Financieel Managment

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieel Managment"

Transcriptie

1 2de bach HI Financieel Managment Samenvatting boek aangevuld met notities Q uickprinter Koningstraat Antwerpen EUR

2 Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via

3 Hoofdstuk 1: een overzicht van financieel management Examen 4 vragen theorie aantonen of je het begrijpt 2 vragen oefeningen 1 2 activa NV kapitaalmarkt 3 Kapitaalmarkt: LT o EM o VM KT o VM 1 INVESTERINGSBESLISSING 2 KAPITAAL-EN STRUCTUURBESLISSING 3 DIVIDENDBESLISSING CRITERIUM = maatstaf om goede/slechte beslissing te bepalen 1) formule hoe bepalen om te optimaliseren vanuit uw eigen standpunt 2) standpunt vanuit wiens standpunt de rekenregel bepalen om te optimaliseren? aandeelhouders: nadeel: 1 partij <-> 2 anderen: -financiers & managers = principal-agency problem nv = centrale positie tussen 2 dimensies geld komt binnen investering positieve kasstromen (enkel I in activa die winst genereren) winst K-markt vergoeden OF herinvesteren = CIRCULAIRE RELATIE: hoe er uit raken? 1

4 Kapitaalmarkt EM en VM Uit de cirkel? o Welke behoeften KT/LT, EM/VM? Derivaten: financiële instrumenten die op zichzelf geen waarde hebben, maar ontwikkelen waarde doordat ze aan andere zaken gekoppeld zijn Nu beslissingen voor de onzekere toekomst statistische component 1. Hoe deze boek gebruiken? 2. Bedrijfslevenscyclus 1. Opstarting Proprietorship = bedrijf met 1 individueel persoon 3 voordelen: - gemakkelijk en niet duur om op te starten - weinig regels - inkomen wordt getaxeerd als deel van de eigenaars persoonlijke inkomen, niet als inkomen van bedrijf zelf 3 beperkingen: - moeilijk om kapitaal te verkrijgen voor groei - ongelimiteerde persoonlijke aansprakelijkheid van de schulden - het leven van het bedrijf is beperkt tot het leven van de oprichter 2. Meer dan één eigenaar: partnership (vennootschap) Vennootschap = twee of meer personen of entiteiten associëren om een bedrijf voor winst te leiden gelimiteerde vennootschap = enkel het bedrag van je investering kunnen verliezen limited liability partnership/company = alle partners hebben gelimiteerde aansprakelijkheid 3. veel eigenaars: a corporation (bedrijf) corporation = legale entiteit gecreëerd onder wetten en is gescheiden van zijn eigenaars en managers voordelen van scheiding: - ongelimiteerd leven - makkelijke overdraagbaarheid van de interesten van de eigenaar - gelimiteerde aansprakelijkheid nadelen: - bedrijfswinsten kunnen dubbel belast worden: 2

5 o belast op bedrijfsniveau o belast als dividend - om op te starten heb je een charter nodig charter = bevat volgende informatie: - naam van het bedrijf - type activiteiten - bedrag van bedrijfskapitaal - aantal directeuren - naam en adres van de directeuren bylaws = regels opgesteld door de stichters van het bedrijf zoals: - hoe directeuren geselecteerd worden - of de aandeelhouders het eerste recht hebben om nieuwe aandelen te kopen - procedures om de bylaws te veranderen professional corporation (PC) professional association (AS) 4. groei en managen van een bedrijf persoonlijke inbreng externe financiering o initial public offering (IPO) stock verkopen aan het grote publiek agency problems = principaal huurt een andere individuele persoon of organisatie (=agent) in om diensten uit te voeren en delegeert beslissingen door aan de agent eerste agency problem : aandeelhouder <-> management - aandeelhouder kan AV bijwonen - ego-problemen: - overnames die achteraf niet voldoen aan verwachtingen - stop overname omdat je niet wil dat concurrentie op je stoel zit oplossingen: 1) uitgaven doen om acties managers te controleren (audit) 2) uitgaven om de organisaties te structureren om ongewenst gedrag van managers te beperken (RvB) 3) opportuniteitskosten wanneer de beperkingen opgelegd door de AH s de bekwaamheid van managers beperken motivatie managers: - compensatieplannen redelijk salaris, geldbonus, aandeelbonus opties om aandelen te kopen criteria hiervoor vroeger: - Winst per aandeel (EPS) - Rendement op vermogen (ROE) 3

6 criteria hiervoor nu: - Economische toegevoegde waarde (EVA) = bedrijfswinst na belasting jaarlijkse kost kapitaal - directe tussenkomst door aandeelhouders praten met management, suggesties maken voorstellen sponsoren recht om slecht presterend management te vervangen - dreigement ontslag - dreigement overnames RvB delegeert en volgt leiding op o Onderdeel RvB is bezoldigings-en benoemingscomité = aandeelhouders bepalen CEO via RvB Auditcomité: opvolging van rekeningen, niet enkel op einde BJ, maar permanent o Is een kost! o Aspecten uit handen van bedrijfsleiding halen om belangen aandeelhouders te behartigen Twee types motivering die agency problemen kunnen verminderen: o Bestraffen Iemand aan de deur zetten Dreigen met overnames o Belonen Loon Verzekering Auto Bepaalde investeringspartijen (pensioenfondsen) o Fiscaal gunstig regime o Gigantische bedragen die heel lang moeten vaststaan o Als aandeelhouders hebben ze grote impact! Tweede agency problem: aandeelhouders <-> vreemd vermogen investeren met vreemd vermogen: I. rendabele investering al de winst na interestbetaling voor aandeelhouders II. zaken gaan mis randje van faling VV: de hele financiering kan niet meer terug verdiend worden grootste principal-agency problem financieringsverantwoordelijkheid is beperkt tot uw inbreng, ga je er over? pech voor schuldeisers 3. De primaire doelstelling van het bedrijf: waardemaximalisatie Primaire doelstelling managers = maximalisatie van aandeelhouderswaarde (= fundamentele prijs van het aandeel) marktprijs = de aandeelprijs die we terug vinden in de financiële markten intrinsieke of fundamentele prijs = de prijs wanneer deze ook alle relevante informatie weerspiegelt 4

7 managers moeten de fundamentele prijs van het bedrijfsaandeel maximaliseren 1. maximalisatie van de aandeelprijs en sociale welvaart fundamentele aandeelprijs maximaliseren ook goed voor de maatschappij redenen hiervoor: - voor een groot deel zijn de eigenaars van een aandeel de maatschappij: door groei pensioenfondsen, levensverzekeringsfondsen die meer dan 60% van de aandelen bezitten, hebben de meeste individuele personen een indirect aandeel in de aandelenmarkt. Door de aandeelprijs te maximaliseren, verbetert de levenskwaliteit voor vele gewone burgers. - consumentensurplus: bedrijven moeten producten en diensten ontwikkelen die consumenten willen en nodig hebben, dit leidt tot nieuwe technologieën en nieuwe producten. - Voordeel voor werknemers: als de aandeelprijzen succesvol toenemen, zullen er meer werknemers nodig zijn, wat bijdraagt tot de maatschappij 2. acties van managers om de aandeelhouderswaarde te maximaliseren Wat bepaalt de waarde van een bedrijf? De bekwaamheid van het bedrijf om nu en in de toekomst kasstromen te genereren Aspecten van kasstromen: - elk financieel activa als het kasstromen genereert - timing van kasstromen: sneller ontvangen is beter - risico-averse investeerders waarde van bedrijf verhogen door de verwachte kasstromen te versnellen en risico te verminderen vrije kasstromen (FCF) = verkoopsopbrengsten bedrijfskosten bedrijfsbelastingen vereiste I in bedrijfskapitaal rendement van investeerders = kost voor bedrijf gewogen gemiddelde kapitaalkost (WACC) = het rendement vereist door investeerders relatie tussen bedrijfswaarde, FCF, WACC: Value = FCF 1 (1 + WACC) 1 + FCF 2 (1 + WACC) 2 + FCF 3 (1 + WACC) FCF (1 + WACC) 4. Financiële zekerheden 1. Type van eis: schuld, gelijkheid, derivaten Financiële zekerheden 5

8 = papier met contractuele bepalingen die de eigenaars specifieke rechten en eisen toekent op specifieke kasstromen of waarden capital market security = de schuld is voor langer dan 1 jaar money market security = de schuld is voor minder dan 1 jaar equity instruments = zijn een eis op een restwaarde derivaten = zekerheden waarvan de waarde afhangt (afgeleid is) van de waarde van andere verhandelde activa. 2. Proces van securitization (verzekering) Focus: hypotheken Vroeger: Alle hypotheken gemaakt door savings and loan associations (S&L s) S&L s - gingen leningen aan van mensen in de buurt in de vorm van vaste interesthypotheken - er werd een principaal en een interest betaald aan de S&L, die betaalde dan interest aan de depositeurs. - Ze herinvesteerden de principaal in andere hypotheken - Overheidsinstitutie - Geen merk-operaties toegestaan o Gelimiteerd tot 1 kantoor o Lokale oriëntatie Gevolgen hiervan? - Jaren 50: migratie naar het westen, dus grote vraag naar fondsen daar maar de gezondste spaarders zaten in het oosten dus de interesten van hypotheken waren veel hoger in het westen dit onevenwicht kan niet voor altijd blijven bestaan - S&L s activa waren meestal lange termijn hypotheken met vaste interestvoet maar hun aansprakelijkheden waren in de vorm van deposito s die onmiddellijk konden worden opgeëisd. - Als overal de interest toenam, moesten S&L s de interesten die zij betaalden aan de deposito s verhogen of spaarders zouden hun geld elders naartoe brengen. maar ze konden de interest niet verhogen wat de hypotheken waren van vaste rent inflatie = money market fund industry wordt geboren veel S&L s failliet o Overheid gaf de S&L s meer leningpower en ze mochten verder gaan dan gewoon hun buurt o Dit had nog andere gevolgen: 6

9 - S&L managers mochten nu hun terrein verbreden, onervaren managers maakten slechte business beslissingen en dit had desastreuze gevolgen - S&L industrie ging overkop o Een nieuw financieel onevenwicht: hogere vraag naar hypotheken dan aanbod aan beschikbare fondsen o Gevolg o Mortgage securitization = proces waarbij banken, de overgebleven S&L s en gespecialiseerde hypotheekbedrijven hypotheken doen ontstaan en deze dan door verkopen aan investeringsbanken die ze in pakketten bundelen en deze pakketten gebruiken voor obligaties e.d. Dus individuele leningen werden gebundeld en dan gebruikt om een obligatie (SECURITY) samen te stellen die kon verhandeld worden in de financiële markten. o S&L s perspectief: o Eerst cash gebruiken dat ze ontvangen van het verkopen van hypotheken om extra leningen aan te gaan o Dan zijn ze niet meer blootgesteld aan het risico om hypotheken te bezitten (dit risico is namelijk getransfereerd van de S&L naar Fannie Mae) Fannie Mae = Federal National Mortgage Association = stockholder-owned but government-sponsored entity o Fannie Mae neemt hypotheken die het net kocht, stopt ze in een grote pot en verkoopt obligaties uit de pot aan investeerders. o Het hypotheekrisico is van Fannie Mae naar de investeerders verplaatst. o Risico is verminderd o Win-win-win situatie: o Meer geld beschikbaar voor huisbezitters o S&L S hebben minder risico s o Meer opportuniteiten voor investeerders die meer risico willen aangaan voor een hogere potentiële opbrengst o In praktijk o Lose-lose situation 5. Kost van geld Voor schulden voor equity = interest rate = cost of equity = dividenden en kapitaalwinsten die aandeelhouders verwachten 1. Fundamentele factoren die de kost van geld beïnvloeden 1) productieopportuniteiten 2) tijdsvoorkeuren voor consumptie 3) risico 4) inflatie 7

10 Hoofdstuk 2: Risico en rendement: Part 1 1. rendement op investering (ROI) ROI uitdrukken: In termen van dollar = dollar rendement Dollar rendement = bedrag ontvangen bedrag geïnvesteerd Twee problemen: 1) betekenisvol oordeel vellen grootte van investering te kennen 2) timing van het rendement kennen Oplossing: Investering uitdrukken als verhouding van rendement of percentage rendement dollar rendement rate of return = bedrag geïnvesteerd 2. Alleenstaand risico Risico = De kans dat een ongunstige gebeurtenis voorkomt Je kan het op twee manieren analyseren: 1) op alleenstaande basis 2) in een portefeuille alleenstaand risico = risico dat een investeerder het hoofd moet bieden als hij of zij enkel dit activum bezit investeren: enkel als het verwacht rendement hoog genoeg is om de investeerder te compenseren voor het investeringsrisico. a. Kansverdelingen Waarschijnlijkheid van een gebeurtenis = de kans dat een gebeurtenis zich voor zal doen kansverdeling = als alle mogelijke uitkomsten bijeengebracht worden en aan elke gebeurtenis een kans wordt toegeschreven b. Verwacht rendement Gewogen gemiddelde van de uitkomsten = verwacht rendement r = n i=1 r i P i met ri = de i-de mogelijke uitkomst Pi = de waarschijnlijkheid van de i-de uitkomst n = aantal mogelijke uitkomsten 8

11 kansverdeling: STOCK X STOCK Y Rate of return (%) kansverdeling: - hoe smaller of puntiger grotere kans dat de uitkomst dicht bij verwachte waarde ligt hoe kleiner de kans dat je verder van de verwachte waarde zit. c. Meten van alleenstaand risico: standaard deviatie Standaard deviatie = meetinstrument voor de spreiding van een kansverdeling. Hoe kleiner de standaarddeviatie, hoe kleiner de spreiding, en hoe kleiner het risico n σ = (r i r ) 2 P i i=1 9

12 d. Historische data gebruiken op risico te meten Gerealiseerde rates of return = r t De gemiddelde jaarlijkse opbrengst over de laatste n jaren: standaarddeviatie van steekproef winst r avg = n t=1 n r t estimated σ = S = n r t r avg 2 t=1 n 1 de historische standaarddeviatie wordt af en toe gebruikt als schatting voor de toekomstige variatie. e. Meten van alleenstaand risico: de coëfficiënt van variantie Kiezen tussen 2 investeringen: - zelfde verwacht rendement - verschillende standaarddeviaties kies de laagste standaarddeviatie (=laagste risico) variatiecoëfficiënt = risicometer, om te kiezen tussen twee investeringen waarbij de ene een hogere verwachte opbrengst heeft en de andere een lagere standaarddeviatie CV = σ r CV = σ r bij gelijk rendement: kies LAAGSTE risico bij gelijk risico: kies HOOGSTE rendement voorziet het risico per eenheid van opbrengst. Het geeft een meer betekenisvolle basis voor vergelijking. We kiezen het bedrijf met het laagste risico per eenheid van rendement verschillend van 0 f. Risicoaversie en vereiste opbrengst Risicoaversie = niet het risico minimaliseren, maar wel voor eenzelfde eenheid voorwaarden het minst aantal standaarddeviatie/risico implicaties risicoaversie: - Hoe hoger een risico, hoe lager de prijs en hoe hoger het vereiste rendement Risicopremie RP = vertegenwoordigt de extra compensatie die investeerders eisen voor extra risico 10

13 3. Risico in een portefeuille context Een aandeel in een portefeuille minder risicovol dan dat aandeel alleen a. Portefeuille rendement Verwacht rendement van een portefeuille = gewogen gemiddelde van het verwachte rendement van de individuele activa in de portefeuille met n r p = w i r i i=1 r^i = verwacht rendement op individuele aandelen wi = gewichten n= aantal aandelen in de portefeuille b. Portefeuille risico Risico van een portefeuille σp = niet het gewogen gemiddelde van de standaarddeviaties van de individuele activas het zal altijd kleiner zijn dan de gemiddelde standaard deviaties correlatie = tendens dat twee variabelen samen bewegen correlatiecoëfficiënt meet deze tendens twee perfect negatief gecorreleerde aandelen: twee perfect positief gecorreleerde aandelen: 11

14 Twee gedeeltelijk gecorreleerde aandelen: bevindingen 1) risicoloze portefeuille als ρ=-1.0 2) Risico is helemaal niet afgenomen als ρ = ) risico is verlaagd, maar niet geëlimineerd als ρ= ) investeerders houden typisch veel aandelen 5) hoe kleiner de positieve correlatie coëfficiënten kleiner risico in grote portefeuille 6) het risico van een portefeuille daalt aantal aandelen in portefeuille stijgt c. Diversifieerbaar risico versus marktrisico 12

15 risico van een portefeuille neemt af en bereikt een zeker limiet als de grootte van de portefeuille toeneemt diversifieerbaar risico = gedeelte van het risico dat geëlimineerd kan worden marktrisico = gedeelte van het risico dat niet geëlimineerd kan worden CAPM (Capital Asset Pricing Model) = het risico van een individueel aandeel kan hiermee gemeten worden Het relevante risico van een individueel aandeel is de bijdrage tot het risico van een goed gediversifieerde portefeuille Verschillende aandelen zullen de portefeuille op een verschillende manier beïnvloeden. STAND-ALONE RISK = MARKTRISICO + DIVERSIFIEERBAAR RISICO d. Bijdrage tot het marktrisico: Beta Het relevant risico van een individueel aandeel = hoeveelheid risico dat het aandeel bijdraagt tot een goed gediversifieerde portefeuille = wordt gemeten door de bèta coëfficiënt. β i = σ i ρ σ im M met σi = standaarddeviatie (risico) van het i-de aandeel σm = standaarddeviatie van het rendement van de markt ρim = correlatie tussen het rendement van aandeel i en het rendement van de markt hoge σi hoge β dit aandeel brengt een hoger risico met zich mee in een goed gediversifieerde portefeuille hoge ρim hoge β risicovol, want hoge correlatie wil zeggen dat diversifiëren niet veel zal helpen covariantie tussen aandeel i en de markt = COViM en dan: β i = COV im σ M 2 =ρimσiσm lage beta =rendement is niet gerelateerd met het marktrendement een laag totaal risico is ook mogelijk, maar als de correlatie met de markt klein genoeg is, is een grote standaarddeviatie mogelijk met toch een lage beta. Hoge beta = rendement is meer gerelateerd aan het marktrendement 13

16 als de markt het goed doet, zal het aandeel van de hoge beta het ook goed doen, wanneer de markt slecht doet, dit aandeel ook. Het is ook waarschijnlijk dat het aandeel een grote standaarddeviatie heeft en een groot totaal risico. 4. Beta coëfficiënt berekenen Individueel aandeel beta 1) b =1 gemiddeld risico 2) b>1 risicovoller dan gemiddelde 3) b<1 minder risicovol dan gemiddelde 4) meestal tussen 0,5 en 1,5 5) negatieve beta is theoretisch mogelijk, dan zou het rendement stijgen als het rendement van alle andere aandelen daalt (in praktijk heel weinig) a. Beta van een portefeuille Beta van portefeuille = gewogen gemiddelde van individuele betas β p = w 1 b 1 + w 2 b w n b n n = w i b i i=1 toont hoe vluchtig de portefeuille is in relatie tot de markt b. Andere opmerkingen in verband met Beta 1) Risico van een aandeel 2 componenten a. Marktrisico b. Diversifieerbaar risico 2) Diversifeerbaar risico elimineren door te diversifiëren door grote portefeuilles of door te investeren in beleggingsmaatschappijen marktrisico wordt veroorzaakt door bewegingen in de aandelenmarkt, reflecteert dat de meeste aandelen systematisch worden aangetast door bv oorlog, inflatie, recessie het enige risico dat relevant is voor een rationele, gediversifieerde investeerder, want deze investeerder kan het diversifieerbaar risico weg elimineren. 3) Investeerders moeten vergoed worden voor risico a. hoe groter het risico hoe groter het vereiste rendement b. vergoeding is alleen vereist voor risico dat niet weg gediversifieerd kan worden 4) marktrisico van een aandeel wordt gemeten door beta coëfficiënt 5) beta portefeuille = gewogen gemiddelde individuele betas 6) beta meest relevante maatstaf van risico aandeel 14

17 5. Relatie tussen risico en rendement r i = verwacht rendement aandeel i r i = vereist rendement aandeel i = minimum verwachte rendement nodig om een investeerder te doen kopen r = gerealiseerde rendement r RF = risicovrije rendementsvoet = meestal gelijk aan een LT US T bond b i = beta coëfficiënt van aandeel i r M = vereist rendement op een portefeuille bestaande uit alle aandelen = marktportefeuille RP M = risicopremie op de markt = (r M r RF ) = het extra rendement nodig om een gemiddelde investeerder te doen investeren in de marktportefuille RP i = risicopremie op aandeel i = (RP M )b i Marktrisicopremie RPM = premie die investeerders nodig hebben om het risico van een aandeel te dekken. = rm - rrf risicopremie voor aandeel i RPi = (RPM)bi vereiste rendement = risicovrije rendement + risicopremie Security Market Line SML SML equation: Required return on stock i = Risk-free rate + (market risk premium)(beta of stock i) ri = rrf + (rm rrf)bi = rrf + (RPM)bi bevindingen: 1) vereist rendement Y-as 2) risico X-as 3) risicovrije obligaties bi = 0 rrf is snijpunt met Y-as 4) helling SML vertoont graad van risicoaversie hoe steiler de helling, hoe groter RP en hoe hoger vereist rendement 5) negatieve beta zeldzaam, maar kan 15

18 * Wat als de het verwachte rendement groter is dan het vereiste rendement? - als iedere investeerder zo denkt vraag neemt toe - iedereen wil kopen dus prijzen stijgen - verwachte rendementen gaan dalen tot gelijk aan vereist rendement het omgekeerde gebeurt als verwacht kleiner is dan vereist * onverwacht nieuws verandert verwacht rendement a) impact van veranderingen in inflatie en interestvoeten interest = rente op geleend geld = prijs van geld rrf = prijs van geld voor een risicoloze lener gemeten bij US Treasury securities nominale of gequoteerde rentevoet bestaat uit 2 elementen: - reële inflatievrije rendementsvoet r* - inflatiepremie IP rrf = r* + IP nominale risicovrije rentevoet kan veranderen door wijzigingen in verwachte inflatie of door veranderingen in reële rentevoet als minder consumptie vraag fondsen daalt rrf zal dalen als rrf verandert niet noodzakelijk ook een verandering in marktrisicopremie 16

19 b) veranderingen in risicoaversie hoe steiler de helling meer risicoavers 17

Oefenopgaven Hoofdstuk 7

Oefenopgaven Hoofdstuk 7 Oefenopgaven Hoofdstuk 7 Opgave 1 Rendement Een beleggingsadviseur heeft de keuze uit de volgende twee beleggingsportefeuilles: Portefeuille a Portefeuille b Verwacht rendement 12% 12% Variantie 8% 10%

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2008 II

Tentamen Corporate Finance 2008 II Vraag 1. Welk type marktefficiëntie betreft het als ook alle publieke informatie in een prijs verwerkt is? a. Zwakke vorm efficiëntie. b. Semi-sterke vorm efficiëntie. c. Sterke vorm efficiëntie. d. Supersterke

Nadere informatie

OEFENINGEN HOOFDSTUK 6

OEFENINGEN HOOFDSTUK 6 OEFENINGEN HOOFDSTUK 6 1 OEFENING 1 EEN INDIVIDU NEEMT EEN BELEGGING IN OVERWEGING MET VOLGENDE MOGELIJKE RENDEMENTEN EN HUN WAARSCHIJNLIJKHEDEN VAN VOORKOMEN: RENDEMENTEN -0,10 0,00 0,10 0,0 0,30 WAARSCHIJNLIJKHEID

Nadere informatie

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur Hoofdstuk 5 De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur 5.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we het vreemd vermogen en het eigen vermogen van een onderneming besproken. De partijen

Nadere informatie

10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00)

10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00) Geef uw antwoorden in de daarvoor bestemde

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

2 februari 2012 Examenhal (9:00 12:00)

2 februari 2012 Examenhal (9:00 12:00) Naam: Studentnummer: Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Tentamen (HER) Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 2 februari 2012 Examenhal (9:00 12:00) Omcirkel het meest juiste antwoord bij

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2008 I

Tentamen Corporate Finance 2008 I Vraag 1 Over welk type marktefficiëntie spreken wij wanneer alle, behalve de private (inside), informatie in de aandelenkoersen is verwerkt? a. de zwakke vorm van marktefficiëntie b. de semi-sterke vorm

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!)

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VRAAG 1 WELKE VAN DE VOLGENDE UITSPRAKEN ZIJN JUIST? 1) IRR HOUDT GEEN REKENING MET DE GROOTTE VAN DE INVESTERING. 2) INDIEN EEN ONDERNEMING PROJECTEN DOORVOERT

Nadere informatie

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 30 januari 2013 van 9.00-12^00 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

TUDelft Technische Universiteit Deift

TUDelft Technische Universiteit Deift Technische Universiteit Deift Tentamen Principes van Asset Trading 1 februari 2012 van 9.00-12.00 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat uit 20 multiple

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht In publicaties betreffende waarderingen van ondernemingen worden we vaak geconfronteerd met diverse Engelse termen, al dan niet eenvoudig te plaatsen

Nadere informatie

Rentabiliteitsratio s

Rentabiliteitsratio s 18 Rentabiliteitsratio s Nu we de begrippen balans, resultatenrekening en kasstromentabel onder de knie hebben, kunnen we overgaan tot het meer interessante werk, nl. het onderzoek naar de performantie

Nadere informatie

dr. Tjalling van der Goot Financiering Studentensupport Studentensupport.be

dr. Tjalling van der Goot Financiering Studentensupport Studentensupport.be dr. Tjalling van der Goot Financiering Studentensupport Studentensupport.be 2006 dr. Tjalling van der Goot & Studentensupport Download gratis op ISBN 87-7681-148-4 Studentensupport Studentensupport.be

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2007 I

Tentamen Corporate Finance 2007 I Vraag 1. Welke factoren, volgens Fama en French, beïnvloeden het verwachte rendement op een belegging? a. De grootte van een onderneming, de P/E ratio en de B/M ratio. b. De beta van een onderneming. c.

Nadere informatie

Reële karakteristieken van beleggingscategorieën

Reële karakteristieken van beleggingscategorieën Reële karakteristieken van beleggingscategorieën Henk Hoek ORTEC Postbus 4074 3006 AB Rotterdam Max Euwelaan 78 Tel. +31 (0)10 498 6666 info@ortec.com www.ortec.com 6 november 2008 Inleiding: nominaal

Nadere informatie

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek.

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek. De Grafiek De waarde van een onderneming John Burr Williams definieerde al in 1938 de waarde van een onderneming: De waarde van een onderneming wordt bepaald door de netto verwachte kasstroom gedurende

Nadere informatie

Financiële economie. Opbrengsvoet en risico van een aandeel

Financiële economie. Opbrengsvoet en risico van een aandeel Financiële economie Opbrengsvoet en risico van een aandeel Financiële economen gebruiken de wiskundige verwachting E(x) van de opbrengstvoet x als een maatstaf van de verwachte opbrengstvoet, en de standaardafwijking

Nadere informatie

Module 6 Stop! Geen risico!?

Module 6 Stop! Geen risico!? Module 6 Stop! Geen risico!? Risico = kans op * bedrag van Verwachte uitkering bij loterij = kans op lage uitkering * lage uitkering + kans op hoge uitkering*hoge uitkering Verwachte opbrengst = kans op

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Delft Technische Universiteit Delft

Delft Technische Universiteit Delft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 29 januari 2014 van 18.30-21.30 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijl< gewicht hebben. Het eerste deel bestaat uit 20 multiple choice vragen en

Nadere informatie

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Financieel Managment

Financieel Managment 3de bach TEW/HIR Financieel Managment Hoorcolleges - Deloof Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 162 4.00 EUR FINANCIEEL MANAGEMENT: HOORCOLLEGE 1 HOOFDSTUK 1: INLEIDING DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 8

Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Opgave 1 Hazelkoning Onderneming Hazelkoning NV heeft 7 jaar geleden een obligatielening uitgegeven met een oorspronkelijke looptijd van 30 jaar. De couponrente van de lening bedraagt

Nadere informatie

Tactische Asset Allocatie

Tactische Asset Allocatie Tactische Asset Allocatie Enno Veerman Volendam, 2 maart 2012 Tactische Asset Allocatie (TAA) Strategische Asset Allocatie (SAA): portefeuille samenstellen op basis van lange-termijn voorspellingen TAA:

Nadere informatie

Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30

Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30 Technische Universiteit Delft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 21 januari 2015 van 18.30-21.30 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat uit

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15

Inhoud. Voorwoord. Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15 Inhoud Voorwoord Handboek Corporate Finance & Treasury Een verantwoording 15 deel a De interne en externe omgeving van Corporate Finance en Treasury 17 deel b Vermogenskosten 18 deel c Selectie van bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Tentamen Corporate Finance 2009 I

Tentamen Corporate Finance 2009 I 1. Welke van de onderstaande uitspraken over risico en rendement is juist? a. De beta van een beleggingsobject is een maatstaf voor het niet-systematische risico van het object. b. De boekhoudschandalen,

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming.

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. www.jooplengkeek.nl Eigen vermogen bij een bv en een nv Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. Het bestaat uit aandelenkapitaal en opgebouwde

Nadere informatie

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn))

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) www.jooplengkeek.nl Vermogensmarkt De markt: vraag en aanbod Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) Vermogen is een ruimer begrip dan geld. Een banksaldo is ook vermogen.

Nadere informatie

De staat van de Nederlandse hypothekenmarkt

De staat van de Nederlandse hypothekenmarkt De staat van de Nederlandse hypothekenmarkt Alex van de Minne alexvandeminne@gmail.com Real Capital Analytics Amsterdam Business School Finance Group, Faculty of Economics and Business May, 2015 Amsterdam

Nadere informatie

GLOBAL ANALYZER HANDLEIDING

GLOBAL ANALYZER HANDLEIDING HANDLEIDING GLOBAL ANALYZER RAPPORTS 1 Het Identificatie blok 1 Het Diagnose blok 1 Het Conclusies blok 1 Het bedrijfsprofiel 2 De verschillende Onderdelen 2 DE WAARDERING 2 Koop laag, verkoop hoog! 2

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Beleggings- en Portefeuilletheorie Oplossing herkansing 24 maart 2004

Beleggings- en Portefeuilletheorie Oplossing herkansing 24 maart 2004 Beleggings- en Portefeuilletheorie 24 maart 2004 1 Beleggings- en Portefeuilletheorie Oplossing herkansing 24 maart 2004 Opgelet: er waren verscheidene versies van dit tentamen. 1. Een portefeuille P heeft

Nadere informatie

Premium Special Report

Premium Special Report Premium Special Report The Leading Authority on Value Research 15 Juni 2010 Hoog dividend als alternatief voor obligaties De grote problemen die zijn ontstaan bij de banken tijdens de kredietcrisis, scheppen

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA Financiële analyse Les 2 Vermogensbehoefte en financiering Auteur: Witek ten Hove, MBA In deze les gaan we kijken naar onderdelen uit de balans. Er wordt aangenomen dat de student weet hoe een balans is

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Inleiding Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie 19 februari 2014

Essentiële Beleggersinformatie 19 februari 2014 Essentiële Beleggersinformatie 19 februari 2014 Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven

Nadere informatie

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013 Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's Joost Driessen 26 maart 2013 Illiquide assets voor lange-termijn beleggers? David Swensen, CIO Yale endowment: "Accepting illiquidity

Nadere informatie

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Joost van Leenders, oktober 2013 Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 2 Agenda Strategisch versus tactisch beleggingsbeleid Spreiding, waarom ook alweer?

Nadere informatie

Reverse Exchangeable Notes. Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever.

Reverse Exchangeable Notes. Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever. Reverse Exchangeable Notes Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever. 02 Reverse Exchangeable Notes Reverse Exchangeable Notes Profiteer van een vaste

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Beleggings- en Portefeuilletheorie Tentamen 14 januari 2004 Met oplossingen

Beleggings- en Portefeuilletheorie Tentamen 14 januari 2004 Met oplossingen Beleggings- en Portefeuilletheorie 14 januari 2004 1 Beleggings- en Portefeuilletheorie Tentamen 14 januari 2004 Met oplossingen 1. Een markt heeft uitsluitend risicoaverse beleggers met mean/variance

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Maximum: 100 points. In case you attended the excursion (or its replacement) you get 10 bonus points extra.

Maximum: 100 points. In case you attended the excursion (or its replacement) you get 10 bonus points extra. Exercises in English Maximum: 100 points. In case you attended the excursion (or its replacement) you get 10 bonus points extra. 1. Chapter of Luenberger (1998) You can score 5 points. 1. (a) Explain the

Nadere informatie

CF Examen II 2009 1. Stel een belegger met voorkennis van een overname blijkt eenmalig winst te hebben behaald op een transactie gebaseerd op deze informatie. Doordat de markt daarna lucht krijgt van zijn

Nadere informatie

Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015. Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank

Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015. Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015 Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank Referentieportefeuille Obligaties onderwogen! Overheidsobligaties non investment grade 7% Overheidsobligaties investment

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

KAPITAALVERHOGING COFINIMMO: VAAK GESTELDE VRAGEN

KAPITAALVERHOGING COFINIMMO: VAAK GESTELDE VRAGEN KAPITAALVERHOGING COFINIMMO: VAAK GESTELDE VRAGEN INSCHRIJVEN OP HET AANBOD Q1: Wat is het doel van het Aanbod? Ervan uitgaand dat er volledig wordt op ingeschreven, zullen de netto opbrengsten van de

Nadere informatie

Externe Financiële Verslaggeving

Externe Financiële Verslaggeving FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSWETENSCHAPPEN DEPARTEMENT ACCOUNTANCY, FINANCE & INSURANCE (AFI) NAAMSESTRAAT 69 B-3000 LEUVEN KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Naam student: Voornaam student Richting en studiejaar:

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie 30 oktober 2013

Essentiële Beleggersinformatie 30 oktober 2013 Essentiële Beleggersinformatie 30 oktober 2013 Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - II

Eindexamen m&o havo 2009 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 8. Beleggingsvereniging De Toekomst heeft als doel door middel van scholing, advies en het uitwisselen van ervaringen er toe bij te dragen

Nadere informatie

Optie-Grieken 21 juni 2013. Vragen? Mail naar

Optie-Grieken 21 juni 2013. Vragen? Mail naar Optie-Grieken 21 juni 2013 Vragen? Mail naar training@cashflowopties.com Optie-Grieken Waarom zijn de grieken belangrijk? Mijn allereerste doel is steeds kapitaalbehoud. Het is even belangrijk om afscheid

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 ConsumentenPrijsIndexcijfer Consumenten Prijsindexcijfer in

Nadere informatie

U wenst de reserves opgebouwd bij een vorige werkgever over te dragen?

U wenst de reserves opgebouwd bij een vorige werkgever over te dragen? U wenst de reserves opgebouwd bij een vorige werkgever over te dragen? -volulife Indien u de reserves die u bij uw vorige werkgever heeft opgebouwd, wenst over te dragen naar het pensioenplan van uw nieuwe

Nadere informatie

Asia Pacific Performance

Asia Pacific Performance Essentiële Beleggersinformatie 26 juni 2015 Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven

Nadere informatie

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom?

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? In tijden dat de verwachtingen voor toekomstige vrije geldstromen ieder jaar uitkomen werkt de financieringshefboom in het voordeel van de eigen vermogen

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 Op de gegevens voor de top 10% van 1999

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Halfjaarbericht 2015. Bright LifeCycle Fonds

Halfjaarbericht 2015. Bright LifeCycle Fonds Halfjaarbericht 2015 Bright LifeCycle Fonds Periode: 19 december 2014 tot en met 30 juni 2015 Inhoudsopgave HALFJAARBERICHT BRIGHT LIFECYCLE FONDS... 3 BALANS PER 30 JUNI 2015... 3 WINST- EN VERLIESREKENING

Nadere informatie

Risk Management. "Don't focus on making money; focus on protecting what you have." - Paul Tudor Jones

Risk Management. Don't focus on making money; focus on protecting what you have. - Paul Tudor Jones Risk Management "Don't focus on making money; focus on protecting what you have." - Paul Tudor Jones Inleiding Het doel van dit document is het introduceren van wat, denken wij, de belangrijkste factor

Nadere informatie

We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt?

We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt? Hfst 7: Rentabiliteit We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt? Goede rentabiliteit heeft ook z n invloed

Nadere informatie

Beleggingsverzekeringen

Beleggingsverzekeringen Kennisfiche Beleggingsverzekeringen Beleggingsverzekeringen zijn contracten die u aangaat met een verzekeringsmaatschappij, niet met een bank. Ze worden wel verkocht via banken. Een beleggingsverzekering

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Pensioenen en Financiële planning. Congres "Grip op je vermogen" 20 april 2012 Den Haag

Pensioenen en Financiële planning. Congres Grip op je vermogen 20 april 2012 Den Haag Pensioenen en Financiële planning Tom Steenkamp Congres "Grip op je vermogen" 20 april 2012 Den Haag Wat is belangrijk voor beleggen voor uw pensioen? 1. Keuzes moeten simpel zijn, er moeten er niet te

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Syllabus en voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Modules: Bedrijfsdoelstellingen & kengetallen Financiële administratie Kosten & prijzen Bedrijfsvorm & wetgeving EBC*L International,

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com

Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com Wie koopt, wie verkoopt? 1830 1972 1982 1992 2003 2013 www.groepnba.com 2 Verkopers Pensioengerechtigde (55-65j) Burnout (45-55j)

Nadere informatie

Essentiële beleggersinformatie

Essentiële beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld om u meer inzicht te geven

Nadere informatie

paraaf 1 paraaf 2 Cliëntprofiel

paraaf 1 paraaf 2 Cliëntprofiel Cliëntprofiel Personalia Voornaam Achternaam Dhr./Mevr. Dhr./Mevr. Adres Postcode woonplaats Land Burgerlijke staat * doorhalen wat niet van toepassing is alleenstaand gescheiden, weduw(e)naar gehuwd wel/niet*

Nadere informatie

DCFA themabijeenkomst

DCFA themabijeenkomst DCFA themabijeenkomst 25 april 2013 Waarderen in crisistijd José de Wit RA RV Programma Introductie Prijs / waarde Invloed crisis op waarderen? Valkuilen bij waarderen Prijs Transactie onderhandelen over

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 3 DEEL 1. Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17. Hoofdstuk 2 De beurs 45

Inhoudsopgave. Voorwoord 3 DEEL 1. Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17. Hoofdstuk 2 De beurs 45 Inhoudsopgave Voorwoord 3 DEEL 1 Beleggen 15 Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17 1.1 Sparen en beleggen 17 1.2 Beoordelingscriteria van beleggingsvormen 18 1.2.1 Veiligheid 18 1.2.1.1 Soorten risico s 19 1.2.1.2

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Moore Stephens Informatief 148 www.moorestephens.be Onderwerp Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant? Datum 24 september 2014 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Elke belegger staat voor de moeilijke keuze om zijn portefeuille samen te stellen uit de diverse mogelijke beleggingsvormen (beleggingsfondsen, aandelen,

Nadere informatie

Wat is Waar(de)? & De P van People

Wat is Waar(de)? & De P van People Wat is Waar(de)? & De P van People Door: Tamme de Vries AA RV Register Valuator Blauwzaam Workshop 08 oktober 2015 Mijn winkel; Tamme B.V. Waardering bestaat uit twee componenten: EN Wat is kasstroom?

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

The Catalyst Cash-Out Optie

The Catalyst Cash-Out Optie The Catalyst Cash-Out Optie Amsterdam, 22 mei 2013 Amersfoort, 23 mei 2013 The Catalyst Capital Group Inc. Introductie en agenda Het doel van deze informatiesessie: Een korte introductie van Catalyst Een

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van Insinger de Beaufort European Mid Cap Fund N.V. 16 april 2014 I N H O U D 1. DOEL TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM

Nadere informatie

Ingrid Daerden, Investor relations. Moneytalk event, 28 oktober 2010

Ingrid Daerden, Investor relations. Moneytalk event, 28 oktober 2010 Ingrid Daerden, Investor relations 1 Moneytalk event, 28 oktober 2010 Wat is een vastgoedbevak? BEleggingsvennootschap met VAst KApitaal die uitsluitend belegt in vastgoed Onder controle van de Commissie

Nadere informatie

Onderneming en omgeving - Economisch gereedschap

Onderneming en omgeving - Economisch gereedschap Onderneming en omgeving - Economisch gereedschap 1 Rekenen met procenten, basispunten en procentpunten... 1 2 Werken met indexcijfers... 3 3 Grafieken maken en lezen... 5 4a Tweedegraads functie: de parabool...

Nadere informatie

OEFENINGEN HOOFDSTUK 4

OEFENINGEN HOOFDSTUK 4 OEFENINGEN HOOFDSTUK 4 1 2 OEFENING 1 NA HET LEZEN VAN EEN ARTIKEL IN DE TIJD RAAKT DE ONDERNEMING FLUXUS GEÏNTERESSEERD IN HET VERSCHIL TUSSEN MARKTWAARDE EN BOEKWAARDE. HET MANAGEMENT, DAT ER ALTIJD

Nadere informatie

Essentiële beleggersinformatie

Essentiële beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld om u meer inzicht te geven

Nadere informatie