Elia: facilitator in de vrije elektriciteitsmarkt

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elia: facilitator in de vrije elektriciteitsmarkt"

Transcriptie

1 Elia: facilitator in de vrije elektriciteitsmarkt energie in goede banen

2

3 Vrije elektriciteitsmarkt: centrale rol van de netbeheerders De basisregels voor de werking van de elektriciteitsmarkt zijn vastgelegd in een Europese richtlijn. De doelstelling is om binnen de Europese Unie één vrijgemaakte markt te creëren. Daarnaast bevat het Europese energiebeleid nog andere doelstellingen, met name de bevoorradingszekerheid en het klimaatbeleid. Bovendien is het vervoer van elektriciteit gebonden aan de wetten van de fysica. Elektriciteit is geen product als een ander: men kan ze niet stockeren en ze moet geproduceerd worden op het ogenblik van haar verbruik. Het organiseren van een markt die rekening houdt met deze diverse factoren, is een complexe en specifieke aangelegenheid. Daarom werden op Europees niveau een aantal basisprincipes vastgelegd. Ontbundeling De productie en de verkoop van elektriciteit worden georganiseerd volgens de vrije marktprincipes. Het vervoer van elektriciteit (zowel transmissie als distributie) is daarentegen een natuurlijk monopolie. Om financiële, technische en milieuredenen heeft het geen zin om diverse netten naast elkaar uit te bouwen. De netten moeten dan ook als een gemeenschappelijke drager kunnen worden gebruikt door de verschillende marktspelers. Vandaar dat er een duidelijke scheiding moet zijn tussen de productie en de verkoop enerzijds en het beheer van de netten anderzijds. Rol van de netbeheerder Gelet op het natuurlijke monopolie en het feit dat de netten als gemeenschappelijke dragers fungeren, hebben de netbeheerders (zowel op transmissie- als distributieniveau) een unieke rol binnen de markt. Het beheer dient dan ook op een objectieve, transparante en niet-discriminerende wijze te verlopen. Om dit zeker te stellen, zijn de netbeheerders strikt gereguleerd. In België is Elia door de federale overheid aangesteld als enige beheerder van de netten van 380 kv tot en met 150 kv. Elia is tevens door de drie Gewesten aangesteld als respectievelijk distributienetbeheerder (Vlaanderen), beheerder van het lokale transmissienet (Wallonië) en als beheerder van het gewestelijke transmissienet (Brussel), voor de netten van 70 kv tot en met 30 kv. Regulering Autonome reguleringsinstanties krijgen een toezichthoudende rol op de werking van de markt en meer bepaald op de netbeheerders, gezien hun specifieke wettelijk vastgelegde opdrachten en hun centrale positie in de markt. Marktfacilitator 1

4 Elia De Elia Groep is opgebouwd rond Elia System Operator, dat met zijn dochtermaatschappij Elia Asset één economische entiteit vormt, werkend onder de merknaam Elia. Elia System Operator is houder van de licenties van transmissienetbeheerder op federaal vlak, van lokaal transmissienetbeheerder in Wallonië, regionaal transmissienetbeheerder in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en distributienetbeheerder in Vlaanderen. De Groep omvat tevens het engineeringbedrijf Bel Engineering, dat de projecten voor de ontwikkeling en verbetering van het hoogspanningsnet in eigen huis beheert, en Elia RE, de eigen herverzekeringsmaatschappij van de Groep. Elia heeft eveneens een 60 % participatie in Belpex, de Belgische energiebeurs met trilaterale marktkoppeling. Elia participeert ook onrechtstreeks (via HGRT, Holding des Gestionnaires de Transport), in de Franse energiebeurs Powernext. Het aandeel Elia System Operator is genoteerd op de gereglementeerde beurs van Euronext Brussel. Elia past strikte regels toe op het gebied van goed bestuur, die wettelijk worden opgelegd aan de netbeheerder krachtens de Elektriciteitswet van 29 april 1999 en het Koninklijk Besluit van 3 mei 1999 met betrekking tot het beheer van het transmissienet. Elia is eveneens in lijn met de algemene regels van de wet over deugdelijk bestuur van 2 augustus Elia volgt eveneens de Code Lippens, de Belgische corporate governance regels voor beursgenoteerde ondernemingen. Aandeelhouderschap op Free float* 40% Publi-T 30% Electrabel 27,45% Publipart 2,55% Elia System Operator Elia Asset 99,99% economische eenheid HGRT 22,17% Elia RE 100% Bel Engineering 100% Belpex 60% * De Groep Arco heeft een belangrijke participatie: 4,3 % in aandelen effectief in bezit en 1% in opties. De personeelsleden van Elia hebben een participatie van 0,54%. 2

5 Beheer van het Belgische hoogspanningsnet Als transmissienetbeheerder voor de elektriciteit in België zorgt Elia voor het beheer van de hoogspanninginfrastructuur en het elektrisch systeem en organiseert het de toegang tot zijn net op transparante en objectieve basis voor alle netgebruikers. Als netbeheerder heeft Elia drie hoofdopdrachten. Beheerder van het elektrisch systeem Elia regelt de toegang tot het hoogspanningsnet op objectieve en transparante wijze voor alle netgebruikers en organiseert de transmissie van elektriciteit in België met inbegrip van alle diensten die nodig zijn om dit mogelijk te maken. Elia waakt 24 uur op 24 over de goede werking van het net en over het beheer van de energiestromen en regelt het evenwicht tussen productie en verbruik in de Belgische regelzone. Ook de energie-uitwisselingen met de omringende landen zijn van belang voor een zekere, betrouwbare en stabiele elektriciteitstransmissie. Beheerder van de infrastructuur Elia staat in voor het onderhoud en de instandhouding van de hoogspanningsinstallaties (op de spanningsniveaus van 30 kv tot 380 kv): lijnen, kabels, transformatoren,... Elia breidt het net uit en vernieuwt het met behulp van de meest geavanceerde technologieën, volgens de vereisten van de elektriciteitsmarkt. Marktfacilitator Door zijn centrale en unieke plaats in de elektriciteitsmarkt, is Elia ook uitstekend geplaatst om de rol van marktfacilitator op zich te nemen. Elia wil deze rol ten volle spelen door diensten en mechanismen te organiseren die de toegang tot het net zo vlot mogelijk maken voor de netgebruikers, die bijdragen tot de liquiditeit van de elektriciteitsmarkt en die de vrije concurrentie tussen de marktspelers bevorderen. Eén van deze mechanismen is het beheren van een trading hub, een uitwisselingsplatform dat bilaterale uitwisselingen van elektriciteit op kwartuurbasis mogelijk maakt. Marktfacilitator 3

6 Het Elia-net Het hoogspanningnet dat Elia beheert beslaat zo n 8400 km aan boven- en ondergrondse hoogspanningsverbindingen evenals een 800-tal hoogspanningsstations. De 380 kv-lijnen vormen de ruggengraat van het Belgische en Europese net. Langs deze lijnen verlopen de internationale energieuitwisselingen. Op dit net zijn o.a. de kerncentrales van Doel en Tihange en de pompcentrale van Coo aangesloten. Elia heeft ook interconnecties op 220 kv. De Elia-netten met spanningen van 150 kv tot 30 kv vervoeren de elektriciteit naar de verbruikscentra. Op deze netten zijn ook grote industriële afnemers aangesloten. De distributienetbeheerders verdelen de energie op lagere spanningen (15 kv en lager) tot bij de KMO s en de gezinnen. Het elektriciteitsnet dat Elia beheert, is sterk vermaasd, zowel op eenzelfde spanningsniveau als tussen de verschillende spanningen onderling. Zo is de structuur te vergelijken met die van een spinnenweb. Op die manier is het mogelijk de verbruikers langs diverse wegen te bevoorraden, wat een grote leveringszekerheid biedt. De vier controlecentra ( dispatchings ) van Elia bewaken en besturen het hoogspanningsnet 24 uur op 24. De nationale dispatching bevindt zich in Linkebeek; de drie regionale dispatchings liggen in Antwerpen (Merksem), Brussel en Namen. De nationale dispatching bewaakt de zeer hoge spanningsnetten van 380 en 220 kv en regelt het globale evenwicht tussen productie en verbruik in de Belgische regelzone. De regionale dispatching waken elk in hun regio over de netten van 150 kv tot 30 kv. 4

7 Gereguleerde werking Gezien de bijzondere rol van de netbeheerder in de elektriciteitsmarkt, hebben de verschillende wetgevers voorzien dat hij in een strikt gereglementeerd kader werkt. Op Europees vlak wordt dit kader voornamelijk beheerst door: de Richtlijn 2003/54/EG betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne elektriciteitsmarkt (vervangt Richtlijn 96/92/EG); de Verordening 1228/2003 betreffende de grensoverschrijdende uitwisselingen van elektriciteit. Op Belgisch vlak zijn de bevoegdheden inzake de energie, krachtens de bijzondere wet van 8 augustus 1980, verdeeld over het federale en regionale niveau. Het federale niveau staat in voor de aangelegenheden die wegens hun technische en economische ondeelbaarheid een homogene behandeling op nationaal vlak behoeven. Inzake energie betreft dit onder meer de grote infrastructuren voor vervoer, productie en opslag, evenals de tarieven. Concreet betekent dit dat de federale overheid bevoegd is voor het transmissienet van 380 kv tot en met 150 kv. De gewesten zijn onder meer bevoegd voor de distributie en het lokale vervoer via netten met een maximale spanning van 70 kv, voor hernieuwbare energie en voor het rationeel energiegebruik. Federaal niveau Op federaal vlak, is de voornaamste wetgeving met betrekking tot de werking van de elektriciteitsmarkt en de transmissienetbeheerder vervat in de Elektriciteitswet van 29 april 1999, die de algemene principes bevat aangaande de productie, de distributie, de aanstelling van een transmissienetbeheerder, het transmissienetbeheer, de toegang tot het transmissienet, de tariefbepalingen en de reguleringsinstantie. Deze wet werd reeds verscheidene malen gewijzigd. Verder zijn er een aantal koninklijke besluiten die uitvoering aan de Elektriciteitswet geven, aangaande: het beheer van het transmissienet; de tarievenstructuur transmissienetten; de tarievenstructuur distributienetten; het federaal Technisch Reglement; de instelling van mechanismen tot bevordering van hernieuwbare energie; de federale openbare dienstverplichtingen; de organisatie van een elektriciteitsbeurs; het afschakelplan. Marktfacilitator 5

8 Gewestelijk niveau Op gewestelijk vlak hebben de 3 regio s elk de Europese richtlijn in eigen wetgeving omgezet. Vlaanderen Het decreet van 17 juli 2000 regelt de werking van de markt in Vlaanderen. Het stelt ook een systeem van ondersteuning voor hernieuwbare energie in. Vlaanderen kent één Technisch Reglement voor aansluiting en toegang tot de distributienetten. De regulator is de VREG, de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteit en het Gas. De taken van de VREG worden bepaald door het decreet van 30 april Wallonië In Wallonië is de richtlijn omgezet door het decreet van 12 april Dit maakt onderscheid tussen enerzijds distributienetbeheerders en anderzijds een lokaal transmissienetbeheerder, voor de netten van 30 tot en met 70 kv (Elia). Wallonië heeft twee Technische Reglementen: één voor het lokale transmissienet en één voor de distributienetten. De regulator is de CWaPE (Commission Wallonne Pour l Energie). Brussels Hoofdstedelijk Gewest In Brussel vormt de ordonnantie van 19 juli 2001 de omzetting van de Europese richtlijn betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt. Ook Brussel maakt het onderscheid tussen een distributienetbeheerder en een gewestelijk transmissienetbeheerder (Elia). Er is één Technisch Reglement voor het beheer van het gewestelijk transmissienet en één voor het distributienet. De regulator is BRUGEL (Brussel Gas Elektriciteit). Bevoegdheid Wetten en Decreten Regulatoren TNB-DNB Elektriciteitswet 1999 Algemeen toezicht en Tarief bepaling Goedkeuring voor de spanningsniveaus CREG Elia activiteiten Federaal Koninklijke besluiten Tariefbepaling en goedkeuring 380 kv 150 kv 70 kv Regionaal Regionale besluiten CWAPE (Wallonië) Algemeen toezicht 70 kv 30 kv tot 230 V VREG (Vlaanderen) Algemeen toezicht BRUGEL (Brussel) Algemeen toezicht Transmissie (Federaal) Lokale transmissie (Wallonië) Regionale transmissie (Brussel) Distributie (Vlaanderen) 6

9 Marktfacilitator 7

10 Onze klantenrelatie: transparant en objectief Gezien het strikte regulatoire kader waarin Elia werkt, zijn de verschillende contractuele overeenkomsten van Elia in hoge mate beheerst door regelgeving. Elia wil echter in zijn klantenrelaties een proactieve rol spelen om diensten en mechanismen te ontwikkelen die tegemoetkomen aan de wensen van de markt en die zijn klanten in staat stellen optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden die zich op die markt voordoen. Netcontracten Elke elektriciteitstransmissie doorheen het Elia-net maakt het voorwerp uit van contractuele afspraken. De Technische Reglementen voorzien dat de relaties tussen Elia en zijn klanten hoofdzakelijk worden geleid door drie contracten: aansluitingscontract; toegangscontract; contract van toegangsverantwoordelijke (ARP-contract). De algemene voorwaarden werden door Elia aan de CREG, VREG en CWaPE voorgelegd. Eens goedgekeurd, kunnen deze niet meer door de contractanten worden gewijzigd. Andere contracten Elke productie-installatie die rechtstreeks injecteert op het Elia-net, of die op dit net een invloed kan hebben, is gebonden aan een CIPU-contract (Coordination of the Injection of Production Units) tussen de betrokken producent en Elia. In het kader van de ondersteunende diensten sluit Elia volgende contracten af: ter beschikking stellen van primaire regeling van de frequentie; ter beschikking stellen van secundaire regeling; ter beschikking stellen van tertiaire reserve productie; mogelijkheid tot vermindering of onderbreken van afname (ter beschikking stellen van tertiaire reserve afname); black start; spanningsondersteuning. Samenwerkingsovereenkomst met de distributienetbeheerders De distributienetbeheerders voor de elektriciteit beheren, onderhouden en ontwikkelen de laagspanningsnetten (minder dan 1 kv) en de middenspanningsnetten (met spanningen tussen 1 en 70 kv). Hun opdrachten omvatten de uitbreidingen aan de distributienetten, de instandhouding en verbetering van de kwaliteit van deze netten en het onderhoud ervan. De distributienetbeheerders bewaken ook rond de klok de energiestromen op hun netten en staan in voor de meteropnames van de eindverbruikers op distributiespanning. Zij vormen de verbinding tussen transmisienetbeheerder Elia en zo n 5,6 miljoen eindverbruikers die elektriciteit op distributiespanningen afnemen. Gezien de bijzondere partnerrelatie tussen Elia en de distributienetbeheerders, worden de contractuele verbintenissen tussen hen geleid door een samenwerkingovereenkomst. 8

11 De contracten onder de loep Netgebruiker 2 Contract voor de inschakeling van de productie-eenheden NG2/ARP-Elia ~ Aansluitingscontract NG2 - Elia Toegangscontract TH (voor NG2) - Elia Contract ondersteunende diensten NG/ARP - Elia ARP ARP-contract ARP - Elia Toegangscontract TH (voor NG1) - Elia Aansluitingscontract NG1 - Elia Netgebruiker 1 NG: Netgebruiker ARP: Access Responsible Party/Toegangsverantwoordelijke/Evenwichtsverantwoordelijke TH: Toegangshouder Aansluitingscontract Het aansluitingscontract regelt de wederzijdse rechten en plichten tussen Elia en de netgebruiker (producent of verbruiker) voor wat betreft zijn aansluiting op het Elia-net. De overeenkomst bevat de nodige technische bepalingen met betrekking tot de installaties van de netgebruiker die op het net worden aangesloten (zoals het spanningsniveau, het aansluitingspunt, het type van de installatie, de beveiliging). De installaties die zijn aangesloten op het hoogspanningsnet van Elia maken het voorwerp uit van een aansluitingsovereenkomst. Het kan dus zowel om een installatie van een producent als van een hoogspanningsverbruiker gaan. Voor de realisatie van nieuwe aansluitingsuitrustingen en de wijziging en/of het gebruik en onderhoud van bestaande aansluitingsuitrustingen zijn de aansluitingstarieven van toepassing, zoals gepubliceerd op de website van Elia. Marktfacilitator 9

12 Toegangscontract Om toegang te krijgen tot het Elia-net (d.w.z. het recht hebben energie te injecteren of af te nemen van het Elia-net) en erkend te worden als toegangshouder, moet de klant een toegangscontract afsluiten. Dit regelt de vergoeding voor het gebruik van het Elia-net. Toegangsrechten worden verleend voor één of meerdere toegangspunten. In het raam van het toegangscontract wordt onderscheid gemaakt tussen toegangspunten voor afname (van het net), voor injectie (in het net) en voor afname of injectie. Het toegangscontract houdt onder meer de afspraken in over zowel het vermogen als de energie die in een toegangspunt met het net worden uitgewisseld. Voor elk toegangspunt wordt in het toegangscontract een toegangsverantwoordelijke (ook evenwichtsverantwoordelijke of ARP - access responsible party genoemd) aangeduid. De ARP zal de geïnjecteerde of afgenomen energie van het toegangspunt opnemen in zijn portefeuille en op kwartuurbasis de totale injectie en de totale afname van energie in deze portefeuille in evenwicht houden. Het toegangscontract kan ondertekend worden door de netgebruiker of eender welke derde partij. De partij die het toegangscontract ondertekent, wordt de toegangshouder genoemd. toegangsverantwoordelijke is. Elke afnemer, leverancier, producent of trader kan een ARP-contract ondertekenen. Enkel wie dergelijk contract heeft ondertekend, kan in een toegangscontract voor een specifiek toegangspunt als ARP worden aangeduid. De toegangsverantwoordelijke staat ook in voor het indienen van de nominaties. Het nomineren van de transacties met het net geeft de afnemer van de energie een garantie dat de tegenpartij, de leverancier, de energie wel degelijk zal leveren. Mocht dit niet het geval zijn, dan zal aan de tegenpartij door Elia een onevenwichtsvergoeding worden aangerekend. Elia biedt de toegangsverantwoordelijken verscheidene mogelijkheden om aan hun evenwichtsverplichting te voldoen. Zij kunnen zowel day-ahead (de dag vooraf) als intraday (de dag zelf) onderling elektriciteit uitwisselen op de Belgische Hub, een elektronisch platform waar de elektriciteit kan worden verhandeld. De toegangsverantwoordelijke kan ook energie aankopen of verkopen op Belpex en deze transactie via de Hub nomineren. Wanneer er zich toch een onevenwicht voordoet, treden de balancingdiensten van Elia in werking. ARP-contract Om fysisch elektriciteit te kunnen transporteren over het Elia-net, moet ook voor elk afname- en injectiepunt een toegangsverantwoordelijke (ARP) worden aangeduid. De ARP staat in voor het evenwicht op kwartuurbasis tussen het geheel van injecties en het geheel van afnames van de netgebruikers waarvoor hij 10

13 Marktspelers Er zijn 3 soorten marktspelers die rechtstreeks interageren met Elia: de netgebruiker, de toegangshouder en de toegangsverantwoordelijke of ARP (Access Responsible Party). Deze verschillende spelers hebben toegang tot verschillende types meetgegevens. Een vierde marktpartij, de leverancier, komt in deze rol niet rechtstreeks met Elia in contact en is niet contractueel gebonden met Elia. Wel zal hij meetgegevens en andere rapporteringen ontvangen. Netgebruiker De netgebruiker kan elektriciteit afnemen of injecteren in het netwerk van Elia. Hiertoe zal hij vooreerst zijn installaties moeten aansluiten op dat net. De aansluiting op het Elia-net wordt geregeld via een aansluitingscontract afgesloten tussen de netgebruiker en Elia. Toegangshouder De toegang tot het net betekent het recht om vanuit het Elia-net energie af te nemen of er in te injecteren. Dit wordt geregeld via een toegangscontract, afgesloten tussen de toegangshouder en Elia.Dit contract geeft recht op gebruik van het net en de ondersteunende diensten die ter beschikking worden gesteld. De toegangshouder is de partij die het toegangscontract ondertekent. De voornaamste verplichtingen van de toegangshouder zijn: minimum één ARP per toegangspunt aanduiden; minimum één leverancier per toegangspunt aanduiden; zijn onderschrijvingen aan Elia overmaken (de jaar- of maandvooruitzichten van zijn injecties en/of afnames). De toegangshouder is ook de bestemmeling van alle facturen m.b.t. de toepassing van de toegangstarieven (tarieven voor het gebruik van het net, tarieven voor ondersteunende diensten, en in voorkomend geval, toeslagen). Toegangsverantwoordelijke (ARP) De verscheidene verplichtingen van de toegangsverantwoordelijke of ARP zijn in het ARPcontract opgenomen. De ARP staat in voor het evenwicht op kwartuurbasis van de portefeuille die hij beheert. Hij zal als voornaamste taken de nominaties (de kwartuurbelastingen van de volgende dag) indienen voor zijn toegangspunten en previsionele gegevens doorgeven aan Elia. Hij kan ook importeren en exporteren; daartoe moet hij capaciteit op de interconnectielijnen reserveren via de capaciteitsveilingen. Deze verschillende rollen kunnen door één of verscheidene entiteiten worden opgenomen. Om energie te kunnen kopen of verkopen via Belpex, moet een contract van toegangsverantwoordelijke met Elia worden afgesloten. Marktfacilitator 11

14 Marktfaciliterende werking Als marktfacilitator stelt Elia de diensten en de instrumenten ter beschikking die beogen de toegang tot het net voor de netgebruikers zo flexibel mogelijk te maken, dit zonder echter de veilige werking van het net in het gedrang te brengen. Elia stelt systemen in werking die de vlotte werking van de markt bevorderen en zijn klanten optimale mogelijkheden bieden om gebruik te maken van de opportuniteiten op de vrije energiemarkt. Enkele realisaties tot nu toe: Interconnectiecapaciteit Versterking van de interconnecties Dankzij een ambitieus investeringsprogramma heeft Elia de transmissiecapaciteit aan de grenzen met de buurlanden aanzienlijk kunnen doen toenemen. Enkele recente investeringen in de versterking van de interconnecties zijn: de aanleg van een 2e draadstel op de 380 kv-verbinding tussen Avelgem en Avelin (einde 2005); de uitbating op 220 kv van de lijn Chooz-Monceau (voordien op 150 kv) samen met de plaatsing van een dwarsregeltransformator te Monceau. Elia voorziet nog verdere versterkingen, met name de installatie van 2 dwarsregeltransformatoren in een nieuw station "Van Eyck" te Kinrooi en één te Zandvliet. Ook een tweede draadstel op de 220 kv-verbinding tussen Aubange en Moulaine is in samenwerking met de Franse netbeheerder RTE gepland. Objectieve toewijzingsmechanismen van capaciteit aan de grenzen Aangezien de capaciteit op de interconnectielijnen beperkt is, zoekt Elia samen met de netbeheerders van de buurlanden naar de beste oplossingen om de beschikbare capaciteit toe te kennen aan de marktspelers. Dit gebeurt volgens economische mechanismen, op transparante en niet-discriminerende wijze en conform aan de Europese regelgeving. De beschikbare capaciteit op jaar- en maandbasis, wordt zowel op de Noord- als de Zuidgrens op objectieve wijze toegewezen aan de markt door middel van een expliciet veilingsysteem. De toewijzing van beschikbare capaciteit op dagbasis gebeurt impliciet via de koppeling tussen de Belgische (Belpex), de Nederlandse (APX) en de Franse markt (Powernext). Sinds mei 2007 bestaat er op de grens met Frankrijk de mogelijkheid tot intraday-handel. 12

15 Mogelijkheid van meerdere leveranciers voor één afnamepunt De levering van vaste of flexibele band is een dienst van Elia die de netgebruiker die vanuit één enkel toegangspunt elektriciteit afneemt in staat stelt om twee of meer energieleveranciers en toegangsverantwoordelijken (ARP s) aan te duiden. De netgebruiker kan zo de risico s van onevenwicht over de verschillende ARP s spreiden. Hij kan ook zelf de rol van ARP opnemen voor een deel van zijn verbruik. Dankzij deze eenvoudige en zekere dienst van Elia kan de netgebruiker ten volle inspelen op de marktopportuniteiten: bijvoorbeeld door elektriciteit aan te kopen via Belpex, de Belgische energiebeurs, of door de concurrentie tussen Belgische en buitenlandse leveranciers voluit te laten spelen. Bevorderen van de uitwisselingsmogelijkheden tussen ARP s Hub day-ahead en intraday De Elia-hub bestaat al sinds oktober Met de Hub biedt Elia de ARP s een elektronisch platform om zowel dayahead als intraday energie-uitwisselingen te realiseren en deze in hun nominaties te verrekenen. Het betreft transacties tussen ARP s over the counter. Belpex Via de SPOT-markt op de elektriciteitsbeurs Belpex kunnen de ARP s energie verhandelen, die te leveren is de volgende dag. De energiebeurs bevordert de opening van de Belgische elektriciteitsmarkt en verhoogt de economische efficiëntie van de marktpartijen door het samenbrengen van de vraag met de hoogste meerwaarde en de productie tegen de laagste marginale kosten. Marktfacilitator 13

16 Ten dienste van de markt De diensten die Elia zijn klanten aanbiedt, beogen het gebruik van het net, de marktmechanismen en het energiebeheer zo eenvoudig en flexibel mogelijk te maken. Elia wil als marktfacilitator zijn klanten de meest geschikte instrumenten in handen geven om de vrije concurrentie zo vlot mogelijk te laten spelen en hun energiebeheer te optimaliseren. Zij zijn in verscheidene dienstenfamilies op te delen: aansluiting op het net; toegang tot het net; beheer van het evenwicht; toewijzing van capaciteit aan de grenzen (cross-border allocation); ondersteunende diensten; metering; informatie ten dienste van de markt; duurzame energie. Een uitgebreide waaier aan productfiches licht elk van deze producten en diensten in detail toe. 14

17 Onze tarieven: objectief, transparant en gereguleerd Elia rekent tarieven aan ter vergoeding van zijn diensten. Dit is noodzakelijk om de veilige en betrouwbare werking van het hoogspanningsnet te kunnen waarborgen en een efficiënte service te kunnen bieden, ten bate van de markt en de consumenten. De tarieven zijn gebaseerd op de reële door de regulator (CREG) aanvaarde kosten die Elia maakt om zijn diensten aan te bieden en zijn infrastructuur ter beschikking te stellen: de tarieven zijn dus "kostenreflecterend". De tarieven voorgesteld door Elia moeten door de CREG worden goedgekeurd. De CREG onderzoekt de pertinentie van de kosten opgenomen in het tariefvoorstel van Elia. De tarieven zijn niet-discriminerend, objectief en transparant. Tarieven voor vier jaar Sinds de invoering van een nieuw reguleringsmechanisme worden de tarieven voor aansluiting, gebruik van het net en ondersteunende diensten vastgelegd voor een periode van vier jaar. De eerste periode van toepassing loopt van 2008 tot Het nieuwe tarievensysteem houdt rekening met een productiveitsverbeteringsfactor, door Elia te behalen op de beheersbare kosten: dit zijn de kosten waarop de netbeheerder een rechtstreekse controle heeft (zoals bv personeelskosten, aankopen). Op de kosten die de netbeheerder niet zelf kan beheersen (zoals aankoop van ondersteunende diensten, financiële kosten,...) dient geen productiviteitsverbeteringsfactor te worden toegepast. Drie grote tariefgroepen De tariefstructuur onderscheidt drie tarieven, voor volgende diensten: aansluiting; gebruik van het net; - tarief voor onderschreven en bijkomend vermogen - tarief voor systeembeheer - tarief voor het handhaven en herstellen van het individueel evenwicht van de toegangsverantwoordelijken (ARP) ondersteunende diensten. Bijkomend kunnen toeslagen worden toegepast die Elia moet innen ten behoeve van de overheden, ter vervulling van verplichtingen van openbare dienst of andere wettelijke verplichtingen. De tarieven omvatten ook een billijke winstmarge voor Elia. Deze is wettelijk bepaald bij koninklijk besluit en moet Elia in staat stellen zijn aandeelhouders te vergoeden voor het ingebracht kapitaal, nodig om het net te ontwikkelen. De billijke winstmarge wordt vooraf vastgelegd en is gebaseerd op het gereguleerd actief van de netbeheerder, waarop een wettelijk bepaalde rendementsfactor wordt toegepast. Het gereguleerd actief evolueert jaarlijks volgens wettelijk bepaalde regels (bv. meerwaarden door nieuwe investeringen, minderwaarden door buitengebruikstellingen, afschrijvingen,..). De ontvangsten uit de tarieven voor het gebruik van het net vormen de grootste bron van inkomsten van Elia. Marktfacilitator 15

18 In de praktijk worden de ontvangsten uit deze verschillende diensten op volgende wijze aangewend: de inkomsten uit de tarieven voor ter beschikkingstelling van infrastructuur (tarieven voor onderschreven en bijkomend vermogen), gaan naar de kosten voor onderhoud en ontwikkeling van de netinfrastructuur; de inkomsten uit de tarieven voor systeembeheer dekken de kosten voor de monitoring en het beheer van de energiestromen op het net en de uitrusting die hiervoor nodig is; de inkomsten uit de tarieven voor ondersteunende diensten dekken de kosten om deze ondersteunende diensten te betrekken en in werking te stellen. Voorziene uitgaven Voorziene inkomsten Aankoop van materialen Verbonden activiteiten Aankoop van ondersteunende diensten Toewijzing capaciteit op de Noord- en Zuidgrens Diensten en andere goederen Lonen, sociale zekerheid en pensioenen Tarieven voor nettoegang Afschrijvingen en waardeverminderingen Netto financiële lasten Inkomstenbelasting Billijke vergoeding van de aandeelhouders Onevenwicht Aansluiting Opbrengsten buiten tarieven Opbrengsten te genereren via de tarieven 16

19 Aan wie worden deze tarieven aangerekend? De tarieven worden op transparante, objectieve en niet-discriminerende wijze toegewezen aan de verschillende klanten. Aansluitingstarieven De verscheidene aansluitingstarieven worden aangerekend aan de netgebruiker die een installatie op het Elia-net wil aansluiten of deze aansluiting wil wijzigen. Tarieven voor nettoegang Zoals bepaald in het toegangscontract, worden tarieven met betrekking tot de diensten voor toegang tot het net, de terbeschikkingstelling van de infrastructuur, het systeembeheer evenals de ondersteunende diensten aangerekend aan de houders van een toegangscontract: de toegangshouders. Tarief voor compensatie van onevenwichten Zoals bepaald in het ARP contract worden deze tarieven aangerekend aan de toegangsverantwoordelijke of ARP. Hoe komen de tarieven tot stand? De wetgeving bepaalt dat de netbeheerder voor elke regulatoire periode een tariefvoorstel moet indienen bij de CREG. Dit voorstel is gebaseerd op het toegelaten totale inkomen, met name de opsomming van de previsionele kosten voortkomend uit de door de Elektriciteitswet aan de netbeheerder opgelegde opdrachten. De netbeheerder moet alle elementen van dit budget verantwoorden en toerekenen aan verschillende diensten (aansluiting, gebruik van het net, ondersteunende diensten,...) en klantengroepen. De CREG kan het voorstel afwijzen; in dat geval moet de netbeheerder binnen de dertig dagen een gewijzigd voorstel indienen. De CREG kan voorlopige tarieven opleggen tot er overeenstemming is bereikt. Marktfacilitator 17

20 18

21 Partner in duurzame ontwikkeling Het ondersteunen van het beleid voor duurzame ontwikkeling neemt een belangrijke plaats in de ondernemingsstrategie van Elia in. De acties van Elia op het gebied van duurzame ontwikkeling situeren zich op drie terreinen. Elia koopt groenestroomcertificaten aan tegen een door de overheid vastgelegde waarde. Deze certificaten worden opnieuw aan de markt aangeboden. Leveranciers kunnen deze opkopen om te voldoen aan hun quotaverplichtingen. Als distributienetbeheerder in Vlaanderen werkt Elia mee aan het REG-actieplan van de Vlaamse overheid, door steun te verlenen aan energiebesparingen bij de klanten aangesloten op zijn netten (70 kv en lager). Elia concipieert het net op dergelijke wijze dat nieuwe productie-eenheden kunnen worden aangesloten. Zo plant Elia de bouw van een nieuwe verbinding naar de kust om bijkomende windmolenparken op zee op het net te kunnen aansluiten. Ook voor de exploitatie van het net anticipeert Elia op de uitbreiding van de decentrale productie en de komst van grote windmolenparken. Zo participeert Elia in EWIS ( European Wind Integration Study ), een initiatief van de Europese netbeheerders waarbij wordt nagegaan op welke wijze grootschalige windmolenparken in het Europese net kunnen worden geïntegreerd. Tenslotte stelt Elia in de eigen projecten en operationele werking duurzaam energiegebruik voorop en voert de onderneming sensibiliseringsacties bij haar personeelsleden. Marktfacilitator 19

22 Overleg en informatie Elia wil een actieve dialoog onderhouden met zijn klanten en hen op een open en transparante wijze informeren over zijn activiteiten. Key account manager De key account manager van Elia is de aangewezen partner om zijn klanten in alle objectiviteit, alle nuttige informatie te bezorgen rond de werking van de elektriciteitsmarkt en de producten en diensten die Elia daarbij ter beschikking kan stellen; dit om hem in staat te stellen optimale energieoplossingen te vinden. Hij is zijn geprivilegieerde contactpersoon voor alle vragen betreffende de werking van Elia, de producten en diensten die Elia ter beschikking stelt en alle activiteiten en initiatieven die Elia onderneemt. Users Group De "Users Group" fungeert als overlegorgaan tussen enerzijds de netgebruikers en hun vertegenwoordigers en anderzijds Elia. In deze Users Group zetelen vertegenwoordigers van de werkgeversorganisaties, de grootverbruikers (Essenscia); de traders (EFET); de producenten (Febeg voor de klassieke productie, GABE voor de sector van de warmtekrachtkoppeling en Edora/ODE Vlaanderen voor de sector van de hernieuwbare energie); de leveranciers (Febeg) en de distributienetbeheerders. In het overlegorgaan zetelt ook een vertegenwoordiger van de Federale Overheidsdienst Economie en Energie. De Users Group kan aanbevelingen doen over de werking van de elektriciteitsmarkt ter attentie van een bevoegd minister en/of regulator. Voor de federale overheid gaat het om een wettelijke bevoegdheid (art. 405 van het Technisch Reglement). De Users Group kan beslissen om werkgroepen in te stellen om bepaalde technische aspecten te bespreken. Aan de werkgroepen kunnen ook specialisten deelnemen. Deze werkgroepen rapporteren rechtstreeks aan de Users Group. Website De Elia-website is het eerstelijns communicatiekanaal van Elia naar zijn verschillende stakeholders en het grote publiek. Als centraal aanspreekpunt biedt de website de meest actuele informatie rond Elia, de werking van het net en de elektriciteitsmarkt, met realtime gegevens over het hoogspanningsnet en verscheidene rubrieken ten behoeve van de stakerholders: klanten, leveranciers, contractors, investeerders, werkzoekenden,... Elia News Via zijn maandelijkse nieuwsbrief gericht aan zijn klanten en stakeholders, wil Elia geregeld informeren over evoluties binnen de onderneming, de markt en het regulatoire kader evenals de meest recente statistische marktgegevens ter beschikking stellen. Klantendag Tijdens de jaarlijkse klantendag wordt dieper ingegaan op een aantal belangrijke evoluties in de werking van de markt, de dienstverlening van Elia tegenover zijn klanten en andere thema s en dossiers die de klanten van de netbeheerder aanbelangen. Het is tevens een gelegenheid tot een open dialoog en gedachtenwisseling. 20

23 Verantwoordelijke uitgever: Jacques Vandermeiren, Keizerslaan 20, 1000 Brussel.

24 Keizerslaan 20 B-1000 Brussel T + 32(0) F + 32(0)

I. De tariefbepaling voor de toegang tot het net: de principes

I. De tariefbepaling voor de toegang tot het net: de principes Toegang Toegang tot het net: objectieve, transparante en gereguleerde tarieven De diensten voor toegang tot het net die Elia levert, omvatten de terbeschikkingstelling van de netinfrastructuur, het beheer

Nadere informatie

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Toegang Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Wanneer een netgebruiker die aangesloten is op het Elia-net beheerder wordt van een

Nadere informatie

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Inhoud Inleiding... 2 I. Krachtlijnen van de ontwikkeling van het voorstel van Elia tot

Nadere informatie

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014 Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract Elia Users Group 05/06/2014 Wijzigingen ARP-contract (1/2) 1. Definities Hernemen producten SDR en SGR zoals ze momenteel bestaan Mogelijke

Nadere informatie

Bijlage 15: Tariferingsprincipes en facturatieprocedure

Bijlage 15: Tariferingsprincipes en facturatieprocedure Bijlage 15: Tariferingsprincipes en facturatieprocedure Deze Bijlage maakt integraal deel uit van het Toegangscontract met referentie: [] (hierna het Contract ) Deze Bijlage wordt aangenomen en indien

Nadere informatie

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel-

De plaats van de aansluitings- en interfacepunten wordt in het aansluitingscontract vastgelegd in overeenstemming met de gel- Aansluiting De aansluiting op het Elia-net: een proces in verschillende stappen Sommige spelers op de Belgische elektriciteitsmarkt (producenten en industriële grootverbruikers) kunnen een aansluiting

Nadere informatie

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 )

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) 1 Voorwoord De Users Group is een overlegorgaan dat door Elia als beheerder van het Belgische hoogspanningsnet

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Informatie ten dienste van de markt

Informatie ten dienste van de markt Informatie ten dienste van de markt De publicatie van gegevens over de interconnecties: informatie ten dienste van de markt Als facilitator van de Belgische energiemarkt publiceert Elia op zijn website

Nadere informatie

BESLISSING (B) CDC-495

BESLISSING (B) CDC-495 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150714-210) betreffende het verslag van de distributienetbeheerder SIBELGA over de niet-discriminerende praktijken

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN TARIEVEN 2012-2015 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN De tarifaire condities voor het gebruik van het net en voor de ondersteunende diensten, bepaald door de beslissing van

Nadere informatie

TARIEVEN 2007 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

TARIEVEN 2007 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN TARIEVEN 2007 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN De prijscondities voor het gebruik van het net en voor de ondersteunende diensten, zoals bepaald door de beslissing van de

Nadere informatie

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT E VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT Bij elektriciteitshandel is er steeds kans op onevenwicht tussen injectie en afname van het net. Iedere ARP, of evenwichtsverantwoordelijke, moet de stroomafname

Nadere informatie

Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement

Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement Juridische implicaties Aanpassingen Technisch Reglement Infosessie POM-ODE 05/04/11 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Vaststellingen Net uitgebouwd vanuit centrale filosofie Centrale

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20130722-175) betreffende het verslag van de distributienetbeheerder SIBELGA over de niet-discriminerende praktijken

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Energie in de Noorderkempen 29/05/2010 Thierry Van Craenenbroeck Directeur netbeheer Vlaamse Reguleringsinstantie voor

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

I. Algemene inleiding

I. Algemene inleiding Publieke consultatie Wijzigingen 2015 Toegangscontract 17/08/2015 14/09/2015 Toelichtingsnota van de door Elia voorgestelde wijzigingen aan het toegangscontract I. Algemene inleiding De door Elia voorgestelde

Nadere informatie

Stimuleren van een energienet in evenwicht - Commissie VP

Stimuleren van een energienet in evenwicht - Commissie VP Stimuleren van een energienet in evenwicht - Commissie VP 17 februari 2016 VREG uw gids op de energiemarkt Elementen voor een energienet in evenwicht Slimme meters Nieuwe technologie (achter de meter)

Nadere informatie

TARIEVEN 2012 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

TARIEVEN 2012 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN TARIEVEN 2012 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN De tarifaire condities voor het gebruik van het net en voor de ondersteunende diensten, bepaald door de beslissing van de CREG

Nadere informatie

Informatie ten dienste van de markt

Informatie ten dienste van de markt Informatie ten dienste van de markt De elektronische publicatie van balancinggegevens: informatie ten dienste van de markt Om het evenwicht in zijn regelzone te kunnen handhaven, heeft Elia een balancingmechanisme

Nadere informatie

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

TARIEVEN VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN TARIEVEN 2008-2011 VOOR HET GEBRUIK VAN HET NET EN VOOR DE ONDERSTEUNENDE DIENSTEN De prijscondities voor het gebruik van het net en voor de ondersteunende diensten, bepaald door de beslissing van de CREG

Nadere informatie

BESLISSING (B) CDC-1538

BESLISSING (B) CDC-1538 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT

TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT Omwille van de transparantie en om de nieuwe tarieven vanaf januari 2016 zo efficiënt mogelijk te kunnen toepassen, publiceert de CREG op 30 oktober

Nadere informatie

Elia Facts & Figures 2008

Elia Facts & Figures 2008 Elia Facts & Figures 2008 N Kerngegevens Geconsolideerde resultaten IFRS (in miljoen, resultaten per aandeel in ) 2008 2007 2006 2005 2004 Bedrijfsopbrengsten 757,3 731,7 711,5 714,2 704,5 EBITDA (1)

Nadere informatie

Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet

Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet Ondersteuning net Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet Om de veiligheid, doeltreffendheid en betrouwbaarheid van zijn net te vrijwaren,

Nadere informatie

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402

ONTWERPBESLISSING (B)150129-CDC-1402 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

Nadere informatie

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12 Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit Smart Energy Solutions 04/12/12 Inhoud Netinvesteringen Netaansluitingen Gesloten distributienetten Directe lijnen Nettoegang Flexibiliteit VREG

Nadere informatie

Tarieven van toepassing vanaf 1 april tot en met 31 december 2003

Tarieven van toepassing vanaf 1 april tot en met 31 december 2003 Tarieven van toepassing vanaf 1 april tot en met 31 december 2003 De tarieven die vanaf 1 april tot en met 31 december 2003 van toepassing zijn, bestaan uit : Tarieven voor het gebruik van het net! Tarief

Nadere informatie

BESLISSING (B)121220-CDC-1217

BESLISSING (B)121220-CDC-1217 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

(zie artikels 8, 11 en 20)

(zie artikels 8, 11 en 20) Bijlage 3ter: Aanduiding en/of wijziging van de duur van de aanduiding van de Toegangsverantwoordelijken belast met de afname of de injectie en aanduiding van de overeenkomstige energieleverancier (zie

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Toegang tot het net: objectieve, transparante en gereguleerde tarieven

Toegang tot het net: objectieve, transparante en gereguleerde tarieven Toegang Toegang tot het net: objectieve, transparante en gereguleerde tarieven Elia s diensten voor toegang tot het net omvatten het beheer en de ontwikkeling van de netinfrastructuur, het beheer van het

Nadere informatie

Reactie van Elia op de conceptnota voor nieuwe regelgeving betreffende het stimuleren van een Vlaams energienet in evenwicht

Reactie van Elia op de conceptnota voor nieuwe regelgeving betreffende het stimuleren van een Vlaams energienet in evenwicht Reactie van Elia op de conceptnota voor nieuwe regelgeving betreffende het stimuleren van een Vlaams energienet in evenwicht 29 februari 2016 INHOUDSTAFEL 1 Voorwoord... 3 2 Elia, beheerder van het transmissienet

Nadere informatie

Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit Vlaams Gewest (consultatieversie) WG Belgian Grid

Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit Vlaams Gewest (consultatieversie) WG Belgian Grid Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit Vlaams Gewest (consultatieversie) 11-03-2013 WG Belgian Grid Agenda Overlopen van een aantal artikels Bespreken vragen / bedenkingen VREG 2

Nadere informatie

Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit

Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit Toelichting bij de raadpleging over de tariefmethodologie voor de transmissie van elektriciteit I. DOEL VAN HET RAADPLEGINGSPROCES Met het ontwerp van tariefmethodologie dat nu voorligt, zet de CREG een

Nadere informatie

Bevoorradingszekerheid

Bevoorradingszekerheid Bevoorradingszekerheid Commissies Bedrijfsleven en Binnenlandse Zaken van de Kamer van volksvertegenwoordigers 23.09.2014 23 september 2014 1 Meer over FEBEG Inhoud Niets nieuws onder de zon Veel partijen

Nadere informatie

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS

BESLISSING COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

TARIEVEN EN TOESLAGEN 2015 VOOR ELEKTRICITEITSNETTEN MET EEN TRANSMISSIEFUNCTIE

TARIEVEN EN TOESLAGEN 2015 VOOR ELEKTRICITEITSNETTEN MET EEN TRANSMISSIEFUNCTIE TARIEVEN EN TOESLAGEN 2015 VOOR ELEKTRICITEITSNETTEN MET EEN TRANSMISSIEFUNCTIE De hiernavolgende nettarieven voor de bestaande dienstverlening door Elia zijn in beginsel deze die goedgekeurd zijn door

Nadere informatie

Elia Facts & Figures 2009

Elia Facts & Figures 2009 Elia Facts & Figures 2009 N Kerngegevens Geconsolideerde resultaten IFRS (in miljoen, resultaten per aandeel in ) 2009 2008 2007 2006 2005 Bedrijfsopbrengsten 771,3 757,3 731,7 711,5 714,2 EBITDA (1)

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Art. 16 Schorsing en/of beëindiging van toegekende toegangsrechten of van het Contract

Art. 16 Schorsing en/of beëindiging van toegekende toegangsrechten of van het Contract Art 1 Definities en interpretatie Een definitie wordt toegevoegd: Flexibele Toegang : Het regime dat van toepassing is op een Productie-eenheid waarvan de aansluiting, die conform de standaard vigerende

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Toegangscontract. tussen

Toegangscontract. tussen Toegangscontract tussen Contractreferentie: Elia System Operator N.V., een vennootschap naar Belgisch recht met maatschappelijke zetel te B - 1000 Brussel, Keizerslaan 20, met het ondernemingsnummer 0476.388.378,

Nadere informatie

Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract

Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract Contractreferentie: [] tussen: ELIA SYSTEM OPERATOR NV, een vennootschap naar Belgisch recht met het ondernemingsnummer 0476.388.378 en met maatschappelijke

Nadere informatie

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1 Agenda Samenstelling energiefactuur Wat zijn distributienettarieven? Tariefbevoegdheid Tariefmethodologie Vergelijking distributienettarieven Redenen evolutie, landschap netbeheer en transmissienettarieven

Nadere informatie

Veelgestelde vragen prosumententarief

Veelgestelde vragen prosumententarief Veelgestelde vragen prosumententarief 1. Waarom wordt een prosumentarief aangerekend? Het prosumententarief is nieuw en was niet bekend toen u uw investering deed. Er bestaat echter geen enkel algemeen

Nadere informatie

Elia Systeem- en marktoverzicht 2012

Elia Systeem- en marktoverzicht 2012 Elia Systeem- en marktoverzicht 2012 Inhoudstafel A. Marktgegevens en systeem- en netbeheer I. Energie I.1 Energiebalans Elia-net 2012 01 I.2 Belasting van het Elia-net 02 I.3 Nettoafname 03 II. Vermogen

Nadere informatie

Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract

Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract Contractreferentie: [] tussen: ELIA SYSTEM OPERATOR NV, een vennootschap naar Belgisch recht met het ondernemingsnummer 0476.388.378 en met maatschappelijke

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de middelen die moeten toegepast worden om de toegang tot het vraagbeheer (demand side flexibility) in België te faciliteren

Openbare raadpleging over de middelen die moeten toegepast worden om de toegang tot het vraagbeheer (demand side flexibility) in België te faciliteren Openbare raadpleging over de middelen die moeten toegepast worden om de toegang tot het vraagbeheer (demand side flexibility) in België te faciliteren Definities Vraagbeheer: het vermogen van een verbruiker

Nadere informatie

EINDBESLISSING (B) CDC-1464

EINDBESLISSING (B) CDC-1464 Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Users Group - Groupe de travail Belgian Grid. Vergadering op 16 oktober 2012

Users Group - Groupe de travail Belgian Grid. Vergadering op 16 oktober 2012 Users Group - Groupe de travail Belgian Grid Vergadering op 16 oktober 2012 Aanwezig: C. Adams (SPF Economie, Directie Energie) G. Senne (SPF Economie, Directie Energie) J-P. Becret (GABE) B. De Wispelaere

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST BESLISSING (BRUGEL-Beslissing-20150220-23) betreffende de aanpassing van de tarieven voor de doorrekening van de kosten voor het

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150424-204) betreffende het voorontwerp van besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Inleiding De snelle liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau confronteerde

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. WOORD VOORAF... v RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET EUROPEES ENERGIEBELEID EN -RECHT JAN GEKIERE...1. Inleiding...1

INHOUDSTAFEL. WOORD VOORAF... v RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET EUROPEES ENERGIEBELEID EN -RECHT JAN GEKIERE...1. Inleiding...1 INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... v RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET EUROPEES ENERGIEBELEID EN -RECHT JAN GEKIERE...1 Inleiding...1 Hoofdstuk 1. De nieuwe Europese energiewetgeving...2 Afdeling 1. De richtlijnen

Nadere informatie

VOORSTEL (C)060928-CDC-567

VOORSTEL (C)060928-CDC-567 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS VOORSTEL

Nadere informatie

Contract van Toegansverantwoordelijke (ARP) ARP-contract

Contract van Toegansverantwoordelijke (ARP) ARP-contract Contract van Toegangsverantwoordelijke ARP-contract Contractreferentie: tussen: ELIA SYSTEM OPERATOR NV, een vennootschap naar Belgisch recht met maatschappelijke zetel te 1000 Brussel, Keizerslaan 20,

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE

FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE http://www.emis.vito.be Belgisch Staatsblad d.d. 18-08-2005 N. 2005 1990 FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE [C 2005/11264] 3 JUNI 2005. Ministerieel besluit tot vaststelling

Nadere informatie

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief CIRIEC 29 november 2007 Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief Als we in België over Unbundling en over concurrentie spreken in de sector gas en elektriciteit, denken

Nadere informatie

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME INHOUD Voorstelling van Synergrid en de rol van de netbeheerders Integratie van elektrische voertuigen

Nadere informatie

BESLISSING (B) CDC-658E/42

BESLISSING (B) CDC-658E/42 Niet vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST VERSLAG (BRUGEL-RAPPORT-20130823-16) over de uitvoering van haar verplichtingen, over de evolutie van de gewestelijke elektriciteits-

Nadere informatie

Twee netbeheerders Eén groep

Twee netbeheerders Eén groep Twee netbeheerders Eén groep 2 ELIA GROUP Door de liberalisering van de elektriciteitsmarkt heeft de rol van de transmissienetbeheerders een essentiële dimensie gekregen. Hun rol is niet meer los te denken

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

De hoogtebeperking is afhankelijk van verschillende factoren en wordt mee bepaald door het type en de bevestigingsmethode

De hoogtebeperking is afhankelijk van verschillende factoren en wordt mee bepaald door het type en de bevestigingsmethode Hoogspanning : zeer specifiek risico Beheerder van het Belgische transmissienet voor de elektriciteit Transmissienetbeheerder Elia staat in voor het beheer van het Belgische hoogspanningsnet, van 380.000

Nadere informatie

Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties

Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties C1/117 06.2006 2 C1/117-06.2006 Toegangspunten Elektriciteit Nieuwe installaties (= Afnamepunt) 3 C1/117-06.2006 Inleiding -Toepassingsgebied : Deze schema

Nadere informatie

Schaarste en afschakelplan Aanpassing van het wetgevend kader. Users Group Plenary 10/12/2015

Schaarste en afschakelplan Aanpassing van het wetgevend kader. Users Group Plenary 10/12/2015 Schaarste en afschakelplan Aanpassing van het wetgevend kader Users Group Plenary 10/12/2015 Schaarste en afschakelplan: inleiding FTR 19-12-2002 - Art 312 Ministrieel Besluit M.B. 03-06-2005 Aanpassing

Nadere informatie

Distributienettarieven 20/12/2016

Distributienettarieven 20/12/2016 Distributienettarieven 2017 20/12/2016 Agenda Samenstelling energiefactuur Wat zijn distributienettarieven? Tariefproces Vergelijking distributienettarieven 2016-2017 Verklaring evolutie Waar vindt u de

Nadere informatie

Toegangscontract. Contractreferentie: [ ]

Toegangscontract. Contractreferentie: [ ] Contractreferentie: tussen Elia System Operator N.V., een vennootschap naar Belgisch recht met maatschappelijke zetel te B - 1000 Brussel, Keizerslaan 20, met het ondernemingsnummer 0476.388.378, rechtsgeldig

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2007 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 8/17 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit

Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit Toelichtingen bij het opstellen van een afzonderlijk Technisch Reglement Plaatselijk Vervoernet van Elektriciteit 1. Inleiding Conform artikel 4.2.1. van het Energiedecreet is de VREG gehouden om, na consultatie

Nadere informatie

VRIJE VERTALING UIT HET FRANS. 16 december 2015

VRIJE VERTALING UIT HET FRANS. 16 december 2015 16 december 2015 Openbare gemeenschappelijke raadpleging van 16 december 2015 over de evolutie van de toewijzing van intraday capaciteiten op de elektrische koppelverbinding tussen Frankrijk en België

Nadere informatie

Goedkeuring plan Wathelet door kern

Goedkeuring plan Wathelet door kern Staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie, Mobiliteit en Staatshervorming Secrétaire d Etat à l'environnement, à l'energie, à la Mobilité et aux Réformes institutionnelles Melchior Wathelet Goedkeuring

Nadere informatie

Stimuleren van een energienet in evenwicht. Opslag en Demand-side management

Stimuleren van een energienet in evenwicht. Opslag en Demand-side management Stimuleren van een energienet in evenwicht Opslag en Demand-side management Stimuleren van een energienet in evenwicht I. Context en doelstellingen I. Doelstellingen II. Uitdagingen III. Actief netbeheer

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Resultaten bevraging belanghebbenden VREG

Resultaten bevraging belanghebbenden VREG Resultaten bevraging belanghebbenden VREG juli 2011 ntract kunnen reageert op het inzicht 1.1 Situatieschets De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) wil zijn organisatie en werking

Nadere informatie

Aanvraag voor toegangscontract

Aanvraag voor toegangscontract Aanvraag voor toegangscontract Vooraleer een Toegangscontract kan worden afgesloten, moet er bij Elia een aanvraag worden ingediend. De onderstaande gegevens zijn noodzakelijk om een toegangscontract te

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

Persmededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 5 december 2006

Persmededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 5 december 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Persmededeling

Nadere informatie

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009 Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Géry Vanlommel 30 maart 2009 Taken distributienetbeheerder takenpakket van DNB s niet langer beperken tot louter doorvoeren van elektriciteit

Nadere informatie

Position Paper CDS Feedback & discussion

Position Paper CDS Feedback & discussion Position Paper CDS Feedback & discussion WG Belgian Grid 21 April 2017 P. Buijs Current Statute Draft Position Paper CDS in FR NL Several comments receveid from FEBELIEC and INFRABEL 21/4 : Discussion

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Schadevergoeding bij stroompanne

Schadevergoeding bij stroompanne Schadevergoeding bij stroompanne Vooraf: actoren elektriciteitsmarkt Distributienetbeheerder instaan voor goede en veilige werking van het elektriciteitsnet transport van energie op vraag van de leverancier

Nadere informatie

ADVIES (A) CDC-86

ADVIES (A) CDC-86 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.:. 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS ADVIES

Nadere informatie

Sessie: Lezen van een energiefactuur vanuit financieel en technisch oogpunt

Sessie: Lezen van een energiefactuur vanuit financieel en technisch oogpunt Sessie: Lezen van een energiefactuur vanuit financieel en technisch oogpunt VEB Klantendag (16/10/2015) Inge Goessens Directeur Energie-efficiëntie Tom Feys Verantwoordelijke Facturatie & Inningen https://be.linkedin.com/in/tomfeys

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 11 maart 2014 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon 1700 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be

Nadere informatie

EINDBESLISSING (B) CDC-1279

EINDBESLISSING (B) CDC-1279 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 NIET-VERTROUWELIJKE VERSIE COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

ADVIES (A)070510-CDC-690

ADVIES (A)070510-CDC-690 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS ADVIES

Nadere informatie

Aanpassing van het regelgevend kader voor het vraagbeheer

Aanpassing van het regelgevend kader voor het vraagbeheer Rapport van de vier energieregulatoren van 3 februari 2014 met betrekking tot de Aanpassing van het regelgevend kader voor het vraagbeheer 1. Inleiding Op 03/06/2013 hebben de gewestelijke en federale

Nadere informatie

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014 Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Overzicht 1.De rol van de Transmissienetbeheerder 2.Afschakelplan 2 1. De rol

Nadere informatie