Kansen voor cultuuronderwijs in het mbo

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kansen voor cultuuronderwijs in het mbo"

Transcriptie

1 Kansen voor cultuuronderwijs in het mbo Het mbo telt meer dan een half miljoen leerlingen, verspreid over 65 instellingen. In het mbo wordt als algemeen vormend onderwijs geen cultuurvak aangeboden, zoals in het voortgezet onderwijs wel gebeurt met CKV. Maar het tij keert voor cultuureducatie in het curriculum van het mbo, ten positieve! De volgende ontwikkelingen geven aanleiding tot dit optimisme en bieden kansen voor cultuureducatie in het mbo: verandering in de kwalificatiestructuur en de mogelijke invulling van culturele vorming in keuzedelen, de MBO Card van het CJP en aansluiting bij algemeen vormende vakken zoals het vak burgerschap of Nederlands. 231 ROZEMARIJN SCHOUWENAAR, LENIE VAN DEN BULK (LKCA) In dit artikel beschrijven we deze kansen en geven we praktijkvoorbeelden van cultuureducatie op mbo s in Rotterdam. 190 Verandering in de kwalificatiestructuur In Nederland werkt het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) met een kwalificatiestructuur. De eisen waaraan een student moet voldoen om zijn diploma te behalen, zijn beschreven in een kwalificatiedossier. Binnen zo n kwalificatiedossier zijn een of meerdere kwalificaties opgenomen. Alle kwalificatiedossiers samen vormen de kwalificatiestructuur. Dossiers moeten actueel zijn en de kwalificatie-eisen voor een beroep moeten aansluiten op trends en behoeften op de arbeidsmarkt. Deze kwalificatiestructuur gaat veranderen in augustus In de herziene structuur komen er naast de beroepsgerichte vakken keuzedelen bij. Deze keuzedelen zijn bedoeld als een verrijking van de kwalificatie en zijn gericht op de ontwikkeling van de student als professional in zijn/haar toekomstige beroep. Een mbo-opleiding kan zelf invulling geven aan vrije keuzedelen, bijvoorbeeld door middel van culturele vorming. Op 16 juni jongstleden is in de Tweede Kamer een amendement aangenomen om af te kunnen wijken van de keuzedeelverplichting, waardoor er meer ruimte komt voor mbo-scholen om eigen accenten aan te brengen in de onderdelen persoonlijke, culturele of levensbeschouwelijke vorming als verrijking van de kwalificatie. Een aantal mbo-opleidingen is al gestart met het aanbieden van keuzedelen. Dit doen zij onder begeleiding van het IHKS, het servicepunt voor Invoering Herziening Kwalificatie Structuur. 232 De SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) heeft een register geopend waarin de eerste ontworpen EEN KLEURRIJKE BASIS

2 vrije keuzedelen staan geregistreerd. Hier liggen kansen om een cultureel-educatief vrije keuzedeel te ontwikkelen in samenwerking van mbo-opleidingen met lokale culturele instellingen. De vrij in te vullen ruimte voor culturele vorming creëert kansen. Zo is er bijvoorbeeld het keuzedeel Expressief talent voor DEEL 6 HOE ZIET CULTUURONDERWIJS IN HET PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS ERUIT? EN WAT WIL DE OVERHEID? Keuzedeel Expressief Talent Keuzedeel Expressief Talent is een verdieping van de kwalificaties pedagogisch werk. Het keuzedeel gaat dieper in op het zelf expressie geven aan beelden en gevoelens en het beleven van kunst en het ontwikkelen van talenten van kinderen/leerlingen. Om expressievormen goed te kunnen inzetten is het van belang dat de beginnend beroepsbeoefenaar inzicht heeft/krijgt in zijn eigen creatieve/expressieve talenten en vaardigheden, zich zelf (verder) ontwikkelt op dit terrein en een eigen stijl ontwikkelt. Dit keuzedeel bestaat om die reden uit twee pijlers. De eerste pijler is de creatieve/expressieve ontwikkeling van de student zelf. De tweede pijler bestaat uit het kunnen toepassen van expressievormen om de (creatieve) ontwikkeling van de doelgroep te begeleiden en stimuleren. Beleven van kunst en cultuur en van diverse expressievormen is voor het ontdekken en verwerven van expressieve/creatieve talenten en vaardigheden een noodzakelijke voorwaarde. Voor de uitvoering van dit keuzedeel betekent dit: aan de slag en eropuit! Gevalideerd door: Sectorkamer Zorg, welzijn en sport , Code K0152 studenten die later als begeleider van expressieve en creatieve activiteiten willen werken. Hieronder volgt een beschrijving van dat keuzedeel. Vanzelfsprekend zijn de keuzedelen en verdiepingen gericht op de creatieve beroepen zoals fotograaf, methodisch ontwerper en trainingsacteur bij uitstek voorbeelden van cultuuronderwijs in het mbo. Behalve dat dit soort lessen worden aangeboden is de manier waarop deze lessen gegeven worden van belang. Om de identiteitsvormende aspecten en persoonlijke ontwikkeling van de studen ten te bevorderen is het belangrijk dat de ruimte voor creativiteit en ontplooiing van de student centraal staat in de didactische en pedagogische aanpak. 191

3 Invoering van de MBO Card (cultuurkaart) 233 Een andere kans voor het vergroten van de aandacht voor cultuureducatie in het mbo is de cultuurkaart. Door het ministerie van OCW wordt met ingang van 1 januari 2016 jaarlijks 1 miljoen euro vrijgemaakt voor de financiering van de MBO Card van het CJP (Cultureel Jongeren Paspoort) en JOB (Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs). Mbo-leerlingen kunnen met CJP-korting naar muziek, theater, film, festivals of dansvoorstellingen. De MBO Card is bedoeld om mbo-studenten in hun vrije tijd meer culturele activiteiten te laten ondernemen én om culturele instellingen te stimuleren meer binnen- en buitenschools aanbod te creëren. 192 Verhalenwedstrijd Een voorbeeld van zo n activiteit is de verhalenwedstrijd Er Was Eens van Passionate Bulkboek in Rotterdam. 234 Dit project werd eerder al in het vmbo uitgevoerd, maar heeft nu een versie gekregen voor mbo. Scholen kunnen hierop intekenen, ze krijgen dan een lessenpakket en kunnen met zo veel mogelijk groepen deelnemen aan de wedstrijd. Het gaat om een groepswedstrijd waarbij de studenten met elkaar moeten samenwerken om een goed verhaal te maken. Ze mogen het verhaal op hun eigen manier presenteren en een jury kiest uit alle presentaties het meest aansprekende verhaal. De doelstellingen van het project zijn gericht op het verbeteren van de taalvaardigheid en literaire competenties van de leerlingen. Dit zou het vermogen om zich in een ander in te leven en het vermogen om meningsverschillen uit te praten vergroten. Als bijkomend effect kunnen de studenten daarmee hun kansen op de arbeidsmarkt verbeteren. Docenten in het mbo zijn zeer geïnteresseerd in het project. Wilma van Raamsdonk, de projectleider van Passionate Bulkboek, constateert dat het project een antwoord is op de behoefte van docenten om de leerlingen te laten kennismaken met literatuur en het lezen van boeken. De docenten zijn echt op zoek naar mogelijkheden om de studenten hierin te stimuleren, ze zien in het lezen van boeken en vertellen van verhalen een duidelijke meerwaarde voor de algemene vorming van de studenten. Bovendien kan het heilzaam werken voor het groepsproces als een groep samenwerkt aan zo n project. De presentatie van het eigen verhaal tijdens de wedstrijd is een niet geringe uitdaging; het geeft de jongeren een kick en werkt als een beloning als ze dit voor elkaar krijgen. EEN KLEURRIJKE BASIS Zorg ervoor dat je nooit meer wordt overgeslagen! Op het Albeda College, ROC Zadkine en het Grafisch Lyceum verzorgt SKVR (Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam) workshops en lessenseries. SKVR is de publieke voorziening voor cultuureducatie en amateurkunst in Rotterdam. In samenwerking met partners in de stad zet SKVR zich in voor culturele vorming en talentontwikkeling van alle Rotterdammers. In het aanbod hebben kinderen en jongeren een prominente plaats. De kracht van SKVR ligt in het verbinden van kunst aan de ontwikkeling van mensen

4 DEEL 6 HOE ZIET CULTUURONDERWIJS IN HET PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS ERUIT? EN WAT WIL DE OVERHEID? Foto: Wilma van Raamsdonk Foto: Hester Blankenstijn Mbo studenten die hebben meegedaan aan de verhalenwedstrijd Er Was Eens. Mbo-jongeren zijn leuk om mee te werken, hartstikke wereldwijs. 193

5 De visie van waaruit SKVR werkt, is dat cultuuronderwijs bijdraagt aan grip op en begrip van de culturele omgeving, de samenleving waarin jongeren opgroeien. Jongeren ontwikkelen een cultureel bewustzijn. Door bezig te zijn met kunst leren ze ook iets over zichzelf. Wie ben ik en hoe verhoud ik mij tot de ander en de wereld om mij heen? Identiteitsontwikkeling, zelfbewustzijn en burgerschap zijn sleutelbegrippen bij de cultuureducatieve activiteiten van SKVR. 235 Op basis van welke visie werken SKVR-docenten in het mbo? Welk voorbeeldproject onderschrijft deze visie en vertelt iets over de werkwijze? De combinatie van PRESENT en ARGUMENT slaat een brug tussen kunstvakken en algemene vormende vakken in het curriculum. Suzanne Jansen (Coördinator Onderwijs SKVR) vertelt dat het combineren van de theater- en schrijfworkshops PRESENT en ARGUMENT mooie voorbeelden zijn van brede ontwikkeling van mbo-studenten. Deze workshops richten zich zowel op identiteitsvorming als op de ontwikkeling van vaardigheden op het gebied van theater en schrijven. DOOR BEZIG TE ZIJN MET KUNST LEREN ZE OOK IETS OVER ZICHZELF. WIE BEN IK EN HOE VERHOUD IK MIJ TOT DE ANDER EN DE WERELD OM MIJ HEEN? 194 In 2014 liep het aantal mbo-studenten dat SKVR bereikte terug. We hebben toen gesprekken gevoerd met verschillende Rotterdamse mbo-opleidingen. Daaruit bleek dat er behoefte was aan workshops die aansluiten bij het vak Nederlands. We hadden ervaring met het inzetten van kunstvakken bij het vak burgerschap en ontwikkelden vier theater- en schrijfworkshops met als doel presenteren, argumenteren en solliciteren. In de opzet werd rekening gehouden met de vraag: wat leeft er bij de leerlingen? Dat is een groot verschil bij niveau 1 of 4. De theaterworkshop PRESENT was de eerste workshop gericht op het versterken van vaardigheden aansluitend bij het vak Nederlands. Bij deze workshop ging het met name om non-verbale communicatie en spreekvaardigheid. Onder het motto Zorg ervoor dat je nooit meer wordt overgeslagen of over het hoofd gezien leren de studenten zichzelf presenteren. De studenten leren welke vooroordelen ze weg kunnen nemen bij anderen en hoe ze voor een groep kunnen staan. Ze leren hun houding en stem op een bewustere manier in te zetten. In de workshop is veel aandacht voor jezelf durven zijn en het krijgen en geven van feedback. EEN KLEURRIJKE BASIS SKVR-aanbod verrijkt het curriculum Suzanne Jansen vertelt dat steeds meer mbo-opleidingen hun weg naar SKVR gevonden hebben en in overleg met de opleidingen worden programma s samengesteld van verschillende workshops, aansluitend bij de behoefte en bij het onderwijsprogramma. Onze workshops verrijken het curriculum, vanuit inhoudelijk standpunt zien docenten graag aanbod dat aansluit bij verschillende vakken. Budget vanuit de opleidingen om workshops in te kopen komt veel uit projectgelden van vakken als Nederlands, burgerschap of andere taalvakken. Door de komst van de MBO Card krijgen jongeren steeds meer kansen om zich in hun vrije tijd te verdiepen in kunst en cultuur. Onze wens is dat 235

6 er meer kunstinhoudelijke lessen komen in het mbo, het liefst met een brede blik op de wereld. Meer mbo ers bereiken in de breedte en goede ontwikkeling van hun talent, dat is onze ambitie. Femke Saher, coördinator Schrijven, ontwikkelde de derde workshop ARGUMENT, een soort Lagerhuisdebat dat gaat over argumenteren en debatteren. Ze vertelt meer over de werkwijze van ARGUMENT en de ervaring in het werken met mbo-studenten. DEEL 6 HOE ZIET CULTUURONDERWIJS IN HET PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS ERUIT? EN WAT WIL DE OVERHEID? We gaan in gesprek met gemotiveerde docenten en bespreken wat er leeft bij hun jongeren. We passen onze werkvormen aan op de doelgroep, welke werkvorm is bijvoorbeeld het meest geschikt voor een groep met taalachterstand? In het ontwikkelen en aanbieden van nieuw aanbod ziet Saher een meer open structuur dan bij andere onderwijsvormen. De studenten worden bevraagd door docenten, ze leren elkaar beter kennen en er wordt gewerkt aan onderling begrip en respect voor elkaars mening. Mbo-jongeren zijn leuk om mee te werken, ze leren snel, ze zijn wereldwijs door het gebruik van sociale media en ze komen makkelijk los. Het is mooi als deze kansen benut worden en jongeren in het mbo, net als hun leeftijdsgenoten in havo en vwo, de mogelijkheid krijgen aangeboden om zich te ontwikkelen op het gebied van kunst en cultuur. 195

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing

Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing Ronald Kox, hoofd Cultuureducatie Nieuwegein, 17 maart 2017 ronaldkox@lkca.nl Waarom kunst en cultuur? Artistiek-creatief proces Iteratief proces Universeel

Nadere informatie

Nieuwe kwalificatiestructuur en Keuzedelen. Versie 9 november 2015

Nieuwe kwalificatiestructuur en Keuzedelen. Versie 9 november 2015 Nieuwe kwalificatiestructuur en Keuzedelen Versie 9 november 2015 Onderwerpen Herziening van de kwalificatiestructuur Keuzedelen en hun karakteristieken Tot stand komen keuzedelen Aanbod en kiezen van

Nadere informatie

BINK 36 RUIMTE TONEN: ENTREE

BINK 36 RUIMTE TONEN: ENTREE BINK 36 BINK 36 RUIMTE TONEN: ENTREE BINK 36 RUIMTE TONEN: GANG BINK 36 RUIMTE TONEN: BINK 36 VESTIA EN JOHAN DE WITT SCHOLENGROEP PRESENTEREN: MEDIA OPEN/INSPIREREND GALERIERUIMTES/PRESENTATIES INDUSTRIEEL/WERKEN

Nadere informatie

Keuzedelen een plus op het mbo-diploma. Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt

Keuzedelen een plus op het mbo-diploma. Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt Keuzedelen een plus op het mbo-diploma Innovatie in de regio en kansen op de arbeidsmarkt Nieuwe kwalificatiedossiers én keuzedelen Keuze a Keuze b Keuze c Keuze d Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3 Het mbo

Nadere informatie

Leerlijnen Cultuureducatie. SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie

Leerlijnen Cultuureducatie. SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie Leerlijnen Cultuureducatie SKVR Projectbureau Onderwijs & Innovatie Programma Ontwikkelproces SKVR activiteiten in verlengde leertijd Waarom leerlijnen cultuureducatie Van praktijk naar leerlijn Kinderen

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Grip op de herziening!

Grip op de herziening! Herziening MBO Grip op de herziening! De implementatievraagstukken van de herziening in beeld 1 Grip op de herziening! 1 augustus 2016 is het zover! Alle mbo-studenten die starten in een nieuwe opleiding

Nadere informatie

1. Visie op cultuureducatie... 1. 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4. 3. Culturele activiteiten buiten de programmering...

1. Visie op cultuureducatie... 1. 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4. 3. Culturele activiteiten buiten de programmering... Inhoud 1. Visie op cultuureducatie... 1 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4 3. Culturele activiteiten buiten de programmering... 5 4. De volgende culturele instellingen leveren een bijdrage

Nadere informatie

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL

HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL HANDLEIDING MELDFORMULIER KEUZEDEEL Handleiding bij Meldformulier keuzedeel bestemd voor onderwijsinstellingen, brancheorganisaties, HBO-instellingen, werkgevers en andere partijen ten behoeve van het

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

Theorie in de praktijk: een kader voor zelfinzicht

Theorie in de praktijk: een kader voor zelfinzicht 1 Theorie in de praktijk: een kader voor zelfinzicht Hoe ontwikkelt het begrip van dit theoretisch kader zich bij docenten, en op welke wijze helpt het ze cultuuronderwijs vorm te geven? Emiel Copini e.j.copini@rug.nl

Nadere informatie

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Dario Fo, ondernemers in de kunst Poeldijk, 13 december 2012 Inleiding Op de vraag van de gezamenlijke basisscholen uit De Lier voor een

Nadere informatie

INHOUD WHITEPAPER KEUZEDELEN

INHOUD WHITEPAPER KEUZEDELEN WHITEPAPER Met ingang van schooljaar 2016-2017 krijgt een mbo-opleiding in het kader van de herziene kwalificatiestructuur niet alleen te maken met basisdelen en profieldelen, maar ook met keuzedelen.

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

Piet Mondriaan. Inspirators voor de toekomst

Piet Mondriaan. Inspirators voor de toekomst Piet Mondriaan 74 VSO DE HELDRING IN AMSTERDAM: MEER ZELFVERTROUWEN DANKZIJ CULTURELE EDUCATIE 75 Dankzij culturele educatie krijgen onze leerlingen meer zelfvertrouwen en zijn ze gelukkiger. Naam: VSO

Nadere informatie

Filosoferen over kunst. Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs. 4 k i d s

Filosoferen over kunst. Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs. 4 k i d s de kunstuitleen arnhem thuis in beeldende kunst Filosoferen over kunst Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs 4 k i d s Verder kijken dan je neus lang is Zonder kunst is het

Nadere informatie

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Ook in het vmbo is er sprake van onderwijsvernieuwing. De meest in het oog springende vernieuwing is de introductie van een kern, profiel en (meerdere) keuzes. De

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

WELKOM. Walter Groenen. Anneke van der Vaart. Directeur CJP. Account manager CJP

WELKOM. Walter Groenen. Anneke van der Vaart. Directeur CJP. Account manager CJP WELKOM Walter Groenen Anneke van der Vaart Directeur CJP Account manager CJP Wat is de CJP Cultuurkaart? CJP Cultuurkaart HET CONCEPT: Leerlingen in het VO krijgen een Cultuurkaart met CJP-korting CJP

Nadere informatie

VMBO en dan. Vernieuwde kwalificatiestructuur in het MBO. 30 mei 2013

VMBO en dan. Vernieuwde kwalificatiestructuur in het MBO. 30 mei 2013 VMBO en dan Vernieuwde kwalificatiestructuur in het MBO 30 mei 2013 Kennismaken Calibris: kenniscentrum voor leren en werken Erkennen stageplekken Ontwikkelen kwalificatiedossiers Myrthe Nieuwenhuizen

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling Boekwerk Voorstel voor een project omschrijving 1.1 Doelstelling Het doel van het te ontwikkelen lespakket Boekwerk is leerlingen op een nieuwe manier bezig te laten zijn met taal, boeken en vakinhoud.

Nadere informatie

Jaarplan schooljaar

Jaarplan schooljaar Jaarplan schooljaar 2013-2014 Arnhem, september 2013 Voor u ligt het jaarplan schooljaar 2013-2014. Dit jaarplan bevat de uitgangspunten en doelen die centraal staan bij de invulling van het betreffende

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

Op expeditie naar waarde(n)

Op expeditie naar waarde(n) Op expeditie naar waarde(n) 21e eeuwse educatie Effectief leiderschap Vakmanschap: de leraar doet ertoe! Verbinding met de gemeenschap Waardengedreven onderwijs Op expeditie naar waarde(n) De hele opvoeding

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext 1 Inleiding Dit onderwijsmodel is ontwikkeld op basis van de strategische doelstellingen van het

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap op basis van vakmanschap Vakman-ondernemer - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier

Nadere informatie

Schoolgids Carré College (samenvatting)

Schoolgids Carré College (samenvatting) Schoolgids Carré College (samenvatting) 2016-2017 1 Over het Carré College Praktijkgericht Nu naar het Carré College, straks een baan Op het Carré College bieden we de best denkbare voorbereiding op MBO

Nadere informatie

Invoering Herziening Kwalificatiestructuur. Netwerk Ambassadeurs

Invoering Herziening Kwalificatiestructuur. Netwerk Ambassadeurs Invoering Herziening Kwalificatiestructuur Netwerk Ambassadeurs Rini Romme 17 maart 2015 Agenda Actueel Servicepunt IHKS (Ilona de Bruijne) Projecten rondom examinering HKS van de btg s Digitale Procesarchitectuur

Nadere informatie

Teamtrainingen & ouderavond

Teamtrainingen & ouderavond Teamtrainingen & ouderavond Een teamtraining is een bijeenkomst van 1,5 tot 2 uur voor een heel schoolteam. Op actieve en enthousiasmerende wijze verdiep je je samen in een onderwerp. Er zijn verschillende

Nadere informatie

Cultuureducatie VO onderwijs 2013. Stedelijk Museum Amsterdam

Cultuureducatie VO onderwijs 2013. Stedelijk Museum Amsterdam Cultuureducatie VO onderwijs 2013 Stedelijk Museum Amsterdam Kunstvakken per niveau VMBO Kunstvakken 1 Kunstvakken 1 bestaat uit twee verplichte onderdelen: het leergebied Kunst en cultuur (kerndoelen,

Nadere informatie

Oriëntatie op ondernemerschap

Oriëntatie op ondernemerschap Keuzedeel mbo Oriëntatie op ondernemerschap gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0080 Penvoerder: Sectorkamer handel Gevalideerd door: Sectorkamer Handel Op: 10-11-2015 2 van 6 1. Algemene

Nadere informatie

Handreiking. Basis voor. Cultuureducatie

Handreiking. Basis voor. Cultuureducatie Handreiking Basis voor Cultuureducatie Handreiking Basis voor Cultuureducatie Over het LKCA Het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) is het landelijk kennisplatform voor professionals,

Nadere informatie

Projectinformatie 1,2,3 STA STIL. Groep 1-2 Project Nieuwe Media Primair Onderwijs

Projectinformatie 1,2,3 STA STIL. Groep 1-2 Project Nieuwe Media Primair Onderwijs Projectinformatie 1,2,3 STA STIL Groep 1-2 Project Nieuwe Media Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Grote Kunst voor kleine mensen - 1,2,3 Sta stil! waaraan uw school

Nadere informatie

Agenda. Herziening van de kwalificatiestructuur op hoofdlijnen. Stand van zaken herziening. Keuzedelen

Agenda. Herziening van de kwalificatiestructuur op hoofdlijnen. Stand van zaken herziening. Keuzedelen Agenda Herziening van de kwalificatiestructuur op hoofdlijnen Stand van zaken herziening Keuzedelen Herziening kwalificatiestructuur MBO 1 augustus 2016 verplichte invoering Veel partijen en veel factoren

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 juli 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs verandert

Nadere informatie

Kiezen uit keuzedelen en configuraties

Kiezen uit keuzedelen en configuraties Kiezen uit keuzedelen en configuraties Opleidingen voor mbo-studenten die vanaf 1 augustus 2016 instromen, zijn gericht op het behalen van een kwalificatie én op het volgen van een of meer keuzedelen.

Nadere informatie

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag Landelijk debat Ons Onderwijs 2032 28 mei 2015 Colofon Juni 2015 Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag 070 315 41 00 info@edventure.nu www.edventure.nu

Nadere informatie

en cultuureducatie Auteurs: Lenie van den Bulk en Marije Kuijs

en cultuureducatie Auteurs: Lenie van den Bulk en Marije Kuijs MBO Card Onderzoek naar de MBO Card en cultuureducatie Culturele ontwikkeling is belangrijk voor de identiteitsvorming van mbo-studenten. Daarnaast versterkt cultuureducatie de vaardigheden die nodig zijn

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Cultuureducatie in het mbo

Cultuureducatie in het mbo Een wereld vol mogelijkheden Cultuureducatie in het mbo foto: Zoë Heijke foto cover: Rijksmuseum binnenzijde voorkant mbo-student in gebruikersonderzoek Voor mijn gevoel heeft alles op deze wereld zijn

Nadere informatie

PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV

PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV PROJECTPLAN EXAMINERING KEUZEDELEN BTG ZDV Professionalisering examinering Projectnummer 33501001 BTG Zakelijke Dienstverlening en Veiligheid Samensteller(s) Leontine Derks 15-02-2016 Projectplan Examinering

Nadere informatie

Inspiratie door de brede school. Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009

Inspiratie door de brede school. Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009 Inspiratie door de brede school Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009 Deelnemende scholen: CSG Calvijn Maarten Luther OSG Nieuw Zuid: Putsebocht Nova College

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 De Beemd Done Assement - Done Ambitiegesprek Kaders aanbrengen in bestaande vaardigheden waardoor er meer lijn ontstaat, waar binnen alle aandacht voor bewustzijn

Nadere informatie

Jouw keuzes l Jouw talenten I Jouw toekomst I Jouw school

Jouw keuzes l Jouw talenten I Jouw toekomst I Jouw school Jouw keuzes l Jouw talenten I Jouw toekomst I Jouw school Het Walburg College is een middelgrote school voor gymnasium, atheneum, havo en mavo in Zwijndrecht. Op het Walburg College hebben we oog voor

Nadere informatie

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O. 2012-2013 CultuurlinC, marktplaats cultuureducatie Roosendaal biedt de cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw Voortgezet Onderwijs aan. Aanleiding

Nadere informatie

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel Presentatie VTOI 8 april 2016 Paul Schnabel Visie Ingrediënten voor het eindadvies Resultaten dialoog Wetenschappelijke inzichten Internationale vergelijkingen Huidige wet- en regelgeving en onderwijspraktijk

Nadere informatie

Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo

Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo Uitslag Enquête Kwalificatiedossiers, Keuzedelen en Examinering mbo Inleiding Met de herziening mbo staan de Mbo-opleidingen voor de opdracht om in augustus 2016 te starten met de nieuwe kwalificatiestructuur

Nadere informatie

Onderwijsbrochure Het Nieuwe Instituut Rotterdam. Voor de ontwerpers van morgen

Onderwijsbrochure Het Nieuwe Instituut Rotterdam. Voor de ontwerpers van morgen Onderwijsbrochure Rotterdam Voor de ontwerpers van morgen Inhoud Aangenaam kennis te maken 4 5 Onderwijs in 6 Foto-impressie 7 Programma s 11 Docent aan het woord: Tessa Smal 12 Boekingsinformatie 13 Educatie

Nadere informatie

mbo styling & design Geef je carrière vorm

mbo styling & design Geef je carrière vorm mbo styling & design 2016 2017 Geef je carrière vorm mbo styling & design Ben jij in vorm? Jij bent één van die bijzondere mensen die overal een kans zien om het leven letterlijk mooier te maken. Voor

Nadere informatie

Keuze voorlichting. mavo-3. decaanles 1

Keuze voorlichting. mavo-3. decaanles 1 Keuze voorlichting mavo-3 2017 decaanles 1 Welke vragen proberen we vandaag te beantwoorden? Hoe lees ik mijn interessentest? Wat ga je na de mavo doen? Hoe zit het MBO in elkaar, wat zijn de toelatingseisen,

Nadere informatie

1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen waarin een visie op cultuuronderwijs,

1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen waarin een visie op cultuuronderwijs, B en W nummer 15.0439; besluit d.d. 19 5 2015 Onderwerp Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, 1 juni 2015 Besluiten: 1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Definities kernbegrippen sector

Definities kernbegrippen sector Definities kernbegrippen sector De begrippen die binnen onze sector gehanteerd worden zijn flexibel en aan verandering onderhevig, vooral omdat het om abstracte begrippen gaat die vaak in een beleidsmatige

Nadere informatie

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio.

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio. Het leergebied Arts in de bovenbouw staat voor: Leerlingen ontwikkelen kennis en vaardigheden om de wereld van kunst en cultuur te verkennen, begrijpen en zelf een bijdrage te leveren. Creativiteit is

Nadere informatie

Kunstschool Boxtel. Inleiding

Kunstschool Boxtel. Inleiding Kunstschool Boxtel Inleiding In dit beknopte scenario wordt een kleine duurzame organisatie voor cultuureducatie in de gemeente Boxtel omschreven; Kunstschool Boxtel. Kunst- en cultuureducatie stimuleert,

Nadere informatie

ONDERWIJS. Vlaardingse Schatten. Cultuurlijn 2015/2016

ONDERWIJS. Vlaardingse Schatten. Cultuurlijn 2015/2016 O ONDERWIJS Vlaardingse Schatten Cultuurlijn 2015/2016 Vlaardingse Schatten Cultuurlijn 2015/2016 Beste mensen, Ik ben verheugd u de Cultuurlijn 2015-2016 aan te mogen bieden. Cultuureducatie is één van

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: LOB programma waar zijn we? keuzekaart met oa: Gemengde Leerweg; mevr. Noordergraaf Nieuw vak: Kunst2

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Middelbaar Beroeps Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Informatieavond 2016. De Vos: jouw slimste keuze!

Informatieavond 2016. De Vos: jouw slimste keuze! Informatieavond 2016 De Vos: jouw slimste keuze! Welkom Namens het gehele team: Onderwerp presentatie.. Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen

Nadere informatie

mbo styling & design Geef je carrière vorm

mbo styling & design Geef je carrière vorm mbo styling & design 2017 2018 Geef je carrière vorm mbo styling & design Ben jij in vorm? Jij bent één van die bijzondere mensen die overal een kans zien om het leven letterlijk mooier te maken. Voor

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL juli 2016

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL juli 2016 STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL juli De Beemd Done Assement - Done Ambitiegesprek Kaders aanbrengen in bestaande vaardigheden waardoor er meer lijn ontstaat, waar binnen alle aandacht voor bewustzijn blijft

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Inhoud. Klaar voor de start? 11

Inhoud. Klaar voor de start? 11 Inhoud Klaar voor de start? 11 1 Bouwen op een fundament 16 A De praktijk 16 B Zelfreflectie 17 C De theorie 18 1.1 Ontwikkelen van onderwijs 18 1.2 De elementen van het onderwijsontwikkelmodel 20 D Toepassen

Nadere informatie

Competentiescan Propedeuse Academie voor Beeldende Vorming Tilburg

Competentiescan Propedeuse Academie voor Beeldende Vorming Tilburg Competentiescan Propedeuse Academie voor Beeldende Vorming Tilburg naam student: Stan Verhees.. A1 CREËREND VERMOGEN 1 De student kan zelfstandig een beeldend proces op gang brengen, dit proces kwalitatief

Nadere informatie

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Cultuuronderwijs op zijn Haags Met het project Cultuuronderwijs op zijn Haags (COH) zorgen

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017 Abonnementen schooljaar 06-07 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Verbondenheid, Inspiratie, Verantwoordelijkheid, Ambitie: dit zijn waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege. We kunnen veel bereiken als school,

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017 Abonnementen schooljaar 06-07 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen Ronde 5 Bert de Vos APS, Utrecht Contact: b.devos@aps.nl Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen 1. Over de drempels met taal Het rapport Over de drempels met taal is al ruim een jaar oud.

Nadere informatie

Examenperiode. Klokuren BPV. Klokuren school. Geneesmiddele nkennis

Examenperiode. Klokuren BPV. Klokuren school. Geneesmiddele nkennis Aanbod keuzedelen schooljaar 2016-2017 Opleiding: Doktersassistent Geneesmiddele nkennis K0043 Dit keuzedeel bevat kennis op het gebied van farmacie. Het gaat om het toepassen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM!

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! De andere route naar het hbo! WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! Binnenkort ga jij naar het voortgezet onderwijs. Een grote stap! Kun je goed leren, maar ben je ook praktisch ingesteld? Dan past het Groene Lyceum

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

Determinatieavond leerjaar 2

Determinatieavond leerjaar 2 Programma: Determinatie TL Beroepsgericht Waar kijken wij naar bij uw zoon/dochter: Cijfers (kennis, vakvaardigheden en leervermogen) Algemene vaardigheden en (studie)houding Cito Vas Wat wil de leerling

Nadere informatie

VOORBEELDTEKST MBO CARD

VOORBEELDTEKST MBO CARD VOORBEELDTEKST MBO CARD Wanneer u uw studenten en personeel wilt informeren over de MBO Card, kunt u deze informatie gebruiken. Bijvoorbeeld op de website, in een nieuwsbrief die vanuit school wordt verstuurd

Nadere informatie

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren.

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. ANGRY De verbeelding van de radicaal Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. Jasper Groen, Jeffrey, 2008 Paradox, het Nederlands

Nadere informatie

De kracht van vakmanschap

De kracht van vakmanschap De kracht van vakmanschap Presentatie Anky Veldman, voorzitter Btg ZWS Kennisdelingsconferentie 29 maart 2012 Vers van de Pers A. V&VN voorstel beroepsniveau s B. Actieplan Focus op Vakmanschap C. Kenmerken

Nadere informatie

Keuzedelen in de entree opleiding

Keuzedelen in de entree opleiding Keuzedelen in de entree opleiding Voor de leerlingen die per 1 augustus 2016 voor het eerst in de entree opleiding worden ingeschreven moeten scholen werken met het entree dossier in het nieuwe format.

Nadere informatie

Stevige basis voor je toekomst

Stevige basis voor je toekomst Stevige basis voor je toekomst Dienstverlening en producten ipad Jij de baas Bèta Challenge met mavo, mavo + of mavo Bèta Challenge op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je

Nadere informatie

Zeeuwse opleiding. Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject

Zeeuwse opleiding. Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject Welkom op de voorlichtingsavond certificeringstraject Deze opleiding is een initiatief van RPCZ, Scalda, HZ University of Applied Sciences, Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen, Kibeo, Kinderopvang Walcheren,

Nadere informatie

SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1

SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1 SPREKEN, KIJKEN EN LUISTEREN - LEERJAAR 1 Spreken 1 - het belang van goed luisteren ervaren - overleggen over activiteitenplan - activiteitenplan presenteren - presentaties beoordelen en stemmen - telefoongesprekken

Nadere informatie

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Fonds voor Cultuurparticipatie. Cultuurliefhebber met brede kennis van politiek Den Haag

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Fonds voor Cultuurparticipatie. Cultuurliefhebber met brede kennis van politiek Den Haag Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Fonds voor Cultuurparticipatie Cultuurliefhebber met brede kennis van politiek Den Haag 1. Algemeen Het is belangrijk dat mensen kunnen meedoen aan cultuur. Niet

Nadere informatie

Uitnodiging. Introductiemiddag Classroom of Difference

Uitnodiging. Introductiemiddag Classroom of Difference Uitnodiging Introductiemiddag Classroom of Difference Introductiemiddag Classroom of Difference Neem een gemiddelde klas van 25 leerlingen en je hebt even zoveel achtergronden, opvattingen en gevoeligheden.

Nadere informatie

de theater havo/vwo Middelbare school voor theater, film en vormgeving

de theater havo/vwo Middelbare school voor theater, film en vormgeving de theater havo/vwo Middelbare school voor theater, film en vormgeving goede balans in theorie- en praktijklessen Op De Theaterhavo/vwo volg je het reguliere HAVO of VWO lesprogramma gecombineerd met 6

Nadere informatie

EN NU? CULTUURKAART 2.0. Jennet Sintenie Projectleider Cultuurkaart CJP

EN NU? CULTUURKAART 2.0. Jennet Sintenie Projectleider Cultuurkaart CJP 01 02 EN NU? CULTUURKAART 2.0 Jennet Sintenie Projectleider Cultuurkaart CJP 03 AGENDA 1. Cultuurkaart in cijfers 2. Chronologie van feiten 3. Plan van aanpak 4. Discussie en vragen CULTUURKAART IN CIJFERS

Nadere informatie

Goed voorbereid op de toekomst!

Goed voorbereid op de toekomst! Goed voorbereid op de toekomst! U bereidt jongeren voor op een succesvolle toekomst op de arbeidsmarkt. Maar wat als de maatschappij steeds sneller verandert? Goed voorbereid op de toekomst! U bereidt

Nadere informatie

CREATIEVE TYPES VIND JE OP DE ERASMUS KUNSTSTROOM

CREATIEVE TYPES VIND JE OP DE ERASMUS KUNSTSTROOM CREATIEVE TYPES VIND JE OP DE ERASMUS KUNSTSTROOM HET ERASMUS KUNSTSTROOM VOOR CREATIEVE TYPES DOOR TE KIEZEN VOOR DE KUNSTSTROOM MAAK JE KENNIS MET DE CREATIEVE WERELD Voor toekomstige artiesten en kunstenaars,

Nadere informatie

Stevige basis voor je toekomst

Stevige basis voor je toekomst Stevige basis voor je toekomst Ondernemend leren ipad Jij de baas met havo op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Een stevige basis voor je toekomst met havo op

Nadere informatie

Projectinformatie VERBEELD JE. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs

Projectinformatie VERBEELD JE. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs Projectinformatie VERBEELD JE Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs BESTE DOCENT Graag informeren wij u over het project Verbeeld Je waaraan uw school binnenkort mee doet. In dit document vindt

Nadere informatie

Examenperiode. Klokuren school. Klokuren BPV. 480 uur 72 uur n.v.t. 144 uur. Farmaceutische patiëntenzorg

Examenperiode. Klokuren school. Klokuren BPV. 480 uur 72 uur n.v.t. 144 uur. Farmaceutische patiëntenzorg Aanbod keuzedelen schooljaar 2016-2017 Opleiding: Apothekersassistent Farmaceutische patiëntenzorg K0037 Het keuzedeel biedt een verdieping voor het kwalificatiedossier Apothekersassistent (AA). In het

Nadere informatie

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11 Januari 2017 versie: 1.0 Gentiaan College Talenten laten groeien. de Ambelt Pagina 1 van 11 Inhoudsopgave 1. Het nieuwe vmbo... 3 Profielen in het vmbo... 3 De avo-vakken... 3 Het beroepsgerichte profielvak...

Nadere informatie

Invoering entreeopleiding

Invoering entreeopleiding Invoering entreeopleiding Inleiding De entreeopleiding is geïntroduceerd in het kader van het actieplan Focus op Vakmanschap. Focus op Vakmanschap kent een tweetal pijlers: doelmatige leerwegen en modernisering

Nadere informatie

STADKAMER CULTUUREDUCATIE. informatie voor cultuuraanbieders in het onderwijs

STADKAMER CULTUUREDUCATIE. informatie voor cultuuraanbieders in het onderwijs STADKAMER CULTUUREDUCATIE informatie voor cultuuraanbieders in het onderwijs Informatie voor cultuuraanbieders over Zwols beleid cultuureducatie Met ingang van 1 januari 2015 is het nieuwe gemeentelijke

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

Keuze voorlichting. mavo januari 2016

Keuze voorlichting. mavo januari 2016 Keuze voorlichting mavo-3 12 januari 2016 Welke vragen proberen we vanavond te beantwoorden? Wat ga je na de mavo doen? Hoe zit het MBO in elkaar, wat zijn de toelatingseisen, enzovoort? Wat voor pakketten

Nadere informatie

Keuzedeel Digitale Vaardigheden

Keuzedeel Digitale Vaardigheden Keuzedeel Digitale Vaardigheden Producten en prijzen 2018 KDDV - KDDV.nl 1 Januari 2018 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 - KDDV... 3 Keuzedeel en examen... 4 KDDV College... 5 Opbouw methode... 6 Inhoud

Nadere informatie