 Aandelen Top 40 Beleggingsfondsen Top 30 Trackers En... 26 kansrijke structured products"

Transcriptie

1 Doe als de Kennedy s Coné van Zeijl tekt lessen uit de cisisjaen detig Bokeondezoek 009 Welke gootbank of nieuwkome stopt de zegetocht van Binck Bank? Medisch Centum Aseus Als het economisch slechte gaat, neemt het desbezoek toe m a g a z i n e jaagang 6 numme maat / il 009 4,95 Het gote 136 Ideeënboek voo belegges Top 40 Aandelen Top 40 Beleggingsfondsen Top 30 Tackes En... 6 kansijke stuctued poducts

2 doo Piete Kot doo Macel Tak India (13%) Alan Conway Chistoffe Stensud Oveig (49%) AFGELOPE 1 MAADE SECTOSPEIDIG usland (1%) BaziliÎ (33%) AFGELOPE 1 MAADE LADESPEIDIG Bazilië (1%) Indonesië (7%) Veenigde Staten (%) China (41%) Koea (15%) India (13%) Lauent Doble Tim Stevenson Fankijk (14%) AFGELOPE 1 MAADE usland (1%) LADESPEIDIG BaziliÎ (33%) AFGELOPE 1 MAADE LADESPEIDIG Oveig (3%) Duitsland (3%) Veenigd Koninkijk (19%) China (41%) Zwitseland (1%) Jodan Cvetanovski AFGELOPE 1 MAADE Oveig (7%) Basismateialen (17%) AFGELOPE 1 MAADE Oveig (33%) IT (9%) SECTOSPEIDIG Consumenten niet-duuzaam (1%) SECTOSPEIDIG Financials (13%) Industie (17%) Industie (30%) Gezondheidszog (1%) Gezondheidszog (15%) Aylin Suntay 1 Wie is de beste boke van edeland? BOKEODEZOEK 009 Binck Beste Boke IEX pesenteet de esultaten van het IEX etpofile Intenet Bokeondezoek 009: Binck Bank is nog steeds de beste online boke, maa nieuwkomes Lynx en Today s Bokes zetten de achtevolging in. D e website van Binck Bank is net als in 006 en 00 als beste uit het ondezoek naa voen gekomen. Binck Bank scoot vooal goed op gebuiksviendelijkheid, geboden infomatie en geboden functionaliteiten. Zustebedijf Alex eindigt op de tweede plaats, net voo de nieuwkomes Lynx en Today s Bokes. Met een goeiend klantenbestand manifesteen Lynx en Today s Bokes zich als seieuze concuenten voo BinckBank en Alex in de makt voo veeleisende, zee actieve belegges. Lynx scoot net even hoge dan Today s Bokes in het klantenondezoek en sleept hiemee de pijs voo beste nieuwkome binnen. Het is niet opvallend dat de top-vie bestaat uit beleggingsspecialisten, maa de gootbanken zijn dit jaa wel een stapje dichte bij de beste bokes gekomen. Met een dede en viede 1 Website Binck Bank als beste beoodeeld ieuwkomes Lynx en Today s Bokes zitten Alex en Binck op de hielen 3% van de klanten van de gootbanken oveweegt te switchen van boke IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 plek in de expetanalyse scoen met name de abobank en AB Amo enkele punten hoge dan Today s Bokes en Lynx. Ondezoeksesultaten Van de gootbanken heeft AB Amo de beste papieen in de stijd met de specialisten. De site van de SS Bank is ten opzichte van voig jaa het meest vebeted doo divese nieuwe functionaliteiten en mee infomatie. Een nieuwe vaag in het klantenondezoek dit jaa was of de belegges al een kee zijn veanded van boke. Van de % die eede egens had belegd kwamen de meeste bij de Postbank en AB Amo vandaan. Als edenen van de switch gaf uim % aan dat hun huidige belegge goedkope is en ongevee 55% dat de gebuiksviendelijkheid bete is. et als voig jaa is in de online enuête aan de klanten gevaagd of ze seieus ovewegen om een ovestap te maken naa een andee intenetboke. Van de % die een ovestap ovewegen wil een goot deel (40%) ovestappen naa Today s Bokes. De tweede keuze is Binck Bank. Van de gootbankklanten oveweegt 3% om te switchen. Opvallend is dat van de klanten van gootbanken die hebben aangegeven te willen switchen uim de helft voo Binck Bank kiest. Op de vaag: Zou u van beleggingsinstelling switchen als u kunt bespaen op de kosten? gaf 30% aan dat ze Intenet Bokeondezoek 009 zouden switchen als het mee dan een 0% kostenbespaing zou opleveen. Van de espondenten gaf 5% echte aan dat ze teveden zijn en de kosten niet elevant vinden. Pijzen et als voogaande jaen zijn e dit jaa een aantal pijzen uitgeeikt. In totaal hebben Pijswinnaas pe categoie Beste boke oveall Beste boke expet analyse Beste boke klantenondezoek Beste gootbank oveall Beste gootbank expet analyse Beste gootbank klantenondezoek Beste nieuwkome Best vebetede website Binck Bank Binck Bank Binck Bank AB Amo abobank SS Bank Lynx SS Bank etpofile en IEX acht pijzen uitgeeikt aan de winnende intenetbokes. Bij de pijzen is ondescheid gemaakt tussen de beleggingsspecialisten en de gootbanken. De gootbanken kunnen zich niet volledig ichten op het beleggen. Het is hiedoo lastig voo de gootbanken om de beleggingsspecialisten te veslaan. De pijs voo beste nieuwkome en de pijs voo meest vebetede website zijn twee pijzen die die- 4 Tackes In de achtevolging indiect een index tackt. De tacke is genoteed en dagelijks vehandelbaa, maa wat daaonde gebeut, dat zie ik niet dagelijks. u is het een belegging voo lange temijn olie heeft zo laag gestaan en kijk ik e niet eens wekelijks naa om, dus dat geeft niet, maa ove het algemeen zijn deze poducten minde tanspaant dan een odinaie AEX- ETF. 3. en kosten Het belangijkste veschil tussen bijvoobeeld eguliee tackes en ETF s die ge- AEX Wat is een ETF of tacke Een ETF ook wel tacke genoemd is een passief beheed open-end beleggingfonds dat een bepaalde index volgt. Tackes zijn beusgenoteed en woden net zoals aandelen vehandeld. Via YSE Euonext Amstedam zijn e inmiddels mee dan diehonded tackes vekijgbaa. De pecieze vehoudingen en componenten van de tacke zijn gelijk aan die van de volgindex. Als de waade van de index te goot is, dan wodt de tacke vanwege de vehandelbaaheid op bijvoobeeld 1/ of 1/ van de index vehandeld. Tackes kunnen dividend uitkeen, tussen de één en vie kee pe jaa, afhankelijk van de index. Vanwege het passieve kaakte de fondsmanage pobeet de index niet te veslaan, maa volgt alleen maa liggen de kosten van tackes onde die van beleggingsfondsen. Het bete doen dan de index is e echte (in bijna alle gevallen) niet bij. Shottacken Met tackes is het nu ook mogelijk om shot te gaan. Voodelen daavan zijn dat belegges geen deivaten hoeven te gebuiken, geen exposue naa beneden hebben en niet te maken hebben met magin calls of kosten om de deivatenposities doo te ollen. buikmaken van swaps is het countepaty isk. Dit is een duu wood voo het isico dat u neemt doo niet op de beus te handelen (die gaant staat voo het succesvol afhandelen van de tansactie) maa diect met de tegenpatij. MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 5 ubieken VA B E L E G G E S 14 Coné van Zeijl et als de Kennedy s Waum Buffet ed de kijtsteephaan! V O O B E L E G G E S Bedijfsbezoek Medisch toeleveancie Aseus 34 Fonds van de Maand Camignac Investissement P L U S 4 Snapshots 43 IEX Top-40 IHOUD IEX pesenteet de uitslag van het IEX etpofile Intenet Boke ondezoek. In totaal hebben etpofile en IEX acht pijzen uitgeeikt aan de winnende intenetbokes. et als voig jaa is Binck Bank de gote winnaa! Dé geschiktste note voo elk scenaio De tackes van nu volgen allang niet mee alleen een standaad index. E zijn onde mee tackes op thema, stijl, secto, olie, obligatie, pivate euity, vastgoed en valuta. Dat maakt de keuze niet eenvoudige. IEX helpt u op weg. 33 ieuw! IEX Fonds-40 Gezocht: Vanaf 3 maat 009 De beste Optiebelegge van edeland GESTUCTUEEDE PODUCTE 6 Bijzondee notes Gestuctueede poducten woden doo veel belegges agwanend bekeken, maa ze kunnen heel aantekkelijk zijn om te pofiteen van divese scenaio s. Specialist Macel Tak selecteet 6 mogelijke scenaio s en kiest daabij een passend stuctued poduct, dat al dan niet met fikse discount op de makt te vekijgen is. M et gestuctueede poducten kunt u alle kanten op. Bent u een isicomijdende belegge dan kunnen gaantienotes aantekkelijk zijn. Is uw ovetuiging dat de aandelenkoesen slechts bepekt zullen stijgen, dan is een poduct dat die koesstijging, tot een vastge- IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 steld maximum, dubbel uitkeet misschien inteessant. Wenst u egelmatige hoge inkomsten, dan is een constuctie met een coupon die afhangt van een aandelenindex een idee. Steeft u vemogensgoei na, dan is e een uime keus aan notes die kans maken op een hoge aflossingswaade. BELEGGIGSFODSE TOP VEETIG AADELE OPKOMEDE LADE AADELE EUOPA Schode BIC Comgest Gowth Euope -5,4% -54,69% -15,5%,07% ISI: LU ,1% China Mobile 7,4% Petobas 5,4% Gazpom 4,0% CVD 3,6% COOC 36 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 -,05% -7,0% -5,5% 1,61% ISI: IE AADELE EUOPA SMALLCAPS Camignac Euo - Entepeneus -,74% -4,1% -36,63% 1,51% ISI: F AADELE OPKOMEDE LADE AADELE EUOPA AADELE EUOPA SMALLCAPS Skagen Kon-Tiki Hendeson Pan Pictet Small Cap Euope Euopean Euity -,73% -33,7% -19,5%,5% ISI: O ,1% Electobas 7,9% Samsung Electonics 7,7% Pide Int. 7,% Indosat 4,0% Bhati Aitel,7% oche 7,4% Danone 6,4% eckitt Benckise 6,% Capita 6,% H&M -11,5% -34,1% -3,17%,03% ISI: LU ,6% Synthes Inc. 3,4% oche 3,1% Fesenius Medical Cae 3,1% Münchene ück 3,1% eckit Benckise Fonds 40 4,3% K+S AG 4,1% Gold Bullion Secuities 4,1% Coluyt 3,7% ovo odisk 3,6% Caetech Holdings -7,4% -44,71% -45,3%,03% ISI: LU ,1% uteco 1,% Hannove ück 1,% Seco Goup 1,% Telenet Goup 1,% Tygvesta Speel nu gatis mee en maak kans op Hotel Pulitze voo pesonen IndooSkydive voo pesonen Antislipcusus voo pesonen Met gestuctueede poducten kunt u pofiteen van bijna alle mogelijke toekomstscenaio s op de beus. Specialist Macel Tak geeft u 6 mini-scenaio s en pesenteet daa het meest kansijke gestuctueede poduct bij. Een compleet ovezicht van veetig beleggingsfondsen die samen de ideale, goed gespeide potefeuille vomen. Met de IEX Fonds 40 hebt u meteen een maatstaf waaaan u uw eigen endement kunt spiegelen. MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 3

3 PSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSH Goud vesus oveheid: SUPEBELEGGES VLUCHTE I GOUD, MAA OP DE EE OF ADEE MAIE WIL DIE ALLY TOT VE BOVE DE 0 DOLLA MAA IET BEGIE. De beleggesweeld is op het ogenblik, lekke ovezichtelijk, vedeeld in twee stomen: de hesteldenkes, die menen dat de oveheden het financiële systeem plus de est van de economische boedel voo de pooten van de hel kunnen wegslepen en de hypeinflatiedenkes, die denken dat al die due eddingsacties ege dan de kwaal zijn en dat de oveheden zichzelf en het financiële systeem alleen maa vede ondemijnen. Goep één gelooft in obligaties, stapt voozichtig wee in aandelen en duft misschien zelfs alwee wat financials te kopen, goep twee zoekt zijn heil in inflatiebuffe numme één: goud. Gafiek van de maand Hup Timothy Geithne /0 /03 4/03 Iedee goep heeft zijn eigen oeptoetes en goeoe s, maa de meest vocale vinden we ove het algemeen onde de financiële doemdenkes. Gondstofbaon Jim oges is een bekende scepticus als het gaat om oveheidsingijpen en edeland heeft in Willem Middelkoop een al even welbespaakte pleitbezoge voo beleggen in goud. Sinds kot hebben ze gezelschap gekegen van misschien wel de meest gezaghebbende belegge van deze tijd: John Paulson. Hedgefundmanage Paulson niet te vewaen met zijn naamgenoot en nemesis Heny Paulson, voomalig ministe van Financiën vediende de afgelopen jaen miljaden dollas aan een indukwekkende seie giezelig nauwkeuige calls op de subpime hypothekenmakt en de nationalisatie van de Bitse bankensecto. Half maat liet Paulson zich opnieuw in de kaat kijken en daa zal geen centale bankie blij van gewoden zijn. De supebelegge stak mee dan een miljad dolla in de Zuid-Afikaanse goudpoducent Anglo- Gold Ashanti, waamee hij zich definitief schaade in het kamp dat geen vetouwen heeft in de biljoenenveslindende bailouts en stimuleingspakketten. Inmiddels is het ijtje belegges dat zich heeft gewend tot goud als ultieme hedge tegen een vewachte inflatiegolf stevig gegoeid. Opvallend is dat het vaak gaat om hedgefunds die eede al net als Paulson vedienden aan de kedietcisis. Magische 0 De stellingen zijn betokken. De goudpijs is ondetussen wel iets opgelopen, maa als je het afzet tegen de luiduchtigheid van de goldbugs valt dat eelijk gezegd allemaal wel mee. De inflow in Goud/ETF s is in de laatste twee maanden bijna vedubbeld, maa toch is de voospelling dat de goudpijs met een noodgang de 0 dolla zou passeen en pas voobij de 000 of nog wel H aalt Timothy Geithne de zome? Dat is wat veel Ameikaanse belegges zich momenteel afvagen. De nieuwe ministe van Financiën doo citici vooaf te licht bevonden heeft het moeilijk bij het maken van een duidelijk anti-cisis aanvalsplan. Laat staan het goed ovebengen aan de gemiddelde Ameikaan. Vandaa dat belegges op (waa belegges op alles kunnen inspelen; van het wee tot de winnaa van Ameican Idols 009) positie kunnen innemen op Geithne. Is hij weg voo 30 i 009 of oveleefd hij deze cisis? De gafiek laat zien dat belegges het vetouwen in Geithne behoolijk aan het veliezen zijn. 0-0 bij ust /07 11/09 01/11 /1 11/0 mee wee eens halt zou houden nog lang niet uitgekomen. Zelfs de mededeling dat Paulson flink op goud had ingezet wist het goud niet doo de magische 0 euo te duwen. Volatiel als de makt is kan dat binnen een vloek en een zucht alsnog gebeud zijn, maa feit is dat de klappe vooalsnog is uitgebleven. Is de vlucht naa waadevast metaal nu al tot stilstand gekomen, ondanks al die miljaden Stemlokaal 1% ves gedukte dollas die uit de helikopte van Ben Benanke zijn komen dwaelen? Dat zou goed nieuws zijn voo het financiële systeem, maa het is eële om vast te stellen dat de stijd nog lang niet gesteden is. Toen de voige piek, 300 dolla pe ounce in 19, wed beeikt, stond goud een jaa eede ook nog onde de 0 dolla. Tegen Paulson wedden was de afgelopen jaen een slecht idee en voolopig is de kans goot dat dat ook nu niet de winnende stategie gaat zijn. IDEX ZOEKT BODEM. Waa vindt de AEX klei onde de klompen? 11% (135 stemmen) Bij (6%) (173 stemmen) Bij 1 (7%) (575 stemmen) Bij (1%) (49 stemmen) Goudpijs $ pe ounce Bij 1 (55%) (1174 stemmen) Editoial Ideeënjacht IEX Het gote 136 ideeënboek, goes VT Wonen? Je zou het bijna zeggen met een covetekst als maa we leven in beustijden waavan de inspiatie je aadig in de schoenen kan zakken als je niet uitkijkt. Van welke belegging kun je nog op aan? Zelfs obligaties zijn ineens een stuk giezelige gewoden dan ze ennia zijn geweest. De vaag wat gaat het snelste stijgen is vevangen doo waa is mijn geld veilig? En het enige antwood dat belegges daaop weten te geven is een vlucht naa behoudendheid: wachten langs de zijlijn met een stapel cash of je belangen zó beed speiden dat e hopelijk altijd wel een belegging tussenzit die wèl stabiel blijkt te zijn. Toch jamme. De weeld is misschien veanded, maa dat betekent niet dat het geen zin mee heeft om na te denken ove de kansen die in de makt vescholen liggen. Het zijn hele andee kansen dan waa we twee jaa geleden naa zochten, maa ze zijn e wel. De aandelen, fondsen, tackes en andee poducten die u vooheen te beschikking stonden zijn e nog (bijna) allemaal; steke, e zijn e zelfs mee bij gekomen en ze zijn ove het algemeen ook nog goedkope dan een jaa geleden. Vandaa dat Ideeënboek. Zie het als een gote inventaisatie van het edelandse beleggingsaanbod: waa liggen de kansen en waa zitten de isico s? ieuw in dit numme is onze Beleggingsfondsen Top-40: in twintig categoieën selecteeden we twee van de meest toonaangevende fondsen en we keken hoe die fondsen evoo staan. Daanaast selecteeden we voo u de best pesteende tackes van de laatste tijd en stuctued poduct-specialist Macel Tak zoekt voo u bij 6 (!) mogelijke koesscenaio s de best bijpassende beleggingspoducten. Hoe die fondsen, tackes en scenaio s in uw weeldvisie passen moet u zelf maa bedenken; als we u een handje kunnen helpen om wat mee in kansen te denken is onze missie geslaagd. Piete Kot, hoofdedacteu iex 4 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 5

4 PSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSHOTS SAPSH Adenalinestootje De keezijde van volatiliteit Voo belegges die af en toe een adenalinestootje kunnen gebuiken, heeft weblog Bespoke de vijftig meest volatiele aandelen ove een peiode van vijftig dagen op een ijtje gezet. De volatiliteit wodt gemeten doo het veschil te nemen tussen de laagste koes en de hoogste koes op één dag. Ove de peiode van uim twee maanden kwam Alcoa als meest volatiele aandeel uit de bus ollen, met een gemiddelde intaday spead van liefst 35,%. Het aandeel wodt gevolgd doo Cascade Bancop (gemiddelde dagbeweging: 7,6%) en Cevus Financial Goup (uim 6%). De DE TWEE GEDACHTE- STATEGIE VA FOZ HEEFT I 00 IET ECHT HET GEWESTE ESULTAAT OPGELEVED. a een damatisch 00 lijkt de fondsenselectie van Fonz in 009 wel succesvol. De MSCI Wold veloo dit jaa al 11% (peildatum meest volatiele aandelen hebben enkele opvallende gemene deles. Van de zitten e liefst 4 in een duidelijke downtend, gemeten naa het daags gemiddelde (MACD). Daanaast zitten 34 van de aandelen in de sectoen Financials en Basismateialen. En tot slot hebben 49 van de aandelen een koes onde de dolla. Logisch, want hoe lage de koes, hoe gote de kans op exceptionele gote koesuitslagen in pocenten. Maa hoewel de volatiliteit gouden kansen oplevet voo daghandelaen, maakt de downtend van 4 van de aandelen ze ongeschikt voo buyand-hold-belegges. IEX Funds of Fonz Fonz hestelt zich knap Funds of Fonz MSCI Wold 0 maat), tewijl IEX Funds of Fonz 1,6% mocht bijschijven. De daling van de aandelenmakt wed opgevangen doo de vlakke tot zelfs licht positieve pefomance van twee zwaagewichten in de potefeuille, mixfonds Camignac Patimoine en het maktneutale fonds JP Mogan Highbidge. Ook de sectofondsen van Blackock, Wold 7/006 11/006 3/007 7/007 11/007 3/00 7/00 11/00 Toxic Assets u ook voo de paticulie De toxic assets, die giftige leningen die de wotels van de kedietcisis vomen, woden opgekocht doo de Ameikaanse oveheid én doo gote pivate investeedes. Dat is in elk geval het nieuwe plan van MinFin Timothy Geithne dat Wall Steet op 3 maat tot een bullun veleidde. Maa die Mining en Wold Gold deden het uimschoots bete dan de aandelenmakt. De potefeuille is met de ecente aanschaf van Schode ISF BIC ook wee teug bij de vie gote goei-economieën van deze aade: Bazilië, usland, India en China. Op India na maken de vie makten van de toekomst een aadig hestel mee en dat is eden genoeg om op dit niveau wee in te stappen. Twee andee fondsen giftige leningen kan de paticuliee belegge staks ook in potefeuille hebben, als het aan vemogensbeheede Blackock ligt. Het fondsenhuis oveweegt een Toxic Assets Fonds te openen voo belegges al zal e ongetwijfeld een geliktee naam aangegeven woden. Afblijven is het devies. waa Fonz veel van vewachtte, Pictet Biotech en obeco High Yield, blijven iets teleustellen. Het biotechnologiefonds bleek niet echt een veilige haven in negatieve aandelenmakten en de makt voo highyield obligaties is nog steeds eg volatiel. Met de goede stat van dit jaa is de voospong van Fonz op de MSCI Wold sinds lanceing in i 006 wee opgelopen tot 1%. Questie in Quotes De echte economische poblemen zitten diepe, maa de volkswoede icht zich vooal op ovebetaalde manages en de bonussen die ze nog steeds opstijken, hoewel hun bedijven alleen doo de staat van een failissement konden woden behoed. Egens zit iets goed scheef en het lijkt wel of de comedians dat bete doohebben dan de bestuudes. Het publiek vaagt: waaom zouden we deze mensen übehaupt betalen? Ik zal u zeggen waaom: ik pobee wanhopig om een ongecontoleede ineenstoting van die bedijfsondedelen te vookomen. AIG-topman Edwad Liddy, tegenove Ameikaanse congesleden Voig jaa lente besloot AIG al om de bonussen voo 00 vast te leggen op hetzelfde niveau als in 007, ondanks duidelijke tekenen dat het endement in 00 desasteus zou uitpakken in vegelijking met het jaa evoo. Attoney Geneal Maio Cuomo schiet een gat in de beweing van AIG dat die bonussen nu eenmaal vastlagen. Het is de bedoeling dat ons bailout-geld veantwood wodt aangewend: op een wijze die zich volledig buiten ons blikveld afspeelt, om bedijfspocessen in stand te houden waa niemand iets van snapt. ep-neoconsevatief Stephen Colbet Ik ga e niet ove, IG is geen staatsbank. Woute Bos, nadat bekend wed dat IG ondanks miljaden aan staatssteun ook miljoenen aan bonussen vestekt Diezelfde weknemes gingen eede akkood met een salais van één dolla in uil voo het behoud van hun etentiebonusegelingen. Dat AIG daa wèl ove ondehandelde is in flagante tegenspaak met de beweing van AIG dat ze niet andes kon dan deze miljoenenbonussen uitkeen. Opnieuw Maio Cuomo, die bloed uikt. Ik heb dit waagenomen. En ik heb gevaagd of dit nu echt wel noodzakelijk was Lodewijk de Waal, binnenkot te benoemen als staatscommissais bij IG, was toehoode bij de gespekken waain de signing bonus van bestuude Patick Flynn wed toegekend. Het pobleem is dat ze wettelijk echt op dat geld hebben, dat is het dilemma. Maa ik heb een idee dat zou kunnen weken, binnen de genzen van de wet. In plaats van die bonuscheues naa hun huis op te stuen zou ik ze vezwaen met stenen en op de bodem van een enome pianhatank midden op Times Suae leggen. Wil je het hebben? Zwemmen maa. Komiek Jimmy Kimmel Column Bonusbehoud De weeld is enstig vedeeld. De ene helft van de weeld is boos, de andee helft zegt soy. Het eeste kamp is een stuk gote en is vooal boos op de bonusbooswichten. Wie een bonus kijgt, is zijngebeente niet veilig. Of je nu bij AIG of IG wekt, zoda je bonus bekend wodt, ben je het haasje. Bonussen zijn oneelijk. Bonussen zijn onethisch. Bonussen zijn vies. En de Ameikanen weten e onde de wind of change van pesident Baack Obama wel aad mee. Zo menee, u wilt een bonus? Pima, maa daagt u wel eventjes 90% af aan de schatkist Het duut niet lang mee of edeland zal deze Ameikaanse attitude adopteen. Want we zijn nu wee boos op Bos, die niet vede komt dan een moeel appèl af te dwingen bij IG. De financial keet gewoon bonussen uit, maa zegt e wel bij dat de gelukkigen zich vooal heel eg schuldig moeten voelen. Topman Hommen staat bij de poot en deelt uit. Hie Jansen, één zak met onvediende, onethische en oneelijke euo s. Veel plezie met je bespottelijke bonus. Jansen die van het andee kamp mompelt onvestaanbaa een soy. De uitwassen moeten aangepakt woden, maa laat het daa bij. Banken woden al gedwongen zichzelf te heontdekken als saaie, slapende nutsbedijven. Als elke pikkeling tot betee pestaties staks met 90% belast wodt, woden we een suf, ingeslapen landje vol gijze muizen die om 17:00 wakke woden omdat de wekke op het bueau atelt. Een cisis moet juist leiden tot innovatie, motivatie en venieuwende ideeën om jezelf uit de ecessie te weken. Zoals het nu gaat, slaan we wee helemaal doo naa de andee kant. Slaap lekke. Of moet ik zeggen: ust zacht? Pete van Kleef, edacteu iex 6 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 7

5 PS H OTS SAPSHOTS S A PS H OTS S A P Soy hoo TOCH WEL VEEMD. GEEF IK EE KEE MIJ KITISCHE MEIG OVE IEMAD, ZIJ ZE BLIJ MET DE AADACHT. E IEDEEE MOET ZIJ EXCUSES GAA AABIEDE. omaal gespoken geef ik niet af op mijn collega vemogensbeheedes en al helemaal niet als ze hun mening duven te geven ove de makt. Immes ik vind het nobel en noemenswaadig als iemand zijn nek duft uit te steken doo zijn mening te geven. Zeke omdat niemand de wijsheid in pacht heeft en dus niemand het continu goed heeft. Op IEX.nl heb ik me al een paa kee zee kitisch uitgelaten ove patijen die het steeds minde doen dan de makt en vaak net op de vekeede momenten adviseen om bescheming te nemen. Veemd, maa ik ben blijkbaa niet kitisch genoeg. De mensen die ik bekitisee zijn toch vaak blij als ze in de belangstelling komen en bedanken me vaak voo mijn oveigens negatief bedoelde opmekingen. Ik moet de komende tijd dus nog veel kitische en schepe woden. Iedeeen Ove in de belangstelling staan gespoken... Bankies staan weeldwijd in de belangstelling doo de huidige economische cisis. En nu gaan ze zich opeens veontschuldigen voo de huidige poblemen. Maa hoe kunnen ze nu gemeend soy zeggen voo iets waa ze helemaal geen schuld aan hebben? Oké het heeft te maken met een vegote hoeveelheid geld en te gemakkelijke kedieten, maa is dit nu echt de schuld van de bankies? Ik denk dat de centale banken voo hun beleid van exteem lage ente zich eede zouden moeten veontschuldigen. En wat dacht u van al die paticulieen die veel schulden gemaakt hebben. Veel paticulieen leefden op de pof (van hun ceditkaat) en ze tokken de schulden late wee bij hun hypotheek. En dan zijn e nog de accountants die de boel niet goed contoleeden, de ating-agents die de kedietwaadigheid niet hebben aanpast en de autoiteiten en de toezichthoudes die hebben zitten dutten En waaschijnlijk is deze lijst met schuldigen aan de cisis nog heel veel lange. Mijn excuses als ik u of uw buuman ben vegeten. ADVETETIE De De De beuzen zijn zijn de de de afgelopen maanden veanded in in in een een wildwatebaan met met een een flinke flinke kans kans op op op een een nat nat pak, pak, maa maa ook ook met met volop volop nieuwe kansen! Keywod levet levet softwae en en en boeken voo voo actieve belegges, die die gebuik maken maken van van tech- technische analyse, beleggingssoftwae en en en deivaten of of of zich zich nische hiein hiein willen willen gaan gaan vediepen. Dus Dus ambitieuze belegges, die die geen geen kans kans onbenut willen willen laten, laten, gaan gaan nu nu nu naa naa de de de site: site: Softwae voo: voo: e Analyse Koesinfomatie Potefeuillebehee Succesvol taden in in in opties, futues en en tubo s Het Het complete boek boek voo voo actieve actieve tades! 1 1 pagina s, 39,95 39,95 ISB ISB U U Paktijkgids Indicatoen Handleiding technischeanalyse-indicatoen, inclusief Tutle Tutle Tading Tading pagina s, 39,95 39,95 ISB ISB U U softwae en en boeken voo voo de de ambitieuze belegge IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009

6 BEDIJFSBEZOEK Aseus Ge van Jeveen Omzet 00: 354,5 miljoen euo ettowinst 00: 0,9 miljoen euo Beuswaade: 177, miljoen euo Aantal medewekes: 15 Gootste aandeelhoudes: Omega Phama V/Coucke 36,4%, Fotis Investment Management Belgium,4%, Aseus V (teasuy shaes) 3,%. 9,5 9,5 7,5 7 6,5 6 5,5 5 3/00 4/00 6/00 /00 9/00 11/00 1/00 Het lijkt ovedeven om met tien man een bedijf te ondezoeken, maa aan het eind van het poces weten wij vaak mee van een bedijf dan de huidige eigenaa en dat geeft ons een goede uitgangspositie IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 11

7 BEDIJFSBEZOEK Aseus One-stop-concept Ge van jeveen, topman van medisch toeleveancie Aseus, is opvallend optimistisch ove 009. doo Fleu van Dalsem/fotogafie uud Binnekamp loopt voo gote klussen. Eigenlijk net zoals het al bij veel edelandse othodontisten gaat. De laatste maanden meken we wel dat e tandatsen zijn die de aankoop van een nieuwe stoel uitstellen. Maa van uitstel komt geen afstel. Financiële discipline Bij een mogelijk geschikte ovenamekandidaat gaat Aseus zee zeke niet ove één nacht ijs. Financiële discipline en een uitgebeid boekenondezoek zijn van essentieel belang bij ovenames. Van Jeveen: Het lijkt ovedeven om met tien man een bedijf te ondezoeken, maa aan het eind van het poces weten wij vaak mee van een bedijf dan de huidige eigenaa en dat geeft ons een goede uitgangspositie. a de ovename kunnen we vaak snel geld bespaen doo bijvoobeeld de inkoop te eoganiseen en centaliseen. Bij het ondedeel Medical heeft in 00 de naduk gelegen op het consolideen van de steke positie in de Benelux en het vebeteen van de poductmix. Ovenames zijn hie niet te vewachten in 009. Aseus topman Ge van Jeveen daait al bijna twintig jaa mee in de famaceutische secto. In 1990 statte hij Fagon (famaceutische gondstoffen), dat hij in 000 vekocht aan Omega Phama. Van Jeveen nam daana plaats in de aad van bestuu van Omega voo stoppen was én is hij naa eigen zeggen te jong en hij pieket e dan ook niet ove. Sinds de beusgang van Fagon en een dietal andee divisies - Aseus Dental, Aseus Medical en Coilus onde de naam Aseus in obe 007, staat Van Jeveen wee zelf aan het oe. Eigen mek Belegges vewaen Aseus volgens Van Jeveen vaak met een goothandel. Dat zijn we zee zeke niet. Een goot deel van onze jaaomzet wodt geealiseed met eigenmekpoducten. Daanaast is het zo dat we niet alleen poducten leveen, we kunnen bijvoobeeld ook een hele apotheek of tandatsenpaktijk inichten. Van het ontwepen, tot inichten, softwae en ondehoud. De divisie Fagon biedt kwalitatief hoogwaadige gondstoffen, halffabicaten, kant-en-klae poducten aan apothekes, ziekenhuizen en de famaceutische, cosmetische en veteinaie industie. Fagon vekoopt aan apotheken alles van lege capsules tot aan de machines om ze te vullen. Ook maken wij zalven en cèmes die pecies de juiste doseing hebben pe patiënt. Op dit moment is Fagon actief in zestien Euopese landen en heeft het bedijf een leidende positie in negen landen. De stategie van Aseus Dental is geicht op het segment van dentale appaatuu en dentale labs. In deze segmenten is Aseus Dental maktleide in edeland en België en neemt zij in Fankijk nu nog de tweede positie in. Daanaast ontwikkelen we ook softwae voo tandatsen en dentale beeldvomingappaatuu (X-ay units, Panoamische units, inta-oale digitale sensos en camea s). Momenteel zijn we duk bezig om het one-stop-concept-shop-pincipe ondom de tandatsstoel te vekopen. Onze inteieuachitecten nemen dan de hele inichting van een tandheelkundige paktijk voo hun ekening. Denk daabij niet alleen aan de stoel, maa alles wat een paktijk vede nodig heeft: instumenten, licht, maa ook televisie om de patiënt af te leiden en massagestoelen om het tandatsbezoek nog aangename te maken. Maktleides Dental en Fagon zijn de gootste divisies van Aseus, gevolgd doo Medical en Coilus. Van Jeveen: Aseus Medical is maktleide in België en heeft een steke positie in edeland bij de vedeling van medische gebuiks- en vebuiksgoedeen. Hiebij ichten wij ons hoofdzakelijk op ust- en vezogingsinstellingen (inclusief thuisvezoging), ziekenhuizen, atsen (huisatsen, specialisten) en oogspecialisten. Coilus biedt automatiseingsoplossingen voo een hele eeks medische en paamedische beoepen, zoals apothekes, tandatsen, huisatsen, oogatsen en dieenatsen. Coilus is maktleide in België. Vanwege landspecifieke eisen is het vooalsnog lastig om de softwaepakketten in Euopa uit te ollen. Het vegoedingensysteem is immes in elk land andes. Jullie vekopen eigen poducten en diensten en poducten van deden. Wat is de vehouding daatussen en hoe zit het met de mages? Die van eigen poducten zijn hoge? Ongevee 5% van onze omzet is afkomstig van eigen meken. Uit concuentieoogpunt wil ik geen uitspaken doen ove de mages op onze poducten. In onze tading updates geven we wel inzicht in de ecuing EBITDA (teugkeende butowinst - ed.) pe divisie. Voo Fagon was dit 17,9% in 00, Dental,9%, Medical 6,6% en Coilus 7,5%. De komende tijd willen we de poductmix nog vede vebeteen en opschuiven naa eigen poducten. Kijk, een tandatsstoel kopen we kant-en-klaa in, maa alles wat e vede bij komt, is maatwek. Bij Aseus hebben we zo n zevenhonded salesen maketingmedewekes die dagelijks in diect contact staan met onze klanten om de toegevoegde waade van onze innovatieve maatpoducten, diensten en concepten aan te pijzen en te vekopen. Totale inichting Het totaalconcept van Aseus wekt volgens Van Jeveen ook goed in economisch slechte tijden: Een tandats kan alles bij ons kopen, maa kan ook bij ons teecht als zijn boo die hij nu veel vake gebuikt - stuk is. Dit betekent dat zij poducten van Aseus Dental blijven gebuiken en vebuiken en dat hun paktijk ondehouden moet blijven woden. Goed nieuws voo ons dus. Daanaast woden tandatspaktijken steeds gote en efficiënte. E komen steeds mee tandatsstoelen waabij assistenten het voobeeidingswek doen en de tandats langs- Hoe is het met de concuentie? E is geen ande bedijf dat op dezelfde vie gebieden van de pofessionele gezondheidszog actief is. Concuentie hebben we wel bij de individuele divisies. Fagon is de enige spele die in meedee landen in Euopa actief is. E is dan ook geen echte concuent van fomaat. We steven e in elke divisie naa om in iede land en in elk poductsegment waain we actief zijn, numme een of twee te zijn of op kote temijn te kunnen woden. Dat lukt pima. Jullie hebben als doelstelling een omzet van 0 miljoen euo in 0. Is dat in de huidige makt nog haalbaa? Ja, dat is zeke haalbaa, maa geen doel op zich. Het is een aanduiding voo onze buy and build- stategie. Als we 470 miljoen euo halen bij een goede winstmage, dan ben ik een blij man. Het gaat goed met Aseus. We vewachten in 009 een omzetgoei tussen 5 en %. De teugkeende EBITDA zal naa vewachting zelfs snelle goeien dan de omzet. In 00 hebben we alleen ovenames gedaan voo de divisies Fagon en Dental. Deze twee ondedelen hebben het afgelopen jaa ook allebei een steke oganische goei van cica % geealiseed. Met Fagon hebben we acuisitieplannen in Centaal- en Oost-Euopa. Denk hiebij bijvoobeeld aan Slovenië, Polen en Hongaije. Bij Dental ligt de naduk op het vesteken van de maktposities in de landen waain deze divisie al actief is, te weten België, Fankijk en edeland. Bij het vesteken van de maktpositie spelen showooms waa de uitustingsgoedeen staan opgesteld een belangijke ol. Ou- dewets? ee, showooms zijn belangijk, want tandatsen willen de poducten kunnen zien en vooal testen voodat ze tot aankoop ovegaan. Wie gaat al die plannen betalen? Of, hoeveel kapitaal hebben lie voo de goei beschikbaa? In tembe 007, in aanloop naa de beusgang, hebben we een akkood gesloten ove een doolopende kedietfaciliteit van 00 miljoen euo. Deze faciliteit heeft een looptijd van maximaal zeven jaa. In het bijbehoende convenant is als een voowaade opgenomen dat de netto financiële schuld/ecuing EBITDA atio van Aseus Als het economisch slechte gaat, neemt het desbezoek toe. Tegenvalles leiden tot stess en ziek zijn. Het ondedeel Fagon vaat hie wel bij niet hoge mag zijn dan 3,5. Eind embe was deze atio,5 bij een netto financiële schuld van 4,4 miljoen euo. Dit betekent dat e mee dan voldoende uimte is om onze stategie te financieen. Wat zijn momenteel de belangijkste tends in de secto en hoe kunnen lie daaop inspelen? Als het economisch slechte gaat, neemt het desbezoek toe. Tegenvalles leiden tot stess en ziek zijn. Dit komt bovenop de vegijzing die al gaande is. Fagon vaat hie wel bij. Aan de andee kant zijn wij continu bezig met het ontwikkelen van nieuwe innovatieve poducten. Denk daabij aan innovatieve infuusvoeding, maa ook aan lollies om de medicijninname voo teminaal zieke kindeen te veaangenamen.. 1 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 13

8 CISISLESSE et als de Kennedy s De geschiedenis hehaalt zich. Stel dat dat echt zo is, dan kunnen we de huidige cisis mooi spiegelen aan die van bijvoobeeld de jaen detig in de Veenigde Staten. Die cises en nu. doo Coné van Zeijl Zweeds woongenot 400 FOM 15//95 TO 15//15 QUATELY Zweden Coné van Zeijl is senio potfolio manage bij sns Asset Management waa hij veantwoodelijk is voo de edelandse aandelenpotefeuilles. Van Zeijl beheet het sns edeland Aandelen Fonds. De voospellingen voo de economische goei zijn damatisch. Zelfs het Centaal Planbueau, ove het algemeen niet de snelste en zeke niet de sombeste voospelle gaat uit van een gote economische kimp. Moeten belegges daa nu van schikken? ou, eigenlijk weten ze al lang dat e een zwae ecessie aan komt. Ze hoeven maa op hun bankafschift te kijken. Het jaa 00 was een van de slechtste jaen ooit. Alleen 1931 komt ua omvang in de buut. Weinigen hebben deze daling aan zien komen. Van de tachtig expets die ik eind 007 heb geënuêteed, gingen de gootste pessimisten uit van een AEX-stand van 400. og altijd uim % boven de uiteindelijke stand. Voige cises Maa beleggen is voouitzien. Hoe gaat het toekomstbeeld woden? Dat is de gote vaag waa iedeeen mee wostelt. Immes niemand heeft dit ooit meegemaakt. Een idee is om te kijken hoe financiële cises in het veleden zijn afgelopen. Bedenk wel daabij dat histoy doens t epeat itself it hymes. De jaen detig in de Veenigde Staten bijvoobeeld. Op zich is het afschikwekkend om te zien dat de schuldenatio s nu net zo hoog zijn als op het hoogtepunt in 199. Toen zaten de schulden vooal bij het bedijfsleven, nu bij de banken en de consumenten. Ik denk dat e toen spake was van een oveshooting naa beneden. Bovendien zijn e divese fouten gemaakt, waa we nu van kunnen leen.! E was vijwel geen sociaal stelsel. u is dat bete geegeld, hoewel het Ameikaanse systeem nog niet uimhatig te noemen is. Iemand met een wekeloosheiduitkeing heeft nog een bepaald zij het niet hoog minimum In de jaen detig vehoogde de Hoove-egeing de belastingen om de oveheidstekoten niet te veel uit de hand te laten lopen. u is e juist spake van belastingvelaging. # Toen gingen e maa liefst.763 banken failliet van de die e waen. u is e in de Veenigde Staten slechts één gote bank failliet gegaan en dat was eigenlijk al te veel. Achteaf kan woden geconstateed dat het omvallen van Lehman Bothes evoo zogde dat de gote onust leidde tot paniek bij de banken ondeling. Maa daa lijkt het voolopig bij te blijven. $ In de jaen detig vond e monetaie vekapping plaats. u is e een ongekende monetaie veuiming. % Als laatste was e spake van potectionisme. In het steven de eigen economie te beschemen, weden de landsgenzen gesloten voo buitenlandse goedeen. Als iedeeen dat doet, wodt uiteindelijk iedeeen e minde van. Dat zien we nu nog niet gebeuen. Het vindt vooal plaats bij populistische egeingen en de huidige leides lijken edelijk de effecten van dit gedag in te zien. Maa politiek voospellen is nog moeilijke dan de economie voospellen. De deflatie van toen is nog wel een punt van aandacht. Dat had een damatisch effect op de economie en de bedijfswinsten. Immes bij een deflatie van % daalt de omzet met % en de vaiabele kosten ook met In iedee beamakt zitten peiodes met hele gote koesstijgingen; de Kennedy s hebben hun fotuin vediend in de cisisjaen detig. %. Maa omdat veel kosten gelijk blijven zoals huu, pesoneelskosten en ente gaat de winst exta had naa beneden. E est ondenemes niets andes dan pesoneelskosten fos te educeen, doo weknemes te ontslaan of minde loon te geven. Maa deflatie is mee het gevolg van slechte economische omstandigheden dan de oozaak evan. Als we ove de hele detige jaen kijken hebben de koesen nu een hadee tik gekegen dan toen. Zweden en Japan Andee financiële cises waen die van de jaen negentig. In 1990 was e zowel in Zweden en Japan een financiële cisis. Ook hie lag een ovematige kedietvelening aan ten gondslag. Deze cises zijn veschillend opgelost. In Zweden wed e had ingegepen en is vijwel het hele bankensysteem genationaliseed. Bovendien wed de Zweedse koon stek gedevalueed. In Japan weden de slechte leningen vijwel niet afgescheven, waadoo het pobleem nog ennia lang de nieuwe kedietvelening belemmede. De Japanse yen steeg in tegenstelling tot de Zweedse koon juist stek waadoo de expotsecto stek wed belemmed. Het is dan ook niet voo niets dat de Zweedse economie en de beus betekkelijk snel uit de poblemen waen, tewijl Japan nog altijd niet op het niveau van 1990 is. Beide landen pofiteeden toen van goede economische omstandigheden eldes in de weeld. Dat geluk hebben de landen die nu in de poblemen zitten niet. Als we de schuldenbeg van deze landen vegelijken met die van de Veenigde Staten nu, moeten we het egste vezen. De bedijfsschulden zijn vijf kee hoge dan in Japan en Zweden toen en de consumentenschulden zijn zelfs tienmaal zo hoog. Een Ameikaans pobleem De gemiddelde Ameikaan zal flink moeten gaan spaen. (Misschien moeten ze eest in het woodenboek opzoeken wat spaen ook al wee is.) Omdat de economie van de Veenigde Staten de gootste te weeld is (een kwat van de totale weelonomie) gaat iedeeen last kijgen van het stijgende aantal spaades daa. Immes een dolla gespaad is een dolla minde economische goei. E is een aantal landen in Euopa waa de schulden minstens zo had gestegen zijn. In Spanje, Ieland en het Veenigd Koninkijk zijn schulden hade gestegen dan in de Veenigde Staten: deze landen gaan dan ook de hadste klappen kijgen. Een dede vegelijking kan getokken woden met de jaen zeventig. Hoewel e toen juist spake was van een ovematige inflatie als gevolg van de eeste oliecisis. Opvallend is dat de beuzen en de economische indicatoen zich op pecies dezelfde manie bewegen als toen. En dat geeft de buge moed. Want dan zou 009 oveeenkomen met En 1975 was het enige jaa in de jaen zeventig dat e echt geld vediend kon woden. De CBS-index, de AEX-index van toen steeg met 4% en daa kwam nog % dividendendement bovenop. Economisch vasten Zo zijn e in iedee beamakt tussentijdse peiodes te vinden met hele gote koesstijgingen. De Kennedy s hebben hun fotuin gemaakt in de detige jaen. En supeondeneme ichad Banson zei dat je moet spaen in goede tijden en investeen in slechte? Het woden economisch zwae tijden. Ovematige kedietvelening velangt een lange tijd van economisch vasten. Daa gaan banken en bedijven flink last van kijgen. E zal menig bedijf failliet gaan en de wekeloosheid zal flink stijgen. Maa de koesen hebben al veel van deze ellende ingepijsd. Of het genoeg is, LAG#(SDLESTTF,Y) LAG#(JPCITYPF,Y) US S&P/CASE-SHILLE ATIOAL HOME PICE IDEX ADJ Souce: DATASTEAM is de vaag. Maa ook in langduige beamakten kunnen aandelenkoesen tussentijdse flinke spongen maken. Als het u lukt om daavan te pofiteen, kunt u net als de Kennedy s in de jaen detig nu uw fotuin maken. 14 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE FOM 15/3/95 TO 15/3/15 MOTHLY IDEXED Veenigde Staten Japan Veloop van de Japanse, Zweedse en Ameikaanse huizenpijzen. Ameika volgt Japan Veenigde Staten Zweden Japan LAG#(SDOCLDG,Y) LAG#(JPOCLDG,Y) US COMPOSITE LEADIG IDICATO (TED ESTOED) Souce: DATASTEAM OECD Leading Indicatos, de gaadmete van hestel of veslechteing van economische activiteit.

9 BOKEODEZOEK 009 Intenet Bokeondezoek 009 Binck Beste Boke vln: ick Botot (Binck Bank), Piete Kot (IEX), ogie Goen en Jeoen Kame (Lynx) en Fans Appels (etpofile). IEX pesenteet de esultaten van het IEX etpofile Intenet Bokeondezoek 009: Binck Bank is nog steeds de beste online boke, maa nieuwkomes Lynx en Today s Bokes zetten de achtevolging in. doo Piete Kot Website Binck Bank als beste beoodeeld ieuwkomes Lynx en Today s Bokes zitten Alex en Binck op de hielen 3% van de klanten van de gootbanken oveweegt te switchen van boke De website van Binck Bank is net als in 006 en 00 als beste uit het ondezoek naa voen gekomen. Binck Bank scoot vooal goed op gebuiksviendelijkheid, geboden infomatie en geboden functionaliteiten. Zustebedijf Alex eindigt op de tweede plaats, net voo de nieuwkomes Lynx en Today s Bokes. Met een goeiend klantenbestand manifesteen Lynx en Today s Bokes zich als seieuze concuenten voo BinckBank en Alex in de makt voo veeleisende, zee actieve belegges. Lynx scoot net even hoge dan Today s Bokes in het klantenondezoek en sleept hiemee de pijs voo beste nieuwkome binnen. Het is niet opvallend dat de top-vie bestaat uit beleggingsspecialisten, maa de gootbanken zijn dit jaa wel een stapje dichte bij de beste bokes gekomen. Met een dede en viede plek in de expetanalyse scoen met name de abobank en AB Amo enkele punten hoge dan Today s Bokes en Lynx. Ondezoeksesultaten Van de gootbanken heeft AB Amo de beste papieen in de stijd met de specialisten. De site van de SS Bank is ten opzichte van voig jaa het meest vebeted doo divese nieuwe functionaliteiten en mee infomatie. Een nieuwe vaag in het klantenondezoek dit jaa was of de belegges al een kee zijn veanded van boke. Van de % die eede egens had belegd kwamen de meeste bij de Postbank en AB Amo vandaan. Als edenen van de switch gaf uim % aan dat hun huidige belegge goedkope is en ongevee 55% dat de gebuiksviendelijkheid bete is. et als voig jaa is in de online enuête aan de klanten gevaagd of ze seieus ovewegen om een ovestap te maken naa een andee intenetboke. Van de % die een ovestap ovewegen wil een goot deel (40%) ovestappen naa Today s Bokes. De tweede keuze is Binck Bank. Van de gootbankklanten oveweegt 3% om te switchen. Opvallend is dat van de klanten van gootbanken die hebben aangegeven te willen switchen uim de helft voo Binck Bank kiest. Op de vaag: Zou u van beleggingsinstelling switchen als u kunt bespaen op de kosten? gaf 30% aan dat ze zouden switchen als het mee dan een 0% kostenbespaing zou opleveen. Van de espondenten gaf 5% echte aan dat ze teveden zijn en de kosten niet elevant vinden. Pijzen et als voogaande jaen zijn e dit jaa een aantal pijzen uitgeeikt. In totaal hebben Pijswinnaas pe categoie Beste boke oveall Beste boke expet analyse Beste boke klantenondezoek Beste gootbank oveall Beste gootbank expet analyse Beste gootbank klantenondezoek Beste nieuwkome Best vebetede website Binck Bank Binck Bank Binck Bank AB Amo abobank SS Bank Lynx SS Bank etpofile en IEX acht pijzen uitgeeikt aan de winnende intenetbokes. Bij de pijzen is ondescheid gemaakt tussen de beleggingsspecialisten en de gootbanken. De gootbanken kunnen zich niet volledig ichten op het beleggen. Het is hiedoo lastig voo de gootbanken om de beleggingsspecialisten te veslaan. De pijs voo beste nieuwkome en de pijs voo meest vebetede website zijn twee pijzen die die- nen als beloning voo de inspanningen die de deze bokes hebben geleved. Expetondezoek Het Intenet Bokeondezoek 009 vond plaats in de maanden embe 00 en januai 009. Het is inmiddels de dede maal dat het ondezoek is uitgevoed. Het ondezoek bestaat uit een expetanalyse en een klantenondezoek. In de expetanalyse zijn de websites van de tien voonaamste edelandse bokes ondewopen aan de kitische blik van de usability-expets van etpofile. Hiebij zijn de basismodules voo de beginnende belegge geanalyseed. Divese instellingen zoals Binck Bank, Alex en AB Amo beschikken ove geavanceedee platfomen die alleen beschikbaa zijn tegen exta kosten of voo de actievee belegge. Deze zijn in de expetanalyse niet meegenomen. De sites van de bokes zijn beoodeeld aan de hand van de elf citeia. Elke boke heeft een cijfe van 1 tot gekegen voo deze elf citeia. Het gemid- Alle expetcijfes pe citeium delde van deze cijfes esulteede in het eindcijfe van de expetanalyse. Klantenondezoek Het tweede gedeelte van het ondezoek bestaat uit een uitgebeid klantenondezoek. De espondenten zijn gewoven via de websites euobench.com en via nieuwsbieven die IEX Wat vinden de klanten van hun boke? vestuud. In totaal hebben mee dan 0 belegges hun mening gegeven ove de boke waa ze beleggen. De espondenten hebben de website van hun boke beoodeeld op de volgende aspecten: usability, ode plaatsen, geboden infomatie en beste website, de veiligheid, geboden sevice en kosten. Het gemiddelde van deze cijfes levede het eindcijfe op van het klantenondezoek. Usability Infomatie Ode plaatsen Veiligheid, sevice, kosten Website Gemiddeld eindcijfe AB Amo 7,5 6,4 7,40 7,43 7,0 7,0 Alex 7,6 7,4,04 7,59 6,6 7,4 Binck Bank 7,79 7,1 7,7 7,76 7,19 7,56 Fotis 7, 6,4,05 7,73 7,56 7,41 Lynx 7,30 6,9,36 7,37 7,67 7,5 Postbank 6,4 5,54 7,3 6,71 6,65 6,54 abobank 7,5 6,5 7,1 7,06 5,6 6,73 obeco (Youniue) 6,75 5,9 7,00 6,70 5, 6,39 SS Bank 7,71 7,05 7,45 7,73 7,6 7,51 Today s Bokes 7,1 6,9 7,71 7, 7,61 7,3 Alle cijfes en esultaten vindt u op magazine.iex.nl/bokeondezoek009 AB Amo Alex Binck Bank Fotis Lynx Postbank abobank SS Bank Today s Bokes obeco (Youniue) Voopoces 6, , Usability voo de login 7, 7,5 7,3 7,3 7, 7,9 7, 7, 7,6 Aanmeldpoces 6 7, , ,5 Geboden functionaliteiten 7,5 4, ,5 7,9 9 5,5 Geboden infomatie 9,5 5 7,3 5 7, 7,3 7,3 5,5 Design 7,9,5,3 5,5 5 5,5 5,5 5 5,5 Usability na de login 7 7,5 6,7 5,3 7 w5 6 5,5 7 5, Ode plaatsen 7,5, ,5 5 7,3 9,5 6 Contactmogelijkheden 7, 6,5 6 7, 7,5,5 7,5 Betouwbaaheid en Techniek 9,5 6,5,7 6 6,5 6,5,7 7 6,5 6 Inteactie 4,5 5 5 w,5 4,5 7,5 5,5 4,7 4 7,7 1 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 19

10 BOKEODEZOEK 009 vln: ob Langezaal, ené Kameling en Ben van Blokland (SS Bank). esultaten expets en klanten opgeteld Binck Bank Diedubbelslag Beste boke oveall Beste boke volgens klanten Beste boke volgens expets Bij Binck is de sfee pima. Als we langskomen om de die pijzen voo Beste Boke 009 (oveall, doo expets en doo klanten) te ovehandigen heeft het bedijf net pima jaacijfes zeke naa omstandigheden naa buiten gebacht. Ondanks de malaise opende de maktleide in de eeste twee maanden van dit jaa uim tienduizend nieuwe ekeningen. De expansie in België en Fankijk veloopt voospoedig en in een tijd waain de gootbanken naastig op zoek zijn naa manieen om hun kapitaalpositie te vesteken imponeet Binck met een solide vemogenspositie zelfs na de ovename van Alex. Hoewel we hebben afgespoken dat we het vooal ove het winnende handelsplatfom van Binck zullen hebben, steekt bestuude ick Botot zijn stategische ambities niet onde stoelen of banken. Ons doel is om de Chales Schwab van Euopa te woden; de leidende online boke. Dat zullen we echt niet vandaag of mogen beeiken, maa voeg of laat willen we die positie gaan innemen. We hebben in edeland een voospong. Zowel in aantal klanten als in dienstvelening. Die willen we vasthouden Expetanalyse Klantenondezoek Eindcijfe AB Amo,15 7,56 7,6 Alex 7,4 7,4 7,45 Binck Bank 7,03 7,5 7,39 Fotis 7,05 7,3 7, Lynx 7,1 7, 7,19 Postbank 7,1 6,73 6,9 abobank 6,45 7,51 6,97 obeco (Youniue) 5,55 7,41 6,4 SS Bank 6,4 6,39 6,41 Today s Bokes 5,55 6,54 6,33.B. De getallen in bovenstaand ovezicht zijn afgeond op twee imalen. en uitbouwen. Op het gebied van pijs komt een aantal banken wel in de buut, maa we concueen op mee ondedelen. Het is een combinatie van pijs, platfom en sevice. Daa weken we constant aan. Ik beng nog altijd één uu pe dag doo met het paten of mailen met klanten. Van alle klachten die we pe mail kijgen gaat e altijd een cc naa mij. Je mag mijn mailades ook geust in je atikel zetten. Als mensen zich bij mij melden met klachten eagee ik altijd. Ik bel ze of ik kom e op een andee manie op teug. Van klachten lee je het meest. Ik haal daa mee uit dan uit honded appotages. Sevice is een heel beed begip. Dat vaieet van het oppakken van de telefoon en mensen netjes te wood staan, tot het bieden van exta toegevoegde waade. Die sevice zie ik als een heel belangijk ondescheidend element. Daa moet onze hele oganisatie van doodongen zijn. We steven naa on-edelandse sevice. Bij gote patijen zit dat niet in het DA. Ik speek altijd klasjes met nieuwe medewekes toe. Ik zeg dan altijd: je mag veel vegeten van wat ik zeg, maa onthoud één ding: vebaas de klant. Ga altijd één stap vede dan een klant vewacht. Dat sommige niche-speles op sommige gebieden goedkope zijn accepteet Botot als een fact of life. De stijd speelt zich volgens hem op andee fonten af. De pijzenslag is zo n beetje wel voobij. u is vooal innovatie belangijk. In mei komen we met een nieuwe applicatie voo zee actieve belegges. Een tading-applicatie die echt stek vebeted is. Ook op beleggingsfondsengebied kondigt Botot de nodige innovaties aan. We willen geen fondsensupemakt woden, we gaan wel divese tools intoduceen die je als belegge kunt gebuiken om een goede beleggingsfondsenpotefeuille op te bouwen. Hoe vind je je weg in het aanbod? En om aan te geven hoe stek de distibution powe van Binck inmiddels is vetelt Botot ook en passant dat de fondsenweeld moet gaan wennen aan een nieuwe vom van tanspaantie. ieuw is dat we gaan melden hoeveel we aan kickback ontvangen van de fondsaanbiedes. Zo wodt het volledig tanspaant hoe wij daaaan vedienen. We ekenen geen aan- en vekoopkosten voo beleggingsfondsen. iet alle aanbiedes zijn daa nog even gelukkig mee, maa we gaan het toch doen. En wie dat niet wil, moet dan maa niet meedoen. SS Bank Meest vebeted Meest vebetede website Beste gootbank volgens klanten Voo het tweede jaa op ij wint het beleggingsplatfom van SS Bank de publieksvekiezing in de categoie gootbanken. Daamee steekt de Zo-kan-het-ook -bank gote speles als AB Amo en abobank de loef af. Daanaast mag SS het komende jaa ook de tofee voo Meest Vebetede Website in de vitine zetten. Een teveden bedijfshoofd SS Effectenlijn Ben van Blokland en ené Kameling, poductmanage Vemogensopbouw, nemen in het Utechtse SS-kantoo de pijzen in ontvangst. Aan welke innovaties hebben ze die pijs voo vebetede website te danken? Andehalf jaa geleden zijn we een poject begonnen om te kijken wat e te vebeteen viel aan het intenetbeleggen, zegt Kameling. We zijn e toen met een puu maketingoog naa gaan kijken. aa de outing van de site, de toegevoegde waade, de zoekfuncties, noem maa op. In navolging daavan hebben we de functionaliteit van de hele beleggingssite vebeted. Zo hebben we bijvoobeeld obligaties toegevoegd en kunnen belegges nu de fondsanalyses van SS Secuities aadplegen. Van Blokland: Wat ik zelf ook een belangijke innovatie vind is de intoductie van technische analyse. Je kunt nu zelf vanuit de fondsgegevens analyses maken. Dat wodt heel goed gewaadeed. Het belangijkste blijft hoe de klant de site evaat, zegt maketee Kameling. Dat betekent dat de kwaliteit van de beeikbaaheid heel belangijk is. Hoe snel wekt het? Hoe inzichtelijk is het poces? Met de intoductie van obligaties, voig jaa zome al, speelde SS al voo de gote klap kwam in op de nieuwe isicomijdendheid van belegges. Zijn e ook op andee manieen veschuivingen in het aanbod geweest? De tend is natuulijk dat beleggen minde spectaculai is dan in het veleden, zegt Van Blokland. Maa toch zien we nog steeds een goei in het aantal klanten. Ik loop al wat lange mee; dit is een heel heftige dip. Maa als de ente zakt en e op andee manieen ook niet veel te vedienen is, zullen mensen toch wee de beus opzoeken. Op die golfbeweging kun je wachten. Wij blijven ondetussen gewoon ons ding doen. Kameling constateet dat binnen de bank het accent op het moment mee op spaen ligt dan op beleggen. Dat is begijpelijk. Wij zijn geen nichespele als Binck of Alex. Voo ons is beleggen ondedeel van het totale aanbod voo vemogensopbouw. Dat neemt niet weg dat de mensen achte het beleggingsplatfom hoge ambities bljven koesteen. De ovemacht van Binck is nu nog goot, maa Van Blokland duft de stijd aan: Ik heb e een fles wijn op staan dat we volgend jaa nóg een pijs meenemen. AB Amo Goot maa fijn Beste gootbank oveall Geen bank die het laatste jaa zo n kankzinnige ontwikkeling doomaakte als AB Amo. Eest opgesplitst doo die buitenlandse huizen, daana als eeste Euopese gootbank in handen van de oveheid beland. Eén ding bleef constant: volgens dit bokeondezoek heeft de bank nog steeds de beste online-beleggingssite onde de gootbanken. We hebben het dan ove de oveall-scoe, oftewel de gecombineede scoe van zowel het expetondezoek als de peiling onde klanten. Een knap esultaat, zeke als je bedenkt dat het in 00 nieuw geïntoduceede tadingplatfom Tade Box niet is meegenomen in het expetondezoek. Meijn Hudig, poductmanage Beleggen, had dat lieve wel gezien, want hij is behoolijk tots op het nieuwe handelssysteem. Het is een veel klantviendelijke systeem. Je kunt bijvoobeeld vesneld odeen; je hoeft niet voo iedee tansactie opnieuw in te loggen. Wat ook scheelt is dat het een heel stabiel platfom is. Vanaf i kunnen belegges ook combinatie-odes en stoplossodes opgeven. En natuulijk heb je de beschikking ove ealtime steaming nieuws en koesen. Met Tade Box heeft AB Amo zich in de stijd om de hypeactieve belegge gewopen en het henieuwde zelfvetouwen van de bank helpt daabij ook mee. Het is heel belangijk dat het vetouwen in de bank teug is, zegt Hudig. De nationalisatie heeft daain ook een ol gespeeld. iet dat we dat nodig hebben om inflow te ceëen. Maa e is nu duidelijk wel een nieuw elan bij de bank met Geit Zalm aan het hoofd. Voo het komende jaa zet AB Amo stek in op infomatievooziening en educatie van belegges, onde andee via de Tade Globe Academy. Op taievengebied lijkt de stijd een beetje geluwd, zegt Hudig. Maa op dit moment vinden we met name de infomatievooziening aan belegges belangijk. E is heel veel honge naa kennis en die gaan we nog bete pobeen te delen met belegges. abobank Dichtbij huis Beste gootbank volgens expets et als in de stijd om de meest solide Tiple A-atings die van de staat of die van de coöpeatieve abobanken ging het ook in het expetondezoek van de online bokes dit jaa tussen AB Amo en de abobank. a een beoodeling op elf citeia ligt het eindcijfe voo de bokesites van deze twee banken slechts die hondeste uit elkaa met de est van de gootbanken op gepaste 0 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 1

11 TOP VEETIG vln: ob Langezaal en ené Kameling (SS Bank). afstand. De abobank tekt net aan het langste eind en dat heeft vooal te maken aan een aantal wijzigingen die de bank doovoede aan de vookant van de site, nog voo de inlog en het daadwekelijke beleggingsgedeelte. Want vede, geeft diecteu pivate banking Pim Mol toe, is e voo de gebuike het afgelopen jaa niet veel veanded. We hebben het afgelopen jaa alles gestoken in een complete nieuwe back office. De gebuike heeft daa vijwel niets van gemekt. u gaan we kijken naa de vookant van het platfom. Dus het komende jaa gaat e veel gebeuen. Qua navigatie en gebuiksviendelijkheid zijn we nog niet waa we moeten zijn. Flitsende tading-applicaties hoeven online abo-beleges niet te vewachten. De abobank heeft duidelijke keuzes gemaakt ove wat het online wil. Je moet je beseffen wat je kacht is. Daa ichten we ons online platfom ook op in. In nieuwe concepten moet je mee denken aan hulp bij potefeuillebehee dan aan daghandel. Beleggen is geen doel, maa een middel. Wij willen mee de beedte laten zien van het beleggingsaanbod en dat ook nadukkelijk laten aansluiten bij de ol van de adviseu in de huidige beleggingstijden. IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 In pivate banking steeft de abobank naa een abowaadig maktaandeel van 5 à 35%, zegt Mol. In de categoie welgestelden, met een vemogen van.000 euo of mee, heeft de bank die positie al en de ambitie van Mol is om dat aandeel ook in de categoie boven cica miljoen euo te beeiken. Een van de instumenten die de bank daabij inzet is intenet, maa zeke niet met het doel om de klant het allemaal zelf te laten doen. Voo de abobank is het belangijk om niet te ve bij de basis vandaan te aken. Het hoeft niet al te voouitstevend. In ons hele businessmodel gaat het eom dat we altijd dichtbij de klant zijn. De vitualiseing van het hele poces is wel belangijk. En daa kunnen we gote slagen maken. Je kunt dichtbij de klanten zijn via de lokale banken, maa ook online. Wat we gaan doen moet goed zijn toegesneden op die klantgoepen. Daabij is snelheid belangijk, maa ook beschikbaaheid en eenvoud. Dus, wat kunnen online-belegges het komende jaa vewachten van de abobank? Uit de wooden van Mol is op te maken dat de bank vooal zijn best gaat doen om het hele vemogensassotiment inzichtelijk te maken voo belegges, maa specifieke tools onthult hij nog niet. Goen Lynx Goot denken Beste nieuwkome Uit het niets een online boke beginnen is geen makkelijke opgave. Dat mekte onde andee het platfom Online Tade van beusbedijf Van de Moolen. a een ambitieuze stat sloot het geavanceede handelsplatfom voig jaa de deuen. Ook nieuw aan het fimament maa nog wel volop in actie is Lynx. Met zo n 000 klanten is de jonge boke nog een kleine spele, zeke in vegelijking met Binck, dat e bijna heeft. Waa Binck zich nog altijd positioneet als luis in de pels van de gootbanken zijn kleine patijen als Lynx en Today s Bokes op hun beut de lastige hozels ond het hoofd van de maktleide. Zowel Lynx als Today s maken gebuik van het platfom van het Ameikaanse Inteactive Bokes, dat zij geschikt hebben gemaakt voo edelandse gebuikes. Met name voo heavy uses biedt het Inteactive-platfom gunstige taieven en een zee uitgebeid aanbod. Taieven plus handelsmogelijkheden, dat is waa wij het van moeten hebben, zegt Lynx-opichte ogie Goen. We bieden zestig beuzen in zestien landen aan. Dat vind je niet bij de gote speles. We hebben Ameikaanse opties, Duitse futues, noem maa op. Waa Today s al wat lange aan de weg timmet, is Lynx nog niet zo lang actief. In 007 wed de eeste tansactie veicht: Honded aandelen Apple doo een viend van me, zegt Goen. In de eeste maand maakten we 3 euo omzet. Toch heeft de kleine boke in kote tijd gote ambities getoond. Inmiddels heeft Lynx ook kantoen en bokesites in België en Duitsland. Inteactive heeft daa nooit echt voet aan de gond gekegen, maa ze zijn heel teveden met hoe wij het daa doen, zegt Goen. De jonge ondeneme begin deze eeuw ichtte hij ook de beussite Wallsteetweb op duft goot te denken, maa mikt wel conseuent op dezelfde doelgoep. Tegenove Today s hoeven we ons niet te positioneen. Zij hanteen hetzelfde platfom. Dat doen we wel tegenove Binck. Die hebben een beed aanbod, wij zijn e mee voo de zee actieve belegge. Uit dit ondezoek blijkt dat Lynx vooal goed scoot op het plaatsen van odes, de inteactiviteit en de beeikbaaheid.

12 TACKES AEX In de achtevolging Een tacke kan tegenwoodig veel mee dan alleen een standaad weeldindex volgen. Een pima zaak voo belegges: keus uit mee dan tackes weeldwijd. Maa dat maakt het soms niet eenvoudige. De weking, kosten en isico s van twee ETF-constucties op een ij. doo Fleu van Dalsem Tackes ook bekend als ETF s, Exchanged Taded Funds zijn begonnen als passief beheede fondsen die één-op-één een gote weeldwijde index volgen. De S&P ETF van State Steet, bijnaam de Spide, was in 1993 de eeste tacke die in de Veenigde Staten op de makt wed gebacht. Deze indexpoducten zijn e nog steeds en zijn succesvol maa het ETF-aanbod is sindsdien enom gegoeid. Te vegelijking: de spide wodt op dagbasis vake vehandeld dan een giga-aandeel zoals Micosoft. u bestaat het beleggingsunivesum uit mee dan ETF s. E zijn thema-, stijl-, secto-, olie-, obligatie-, pivate euity-, vastgoed-, valuta- en shot-etfs. oem iets en het bestaat. Ook de stuctuu van de fondsen is aan veandeing ondehevig. E woden niet alleen tackes gemaakt op bestaande indices, maa ook op indices die hievoo speciaal geceëed woden. Deutsche Bank heeft bijvoobeeld ecent een ETF gelanceed die een mandje hedgefunds volgt. De index die zij daavoo gebuiken hebben ze zelf geconstueed en bestaat uit vijf hedgefundstategieën. Ook woden e steeds vake constucties opgezet met swaps een deivaat waabij een patij een bepaalde kasstoom of een bepaald isico wisselt 4 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 tegen dat van een andee patij. atuulijk is het voo belegges geweldig dat e steeds mee veschillende sooten tackes op de makt komen waamee zij hun ideale potefeuille eenvoudig kunnen constueen. Hoe mee keuze, hoe bete. Aan de andee kant, omdat de tackes al lang niet mee alleen de standaad, weeldwijde, tanspaante en liuide indices volgt, is het zaak de weking, de kosten en de isico s goed op een ijtje te zetten. omale indextackes zijn niet bete of slechte dan ETF-swaps, maa het isicopofiel is wel andes. Ik geef u een kot ovezicht. 1. De meest eenvoudige ETF-vom is een passief beheed beleggingsfonds dat een index volgt. De beheede zit niet actief aan de knoppen, maa wijzigt alleen in de posities van het fonds als de index veandet. De kosten blijven zo laag en een belegge loopt niet het isico dat een fondsmanage de vekeede beleggingsbeslissingen neemt en veslagen wodt doo de index. Aan de andee kant zullen belegges in tackes de index nooit kunnen veslaan, aangezien de beheekosten nog van het buto(index)endement af gaan. ETF-swap s volgen de index doo e deivaten op te kopen. Ze beleggen dus niet diect in de aandelen in de index. Swaps woden ook niet op de beus vehandeld, maa diect tussen twee patijen: OTC, ovethe-counte. Een voodeel van swaps is hun flexibiliteit. Ze kunnen op maat gemaakt woden voo elke index en ove iedee peiode. Omdat swaps temijncontacten (niet open-end zoals tackes) zijn, is tussentijds vekopen niet slim. Dit kan zogen voo exta kosten voo het opzeggen van het contact. Doodat e pecieze afspaken gemaakt kunnen woden met tegenpatijen, is de tacking eo de mate waain van de index wodt afgeweken laag tot zee laag. Ove het algemeen lage dan bij eguliee ETF s, waa doo het steeds aanpassen van het poduct aan de index, e altijd een tacking eo opteedt.. Tanspaantie Een tacke die een bekende index volgt, de S&P 0, is het meest tanspaant. Die indexstand is immes elke moment van de (handels)dag bekend. Tackes lijken op aandelen. Ze woden doolopend gepijsd en zijn tussen het openen en sluiten van de beus constant vehandelbaa. De koesvoming van swap-tackes die zelfgemaakte of bijzondee indices volgen is vaak minde eenvoudig te volgen. eem de cude oil tacke die ik zelf heb. De ondeliggende waade van die tacke is een oliefutue die indiect een index tackt. De tacke is genoteed en dagelijks vehandelbaa, maa wat daaonde gebeut, dat zie ik niet dagelijks. u is het een belegging voo lange temijn olie heeft zo laag gestaan en kijk ik e niet eens wekelijks naa om, dus dat geeft niet, maa ove het algemeen zijn deze poducten minde tanspaant dan een odinaie AEX- ETF. Wat is een ETF of tacke Een ETF ook wel tacke genoemd is een passief beheed open-end beleggingfonds dat een bepaalde index volgt. Tackes zijn beusgenoteed en woden net zoals aandelen vehandeld. Via YSE Euonext Amstedam zijn e inmiddels mee dan diehonded tackes vekijgbaa. De pecieze vehoudingen en componenten van de tacke zijn gelijk aan die van de volgindex. Als de waade van de index te goot is, dan wodt de tacke vanwege de vehandelbaaheid op bijvoobeeld 1/ of 1/ van de index vehandeld. Tackes kunnen dividend uitkeen, tussen de één en vie kee pe jaa, afhankelijk van de index. Vanwege het passieve kaakte de fondsmanage pobeet de index niet te veslaan, maa volgt alleen maa liggen de kosten van tackes onde die van beleggingsfondsen. Het bete doen dan de index is e echte (in bijna alle gevallen) niet bij. Shottacken Met tackes is het nu ook mogelijk om shot te gaan. Voodelen daavan zijn dat belegges geen deivaten hoeven te gebuiken, geen exposue naa beneden hebben en niet te maken hebben met magin calls of kosten om de deivatenposities doo te ollen. 3. en kosten Het belangijkste veschil tussen bijvoobeeld eguliee tackes en ETF s die gebuikmaken van swaps is het countepaty isk. Dit is een duu wood voo het isico dat u neemt doo niet op de beus te handelen (die gaant staat voo het succesvol afhandelen van de tansactie) maa diect met de tegenpatij. MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 5

13 TACKES ETF Top-15 van nu Shot, dat is de gootste gemene dele van de succesvolste ETF s gemeten ove de afgelopen maand. En dan gaat het niet allen om financials shoten, ook de DAX-index, gezondheidszog (toch een vij ecessie-bestendige secto) en technologie hebben het als shot pima gedaan. usland was een uitzondeing. De tackes van Lyxo en Maket Access wisten flinke plussen nee te zetten. Wat vede opvalt is dat geen van de fondsen uit de Top-15 een endement ove die jaa laat zien, vandaa dat ik die kolom weg heb gelaten. Zo jong zijn deze toppes nog. aam 1 maand in % 3 maanden in % 1 jaa in % db x-tackes DJ STOXX 0 Banks Shot ETF 4, 37, 133,7 db x-tackes DJ Euo STOXX Shot ETF 16,4 19, 65, Lyxo ETF ussia (DJ usindex Titans ) (GBP) 14,3-1,1 - db x-tackes Shot DAX ETF 14, 1,3,9 db x-tackes DJ STX 0 Health Cae Shot ETF 13, 13,1 1,1 db x-tackes DJ STOXX 0 Technology Shot ETF 13,7 11,5 6, db x-tackes S&P 0 Shot ETF 1, 15,9, db x-tackes CAC 40 Shot ETF 1,0 17,3 - db x-tackes FTSE Shot ETF 11,6 9,1 - db x-tackes DJ STOXX 0 Oil & Gas Shot ETF,4,7 4,4 Lyxo ETF ussia (DJ usindex Titans ) 9,1-16,7-64, db x-tackes DJ STX 0 Telecomunnications Shot,9 9,4 9,7 ETFS Zinc,1-9,1-61,3 Maket Access DAX global ussia Index Fund 6,7-1,7-67,5 ETFS Coppe 5,9-7,7 -,4 Bon: Lippe. Selectie uit alle ETF s die een vegunning hebben om in edeland vekocht te mogen woden. ETF Top 15 op temijn Obligaties, inflation linked-obligaties, China en Telecom zijn de ETF s die het gemeten ove die jaa het beste hebben gedaan. De Euozone obligaties laten als echte veilige havens zelfs ove alle peioden zwate endementscijfes zien. China staat inmiddels op kote temijn onde wate. aam 3 jaa in % 1 maand in % 3 maanden in % 1 jaa in % ishaes eb,exx Jumbo Pfandbiefe (DE) 11,4 0,5 1,76 4,5 Lyxo ETF EuoMTS Global,66 0, 0,6 5,73 ishaes FTSE/Xinhua China 5 USD 5,51-1,37-5, -49,1 ishaes EU Copoate Bond EU 3,11-1,5 3,9,04 ishaes EU Inflation Linked Bond EU,7-0,,9 -,0 EasyETF Euo Telecom C/D 0,64-5,1 -,79-0,4 ishaes USD Copoate Bond USD -4, -7,67 3,96 -,63 ishaes DJ STOXX 0 Telecommunications Swap (DE) -4,9 -,77-9,64-7,53 SteetTACKS MSCI Euope Telecom Sevices ETF -7,59-9,7-9,6 -,45 ishaes MSCI Bazil USD -,6 -,99 3,1-56,93 ishaes DJ STOXX 0 Chemicals Swap (DE) -11,01-7,5-5,67-35,49 SteetTACKS MSCI Euope Consume Staples ETF -11,16-7,93-7,73-5,4 ishaes DJ STOXX 0 Food & Beveage Swap (DE) -13,3-7,61-9,47-5,69 ishaes GBP Copoate Bond GBP -16,45-4,04-4,7-11,64 SteetTACKS MSCI Euope Utilities ETF -17,5-16,41-15,45-37,95 Bon: Lippe. Selectie uit alle ETF s die een vegunning hebben om in edeland vekocht te mogen woden. Bij deze tacke bestaat de kans dat de tegenpatij, meestal een bank, die veantwoodelijk is voo het geneeen van het indexendement, niet mee aan zijn veplichtigen kan voldoen, aldus Baclays Global Investos. Aan de andee kant, onde de nieuwe Euopese beleggingsegels, UCITS III, wodt het countepaty isk bepekt tot % van de intinsieke waade van een ETF. ETF s hebben doogaans een eenvoudige 6 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 kostenstuctuu; aan-en vekoopkosten en beheekosten op jaabasis. Vanwege het passieve kaakte van het poduct liggen deze kosten lage dan bij actief belegde fondsen en dat maakt ze zo geliefd bij belegges. De kosten van ETF-swaps zijn minde tanspaant omdat het geen standaadpoducten zijn, zo schijft Baclays Global Investos in een appot hieove. De gootste kostenposten voo swaps zijn fees en financieingskosten. Maa denk ook aan dooolkosten van de ondeliggende deivaten. De futue in mijn olietacke moet ook af en toe doogeold woden. Aan de andee kant blijft zoals gezegd doo deze constuctie de tacking eo bepekt en in sommige gevallen is het zelf mogelijk dat de beheede van de tacke het bete doet dan de index omdat zij de ondeliggende poducten bete kunnen afstemmen op de ETF.

14 G EST U CT U E E D E P O D U CT E 6 Bijzondee notes Gestuctueede poducten woden doo veel belegges agwanend bekeken, maa ze kunnen heel aantekkelijk zijn om te pofiteen van divese scenaio s. Specialist Macel Tak selecteet 6 mogelijke scenaio s en kiest daabij een passend stuctued poduct, dat al dan niet met fikse discount op de makt te vekijgen is. doo Macel Tak Met gestuctueede poducten kunt u alle kanten op. Bent u een isicomijdende belegge dan kunnen gaantienotes aantekkelijk zijn. Is uw ovetuiging dat de aandelenkoesen slechts bepekt zullen stijgen, dan is een poduct dat die koesstijging, tot een vastge- steld maximum, dubbel uitkeet misschien inteessant. Wenst u egelmatige hoge inkomsten, dan is een constuctie met een coupon die afhangt van een aandelenindex een idee. Steeft u vemogensgoei na, dan is e een uime keus aan notes die kans maken op een hoge aflossingswaade. IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 9 ente Langduig goot veschil tussen kote en lange ente ote abo 7% Steepene (koes 59%) Ondeliggende waade Veschil tussen -jaas en -jaas ente, einddatum 035 (vevoegde aflossing mogelijk) Doel Coupon 4 kee enteveschil -/-jaas, mogelijk snel aflossing op % Als veschil -jaas/-jaas %: coupon %, mogelijk aflossing op % Geen veschil -jaas/-jaas: langduig % coupon mogelijk Euopese economie hestelt, weinig faillissementen en hoge inflatie ote abo Inflatie Bonus Obligatie (koes 3%) Ondeliggende waade Inflatie en mandje Euopese bedijfsleningen, einddatum 016 Doel Coupon = inflatie, bonus maximaal % bij geen cedit events Hoge inflatie is hoge coupon, geen cedit events: aflossing op 00% Veel cedit events: aflossing op %, lage inflatie is lage coupon omale entestuctuu, met name -jaas/30-jaas in Euopa ote abo 30/ ente Clicke (koes 1%) Ondeliggende waade -jaas ente en veschil tussen 30-jaas en -jaas ente, aflossing 01 Coupon -jaas ente +1,1% als 30-jaas ente > -jaas ente Doel Langduig de -jaas ente plus een mooie opslag van 1,1% Langduig 30-jaas ente < -jaas ente: dan lage coupon tot zelfs 0% Hoge inflatie in Euopa ote abo Inflatie Obligatie (koes 95%) Ondeliggende waade Euopese inflatie, einddatum 01 Coupon = 1,6 * inflatie Doel Hoge inflatie van bijvoobeeld 5% is hoge coupon van 1,6 * 5% = % Lage inflatie of deflatie is lage coupon tot zelfs 0% Veschil tussen 5-jaas/-jaas ente is minsten 0,16% ote AB Amo Digital Spead ote (koes 6%) Ondeliggende waade Veschil tussen vijfjaas en tweejaas ente, einddatum 01 Doel Coupon 4,5% coupon)als 5-jaasente 0,16% hoge dan -jaas ente 4,5% coupon en aflossing op % betekent een endement van 9,5% enteveschil kleine dan 0,16%, dan coupon 0% De kote ente blijft de komende jaen laag ote AB Amo Ladde Obligatie (koes 93%) Ondeliggende waade # $ % ^ Zesmaands ente (euibo) Coupon (nu nog 0%) loopt op bij lage kote ente Kote ente laag: in 0 hoge coupons mogelijk, eventueel vevoegde aflossing Stijgende kote ente betekent lage tot zelfs 0% coupons omale entestuctuu voo -jaas/-jaas ente in Euopa ote AB Amo ange Accual ote (koes 47%) OW Veschil tussen -jaas en -jaas ente, einddatum 035 jaas ente altijd > -jaas ente: coupon 5,6%, endement 1,5% pe jaa Waaom Bij nomale entestuctuu loopt endement op tot 1,5% pe jaa -jaas ente langduig onde -jaas ente: lage tot zelfs 0% coupon Kedietcisis * Kedietcisis leidt tot minde faillissementen dan geveesd ote Asset Backed enteplus Obligatie A (koes 14%) Ondeliggende waade Potefeuille obligaties met ondepand, einddatum 01 Doel Bepekt aantal faillissementen, aflossing op% Weinig faillissementen: koes naa % + minimaal 4% ente pe jaa Veel faillissementen: obligatie is niets mee waad. Banken blijven oveeind, geen nationalisatie en/of hestuctueing balans ote AB Amo Pepetuele Potefeuille ote (koes %) Ondeliggende waade Doel Mandje (bancaie) pepetuele leningen Belegging in mandje aandelen die nu exteem laag gewaadeed zijn Banken oveleven cisis: gote koesstijging pepetuele leningen mogelijk ationalisatie, schuldenhestuctueing, faillissementen: vedee waadeling Kedietcisis leidt tot minde faillissementen dan geveesd ote ente Plus ote 4 (koes 7%) Ondeliggende waade Potefeuille bedijfsobligaties, einddatum 015 Doel Fiscaal ote Aflossing op % afhankelijk van cedit events (bijvoobeeld faillissementen) Weinig faillissementen: koes naa % + minimaal 4,3% ente pe jaa Veel faillissementen: note is niets mee waad. Fiscale stimulans goenpojecten blijft komende jaen gehandhaafd AB Amo Goenbank Goen 1,75% ente Vast ote V (koes 9%) OW Mandje aandelen, goen belastingvoodeel, einddatum 013 Doel & ( BL BM Minimaal 1,7% ente plus maximaal,5% fiscaal voodeel Behalen endement van 7,5% pe jaa Afschaffen belastingvoodeel doo oveheid

15 G EST U CT U E E D E P O D U CT E Aandelen Euopa B Gematigd hestel Euopese aandelenkoesen in vijf jaa ote abo Top Euope ote (koes 63%) Ondeliggende waade Euostoxx (ES), einddatum 014 Bij ES van 113 lost de note af op minimaal 1,6% Doel Stijging ES met %, note stijgt met % Daling ES met %, note daalt met 56%. Geen dividend. Zee stek hestel Euopese aandelenkoesen in vie jaa ote abo Euope Tiple Tacke (koes 43%) Ondeliggende waade Euostoxx (ES), einddatum 013 Bij ES boven 4157: stijging die kee doogegeven (met maximum 00%) Doel Stijging ES met 170%, note stijgt met 365% ote Daling ES met %, note daalt met 4%. Geen dividend Uitzendaandelen hestellen van fose koesklappen AB Amo Klik & Klaa Pefomance ote Uitzendbueau s (koes 39%) Ondeliggende waade USG en Aco, einddatum 01 USG en Aco minstens 70% van statwaade: aflossing % Doel USG + 71% én Aco +1%: aflossing note % (+156%) : Eén van de aandelen haalt de stijging niet: aflossing 70% of lage Enig hestel Oost en West Euopese aandelen ote IG ebound ote (koes 74%) Ondeliggende waade Doel ote Mandje Euostoxx en CECE (Oost Euopa), einddatum uitelijk 014 IG kan vevoegd aflossen op 1% in 01 bij stijging indices Stijging 0-5% mandje: mogelijk vevoegde aflossing, endement 49% Daling mandje mee dan 35% ten opzichte van stat: goot velies mogelijk Bepekt koeshestel van de Euopese aandelenindex Baclays 7% DJ Euostoxx Income Lock In ote (koes 64%) Ondeliggende waade Euostoxx index, einddatum 013 Coupons 7%, deels afhankelijk koes Euostoxx Waaom BO BP BQ B Bij koesstijging Euostoxx van 15%, endement 5% op jaabasis mogelijk Euostoxx stijgt bepekt of daalt: geen coupons, goot koesvelies mogelijk Bijzondee notes Jaalijks woden veel nieuwe poducten uitgegeven en in mijn ubiek van Tak op IEX.nl bespeek ik bijna alle openbae uitgiftes. Maa niet altijd zijn e nieuwe notes of cetificaten die aansluiten bij de visie of het isicopofiel van de belegge. Geen nood, want in de secundaie makt noteet e een gote hoeveelheid poducten die de afgelopen jaen zijn uitgegeven en waain u volop kunt handelen. Met Aandelen edeland BS Flink, maa niet spectaculai hestel edelandse aandelenkoesen in vijf jaa ote abo AEX Top ote (koes 46%) Ondeliggende waade AEX, einddatum 014 Bij stijging AEX naa 91 lost de note af op minimaal 113,% Doel Stijging AEX met 40%, note stijgt met 147% Daling AEX met %, note daalt met %. Geen dividend. Bepekt koeshestel oyal Dutch Shell ote abo High Yield ote op oyal Dutch Shell (koes 63%) Ondeliggende waade oyal Dutch Shell, einddatum uitelijk 011 Bij koes oyal Dutch Shell van 0,55 euo, aflossing op % Doel oyal Dutch Shell + 15% is aflossing in 011 op % (+59%) oyal Dutch Shell -%, note -%. Geen dividend AEX blijft kwakkelen, maa noteet nooit onde de 191 punten ote AB Amo AEX Coupon Klik ote (koes 64%) Ondeliggende waade AEX, einddatum uitelijk 011 Hoog endement (inclusief 5,5% coupon) als AEX boven de 190,91 punten blijft Doel AEX boven 190,915 punten, aflossing note minimaal % (+56%) BT BU Doobeken 190,915 gens (op enig moment) betekent mogelijk goot velies veel van deze notes is iets bijzondes aan de hand. Op het moment van uitgifte hebben de poducten bepaalde kaakteistieken die de note mee of minde aantekkelijk maken voo belegges. Tijdens de looptijd kan de aantekkelijkheid van die kaakteistieken, voonamelijk doo het koesveloop van de ondeliggende waade (bijvoobeeld een index of een aandeel), flink wijzigen. Ik geef een voobeeld. Stel dat een vijfjaige note op de AEX wodt uitgegeven met % hoofdsomgaantie. Als de AEX met 5% zou stijgen, neemt de pijs van de note toe naa bijvoobeeld 1%. Een gaantienote zal tijdens de looptijd bijna nooit de stijging van de ondeliggende waade één-op-één volgen. Dat betekent enezijds dat de belegge die deze note op 1% koopt, een koesvelies van % kan lijden. De note is voo de nieuwe kope dus geen echt gaantiepoduct mee. Aan de andee kant ligt e nog 15% koesstijging in het veschiet, die in iede geval bij aflossing wodt ingelopen, als de index niet mee in koes zou wijzigen. Deze impliciete wijziging in kaakteistieken van de note maakt de secundaie makt in gestuctueede poducten weinig tanspaant. Daa staat tegenove dat e aantekkelijke mogelijkheden zijn, afhankelijk van uw visie en isicopofiel. Mini-scenaio s Ik heb voo u veschillende mini-scenaio s op een Aandelen Veenigde Staten en Azië Hestel Chinese aandelenmakt CL ote AB Amo China Aibag Cetificaat (koes 91%) Ondeliggende waade Hang Seng Chinese Entepise Index, einddatum IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 31 Dubbele paticipatie in koesstijging index tot maximum aflossing 156% Doel Index +44%: aflossing cetificaat 156% (+71%) Bescheming tot index 4069, maa index bijvoobeeld -70%: cetificaat -41% Stabilisatie Japanse aandelenmakt ote AB Amo Japan Aibag Acceleato (koes 4%) Ondeliggende waade ikkei 5 index, einddatum 0 ikkei boven 6711 betekent aflossing op % Doel: : Index onveanded: aflossing note % is 19% endement Bescheming tot index 6711, maa index bijvoobeeld -70%: note -% Enig hestel zwaa getoffen bouw en financiële secto in de Veenigde Staten ote: IG Financials & Homebuildes Income ote (koes 34%) Ondeliggende waade US financials en homebuildes tackes, einddatum 015 In 009 en 0 coupon,5%: aflossing op basis van pestatie tackes Doel Beide sectoen hestellen 0%: twee kee,5% coupon + aflossing op 40% Financial tacke daalt nog eens 75%: aflossing op % (wel de coupons!) Japanse aandelen doen het (op kote temijn) bete dan Ameikaanse ote IG Outpefomance Japan ote II (koes %) Ondeliggende waade S&P 0 en ikkei 5, einddatum 009 Doel CM C CO Outpefomance ikkei ten opzichte van S&P (vanaf statwaade): aflossing 154% in 009 ikkei pesteet vanaf huidig niveau 15% bete dan S&P: aflossing 154% Bepekte undepefomance: aflossing %, gote undepefomance: goot velies ij gezet beteffende de ente, de aandelenmakten en de gondstoffenpijzen. Voo elk scenaio heb ik een bijbehoende kansijke note geselecteed. Bij het ovezicht maak ik een paa kanttekeningen. De beschijving van de weking van het poduct is uiteaad lang niet volledig. In het ovezicht wodt slechts de ken weegegeven van de weking, die aansluit bij het gegeven mini-scenaio. In het ovezicht kunt u zien welk endement mogelijk is als het scenaio uitkomt, maa ook welk isico u loopt als het scenaio zich niet ontvouwt. De scenaio s zijn gebaseed op de veondestelde mutaties vanaf de koesniveaus die golden halvewege maat 009. De Valuta Stijging Chinese munt ten opzichte van Ameikaanse dolla ote AB Amo China Valuta oppotunity ote (koes 93%) Ondeliggende waade Chinese enminbi ten opzichte van Ameikaanse dolla, einddatum 01 90% in eeste 15% koesstijging, daana 1% paticipatie Doel Chinese enminbi +30%, aflossing note 143,5% (+54%) Gondstoffen CQ Dolla wodt steke ten opzichte van enminbi; aflossing mogelijk slechts % Gestage gelijkmatige pijsstijging agaische poducten ote IG Soft Commodity Clicke (koes 94%) Ondeliggende waade Agaische index van landbouwpoducten, einddatum 013 Elk half jaa mutatie index (minimaal -5% tot maximaal +% wodt vastgeklikt Waaom Bij egelmatige stijging index vanaf dieptepunt, aflossing op maximaal 170% Daling pe half jaa telt voo maximaal-5%; tast hoogte aflossing aan Flink hestel van de industiële gondstoffenpijzen ote Baclays 00% Commodity Bull & Bea ote (koes 63%) Ondeliggende waade Mandje met zink, kope, aluminium en nikkel, einddatum 01 Doel CP C Gaantie op %, aflossing op 1% als mandje > % van statwaade Koesstijging mandje vanaf huidig niveau + %, aflossing 1% (+13%) Mandje stijgt minde dan %, aflossing op % makten veandeen snel, dus contolee goed of het scenaio nog geldig is op het moment dat u dit leest. Houdt u e ekening mee dat uitsluitend de weking van het poduct wodt beoodeeld. Op elk gestuctueed poduct loopt u een kedietisico op de uitgevende instelling, en dat is niet elke kee apat aangegeven in het ovezicht. De meeste uitgevende instellingen maken een makt in hun eigen poducten, maa de liuiditeit is niet altijd even uim. Let u daaop bij eventuele aanschaf. Lees ook altijd eest goed de weking van het poduct in de bochue en het liefst ook in de pospectus. Koop alleen financiële poducten als u de weking daavan goed begijpt. Beschouw het ovezicht niet als een conceet advies, maa als inspiatie om eens wat vake de mogelijkheden van gestuctueede poducten op de secundaie makt te ondezoeken. Ga naa magazine.iex.nl/vantak voo alle poductecensies van Macel Tak.

16 m a g a z i n e Fonds 40 Index IEX pesenteet de IEX Fonds 40, de nieuwste en beste benchmak voo (fonds)belegges. De index bevat veetig fondsen die stuk voo stuk tot de top van hun eigen categoie behoen en die samen een mee dan uitgebalanceed geheel bevatten. Daamee is de index zowel in bullmakten als beamakten een buikbae maatstaf om uw potefeuille aan te spiegelen. De IEX Fonds 40 is samengesteld volgens een vaiant op de klassieke asset allocatie: 40% aandelen, 0% obligaties, 0% thema s, 15% onoeend goed, 5% liuiditeiten. De pefomance van de index is dan ook een weespiegeling van de makt als geheel, en niet zoals bijvoobeeld de veelgebuikte MSCI Wold een maatstaf voo de aandelenmakt alleen. De index is samengesteld (zie het kade op pagina 35) op basis van stenge selectieciteia. Omdat alleen topfondsen in de index komen, mag vewacht woden dat het endement op de lange temijn boven het maktgemiddelde ligt. Eén oogopslag In het ovezicht op de volgende pagina s woden de veetig individuele fondsen één voo één uitgelicht. De gafiek, de taatdiagam met secto- of egiospeiding en de top-5 holdings geven diect een goed beeld van het fonds. Daanaast ziet u ook in één oogopslag welke kosten u betaalt. Bovendien vebindt IEX een waadeoodeel aan elk fonds, doo middel van twee dobbelstenen. De ode dobbelsteen geeft het isicogehalte aan, de witte de koespotentie. Het zoeken is daabij naa fondsen waabij de witte dobbelsteen hoge scoot dan de ode. Opvallende feiten Het endement van de IEX Fonds 40 Index in 009 bedaagt op 1 maat -7,54%. Het negatieve endement is vooal toe te schijven aan de vastgoedfondsen die ove die peiode gemiddeld een negatief endement van liefst -% scooden. Daamee was onoeend goed veuit de slechtste assetclass. Aandelen deden het met -% ook nog niet echt geweldig. Het beste endement wed neegezet doo het Theadneedle Emeging Maket Bond Fund met 4,6%, tewijl ook Camignac Investissement een vemelding vediend, als enige aandelenfonds dat een plus scoode (1,79%). Het fonds beeikte die outpefomance doo de flinke kaspositie (0%) en de vlucht naa goudmijnaandelen. Het slechtste endement binnen de IEX Fonds 40 kwam in de eeste maanden van dit jaa op naam van IG Global eal Estate dat -7,7% minde waad wed. Daabij bleef het fonds uim % achte op de andee geselecteede sectogenoot Invesco Global eal Estate. Dat is een opvallend veschil, temee daa vie van de vijf top-holdings van beide fondsen hetzelfde zijn. Ove de afgelopen twaalf maanden doet het IG fonds het wel uim bete dan de concuenten van Invesco. endement IEX Fonds 40 pe asset class in 009 Onoeend goed peildatum 15 maat Aandelen Thema's IEX Funds 40 Obligaties Liuiditeiten MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 33

17 FO DS VA D E M A A D Camignac Investissement Scoen met cash en goud Camignac Investissement duft stevig in goud en uit de aandelenmakt te stappen. Dat uime mandaat leidt tot een aanzienlijke outpefomance in deze cisis, maa ook op lange temijn. De eigenwijze aanpak wodt, ondanks een mislukt jaa af en toe, uimschoots beloond. doo Pete van Kleef Bij het eeste ovezicht van de IEX Fonds 40 kunnen we niet om het vlaggenschip van de Fanse vemogensbeheede Camignac Gestion heen. Het weeldwijd beleggende aandelenfonds, Camignac Investissement, is het enige van de aandelenfondsen die medio maat een plus laat zien. En dat is geen toeval. Fondsbeheede Edouad Camignac maakt, op basis van de algemene opinie van het fondshuis, enkele zee uitgespoken keuzes. Zo had het fonds ultimo uai een kaspositie van 0%, waa bijna alle concuenten vastzitten in hun mandaat om vol belegd te zijn. En dan is e nog een tweede opvallende beweging in de potefeuille van het fonds. Met de dalende dolla, heeft het fonds de wijk genomen naa goud. Vie van de vijf stockpicks zijn (goud)mijnaandelen, samen goed voo 16% van het fondsvemogen. Snel schakelen Het mag duidelijk zijn, met 0% cash en 16% in mijnaandelen tekt Camignac Investissement zich niets aan van welke benchmak dan ook. Met 0% cash zou e spake zijn van een blootstelling van % aan de aandelenmakt, maa de Fanse beheede speekt zelf pe eind uai van een blootstelling van slechts %. Dat lijkt in tegenspaak, maa Camignac maakt gaag gebuik van shotposities op aandelenindices om de exposue te bepeken. Dat biedt het fonds ook de kans om snel te schakelen. Het isico van deze positioneing is ook duidelijk. Als de aandelenmakten een fose TOP 4,7% Kinoss Gold Cop 4,% ewmont Mining 3,9% Schlumbege 3,7% Goldcop Inc. 3,4% Baack Gold Cop 3,1% Feemont McMoan Coppe & Gold 3,1% Smith Intenational,% oche Holding,% estlé,7% Fist Sola stijging meemaken, dan zal goud achteblijven of zelfs dalen en wekt ook de kaspositie tegen het fonds. Gappig genoeg blijkt uit het endement ove de afgelopen tien jaa dat het fonds ook in staat blijkt om in stijgende makten de MSCI Wold bij te benen of te veslaan. Dat leidt tot de conclusie dat de Fansen iets heel goed doen. De duf om makten te timen is ijkelijk uitbetaald CAMIGAC IVESSTISSEMET Sinds 199 ligt het totaal endement van het fonds op 6%, tegenove 6% voo de MSCI Wold. Ook binnen de pee goup (aandelen weeldwijd lagecap) behoot het fonds ove alle veschillende peiodes tot het eeste kwatiel. Oveigens was 00 wel het slechtste jaa uit de geschiedenis van Camignac Investissement met een endement van -9,%. Al was dat 11% bete dan de MSCI Wold (-40%). Dat de fondsbeheedes de plank ook wel eens misslaan, blijkt uit twee andee ampjaen 1994 en 001, waain het fonds niet alleen 6% veloo, maa in beide gevallen ook mijlenve op de index achtebleef (espectievelijk -% en -1%). Daa tegenove staat dan wee een jaa als 00, waain de weeldindex 3% veloo en het fonds 3% pluste. eve a dull moment met dit stelletje eigenwijze Paijzenaen. IEX Fonds 40 Index De IEX Fonds 40 Index is de nieuwe benchmak voo (fonds)belegges. De index bestaat uit 40 topbeleggingsfondsen in 0 veschillende categoieën, vespeid ove vijf assetclasses. Daamee is het de pefecte maatstaf voo belegges met een beed gespeide potefeuille. Opbouw IEX Fonds 40 Index De IEX Fonds 40 Index is opgebouwd uit vie assetclasses: aandelen, obligaties, onoeend goed en liuiditeiten, plus een vijfde poot, de zogenoemde thema s waain fondsen zitten die bijvoobeeld ook in futues handelen. De weging binnen de index is als volgt: 40% aandelen 0% obligaties 0% thema s 15% onoeend goed 5% liuiditeiten Selectie fondsen De fondsen woden binnen hun categoie geselecteed op veschillende citeia: pestaties ove die en vijf jaa fondsomvang eputatie fondsbeheede en aanbiede dagelijkse pijsvoming maximaal die fondsen pe aanbiede in de index Fondsen moeten zowel op het punt van pestaties als op volume tot de beste 5% van de pee goup zitten. Indexkaakteistieken De IEX Fonds 40 Index is niet een vezameling van de beste 40 fondsen weeldwijd, maa een uitgebalanceede selectie van 40 fondsen die in hun eigen speelveld tot de top behoen. Elke assetclass bestaat uit veschillende categoieën die elk wee twee fondsen bevatten. Alle fondsen wegen gelijk mee in de index, voo,5% van het totaalgewicht. De index beoogt dan ook niet een zo hoog mogelijk endement te halen, maa geeft het endement van de makt als geheel aan (aandelen, obligaties, onoeend goed en cash), gebaseed op de bovengenoemde wegingen. Elk jaa, pe 1 januai, wodt gekeken of de fondsen nog aan de selectieciteia voldoen en zullen e eventueel mutaties plaatsvinden. Ove het fondsovezicht Behalve endementen, topholdings en speiding vindt u in het ovezicht: Total expense atio, het totaal kostenpecentage dat het fonds in ekening bengt ISI: De code waamee het fonds bij uw bank of boke te vinden is Q s s Kansen 1= zee laag, = laag, 3= benedengemiddeld, 4= bovengemiddeld, 5= hoog, 6 = zee hoog AADELE WEELDWIJD Camignac Investissement 1,79% -4,9% -6,56% 1,5% ISI: F AADELE WEELDWIJD Pionee US eseach Theadneedle Ameican Select 34 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE Fotis Obam Edouad Camignac Gezondheidszog (14%) AFGELOPE 1 MAADE Q 4,7% Kinoss Gold Cop 4,% ewmont Mining 3,9% Schlumbege 3,7% Goldcop 3,4% Baick Gold Oveig (4%) Banken (16%) -,% -5,5% -,70% 1,14% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE Basismateialen (6%) Kas (0%) S s 3,7% K+G AG 3,6% ABB 3,0% Alapsis,9% CVD,5% Hess Cop Pacific (ex-japan) (1%) Euopa (3%) SECTOSPEIDIG LADESPEIDIG Japan (%) ood-ameika (45%) olf Stout 4,5 4 3,5 3, AADELE OOD-AMEIKA -6,% -7,% -39,90% 1,6% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE John Peckham 4,1% Exxon 3,5% Chevon 3,% Veizon,5% McDonald's,5% Apple Oveig (41%) Consumenten (13%) IT (17%) Enegie (14%) AADELE OOD-AMEIKA -,15% -1,% -1,% 1,6% ISI: GB AFGELOPE 1 MAADE Gezondheidszog (15%) Q 4,0% DiecTV 3,5% Google 3,% Pfize 3,1% Apple,% Johnson & Johnson Oveig (33%) Consumenten niet-duuzaam (1%) SECTOSPEIDIG SECTOSPEIDIG Financials (14%) IT (4%) Gezondheidszog (17%) Comac Weldon

18 B E L EG GIGSFODSE TOP VEETIG -5,4% -54,69% -15,5%,07% ISI: LU65974 Alan Conway -,05% -7,0% -5,5% 1,61% ISI: IE AFGELOPE 1 MAADE AADELE EUOPA SMALLCAPS s4 0 AADELE EUOPA Comgest Gowth Euope Fon d AADELE OPKOMEDE LADE Schode BIC Lauent Doble AFGELOPE 1 MAADE S s AADELE AZIË AADELE HOOG DIVIDED Delta Deelnemingen Fonds DWS Invest Top Asia DWS Top Dividende -,74% -4,1% -36,63% 1,51% ISI: F Jack Jonk -,36% -41,9% -35,31% 1,69% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE Thomas Gehadt AFGELOPE 1 MAADE S -6,91% -33,79% -,13% 1,45% ISI: DE Thomas Schüssle AFGELOPE 1 MAADE Jodan Cvetanovski -,67% -47,% -40,69% Alex Otto 1,61% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE AADELE EDELAD Camignac Euo - Entepeneus 9,1% China Mobile 7,4% Petobas 5,4% Gazpom 4,0% CVD 3,6% COOC,7% oche 7,4% Danone 6,4% eckitt Benckise 6,% Capita 6,% H&M 4,3% K+S AG 4,1% Gold Bullion Secuities 4,1% Coluyt 3,7% ovo odisk 3,6% Caetech Holdings 1 4,% Imtech 9,3% Smit Intenational 7,4% TKH Goup 7,4% Gontmij 6,7% Acadis 5,% China Mobile 4,% Sembcop Maine 4,7% Taiwan Semi. 4,5% China Life Ins. 3,% China Shenhua Enegy,6% PG&E Cop,4% K+S AG,3% Loillad,3% Fance Telecom,4% Diamand Offshoe Dilling SECTOSPEIDIG LADESPEIDIG usland (1%) SECTOSPEIDIG usland (1%) China (41%) India (13%) SECTOSPEIDIG Consumenten niet-duuzaam (1%) Oveig (7%) SECTOSPEIDIG Enegie (16%) Japan (0%) Oveig (33%) IT (5%) China (41%) India (13%) LADESPEIDIG Oveig (14%) Oveig (4%) Consumenten niet-duuzaam (13%) Voeding (6%) BaziliÎ (33%) AADELE OPKOMEDE LADE AADELE EUOPA Hongkong (1%) Industie (56%) Gezondheidszog (1%) Basismateialen (17%) BaziliÎ (33%) India (13%) Consumentendiensten (19%) Industie (17%) AADELE EUOPA SMALLCAPS AADELE EDELAD uts (1%) Telecom (11%) China (16%) AADELE AZIË AADELE HOOG DIVIDED Skagen Kon-Tiki Hendeson Pan Euopean Euity Pictet Small Cap Euope SS edelands Aandelenfonds Fidelity Funds - Asean Oange Euopean Dividend Fund -,73% -33,7% -19,5%,5% ISI: O00140 Chistoffe Stensud -11,5% -34,1% -3,17%,03% ISI: LU01316 AFGELOPE 1 MAADE Tim Stevenson AFGELOPE 1 MAADE s Aylin Suntay -14,7% -4,76% -,04% 1,0% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE Coné van Zeijl Gillian Kwek AFGELOPE 1 MAADE s 9,1% Electobas 7,9% Samsung Electonics 7,7% Pide Int. 7,% Indosat 4,0% Bhati Aitel 3,6% Synthes Inc. 3,4% oche 3,1% Fesenius Medical Cae 3,1% Münchene ück 3,1% eckit Benckise,1% uteco 1,% Hannove ück 1,% Seco Goup 1,% Telenet Goup 1,% Tygvesta,9% oyal Dutch Shell 1,% Unileve 9,0% Acelo Mittal,% KP 7,6% Philips 7,1% Singapoe Telecom 6,0% United Oveseas Bank 5,3% DBS Goup 4,9% Ovesea Chinese Banking 4,% Telekomunikasi Indonesië,5% Tena,4% Swisscom,4% OPAP,3% Telefónica,% Vodafone LADESPEIDIG LADESPEIDIG Bazilië (1%) Oveig (3%) SECTOSPEIDIG Duitsland (3%) Oveig (49%) Oveig (33%) SECTOSPEIDIG Industie (30%) Oveig (%) LADEPEIDIG Enegie (5%) Joik van den Bos ,1%% -43,95% -4,97% 1,07% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE ,94% -51,96% -1,9% 1,9% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE ,4% -44,71% -45,3%,03% ISI: LU SECTOSPEIDIG Oveig (9%) Indonesië (1%) Financials (16%) Singapoe (41%) Oveig (47%) uts (15%) Koea (15%) Indonesië (7%) Veenigde Staten (%) 36 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 Thailand (13%) Fankijk (14%) Zwitseland (1%) Veenigd Koninkijk (19%) IT (9%) Financials (13%) Gezondheidszog (15%) Basismateialen (13%) Financials (15%) Consumentengoedeen (19%) Maleisië (5%) Olie en gas (%) Telecom (1%) MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 37

19 B E L EG GIGSFODSE TOP VEETIG EEGIE GODSTOFFE EDELMETALE DUUZAAM VASTGOED WEELDWIJD VASTGOED EUOPA IG Enegy obeco Commodities Blackock Wold Gold Fund Dexia Sustainable Wold IG Global eal Estate Fotis AS Euopa Vastgoed Fonds ISI: -,3% -49,96% -7,97% 1,4% LU Fedeic Van Paijs -4,43% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE Pete van de Spek AFGELOPE 1 MAADE S s oland Kölsch AFGELOPE 1 MAADE S 1 15 S -15,5% -46,9% -4,30% 1,49% ISI: F S 9,% Exxon 9,% Chevon 7,0% BPG Goup 6,4% Total 6,% Southwesten Enegy 11,1% Olie 11,1% Benzine 11,1% Aadgas 6,7% Goud 6,7% Zilve,7% Kinoss Gold Cop,7% ewcest Mining,1% Baick Gold 6,% ewmont MIning 6,3% Goldcop,% IBM,% oyal Dutch Shell,1% estlé,1% Pepsico 1,9% Johnson & Johnson,% Westfield 5 4,9% Unibail odamco 4,6% Mitsubishi Estate 4,3% Sun Hung kai 3,6% Simon Popety 9,7% Land Secuities,6% Klepiee 7,% Bitisch land 7,% Icade 5,6% Coio LADESPEIDIG SECTOSPEIDIG LADESPEIDIG Oveig (9%) Oveig (1%) Euozone (%) SECTOSPEIDIG LADESPEIDIG Oveig (4%) Euopa (%) Financials (13%) LADESPEIDIG Duuzaam bouwen (9%) Gezondheidszog (14%) Oveig (1%) Veenigd Koninkijk (7%) Menno Slotedijk AFGELOPE 1 MAADE Michael Lipsch 5 1-7,7% -54,99% -04,% 1,59% ISI: LU01715 AFGELOPE 1 MAADE Gaham Bich -11,0% -3,% -49,% 1,77% ISI: BE AFGELOPE 1 MAADE ,9% -44,9% -7,19% 1,9% ISI: LU Duuzaam bouwen (9%) Duuzame enegie (45%) atuu/landschap (0%) Duuzame enegie (45%) atuu/landschap (0%) Cash (14%) Zuid-Afika (11%) Veenigde Staten (57%) Veenigd Koninkijk (15%) Veenigde Staten (70%) EEGIE GODSTOFFE Enegie (13%) ood-ameika (55%) Austalië (14%) IT (1%) EDELMETALE Biologische landbouw (5%) DUUZAAM Biologische landbouw (5%) VASTGOED WEELDWIJD VASTGOED EUOPA Invesco Enegy Schode Commodity Blackock Wold Mining Fund Tiodos Goenfonds Invesco Global eal Estate Petecam eal Estate Euope -,1% -,93% -4,54% 1,93% ISI: LU Andew Lees Tyle Dann II -3,9% -46,03% -13,7%,05% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE obet Howell AFGELOPE 1 MAADE 140 S s Daniël Povel 54 5 Q -19,9% -5,76% -61,53% 1,5% ISI: BE AFGELOPE 1 MAADE 5 Joe odiguez Olivie Hetoghe S S,% Occidental Petoleum 4 4,4% BP 4,% Total 3,9% Sempa Enegy 3,1% Apache 6,6% uwe aadolie 5,% Sojabonen 5,7% Suike 5,5% Goud 5,5% Kope 1 1,9% CVD,% BHP Billiton 5,% Impala Platinum 5,0% Minas Buenaventua 5,0% ewcest Mining 3,7% Westfield 3,4% Unibail odamco 3,% Sun Hung Kai 3,0% Digital eality,5% Bea Steans Com Mtg.,% Unibail-odamco 6,% Land Secuities 5,6% Bitish Land 5,5% Weeldhave 4,% Coio LADESPEIDIG SECTOSPEIDIG Oveig (1%) - LADESPEIDIG SECTOSPEIDIG LADESPEIDIG Duuzaam bouwen (9%) Oveig (0%) Metalen (4%) atuu/landschap (0%) Euozone (%) Enegie (3%) Veenigde Staten (57%) 3 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 Landbouw (3%) Fankijk (9%) België (1%) Zuid-Afika (14%) Veenigd Koninkijk (15%) Oveig (0%) Duuzame enegie (45%) atuu/landschap (0%) LADESPEIDIG Duuzaam bouwen (9%) Duuzame enegie (45%) Damian Maichal AFGELOPE 1 MAADE ,4% -61,43% -56,67% 1,71% ISI: IE00B0H1QD09 AFGELOPE 1 MAADE Evy Hambo 0,5% 4,94% 6,% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE ,91% -67,7% -,61% 1,9% ISI: LU ood-ameika (37%) Euopa (9%) Biologische landbouw (5%) Biologische landbouw (5%) edeland (1%) Veenigd Koninkijk (1%) MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 39

20 B E L EG GIGSFODSE TOP VEETIG Chis eilly -3,9% -3,3% --6,3% 1,43% ISI: LU00974 AFGELOPE 1 MAADE Michael Hasentab 6 4 S 1,61% -7,00% -,40% 1,44% ISI: LU Q -7,1% -45,40% -46,65% 1,01% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE Philippe Bethelot Benad Laliee 0,19% 3,7%,9% 0,% ISI: IE AFGELOPE 1 MAADE Q Daniela Meie AFGELOPE 1 MAADE Goky Uuieta -0,35% -,3% -1,73% 1,03% ISI: LU01647 AFGELOPE 1 MAADE 16 Fotis Global Liuidity Fund Euo GELDMAKT Petecam Bonds Highe Yield AFGELOPE 1 MAADE OBLIGATIES HIGHYIELD AXA Euo Cedit Plus s4 0 -,75% -51,9% -47,9%,04% ISI: LU OBLIGATIES EUOPA IG ente EM Debt Fon d OBLIGATIES OPKOMEDE LADE s4 0 OBLIGATIES WEELDWIJD Templeton Global Bond Fon d VASTGOED AZIË Hendeson Asia-Pacific Popety GEE DATA BESC HIKB AA O o 9,% Sun Hung Kai,4% China Oveseas Land Invest 7,6% Mitsui Fudosan 6,4% Sumitomo ealty 6,3% Mitshubishi Estate 5,7% Koean 5,5% 017 4,% Mexico % 04 4,% Zweden 5,3% 011 3,6% usland 7,5% 030 3,1% Zweden 4,00% 009,0% US 5y ,5% Kazmunaigaz 9,15% 3,5% US Long Bond 009 3,4% ussian Fedeation 1,75%,9% Bazil 007 7,5% Duitsland 5y 5,% Duitsland y,9% Caisse d'epagne,% Foncie 1,% Duitsland y 1,% Agenta Spaabank Pep. 1,6% Kveneland Asa 1,5% Unity Media GmbH 1,4% Lottomatica Spa 1,3% Ivg Immobilien 5,% cash/deposito 4 3,7% CP 1,7% Copoate deposito,% Fs LADESPEIDIG LADESPEIDIG Oveig (1%) Austalië (%) KEDIETWAADIGHEID KEDIETWAADIGHEID Oveig (45%) B (9%) BBB (19%) Koea (%) 0 -,% -51,0% -4,5% 1,73% ISI: LU Angeline Ho OBLIGATIES OPKOMEDE LADE JP Mogan US Dolla Teasuy Liuidity -,74% -3,40% -46,% 1,44% ISI: GB Pete Allwight S 4,6% -7,96% -4,3% 1,7% ISI: GB ichad House Q Adam Codey , ,5 Sande Bus P 0,0% 0,7% 9,64% 0,56 ISI: LU01737 AFGELOPE 1 MAADE O 9,% Mitshubishi Estate,% Mitsui Fudosan 7,% Westfield Goup 6,% Guangzhou Pop. 5,1% Key Popeties,1% Japan 1,4% 01 7,5% US Teasuy 031 7,4% ew South Wales 5,5% 017 6,9% Stadshypotek AB 6% 01 6,6% abobank 0,% ,3% US note 3,75 01,% ussia 7,5% 030 7,3% Mexico 6,75% 034 5,3% Bazil 5,75% 019 4,4% ussia 11% 01 1,5% abobank 4,375% 014 1,4% EIB 3,65% 011 1,4% Deutsche Telekom 6% 017 1,3% EIB 4,375% 013 1,3% SocGen 4,% 01 5,0%Consumenten cyclisch 19,0% Communicatie 14,0% Financials,0% Basisindustie 9,0% Consumenten niet-cyclisch LADESPEIDIG Oveig (17%) KEDIETWAADIGHEID SECTOSPEIDIG Oveig (13%) Hongkong (33%) Oveig (33%) LADESPEIDIG Industie (30%) A (7%) Oveig (40%) o KEDIETWAADIGHEID cash (9%) Communicatie (1%) Oveig (40%) - SECTOSPEIDIG Fankijk (1%) John Tobin AFGELOPE 1 MAADE ,5% -3,37% -3,4% ISI: L AFGELOPE 1 MAADE 40 0,15% -,35% -0,5% 1,% ISI: LU AFGELOPE 1 MAADE 5 GELDMAKT obeco High Yield Obligaties AFGELOPE 1 MAADE OBLIGATIES HIGHYIELD Schode Euo Copoate Bond OBLIGATIES EUOPA Theadneedle EM Bond AFGELOPE 1 MAADE 0 Financiële instellingen (7%) Financials (0%) Theadneedle Global Bond s4 Fon d Telecom (%) A (39%) AAA (4%) BB (31%) OBLIGATIES WEELDWIJD Copoates (13%) Industie (44%) BBB (37%) Mexico (9%) Zweden (%) Hongkong (9%) VASTGOED AZIË SECTOSPEIDIG Oveig (6%) AAA (13%) AAA (9%) China (15%) Mogan Stanley Asian Popety SECTOSPEIDIG Oveig (5%) Oveig (14%) Cash (%) Japan (36%) epuchase ageements (5%) China (9%) BBB (7%) edeland (15%) AAA (53%) Austalië (11%) Japan (30%) 40 IEX MAGAZIE MAAT / APIL 009 AA (0%) IT (9%) Financials (13%) Gezondheidszog (15%) Consumenten cyclisch (17%) Veenigde Staten (%) Veenigd Koninkijk (14%) uts (1%) teasuy bills (39%) Industie (13%) MAAT / APIL 009 IEX MAGAZIE 41

Het Informatieportaal voor Financiële Veiligheid. De 4 bedreigingen voor je spaargeld vandaag

Het Informatieportaal voor Financiële Veiligheid. De 4 bedreigingen voor je spaargeld vandaag Het Infomatiepotaal voo Financiële Veiligheid De 4 bedeigingen voo je spaageld vandaag Veval van de systeembanken Veval van de systeembanken De Vie gote Bedeigingen 1. Veval van de systeembanken 2. 3.

Nadere informatie

ZA5881. Flash Eurobarometer 369 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Drivers for Growth) Country Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA5881. Flash Eurobarometer 369 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Drivers for Growth) Country Questionnaire Belgium (Flemish) ZA88 Flash Euobaomete 69 (Investing in Intangibles: Economic Assets and Innovation Dives fo Gowth) County Questionnaie Belgium (Flemish) A Flashnumme FL9A B land FL9B C Numme van het inteview FL9C NACE

Nadere informatie

- gezonde dieren, gezonde mensen

- gezonde dieren, gezonde mensen pagina 1 van 8 Jaaveslag 2000 Wood van de voozitte Afgelopen jaa is voedselveiligheid een belangijk item in Euopa geweest, denk alleen maa aan de BSE-cisis. Het is dan ook niet moeilijk voo te stellen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centaal Bueau voo de Statitiek Economie, Bedijven en NR Oveheidfinanciën en Conumentenpijzen Potbu 24500 2490 HA Den Haag PRJSNDEXCJFER COMMERCËLE DENSTVERLENNG 1. nleiding Dit document bechijft de methoden

Nadere informatie

35% 46% 35% Benut alle mogelijkheden voor uw werknemers. Aanbieding voor extra gebruikerslicenties. Kerstaanbieding voor Mamut klanten

35% 46% 35% Benut alle mogelijkheden voor uw werknemers. Aanbieding voor extra gebruikerslicenties. Kerstaanbieding voor Mamut klanten Kestaanbieding voo Mamut klanten Optimalisee uw winstgevendheid in deze spannende tijden! Kennis een veilige investeing tot 46% Bestel nu en bespaa tot 46% op cusussen voo 2009 Lees mee op pagina 4 Gebuik

Nadere informatie

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS Stichting AIM gevestigd te Eist Rappot inzake de jaastukken 2014 Vendelie4 Postbus 622 3900 AP Veenendaal T: (0318) 618666 veenendaal@schuiteman.com Schuiteman Accountants

Nadere informatie

+18 % rendement met. fondsmanagers. Corné van Zeijl. Huizenmarkt. Koopjes in biotech. www.iex.nl. m a g a z i n e. aandelen +28% aandelen +17%

+18 % rendement met. fondsmanagers. Corné van Zeijl. Huizenmarkt. Koopjes in biotech. www.iex.nl. m a g a z i n e. aandelen +28% aandelen +17% Coné van Zeijl onthult de 10 gouden egels voo belegges Koopjes in biotech De 3 favoiete eageebuisbaby s van acel Wijma Huizenmakt 6 Tips voo het kabinet om de woningmakt wee vlot te tekken m a g a z i

Nadere informatie

Een nieuw model voor de CBS huishoudensprognose

Een nieuw model voor de CBS huishoudensprognose Een nieuw model voo de CBS huishoudenspognose Coen van Duin en Cael Hamsen Het model waamee het CBS zijn huishoudenspognose maakt, is aangepast. De nieuwe pognose wodt beekend met een macosimulatiemodel

Nadere informatie

www.urban-synergy.org JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betere Buurt Biotoop

www.urban-synergy.org JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betere Buurt Biotoop www.uban-synegy.og JOINT ARCHITECTURAL NETWORK FOR URBAN SYNERGY Betee Buut Biotoop Betee Buut Biotoop De Betee Buut Biotoop (BBB) is een multidisciplinai poject van de stichting JANUS (Joint Achitectual

Nadere informatie

Het is voorjaar en nieuwe samenwerkingen bloeien op. Het samenwerken met

Het is voorjaar en nieuwe samenwerkingen bloeien op. Het samenwerken met Zog dieen aansluit Aansluitende zog Het is voojaa en nieuwe samenwekingen bloeien op. Het samenweken met Jaagang 5 1 Lente 2014 De MediantKant is een uitgave van Mediant Geestelijke Gezondheidszog en geeft

Nadere informatie

Bijlage 3: Budgetbrief. Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant. Postbus 891. 5600 AW Eindhoven. t.a.v. mevrouw H.F. van Breugel. Bergen op Zoom, 25 juni 2014

Bijlage 3: Budgetbrief. Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant. Postbus 891. 5600 AW Eindhoven. t.a.v. mevrouw H.F. van Breugel. Bergen op Zoom, 25 juni 2014 -CONCEPT Bijlage 3: Budgetbief Bueau Jeugdzog Nood-Babant Postbus 891 5600 AW Eindhoven t.a.v. mevouw H.F. van Beugel Begen op Zoom, 25 juni 2014 Geachte mevouw van Beugel, Confom de afspaken in de "Babantbede

Nadere informatie

TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015

TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015 TECHNISCHE VRAGEN RAAD bij JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2015 Indienen uitelijk dinsdag 14 juni 2016 bij giffie@eindhoven.nl n Patij Blz Beleidsveld Secto Wethoude Vaag Antwood 50 PvdA 10 Sociale Ondesteuni

Nadere informatie

Eenparige cirkelbeweging

Eenparige cirkelbeweging Inhoud Eenpaige cikelbeweging...2 Middelpuntzoekende kacht...4 Opgave: Looping...5 Opgave: McLaen MP4-22...6 Opgave: Baanwielennen (tack acing)...8 Gavitatie...8 Zwaate-enegie...9 Opgave: Satellietbanen...10

Nadere informatie

Standaarden Verpleeghuiszorg

Standaarden Verpleeghuiszorg Standaaden Vepleeghuiszog Vesie septembe 2010 Mw. E. Cox, MA, NVLF Mw. ds. C. Koolhaas, NVLF Mw. A. van Hemet, MA, NVLF 1 Inhoud 1..Inleiding...3 1.1 Doel standaaden en checklisten...3 1.2 De logopedist

Nadere informatie

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Osdorpplein 54. 3-kamer appartement op de eerste verdieping. Netto huurprijs 819 Per maand

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Osdorpplein 54. 3-kamer appartement op de eerste verdieping. Netto huurprijs 819 Per maand Amstedam Nieuw-West Osdopplein 54 3-kame appatement op de eeste vedieping Netto huupijs 819 Pe maand Wonen in het goenste stadsdeel van Amstedam Voo een stad om van te houden 2 In deze bochue Objectinfomatie

Nadere informatie

BioBased Business Cases

BioBased Business Cases Ontmoet de gehele biobased keten en gijp uw kans voo slimme samenwekingen BioBased Business Cases Hoo hoe u maximale winstgevendheid haalt uit de BioBased Economy Met paktijkcases van: Cosun SABIC Synba

Nadere informatie

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS

SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS Stichting Feedom in Chist Ministies Nedeland gevestigd te Dachten Rappot inzake de jaastukken 2014 Vendelie4 Postbus 622 3900 AP Veenendaal T: (0318) 618666 veenendaal@schuiteman.com

Nadere informatie

2-daagse conferentie REIKWIJDTE EN IMPACT VAN. MiFID II. Bereid u voor op MiFID II en MiFIR en zorg dat u compliant bent in 2015!

2-daagse conferentie REIKWIJDTE EN IMPACT VAN. MiFID II. Bereid u voor op MiFID II en MiFIR en zorg dat u compliant bent in 2015! 2-daagse confeentie Vediepingsuu met Rabobank en Cliffod Chance: Deivatenhandel & EMIR OTC handel van aandelen en obligaties REIKWIJDTE EN IMPACT VAN Beeid u voo op en MiFIR en zog dat u compliant bent

Nadere informatie

De Creatieve Computer

De Creatieve Computer De Ceatieve Compute J.I. van Hemet jvhemet@cs.leidenuniv.nl 1 Intoductie Als we de evolutie van computes vluchtig bekijken dan zien we dat de taken die doo computes woden uitgevoed steeds ingewikkelde

Nadere informatie

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Dr. H. Colijnstraat 610. 3-kamerappartement op de tiende en elfde verdieping

Voor een stad om van te houden. Amsterdam Nieuw-West Dr. H. Colijnstraat 610. 3-kamerappartement op de tiende en elfde verdieping Amstedam Nieuw-West D. H. Colijnstaat 610 3-kameappatement op de tiende en elfde vedieping Netto huupijs 820 Pe maand Luxe badkame en keuken Voo een stad om van te houden 2 In deze bochue Objectinfomatie

Nadere informatie

83 december 2012 Nr. verslag het Groot Jan Wolter Bloem volgt Gerard Korse op Eerste bewoners

83 december 2012 Nr. verslag het Groot Jan Wolter Bloem volgt Gerard Korse op Eerste bewoners 2012 e b m e dec g a l s e v t o o G het N. 83 13 m e Bloe t l o W n Ja op d Kose a e G volgt 6 s bewone e t s e E ces oot suc g g a d ie commiss 8 ijk uit And g a B eis Magda ssings a e v ique et EO Mozamb

Nadere informatie

L0000512. Garantievoorwaarden/Gebruikershandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN

L0000512. Garantievoorwaarden/Gebruikershandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN L0000512 Gaantievoowaaden/Gebuikeshandleiding DUCOTWIN/ DUCOSCREEN I. INHOUD I. INHOUD p 1 II. ALGEMEEN p 2-6 III. INSTALLATIE p 7-8 IV. GEBRUIK EN ONDERHOUD p 9-12 V. CE-ATTEST p 13 VI. BIJLAGEN p 14

Nadere informatie

Visualisatie van het Objectgeoriënteerde Paradigma. Arend Rensink Faculteit der Informatica, Universiteit Twente e-mail: rensink@cs.utwente.

Visualisatie van het Objectgeoriënteerde Paradigma. Arend Rensink Faculteit der Informatica, Universiteit Twente e-mail: rensink@cs.utwente. Visualisatie van het Objectgeoiënteede Paadigma. Aend Rensink Faculteit de Infomatica, Univesiteit Twente e-mail: ensink@cs.utwente.nl Samenvatting Pogammeeondewijs maakt een wezenlijk deel uit van elke

Nadere informatie

Dit is geen toeval 6 Over waarom je dit boek leest en hoe je ermee aan de slag kunt gaan. Lees dit eerst. 9 Stap 1: Vind je passie 96

Dit is geen toeval 6 Over waarom je dit boek leest en hoe je ermee aan de slag kunt gaan. Lees dit eerst. 9 Stap 1: Vind je passie 96 Dit is geen toeval 6 Ove waaom je dit boek leest en hoe je emee aan de slag kunt gaan. Lees dit eest. Inleiding 10 1 Waaom goeien we? 18 Ove de uitdaging van het goeien en ove wat passie is 2 Willen en

Nadere informatie

- 1 - UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015

- 1 - UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015 UITVOERINGSPLAN WMO BELEIDSPLAN RONDOM BURGERS 2012 2015 De gemeente Womeland heeft een duidelijke visie op maatschappelijke ondesteuning: elke Womelande telt mee en doet mee, ongeacht leeftijd, bepekingen

Nadere informatie

WAAROM IS MACRO-ECONOMIE BELANGRIJK? DE MACRO-ECONOMIE VAN DE GROTE RECESSIE IS-MP NORMALE SITUATIE EEN SIMPEL MACRO-ECONOMISCH MODEL

WAAROM IS MACRO-ECONOMIE BELANGRIJK? DE MACRO-ECONOMIE VAN DE GROTE RECESSIE IS-MP NORMALE SITUATIE EEN SIMPEL MACRO-ECONOMISCH MODEL WAAROM IS MACRO-ECONOMIE BELANGRIJK? DE MACRO-ECONOMIE VAN DE GROTE RECESSIE PROF. DR. B. JACOBS Het vehaal van de Gote Recessie Minimalistisch maco-model goedeenmakt: inkomen geldmakt: pijspeil kapitaalmakt:

Nadere informatie

De raadsfracties zijn zodanig geïnformeerd dat zij goed toegerust hun standpunt kunnen bepalen bij de besluitvorming

De raadsfracties zijn zodanig geïnformeerd dat zij goed toegerust hun standpunt kunnen bepalen bij de besluitvorming BEHANDELMEMO Van: Aan: agendacommissie aadsleden en steunfactieleden Nieuw taievenbeleid Spotvoozieningen Status: Deelnemes: Debat te voobeeiding op de besluitvoming Raadsleden Potefeuillehoude: W.J. Stegeman

Nadere informatie

Advies: Het college gaat akkoord met verzending van bijgaande RIB naar de gemeenteraad.

Advies: Het college gaat akkoord met verzending van bijgaande RIB naar de gemeenteraad. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: C.P.G. Kaan Tel n: 06 8333 8358 Numme: 15A.01184 Datum: 10 novembe 2015 Team: Ondewijs, Welzijn en Zog Tekenstukken: Ja Bijlagen: 2 Afschift

Nadere informatie

Nr. juni 20. 100-jar

Nr. juni 20. 100-jar g a l s e v t o o G het N. 85 13 juni 20 5 n eavonde i t a m o Inf den oowaa v u u h alg. 7 ties voo a t i c i l e F ige 100-ja 9 es de boul u e j e ek el Wisselb ogkasp o H a a in toenoo COLUMN Kwaliteit

Nadere informatie

05.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van de biodiversiteit Werchter zondag 22 mei 2011. in dit nummer

05.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van de biodiversiteit Werchter zondag 22 mei 2011. in dit nummer 05.2011 landschapskant Nood-Hageland Dag van de biodivesiteit Wechte zondag 22 mei 2011 in dit numme Dag van de biodivesiteit p2 Samenweking met bedijven p4 Landschapsanimatie: Wat is dat? p6 Regionaal

Nadere informatie

Tilburg University. Reclame-uitgaven in Nederland de Blok, J. Document version: Publisher final version (usually the publisher pdf)

Tilburg University. Reclame-uitgaven in Nederland de Blok, J. Document version: Publisher final version (usually the publisher pdf) Tilbug Univesity Reclame-uitgaven in edeland de Blok, J Document vesion: Publishe final vesion (usually the publishe pdf) Publication date: 1970 Link to publication Citation fo published vesion (APA):

Nadere informatie

12 Grafen en matrices. bladzijde 209 31 a. Gemengde opgaven 99

12 Grafen en matrices. bladzijde 209 31 a. Gemengde opgaven 99 afen en matices bladzijde a M M M M 4 emengde opgaven b M M M S M M M 4 4 P P P 5 4 4 c e R geeft P P P S 7 8 7 4 c geeft aan dat e voo één eenheid P eenheden nodig zijn c geeft aan dat voo één eenheid

Nadere informatie

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur

- 1 - Vaststelling van de methodiek voor de rentetermijnstructuur - - Vasselling mehode eneemijnsucuu Vasselling van de mehodiek voo de eneemijnsucuu Hiebij maak DNB bekend da DNB de nominale eneemijnsucuu voo he FTK wil consueen op basis van de swapcuve. Deze eneemijnsucuu

Nadere informatie

In hoofdstuk 1 zijn algemene beschouwingen en de visie van ENECO Net- Beheer op de verdere ontwikkeling van het beheerde net opgenomen.

In hoofdstuk 1 zijn algemene beschouwingen en de visie van ENECO Net- Beheer op de verdere ontwikkeling van het beheerde net opgenomen. . INLEIDING Dit document omvat het Capaciteitsplan 2 van ENECO NetBehee zoals veeist in de Elekticiteitswet 1998 en het hieop aansluitend besluit "Regeling capaciteitsplannen Elekticiteitswet 1998" van

Nadere informatie

Quest for growth Privak, beleggingsvennootschap met vast kapitaal naar Belgisch Recht

Quest for growth Privak, beleggingsvennootschap met vast kapitaal naar Belgisch Recht Pesmededeling Leuven / 22 januai 2015 / 17u40 Geeglemeneede infomaie. Deze pesmededeling beva infomaie waaop de Euopese anspaanieegelgeving voo beusgenoeede bedijven van oepassing is. Ques fo gowh Pivak,

Nadere informatie

3 De wetten van Newton

3 De wetten van Newton 3 De wetten an Newton I Cultuuhistoische achtegond De Giek Aistoteles (384.Ch.-3.Ch.) wodt beschouwd als een an de inloedijkste klassieke filosofen in de westese taditie. Zijn opattingen hebben eeuwenlang

Nadere informatie

Risk & asset management

Risk & asset management Hét onafhankelijke en vakinhoudelijke semina voo de pensioenpofessional Risk & asset management Hoo hoe Hoo DNB hoe gaat DNB gaat toezien toezien op uw op uw beleggings- beleggingsbeleid beleid onde een

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling

Leiderschapsontwikkeling Leideschapsontwikkeling (11): Van een gefagmenteede naa een samenhangende aanpak Leideschapsontwikkeling 2.0 E is veel gescheven ove de ontwikkeling van leideschap in oganisaties. In dit atikel beschijven

Nadere informatie

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games)

Optimale strategieën voor gunstige binomiale spellen (Engelse titel: Optimal control of favourable binomial games) Technische Univesiei Delf Faculei Elekoechniek, Wiskunde en Infomaica Delf Insiue of Applied Mahemaics Opimale saegieën voo gunsige binomiale spellen (Engelse iel: Opimal conol of favouable binomial games)

Nadere informatie

Westergracht 71 - Haarlem

Westergracht 71 - Haarlem Westegacht 71 - Haalem Vaagpijs! 349.000,-- k.k. Makelaaskantoo IDELER Oude Zijlvest 37 in Haalem Website: www.makelaaskantooideler.nl Omschijving Westegacht 71 - Haalem Op loopafstand van centum, uitgebouwde

Nadere informatie

collectieformules zorgt ervoor

collectieformules zorgt ervoor collectiefomules zogt evoo 2015 De Collectie-fomules bpost biedt u meedee Collectie-fomules aan. Elk van deze fomules geeft u de zekeheid om die postzegels te ontvangen die het best passen in uw vezameling.

Nadere informatie

nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 3 - januari-februari 2014

nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 3 - januari-februari 2014 Veschijnt tweemaandelijks Afgiftekantoo : 2840 Rumst 1 P 802144 ve. uitg. A. Buelens, Hollebeekstaat 31, 2840 Rumst BC 30977 2840 RUMST P.B. België-Belgique nieuwsbulletin ZEVENENVEERTIGSTE JAARGANG Numme

Nadere informatie

05.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Opening. wandelnetwerk Hagelandse Heuvels. Kasteel van Horst zondag 17 juni.

05.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Opening. wandelnetwerk Hagelandse Heuvels. Kasteel van Horst zondag 17 juni. 05.2012 landschapskant Nood-Hageland Opening wandelnetwek Hagelandse Heuvels Kasteel van Host zondag 17 juni in dit numme Opening Wandelnetwek Hagelandse Heuvels p2 Boedeij De Babande, patne voo goenwek

Nadere informatie

Westergracht 71 - Haarlem

Westergracht 71 - Haarlem Westegacht 71 - Haalem Vaagpijs! 349.000,-- k.k. Makelaaskantoo IDELER Omschijving Westegacht 71 - Haalem Op loopafstand van centum, uitgebouwde uime TRAPGEVELwoning met zonnige vezogde tuin, voozien van

Nadere informatie

Psychometrische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc)

Psychometrische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc) Cahie 2007-5 Psychometische kwaliteiten van de Recidive Inschattingsschalen (RISc) Intebeoodelaasbetouwbaaheid, intene consistentie en conguente validiteit L. M. van de Knaap L. E. W. Leenats L. T. J.

Nadere informatie

08.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Natuur en cultuur, hand in hand Assent, zondag 19 augustus. in dit nummer

08.2012. landschapskrant Noord-Hageland. Natuur en cultuur, hand in hand Assent, zondag 19 augustus. in dit nummer 08.2012 landschapskant Nood-Hageland Natuu en cultuu, hand in hand Assent, zondag 19 augustus in dit numme Natuu en cultuu, hand in hand! p2 De jages van Walenbos in de bes voo de vleemuis p4 Hoogstamboomgaaden

Nadere informatie

Handleiding leginstructies

Handleiding leginstructies www.alityfloos.nl Handleiding leginstcties Gaat binnenkot een hoten vloe leggen? Met de leginstcties van Qalityfloos E.W.F. heeft de jiste kennis binnen handbeeik. Is deze kls toch niet aan besteedt, of

Nadere informatie

Beredeneerd aanbod groep 1 en 2

Beredeneerd aanbod groep 1 en 2 Beedeneed aanbod goep 1 en 2 Mei 2013 Inhoudsopgave Inleiding en veantwooding blz. 3 Themaplanning blz. 5 Taal / lezen / schijven blz. 9 Rekenen / wiskunde blz. 11 Weekplanning blz. 13 Zelfstandig weken

Nadere informatie

ZESENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 4 - januari-februari 2013

ZESENVEERTIGSTE JAARGANG Nummer 4 - januari-februari 2013 Veschijnt tweemaandelijks fgiftekantoo : 2840 Rumst 1 P 802144 ve. uitg.. uelens, Hollebeekstaat 31, 2840 Rumst 30977 2840 RUMST P.. elgië-elgique n i e u w s b u l l e t i n ZESENVEERTIGSTE JRGNG Numme

Nadere informatie

GROENLICHT. De mars tegen Monsanto en TTIP. Orgaan van GroenLinks Zwolle. Zomer 2015

GROENLICHT. De mars tegen Monsanto en TTIP. Orgaan van GroenLinks Zwolle. Zomer 2015 Ogaan van GoenLinks Zwolle GROENLICHT Zome 2015 De s tegen Monsanto en TTIP Linke Soep: Ove de gevaen van Gentech en wát!? Senato Ruad Ganzevoot bezoek bij GoenLinks Zwolle Gezocht: Nieuwe hoofdedacteu

Nadere informatie

Ter info. a m/s² a = Δv/Δt Toetsvraag 1. v m/s v = 2πr/T Toetsvraag 4

Ter info. a m/s² a = Δv/Δt Toetsvraag 1. v m/s v = 2πr/T Toetsvraag 4 Te info Deze toets geeft je een idee van je kennis ove de begippen uit de tabel hieonde. Dit zijn de voonaamste begippen die in de leeplannen van het middelbaa ondewijs aan bod komen. Je mag de vagen oplossen

Nadere informatie

INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE

INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE decembe 2014 Ovezicht expets, 26 januai 2015 INSTALLATIE EN TECHNOLOGIE Naam bedijf Installatiebedijf Bouman Geneatostaat 9, 3903 HL Veenendaal 0318-51 00 01 info@boumaninstallatie.nl www.boumaninstallatie.nl

Nadere informatie

Module HAVO Wiskunde D. Lenen of sparen? Versie: 23 juni 2009 Auteurs: C. Horlings P.G.M. Zenhorst

Module HAVO Wiskunde D. Lenen of sparen? Versie: 23 juni 2009 Auteurs: C. Horlings P.G.M. Zenhorst Module HAVO Wiskude D Lee of spae? Vesie: 23 jui 2009 Auteus: C. Holigs P.G.M. Zehost Lee of spae? Ihoud. Ileidig... 3 2. Geld e ete... 4 3. Spae... 4 3. Spae... 5 3. Ekelvoudige e samegestelde itest...

Nadere informatie

t p E Van de redactie Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras De lente is begonnen!

t p E Van de redactie Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras Verenigingsblad van S.v.M.T.Protagoras De lente is begonnen! 1 mei Uiteste inschijfdatum Studieeis Sacandinavië 2 mei Ovekoepelend Studenten Oveleg BMT 4 mei Dodenhedenking 5 mei Bevijdingsdag, TU/e gesloten Agenda 11 mei Dondedagboel 18 mei Dondedagboel 25 mei

Nadere informatie

B en W - advies. nr. \j nr. J / Openbaar. Onderwerp: Aanbesteding inkoop electriciteit en aardgas (6RNV gemeenten en 4 'aanhakers') 2010-2013

B en W - advies. nr. \j nr. J / Openbaar. Onderwerp: Aanbesteding inkoop electriciteit en aardgas (6RNV gemeenten en 4 'aanhakers') 2010-2013 B en W - advies Potefeuillehoude Afdeling Advies van Datum advies Bestandsnaam Advies O.R. In oveleg met afdeling(en) Actief infomeen aad Actief infomeen wijkcontactambtenaa Advies: Aangehouden d.d. Beslissing

Nadere informatie

Zo doe je dat! @ @ www. Zo maak je een reisblog. www. www. www.reislogger.nl. www.pindat.com. www.reiskrabbels.nl. www.reismee.nl. www.gaatverweg.

Zo doe je dat! @ @ www. Zo maak je een reisblog. www. www. www.reislogger.nl. www.pindat.com. www.reiskrabbels.nl. www.reismee.nl. www.gaatverweg. Zo doe je dat! @ @ www @ www www Zo maak je een eisblog Al je viendinnen gaan kampeen in Fankijk of met z n allen aan een meetje in Italië zitten. Alleen jouw oudes hebben besloten om nu eens zeven weken

Nadere informatie

Een eenparige cirkelbeweging is een cirkelbeweging, waarbij de grootte van de snelheid niet verandert.

Een eenparige cirkelbeweging is een cirkelbeweging, waarbij de grootte van de snelheid niet verandert. Cikelbewegingen Gaden adialen Zie bladzijde 135 t/m 137 Baiboek wikunde van de Caat en Boch ISBN 90-430-1156-8 Een aanade voo Sinteklaa! http://taff.cience.uva.nl/~caat/functiene.pdf Eenpaige cikelbeweging

Nadere informatie

huren in afrikaanderwijk. The nieuwste wijk in Town. nieuwzuid.nl 97 appartementen, maisonnettes en woon-werkwoningen

huren in afrikaanderwijk. The nieuwste wijk in Town. nieuwzuid.nl 97 appartementen, maisonnettes en woon-werkwoningen huen in nieuwzuid.nl zuidespoo 97 appatementen, maisonnettes en woon-wekwoningen afikaandewijk. The nieuwste wijk in Town. huen in zuidespoo Zuidespoo, 97 appatementen, maisonnettes en woon-wekwoningen

Nadere informatie

Examens. Beroep. Rekenen. Leven lang lere. Passend Onderwijs. Entree. Kwaliteit. competenties. Het perron. www.sbo.nl/vmbo-mbo. Co-creatie.

Examens. Beroep. Rekenen. Leven lang lere. Passend Onderwijs. Entree. Kwaliteit. competenties. Het perron. www.sbo.nl/vmbo-mbo. Co-creatie. Hybide Passend Ondewijs Nationaal skills Nedelands / Conges Examens Voegtijdig Schoolvelaten 21st centuy Loopbaanoiëntatie Beoep Co-ceatie Leven lang leen Opleiding Het peon Intenationaal Innovatie Leaning

Nadere informatie

Pieter Oosterhout Buro voor Architektuur BNA BV

Pieter Oosterhout Buro voor Architektuur BNA BV Gemeente Beuningen t.a.v. College van B&W Van Heemstaweg 46 Beuningen cc. mev. C. van Hemmen en dh. C. McQueen, Kloostestaat 1 beteft datum vezoek voooveleg woonhuis naast Kloostestaat 1, Beuningen 11

Nadere informatie

9. Matrices en vectoren

9. Matrices en vectoren Computealgeba met Maxima 9. Matices en vectoen 9.1. Vectoen In Maxima is een vecto een datatype bestaande uit een geodende lijst (ij) van gelijksootige elementen welke via een index kunnen woden geselecteed.

Nadere informatie

Uitwerkingen bij de opgaven van. De Ster van de dag gaat op en onder

Uitwerkingen bij de opgaven van. De Ster van de dag gaat op en onder Uitwekingen bij de opgaven van De Ste van de dag gaat op en onde Statopgave Google Maps geeft bijvoobeeld 52.382306, 6.644897. Mocht je niet bekend zijn met de begippen Noodebeedte en Oostelengte, zoek

Nadere informatie

Kun je me de kortste weg vertellen?

Kun je me de kortste weg vertellen? Kun je me de kotste weg vetellen? Inhoudsopgave 1 Gafen 2 1.1 Wat is een gaaf?........................... 2 1.2 Opgaven................................ 4 2 Kotste bomen 6 2.1 Het 'Geedy' lgoitme.......................

Nadere informatie

I n formatiebroch u re. Als u de huur wilt opzeggen

I n formatiebroch u re. Als u de huur wilt opzeggen I n fomatieboch u e Als u de huu wilt opzeggen Deze bochue bevat infomatie ove de pocedue ondom de huuopzegging. In deze bochue vindt u een beknopte weegave van de bepalingen uit de Algemene huuvoowaaden,

Nadere informatie

Opleidingen. AutoCAD Inventor Revit 3ds Max 2014/2015. Award

Opleidingen. AutoCAD Inventor Revit 3ds Max 2014/2015. Award 2014/2015 Opleidingen AutoCAD Invento Revit 3ds Max TEC / CAD College HBO & MBO-Instituut 3x Awad TEC/CAD College BV Kekenbos 1018 B 6546 BA NIJMEGEN T 024 356 56 77 www.cadcollege.nl info@cadcollege.nl

Nadere informatie

Nieuwsbrief stadsdeelgroepen. 19 september 2011 Nummer 20. In dit nummer: Van de redactie. pagina

Nieuwsbrief stadsdeelgroepen. 19 september 2011 Nummer 20. In dit nummer: Van de redactie. pagina 19 septembe 2011 Numme 20 Nieuwsbief stadsdeelgoepen In dit numme: Les in een Onbepekt Bijlmepak Zeilen op de Sloteplas Winkeltoegankelijkheid Spaandammestaat wodt vebeted Taallessen voo mensen met een

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een beverburcht kijk op pagina 4. Alles over bevers op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Maak een beverburcht kijk op pagina 4. Alles over bevers op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles ove beves op pagina 2 Maak een bevebucht kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voo leuke activiteiten Gatis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fyske Gea Winte 2015/2016 Beve: De nieuwe

Nadere informatie

FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014. For Your Information - Open dagen krant Graafschap College

FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI FYI KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014. For Your Information - Open dagen krant Graafschap College FYI FYI FYI FYI Fo You Infomation - Open dagen kant Gaafschap College 13 Studenten installeen zonnepanelen in Zambia College Company: stat je eigen bedijf 17 15 7 KOM NAAR ONZE OPEN DAGEN 2014 Doetinchem

Nadere informatie

05.2015. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Domein Bosquet zondag 31 mei. gratis. in dit nummer

05.2015. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Domein Bosquet zondag 31 mei. gratis. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland Dag van het Pak Domein Bosquet zondag 31 mei gatis 05.2015 in dit numme Dag van het Pak p2 Steenuil in boeennatuu p4 Een nieuwe thuis in Huize Hageland p6 Bestuiving in Holsbeekse

Nadere informatie

Het woonplan in Oostende voor 2001-2006 (2)

Het woonplan in Oostende voor 2001-2006 (2) Het woonplan in Oostende voo 2001-2006 (2) In deze categoie woden enkel de nog (ecent of toekomstige) beschikbae pecelen bouwgond in Oostende opgenomen. Naast deze opsomming blijft e uiteaad nog een hoeveelheid

Nadere informatie

Hardmetalen stiftfrezen voor ruw gebruik speciaal in gieterijen, werven en in de staalbouw

Hardmetalen stiftfrezen voor ruw gebruik speciaal in gieterijen, werven en in de staalbouw Hadmetalen stiftfezen voo uw gebuik speciaal in gieteijen, weven en in de staalbouw Hoogendementsvetandingen, -S Innovatieve hoogendementsvetandingen met exteme schokbestendigheid Zee obuuste, kachtige

Nadere informatie

Colloïdaal goud. jouw bondgenoot in de strijd tegen de tijd!

Colloïdaal goud. jouw bondgenoot in de strijd tegen de tijd! C O L L E C T I E O P S C H O O N H E I D S T A A T G E E N L E E F T I J D L U X U E U Z E V E R Z O R G I N G V O O R D E R I J P E R E H U I D Colloïdaal goud jouw bondgenoot in de stijd tegen de tijd!

Nadere informatie

05.2010. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Groen in je buurt. zondag. 30 mei 2010. in dit nummer

05.2010. landschapskrant Noord-Hageland. Dag van het Park Groen in je buurt. zondag. 30 mei 2010. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland Dag van het Pak Goen in je buut zondag 30 mei 2010 05.2010 in dit numme Dag van het Pak p2 Je hebt mee buen dan je denkt! p4 Leven in de Demevallei p6 Regionaal Landschap Nood-Hageland...

Nadere informatie

vrij kamperen, Bivakkeren, paalkamperen... met tent of camper

vrij kamperen, Bivakkeren, paalkamperen... met tent of camper Een dossie van Wegwijze vzw Beenhouwesstaat 9 8000 Bugge info@wegwijze.be www.wegwijze.be Wegwijze vzw. Niets uit deze publicatie mag woden gekopieed of vespeid zonde schiftelijke toestemming. vij kampeen,

Nadere informatie

Schooljaarplan (SJP) 2015-2016

Schooljaarplan (SJP) 2015-2016 Schooljaaplan (SJP) 05-06 aam school RKBS Willibod Ades Espeantolaan Postcode en plaats 950 CZ Stadskanaal Telefoon 0599-657 Binnumme E-mail Website Diecteu Bevoegd Gezag 03RX kbs-willibod@fidadanl wwwkbs-willibodnl

Nadere informatie

08.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Nacht van de Vleermuis Diest, vrijdag 23 augustus Kom ook! in dit nummer

08.2013. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Nacht van de Vleermuis Diest, vrijdag 23 augustus Kom ook! in dit nummer landschapskant Nood-Hageland gatis 08.2013 Nacht van de Vleemuis Diest, vijdag 23 augustus Kom ook! in dit numme Nacht van de Vleemuis met leuke pijsjes! p2 Beedsmoelen in Begijnendijkse poelen p4 Biodivesiteit

Nadere informatie

Bouw mee aan het orang-oetanbos!

Bouw mee aan het orang-oetanbos! Dit is het actieboekje van: oolette(s): Achtenaam: Staat:.: oo 4 kunnen,we 10m 2 aanpla bos nten Plaats: Telefoon: obiel: Emailades: Ben je al WFRange? ul hie je administatienumme in: (dit is het numme

Nadere informatie

08.2014. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Leven aan het water! Gratis poelencursus zaterdag 20/9. in dit nummer

08.2014. landschapskrant Noord-Hageland. gratis. Leven aan het water! Gratis poelencursus zaterdag 20/9. in dit nummer landschapskant Nood-Hageland gatis Leven aan het wate! Gatis poelencusus zatedag 20/9 08.2014 in dit numme Opening van de hestelde loopgaven van Weeldoolog I p2 Fuitkwekes helpen de bij en omgekeed p4

Nadere informatie

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen Ondezoek naa de ecologische achteuitgang en het hestel van Zuid- Limbugse hellingschaallandcomplexen Diectie Kennis en Innovatie, augustus 009 009 Diectie Kennis en Innovatie, Ministeie van Landbouw, Natuu

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma 2006-2010 Vastgesteld door benw op 30 mei 2006

Uitvoeringsprogramma 2006-2010 Vastgesteld door benw op 30 mei 2006 Uitvoeingspogamma 20062010 Vastgesteld doo benw op 30 mei 2006 1 Ovezicht Uitvoeingspogamma 2006 t/m 2010 Poga Pote Afdemma houde 1.1 MB DIV Bestuusstijl Wij zullen ons inspannen om op heldee wijze veantwooding

Nadere informatie

Voor de warmteoverdracht Q van punt A naar punt B geldt de formule:

Voor de warmteoverdracht Q van punt A naar punt B geldt de formule: Wamteovedacht 6. Wamteovedacht Onde wamteovedacht wodt bedoeld de ovegang van enegie onde invloed van een tempeatuuveschil. Zolang een tempeatuuveschil aanwezig is zal wamte in een bepaalde ichting stomen,

Nadere informatie

08.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Nacht van de Vleermuis Abdij Averbode. zaterdag 27 augustus. in dit nummer

08.2011. landschapskrant Noord-Hageland. Nacht van de Vleermuis Abdij Averbode. zaterdag 27 augustus. in dit nummer 08.2011 landschapskant Nood-Hageland Nacht van de Vleemuis Abdij Avebode zatedag 27 augustus in dit numme Nacht van de Vleemuis p2 Veassend lekke uit de hoogstamboomgaad p4 Bos zonde genzen p6 Regionaal

Nadere informatie

6. Oplossingsrichting 4:

6. Oplossingsrichting 4: 93 6. Oplossingsichting 4: Enegie-efficiency 6.1 Wat houdt het in? van de poductiekosten uitmaken, zijn enegie-efficiencypojecten meestal ook economisch inteessant De basis van het MJA3-convenant en MEE

Nadere informatie

MAGNEETKOPPEN/SPOELEN & ACCESSOIRES fundamentele principes voor identificatie / codering van de spoelen

MAGNEETKOPPEN/SPOELEN & ACCESSOIRES fundamentele principes voor identificatie / codering van de spoelen MGNEETKOPPEN/SPOEEN & ESSOES fundamentele pincipes voo identificatie / codeing van de spoelen BEEKENNGEN Voo diect wekende magneetafsluites kan de elektomagnetische aantekkingskacht beekend woden met de

Nadere informatie

v v I I I 10 P I 316, 10

v v I I I 10 P I 316, 10 GELUDSSNELHED Het bijkt dat de gemiddede kinetische enegie van de moecuen evenedig is met de absoute tempeatuu. De sneheid van de moecuen van een gas is evenedig met de vootpantingssneheid van geuid. eeken

Nadere informatie

- > e en uitgave van de. Studiegroep voor Postmechanisatie. Nummer127 december 1999. Il 11 1 1 NEDERLAND. 1111 Il. 1 1 Il. Inhoud:

- > e en uitgave van de. Studiegroep voor Postmechanisatie. Nummer127 december 1999. Il 11 1 1 NEDERLAND. 1111 Il. 1 1 Il. Inhoud: 1111 1 1 Il 1111 Il Il 11 1 1 NEDERLAND e en uitgave van de Studiegoep voo Postmechanisatie Aangesloten bij de Nedelandse Bond van Filatelisten-Veenigingen. Numme127 decembe 1999 Inhoud: - 0 - > 1 1. Veenigingsnieuws.

Nadere informatie

MUZIEK INHOUDSTAFEL. beknopte studiegids. Geduld wordt altijd beloond Pepijn Heirman. voor alle info: info@samwdlier.net

MUZIEK INHOUDSTAFEL. beknopte studiegids. Geduld wordt altijd beloond Pepijn Heirman. voor alle info: info@samwdlier.net voo alle info: info@samwdlie.net beknopte studiegids MUZIEK Stedelijke Academie voo Muziek, Wood en Dans Gasthuisvest 50, 2500 Lie - Tel. (03)480 45 79 e-mail: samwd@lie.be - www.samw filialen in Belaa,

Nadere informatie

Afleiding Kepler s eerste wet, op basis van Newton s wetten

Afleiding Kepler s eerste wet, op basis van Newton s wetten Keple s eeste wet Afleiding Keple s eeste wet, op basis van Newton s wetten 1 Inleiding Johannes Keple leefde van 1571 tot 1630 en was een Duitse wiskundige. Afwijkend van wat tot die tijd gedacht wed,

Nadere informatie

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen

Onderzoek naar de ecologische achteruitgang en het herstel van Zuid- Limburgse hellingschraallandcomplexen Ondezoek naa de ecologische achteuitgang en het hestel van Zuid- Limbugse hellingschaallandcomplexen Diectie Kennis en Innovatie, augustus 009 009 Diectie Kennis en Innovatie, Ministeie van Landbouw, Natuu

Nadere informatie

UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN. r r

UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN. r r UIZEN ARCHITECTEN STEDENBOUWKUNDIGEN ( Vastgesteld doo de aad van de gemeente Teneuzen bij beslult van, voozitte I giffie D D Mldde1bug KJevesk~seweg 49 PostbUtl29 4330 M IlIefoon:.31 118853737 lax: +31

Nadere informatie

5 dingen die je kunt doen

5 dingen die je kunt doen 5 dingen die je kunt doen om vandaag nog buikvet te veliezen éénkilopeweek.nl ongingscoach se van de Velde da van de Wadt Download het gatis ebook op www.eenkilopeweek.nl/stakkebuik Ontdek wat je NU kunt

Nadere informatie

Een laag inkomen? Vraag om een bijdrage!

Een laag inkomen? Vraag om een bijdrage! atie m Inf s van e d u v ande a g l sch en tt 18 kinde aa. j Heeft u kindeen in het vtgezet ndewijs? Of in het beepsndewijs tt 18 jaa? Dan mekt u dat in uw ptemnnee. De ksten zijn hge dan in het basisndewijs.

Nadere informatie

Gemeenteraad gemeente Hardenberg Commissie Ruimte Gemeenteraad Hardenberg Gemeenteraad gemeente Ommen Commissie Ruimte Gemeenteraad Ommen

Gemeenteraad gemeente Hardenberg Commissie Ruimte Gemeenteraad Hardenberg Gemeenteraad gemeente Ommen Commissie Ruimte Gemeenteraad Ommen Aan: College van Bugemeeste & Wethoudes gemeente College van Bugemeeste & Wethoudes gemeente Gemeenteaad gemeente Hadenbeg Commissie Ruimte Gemeenteaad Hadenbeg Gemeenteaad gemeente Ommen Commissie Ruimte

Nadere informatie

Eisenhowerlaan 112, Postbus 82223 NL-2508 EE Den Haag T +31 (0)70 350 39 99 F +31 (0)70 358 47 52

Eisenhowerlaan 112, Postbus 82223 NL-2508 EE Den Haag T +31 (0)70 350 39 99 F +31 (0)70 358 47 52 Rappot I.00..00.R00 SAB/ao basisschool Nieuwstaat Deumel Aoestisch ondezoe Status: CONCEPT Adviseus voo bouw, industie, veee, milieu en softwae info@dgm.nl www.dgm.nl Van Pallandtstaat -, Postbus NL-00

Nadere informatie

Wat doet dit programma?

Wat doet dit programma? KORTE HANDLEIDING DIGITALE BRANCHE-RIE SLAGERSBEDRIJF Inleiding RI&E staat voo Risicolnventaisatie en -Evaluatie. Een RI&E is: een LIJST met alle isico s in uw bedijf en een PLAN voo het oplossen evan.

Nadere informatie

Theorieboekje CWO-Rb3

Theorieboekje CWO-Rb3 Theoieboekje CWO-Rb3 Vesie oktobe 2000 Watescouting Mak Twain Nedeweet intenet: http://scoutnet.nl/~scoutppx/ 1 Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen...4 Binnenvaat Politie Reglement (BPR)...4 Toepassingsgebied...4

Nadere informatie

Gevoeligheidsanalyse transportparameters

Gevoeligheidsanalyse transportparameters Gevoeligheidsanalyse tanspotpaametes voo de ondegond Woute Kaeman Ed Veling Het model PROFCD (PROFile Convection-Diusion) is doo Veling (1993) gescheven om snel een inschatting te kunnen maken van het

Nadere informatie

Colofon Teksten; Eindredactie; Vormgeving & Productie;

Colofon Teksten; Eindredactie; Vormgeving & Productie; Spectum MAATSCHAPPELIJK JAARVERSLAG 2014 1 Colofon Teksten; Dick Zijdelaan, Nel Baas, Ineke Zwaneveld, Cain de Buin Eindedactie; Sanne van de Steek Vomgeving & Poductie; Silvia Bakke 2015 Othocente 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie