Duurzame Energieagenda Gemeente Landsmeer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame Energieagenda 2014-2017 Gemeente Landsmeer"

Transcriptie

1 Duurzame Energieagenda Gemeente Landsmeer Milieudienst Waterland Oktober 2013

2 2

3 Inhoud 3

4 Inleiding Klimaat Met het aflopen van de Stimulering Lokale Klimaatinitiatieven (SLOK) eind 2012 is een einde gekomen aan de ondersteuning door de rijksoverheid van het gemeentelijk klimaatbeleid. Voor 2013 heeft de rijksoverheid geen nieuwe financiële middelen beschikbaar gesteld. Gemeenten zullen voornamelijk met eigen middelen aan klimaatbeleid invulling moeten geven. In deze tijd van krapte van financiële middelen betekent dit veelal ook een inkrimping van mogelijkheden die de gemeente heeft. Gemeenten staan echter niet met lege handen. Gemeentelijk beleid kan bijvoorbeeld de kaders voor duurzame energie, energieneutrale nieuwbouw en na-isolatie van bestaande woningen verbeteren. Zeker ook voor de eigen gemeentelijke organisatie zijn bij de stijgende energieprijzen energiebesparende maatregelen eerder terugverdiend. Bovendien heeft provincie Noord-Holland voor de periode alsnog financiële middelen gevonden om subsidie te geven voor energiebesparing en duurzame energie voor inwoners met een eigen woning. Verder zal Milieudienst Waterland het project Route du Soleil voortzetten waarmee de aanschaf van zonnepanelen door gemeenten, bedrijven en inwoners wordt gestimuleerd. Intentieverklaring Energie Afspraak Noord-Holland In september 2012 heeft de gemeente Landsmeer samen met de provincie de Intentieverklaring Energie Afspraak Noord Holland ondertekend. Deze intentieverklaring omvat afspraken voor uitvoering van klimaatprojecten door gemeenten, met ondersteuning door provincie Noord-Holland. De ondersteuning door de provincie vindt plaats met de Uitvoeringsregeling subsidie duurzame energie maatregelen bestaande bouw Noord-Holland 2012, en met informatie en deskundigheid vanuit het Servicepunt duurzame energie. Dit servicepunt wordt op dit moment uitgevoerd door adviesbureau DWA. De Intentieverklaring omvat ook een afspraak om een Duurzame Energieagenda op te stellen voor de periode tot en met Deze Duurzame Energieagenda biedt de gemeenten de mogelijkheid om daarin haar klimaatbeleid te benoemen, een uitvoeringsprogramma op te nemen en op deze wijze ook ondersteuning vanuit het servicepunt duurzame energie voor het uitvoeringsprogramma te verkrijgen. Minimaal dient de Duurzame Energieagenda een project te omvatten uit één van de volgende thema s: Verduurzamen bestaande bouw Energieneutrale nieuwbouw Lokale energieproductie Energieneutrale regio Duurzame Energieagenda In deze agenda worden door de gemeente een project voor het thema Lokale Energieproductie en een project voor het thema Verduurzamen bestaande bouw opgenomen. Route du Soleil 4

5 Subsidieregeling duurzame energie voor inwoners met een eigen woning Met deze twee projecten voldoet de Duurzame Energieagenda aan de door de provincie gestelde eisen. Gemeenten kunnen naar eigen ambitie deze agenda aanvullen. De gemeente Landsmeer heeft er voor gekozen projecten gericht op onderwijs, eigen gebouwen en voorlichting in deze Duurzame Energieagenda op te nemen. Integrale aanpak Het landelijk beleid stuurt steeds meer aan op een integrale benadering van de milieuproblematiek, met als doel een verdere verbetering van de milieu- en leefomgevingkwaliteit. Het gaat daarbij dus niet alleen om een integrale aanpak van de milieucompartimenten door de Milieudienst, maar ook om veiligheid en gezondheid en om een integrale benadering vanuit alle betrokken gemeentelijke disciplines, zodat men vanaf het eerste moment betrokken is bij de planontwikkeling en een ieder zich bewust is van elkaars belangen en prioriteiten en alle partijen streven naar een evenwichtige belangenafweging. Niet toetsen achteraf, maar actief meedenken en sturen voordat de kaarten zijn geschud. Bij ruimtelijke ontwikkeling, bijvoorbeeld het opstellen van bestemmingsplannen en het uitwerken van bouwplannen, worden de belangen ingebracht. Milieu is daarin één van de aandachtspunten. Daarbij gaat het voor milieu voor een deel om randvoorwaarden, vanwege wettelijke normen of eerder vastgesteld beleid, en voor het overige om ambities, als het benutten van kansen, het verbeteren van situaties en voorbeeldprojecten. Energieakkoord Op 6 september 2013 zette Nederland een belangrijke stap op weg naar een schone toekomst. Ruim veertig organisaties, waaronder de overheid, werkgevers, vakbeweging, natuur- en milieuorganisaties, andere maatschappelijke organisaties en financiële instellingen, verbinden zich aan het Energieakkoord voor duurzame groei. Kern van het akkoord zijn breed gedragen afspraken over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Uitvoering van de afspraken moet resulteren in een betaalbare en schone energievoorziening, werkgelegenheid en kansen voor Nederland in de schone technologiemarkten. Nederland heeft een Energieakkoord voor duurzame groei nodig. De Sociaal-Economische Raad heeft gefaciliteert om tot zo'n akkoord te komen. Bindende afspraken over energiebesparing, schone energietechnologieën en klimaatbeleid zijn onderdeel van dit akkoord. Tegelijkertijd moet het aanzetten tot duurzame groei en groene werkgelegenheid. Naast een lagere energierekening voor bedrijven, instellingen, (scholen, ziekenhuizen, woningcorporaties) en burgers en milieuwinst levert dit ook nieuwe banen op in de bouw en aanverwante sectoren. Energieakkoord impuls voor lokale duurzame energie Het energieakkoord biedt kansen voor gemeenten en hun inwoners voor lokale duurzame energieopwekking. Door de lagere energiebelasting op zonne-energie en afspraken over salderen kunnen in alle gemeenten buurtcentrales ontstaan op daken, voormalige vuilstorten en andere locaties. Huizenbezitters konden het teveel aan zelf opgewekte duurzame energie al terugleveren aan het net en verrekenen met het eigen gebruik (het zogenaamde salderen). Dit is door het akkoord nu ook mogelijk voor energiecoöperaties en voor eigenaren van appartementen. 5

6 -Stimulans voor energieke samenleving Met het energieakkoord krijgt de 'energieke samenleving' een positieve stimulans. Lokale overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers kunnen samen werken aan een duurzame energievoorziening en energiebesparing in de (bestaande) bouw. -Ondersteuningsprogramma energiebesparing: maatregelen voor de gebouwde omgeving De VNG zal de komende maanden het voortouw nemen om een ondersteuningsprogramma te ontwikkelen om gemeenten actief te helpen bij energiebesparing in de bestaande woningvoorraad en lokale en regionale energiebesparing en -opwekking. Het programma richt zich onder meer op energiebesparing bij eigenaar-bewoners, maatschappelijk vastgoed (schoolgebouwen) en samenwerking met de huursector. Deze duurzame Energieagenda is verdeeld in drie hoofdstukken: -Hoofdstuk 1: Een beter klimaat -Hoofdstuk 2: Samen met inwoners en bedrijven -Hoofdstuk 3: Gemeente als voorbeeld In de bijlagen vindt u de planning, uitvoering en de financiele middelen. De werkzaamheden uit te voeren door de Waterland en de bijdrage van het Servicepunt Duurzame Energie. 6

7 Hoofdstuk 1: Een beter klimaat Route du Soleil De markt voor zonnepanelen is volop in ontwikkeling. Prijzen zijn gedaald en daardoor kan sinds kort, in een aantal situaties, een investering in een zonnestroom systeem zonder subsidie financieel gunstig zijn. Er zijn vele aanbieders: groot en klein, fysiek of alleen op internet. Route du Soleil richt zich op inwoners, gemeenten, bedrijven en medewerkers van gemeenten en bedrijven. Zonnepanelen voor inwoners en informatie inloop avond Inwoners (maar ook bedrijven) kunnen momenteel gebruik maken van de website Op deze website staat alle relevante informatie voor inwoners. De gemeente Landsmeer geeft ondersteuning aan publiciteit voor Route du Soleil. Tevens zorgt de zelfstandig voor een aantal advertenties in de regionale kranten. In 2014 zal er een inloopavond Route du Soleil in het gemeentehuis van Landsmeer plaatsvinden. Inwoners van Landsmeer kunnen op deze avond alles te weten komen over zonnepanelen en de aanschaf ervan. Inloopavond en communicatie (advertenties e.d.) route du soleil Informeren over zonnepanelen 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en 2000 Zonnepanelen op particuliere woningen Zonnepanelen voor gemeenten Gemeenten hebben panden in hun bezit die geschikt zijn voor zonnepanelen. Voor een aantal panden kan een investering in zonnepanelen een financieel gunstige investering zijn. Bij representatieve gemeentelijke panden kan de gemeente met een systeem zonnestroom het goede voorbeeld uitdragen. De zal samen met de gemeenten en gebouwbeheer een inventarisatie maken voor geschikte panden en kosten en baten in kaart brengen. Onderstaand vindt u hiervoor een eerste aanzet tot het onderzoek. 7

8 Zonnepanelen op de gemeentewerf De gemeente Landsmeer wil uit het budget duurzame energie (oude SLOK-gelden), ca 40 zonnepanelen laten plaatsen op de gebouwen van de gemeentewerf. Hiermee kan ca kwh aan elektra duurzaam worden opgewekt, waarmee de gemeentewerf energieneutraal zal zijn. De indicatieve kosten hiervan bedragen ,-. Dit zal in overleg en samenwerking tussen de gemeente, gebouwenbeheerder en uitgevoerd worden. Rekening moet worden gehouden met het feit dat de dakbedekking over circa 10 jaar vervangen zal moeten worden, de panelen zullen dan moeten worden verwijderd, hieraan zijn uiteraard kosten verbonden. Tevens zal er onderzoek moeten worden gedaan naar de contructie van het dak. Zonnepanelen gemeentelijke gebouwen Zonnepanelen op de gemeentewerf 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en ,- Voorbeeld functie gemeente en energiebesparing Zonnepanelen op scholen Voorstel is om op de zes scholen binnen de gemeente Landsmeer zonnepanelen te plaatsen. De gemeente doet het voorstel naar de schoolbesturen om daarbij 1000,- per school van de materiaalkosten op zich te nemen. Het totaal budget vanuit de gemeente voor dit project bedraagt 6000,- met een maximum van 1000,- per school. Dit bedrag zal bekostigd worden uit de duurzaamheidsgelden (oude SLOK gelden). In combinatie met het lespakket voor scholen over duurzame energie en zonnepanelen omvat dit een mooi geheel en goed voorbeeld vanuit de gemeente. De scholen zullen om in aanmerking te komen voor de gemeentelijke bijdrage minimaal een pakket van 3 panelen moeten aanschaffen. De biedt de scholen een concreet aanbod m.b.t. de organisatie en de uitvoering. De school dient enkel zorg te dragen voor de toegankelijkheid van de school m.b.t. de schouw en de installatie van de panelen. In onderstaande tabel wordt een indicatie gegeven van de kosten en opbrengsten van de verschillende pakketten. Pakket 1 3 panelen Opbrengst: ca.600 kwh/jaar, 690 Wattpiek Pakket 2 9 panelen Opbrengst: ca kwh/jaar, 2070 Wattpiek 1.800,-, incl. montage 4.400,-, incl. montage Pakket 3 20 panelen Opbrengst: ca kwh/jaar, 4600 Wattpiek 7.700,-, incl. montage De kosten zijn berekend inclusief schouw, montage, elektrische installatie en btw. En exclusief monitoringsdisplay. Via een monitoringsdiplay kunnen alle ouders en kinderen ook daadwerkelijk zien wat de panelen opleveren. Hier zal de school zelf geld voor ter beschikking moeten stellen. Een groter zonnepanelen systeem is relatief goedkoper en heeft dan ook een kortere terugverdientijd, 8

9 dit in verband met de lagere installatiekosten per Wattpiek. Dit vergt een grotere investering voor de school welke zich uiteraard op termijn terugverdient. De Montessorischool Landsmeer heeft reeds aangegeven graag zonnepanelen te willen plaatsen op hun pand. Zonnepanelen op scholen Zonnepanelen op de zes basisscholen in Landsmeer 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en 6.000,- Voorbeeld functie scholen en gemeente en energiebesparing Zonnepanelen voor medewerkers van de gemeente De aanschaf van zonnepanelen is een investering die je door een besparing op de jaarlijkse energierekening vaak binnen 6 tot 9 jaar terugverdient. Toch ervaart men het hoge aanschafbedrag van zonnepanelen vaak als drempel om over te stappen op zonne-energie. Werkgevers kunnen deze drempel wegnemen voor hun medewerkers via het PV-privéproject. Medewerkers kunnen bijvoorbeeld de mogelijkheid krijgen om de zonnepanelen te betalen met een voorschot op het loon of op het vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Milieudienst Waterland biedt haar medewerkers deze mogelijkheid al. De eerste zonnepanelen zijn inmiddels geplaatst via deze regeling. Rekenvoorbeeld: Budget voor vóórfinanciering zonnepanelen voor gemeentemedewerker, PV-privé (terugbetaling via inhouding op het netto salaris). 160 medewerkers, 20% belangstelling, 10% daarvan vraagt lening voor circa 6 panelen systeem: ,-. Dit geld keert terug naar de gemeente. Alleen rentederving als echte kosten, is 600,- per jaar bij 5% volledig uitgeleend. Ruim gerekend 5 jaar aflossing, Kosten: 3000,-. De gemeente Landsmeer zal uitzoeken of het interessant is om dit aan te bieden aan zijn medewerkers. PV-Prive voor medewerkers Onderzoek lening voor zonnepanelen voor medewerkers gemeente 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en PM Aanschaf zonnepanelen medewerkers 9

10 Zonnepanelen voor bedrijven Met name voor winstgevende bedrijven met een laag energiegebruik kan een investering in een systeem voor zonnestroom lucratief zijn als gebruik gemaakt wordt van de energie-investeringsaftrek en de kleinschaligheidsaftrek. De brengt deze mogelijkheid onder de aandacht van bedrijven. Bedrijven in Landsmeer zullen benaderd worden door middel van een mailing, telefoontje, bezoek, Bedrijfsbelangenvereniging Landsmeer of via een artikel in het plaatselijk krantje. Zonnepanelen voor bedrijven Onder de aandacht brengen, informeren 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en - Bedrijven voorzien van zonnepanelen 10

11 Energieke Samenleving Er waait een nieuwe wind door de Nederlandse samenleving. Bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties wachten niet meer af tot de overheid het voor ze regelt. Ze nemen zelf het initiatief om hun woon- en werkomgeving te verbeteren en maken gebruik van de creativiteit, kennis en energie die in de samenleving te vinden is: de Energieke Samenleving. Veel van deze initiatieven ontstaan op gebieden die vallen binnen het brede begrip duurzaamheid. Denk aan duurzaam (ver)bouwen, het opwekken van duurzame energie en groen in de leefomgeving. Bezuinigingen bij gemeenten en nieuwe visies op de gemeentelijke kerntaken zorgen voor een toenemende aandacht voor deze Energieke Samenleving. Lokale energiecooperatie Een groeiend aantal consumenten vraagt om groene stroom en groen gas en burgers en bedrijven kiezen er steeds vaker voor om zelf en samen energie op te wekken. De toekomst voor lokale energieopwekking is dus veelbelovend. In steeds meer steden en dorpen komen initiatieven om zelf groene energie te gaan opwekken. Een prima plan, waarmee vaak zowel het milieu als de eigen financiën gebaat zijn. Het is duurzaam en een aanzet voor een regionale economie. Zonnepanelen zijn vaak de snelste en eenvoudigste vorm om dit te doen. Maar niet iedereen heeft een dak dat geschikt is voor zonne-energie en de investeringen kunnen voor sommige mensen best hoog zijn. En wat als je wilt verhuizen terwijl de panelen nog niet zijn afgeschreven? Samen investeren in een energie productie coöperatie is dan de uitkomst. De gemeente wil dit soort initiatieven ondersteunen. Om goed in te kunnen spelen op duurzame initiatieven uit de samenleving is het voor gemeenten belangrijk om, wanneer dat kan, als netwerkpartner op te treden in plaats van bepalende partij. Door deze netwerkbenadering zijn bewoners en gemeenten gelijkwaardige partners en kan er samenwerking plaatsvinden waar beide partijen wat aan hebben. Deze benadering zorgt er ook voor dat de valkuil waarbij de gemeente toch veel werk naar zich toetrekt, of bewoners verwachten dat de gemeente veel doet, wordt voorkomen. Lokale continu Kostenplaats energiecoörperatie Netwerkpartner voor burgerpaticipatie en energiecooperaties Milieudienst en gemeente / gebouwbeheer - Stimulerin g burger initiatieven 11

12 Hoofdstuk 2: Samen met inwoners en bedrijven De gemeente Landsmeer werkt voor haar inwoners en bedrijven. De gemeente ondersteunt duurzame initiatieven van inwoners en organisaties die bijdragen aan milieubewustwording en een beter milieu. Daarnaast informeert de gemeente inwoners over verschillende milieuonderwerpen via de gemeentepagina in de krant en de website. De inwoners zijn belangrijk voor het behalen van de milieudoelstellingen, bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparing of afvalscheiding. Duurzame Energie Subsidie en maatregelen lijst Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben met het besluit van 19 juni 2012, nr tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling subsidie duurzame energie maatregelen bestaande bouw Noord-Holland 2012 besloten door te gaan met de subsidie op energiebesparende maatregelen en installaties voor duurzame energie voor de eigen woning van inwoners. Er is een budget beschikbaar voor de komende vier jaar van ,-,-. Het bedrag is ineens aangevraagd (voorschotsubsidie van 80%) en toegekend. De resterende 20% wordt uitgekeerd na vaststelling van de subsidie door de provincie Noord-Holland. De subsidie is niet voor organisatiekosten, maar uitsluitend voor materialen. De hoogte van de subsidie op maatregelen bedraagt maximaal 15% van de subsidiabele kosten. De activiteiten voor de besteding van de subsidiegelden moet voltooid zijn vóór 1 december 2016, maar mag ook in een kortere periode. Daarna, of eerder bij eerdere afronding van de activiteiten, vindt vaststelling van de subsidie plaats. Maatregelen waarvoor inwoners met een eigen woning hun aanvragen voor kunnen indienen zijn: Installatietechnisch 1 PV-systeem 2 Zonneboiler 3 LT-verwarming 4 (Combi)warmtepomp 5 Douchewater-wtw Bouwkundig 1 Dakisolatie Rc 2,5 m2 K/W 2 Vloerisolatie Rc 2,5 m2 K/W 3 Spouwmuurisolatie Rc 1,3 m2 K/W 4 Paneelisolatie Rc 2,5 m2 K/W 5 Isolatie massieve muur Rc 2,5 m2 K/W 6 HR++-glas U-glas 1,2 W/m2K of spouw 15 mm 12

13 De gemeente Landsmeer heeft ervoor gekozen om doe-het-zelf isolatiemateriaal niet in aanmerking te laten komen voor subsidie in verband met de controleerbaarheid. De zorgt in samenwerking met de gemeente voor de opstelling en uitvoering van de subsidieregeling. Lesprogramma duurzame energie voor basisscholen Er komt een lesprogramma over duurzame energie, welke momenteel ontwikkeld wordt door de. Het zal waarschijnlijk gaan om een les die wordt gegeven door een medewerker van de of bijvoorbeeld de wethouder. De les is bedoeld voor leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs (groep 5/6/7/8). Voorbeeld invulling les: Klassikaal:Nut en noodzaak duurzame energie, vervolgens individueel of in groepjes invullen opdrachten boekje, en afsluitend knutselen de kinderen een zonnepaneeltje op een zonnebloem, welke dan kan draaien. De kosten hiervoor bedragen ca. 5,- per kind. Uitgaande van een maximale belangstelling zal dit neerkomen op ongeveer 600 leerlingen, keer 5,- bedraagd: 3000,- bekostigd uit het budget duurzame energie (oude SLOK gelden). Lesprogramma Lesprogramma duurzame energie voor basisscholen 2014/2015 Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en 3000,- Kennis duurzame energie Duurzame gebouwen Energiebesparing in de bestaande bouw en duurzame nieuwbouw heeft vele voordelen: Energiebesparing levert een verlaging van de woonlasten En goed geïsoleerd gebouw is comfortabel 13

14 Energiebesparing en duurzaam bouwen levert een belangrijke bijdrage aan duurzame ontwikkeling. Naast de kosten voor huur of hypotheek vormen de energielasten het grootste deel van de woonlasten. De verwachting is dat die energielasten de komende jaren alleen maar stijgen. Bij een bedrijf lopen de energielasten soms op tot één of meer fte s. De gemeente wil het gebruik van energie in haar gemeente naar beneden brengen in samenwerking met haar bewoners en bedrijven. Woningbouwcorporaties kunnen voor de huurwoningen hier ook een rol in spelen, daar waar ze dat niet al doen. Een actief programma met projecten waarbij burgers en ondernemers minder energie gaan consumeren is belangrijk. Duurzaam bouwen Duurzaam bouwen is het op zodanige manier bouwen dat gedurende de gehele levensloop van het gebouw en de gebouwde omgeving zo min mogelijk (milieu-)belasting ontstaat. Aandacht voor duurzaamheid betekent expliciete aandacht voor een gezond, leefbaar binnenmilieu van de woningen, beperkingen van de negatieve gevolgen voor mens en milieu en beperkingen van de woonlasten op termijn (energierekening). Het werkprogramma van Schoon en Zuinig (VROM, 2007) beschrijft hoe Nederland in procent minder broeikasgassen wil uitstoten ten opzichte van Op basis hiervan hebben het Rijk en de gemeenten in 2007 het Klimaatakkoord ondertekend. Aan energiebesparing en duurzame energie is een belangrijke rol toegekend. Nederland heeft in het Energierapport 2008 (EZ, 2008) de doelstelling voor energiebesparing opgehoogd van 1,5 naar 2 procent per jaar in Onder duurzame energiebronnen worden hernieuwbare energiebronnen verstaan. Dit wil zeggen bruikbare energie uit waterkracht, windenergie, zonne-energie, omgevingsenergie en biomassa. Duurzame energie speelt in Nederland nog een beperkte rol. De Nederlandse overheid streeft naar 20 procent duurzame energie in 2020 (VROM, 2007). Het kabinet Rutte II hanteert het aandeel duurzame energie van 16 procent in Om resultaten te boeken en om innovatie te stimuleren is de energieprestatiecoëfficiënt voor nieuwe woningen in het Bouwbesluit (wettelijk kader) in 2011 aangescherpt van 0,8 naar 0,6 en wordt deze in 2015 verder verlaagd naar 0,4. De gemeente Landsmeer toets bouwplannen op het bereiken van dat wettelijk niveau. De gemeente Landsmeer zal bij nieuw- of verbouw van openbare gebouwen alle mogelijke duurzaamheidsmaatrgelen onderzoeken en, indien haalbaar, ook treffen. 14

15 GPR Gebouw Het instrument voor het maken van duurzaamheidskeuzes bij nieuwbouw en renovatie van woningen, kantoren, scholen en bedrijfsgebouwen. GPR Gebouw is een gebruiksvriendelijk softwarepakket om de kwaliteit en duurzaamheid van een gebouw te meten. Bij de beoordeling wordt gekeken naar de thema s energie, milieu (bijv. materiaalgebruik), gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Voor elk thema wordt een kwaliteitsscore gegeven van Hoe hoger de kwaliteit, of hoe lager de milieubelasting, hoe hoger de score. De Milieudienst IJmond is licentiebeheerder. Zij nodigt projectontwikkelaars, architecten, bouwbedrijven en woningcorporaties uit om als gastgebruiker de berekeningen zelf uit te voeren. Aangezien de aanscherping van het beleid voor duurzaam bouwen een dynamisch traject is, dienen bouwinitiatieven getoetst te worden aan het op dat moment geldend beleid. De projectontwikkelaar/architect is hierna aan zet om in samenwerking met de gemeente en Milieudienst Waterland de ambitie te realiseren. Duurzame gebouwen leveren een economisch voordeel en meer comfort op in de toekomst. De ambitie van de gemeente Landsmeer is minimaal een 8.0 te scoren op het thema energie en gemiddeld een 8.0 voor de thema s milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Duurzame gebouwen leveren een economisch voordeel en meer comfort op in de toekomst. GPR gebouw Gebruik maken van de softwaretool GPR om ambitie inzichtelijk te maken Continu Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en - Duurzame gebouwen met een gemiddelde score van 8.0. Energiebesparing bedrijven Wet milieubeheer Wanneer blijkt dat bij een bedrijf de jaarverbruikcijfers de norm worden overschreden (jaarverbruik van kwh elektriciteit en/of m³ gas) moeten de bedrijven op grond van artikel 2.15, eerste lid uit het Activiteitenbesluit aangeven op welke wijze zij gaan voldoen aan de Best Beschikbare Techniek. Voorwaarde hierbij is dat er een terugverdientijd van minder dan vijf jaar is. Tijdens de milieucontroles door de wordt hierop geadviseerd en gecontroleerd. 15

16 Hoofdstuk 3: Gemeente als voorbeeld Het is aan de gemeente om een voorbeeld te stellen over hoe het kan en moet. Wij spannen ons gezamenlijk in om een klimaatvriendelijke omgeving te realiseren met een gezonde leefomgeving en gevarieerd groen, in goede balans met economische en maatschappelijke functies. We zijn samen verantwoordelijk voor het gebruik van grondstoffen, afvalstoffen, energie en het bewust gezamenlijk gebruik van leefomgeving. Daarbij is belangrijk dat we rekening houden met alle belangen, voor de korte en lange termijn. Sporthal (ICL) en gemeentehuis Landsmeer Het energieverbruik van het totale ICL complex is behoorlijk hoog. Ook in het gemeentehuis zijn wellicht nog energiebesparende maatregelen toe te passen. Het gemeentehuis beschikt reeds over 26 zonnepanelen. Het ICL is hier niet geschikt voor in verband met de lage energiebelasting voor grootverbruikers van elektricitiet en daardoor een erg lange terugverdientijd van de panelen. Tevens laat de contructie van het dak het hoogstwaarschijnlijk niet toe en zullen er dan (zeer kostbare) voorzieningen getroffen moeten worden voor verbetering van de constructie om de PV panelen op het dak te kunnen dragen. Daarom zal er naar andere energiebesparende maatregelen gekeken worden. Bijvoorbeeld: LED/bewegingssensoren/geschakelde verlichting. Er zal een onderzoek en plan worden opgesteld door een adviesbureau op het gebied van energiebesparing voor zowel het gemeentenhuis als voor het sportcomplex ICL. De gemeente Landsmeer wil graag een voorbeeld functie vervullen. Er is in het voorjaar van 2013 een datalogger geplaatst in het gemeentehuis om de CV en luchtbehandelingsinstallatie te optimalieren, in 2014 zal dit nogmaals worden herhaald. Energiebesparing sporthal en gemeentehuis Start met onderzoek energiebesparing door adviesbureau. Plaatsen datalogger continu Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en 2000,- Lagere energiekosten 16

17 Woning corporaties Als maatschappelijke organisatie willen de woningbouwcorporaties verantwoord omgaan met energie en grondstoffen. De corporatiesector als geheel streeft ernaar om tot 2025 een vermindering van 20% van het energieverbruik in de woningen te realiseren. De gemeente Landsmeer streeft naar afspraken met corporaties om dit doel te realiseren. Woning corporaties In gesprek blijven met woningcorporaties over gezamenlijke doelen op het gebied van duurzaamheid continu Milieudienst en gemeente Kostenplaats gemeente en - Samenwerking met woningcorporaties, ook op het gebied van duurzaamheid E-laadpaal De gemeente Landsmeer heeft aangegeven mee te doen met de aanbesteding van de Metropool Regio Amsterdam (MRA) voor een laadpaal met twee laadpunten. De kosten voor de gemeente bedragen hiervoor 1000,- voor 1 laadpaal. E-laadpaal In samenwerking met de MRA laten plaatsen van een e- laadpaal 2014 Gemeente Kostenplaats gemeente en 1000,- E-laadpaal in Landsmeer 17

18 Bijlage 1: Bijdrage Servicepunt Duurzame Energie Servicepunt Duurzame Energie De provincie biedt de eerder genoemde subsidieregeling en het Servicepunt Duurzame Energie (voorheen CO ₂ servicepunt) aan. Het college van GS spant zich in voor de instandhouding van het Servicepunt Duurzame Energie gedurende de periode 1 januari 2012 tot en met minimaal 31 december Het Servicepunt Duurzame Energie biedt, afhankelijk van de ambities en activiteiten van het college van B&W, ondersteuning bij het opstellen van de Lokale Duurzame Energieagenda. De omvang van deze ondersteuning is gekoppeld aan de prioriteit en inzet die het college van B&W zelf geeft aan de uitvoering van de Lokale Duurzame Energieagenda. Deze ondersteuning bestaat uit: het mondeling en schriftelijk geven van informatie en advies; het optreden als sparringpartner voor de energie- en milieuambtenaar bij het opstellen van het duurzame energiebeleid; het organiseren van workshops over thema s die meerdere gemeenten betreffen; het organiseren van netwerkversterkende activiteiten; het opzetten van (collectieve) projecten ter ondersteuning van de uitvoering van gemeentelijk beleid; het informeren over en assisteren bij het aanvragen van provinciale subsidies; het assisteren bij het aanvragen van subsidies bij Agentschap NL en andere subsidie verlenende instanties; het provincie breed inzichtelijk maken van de door de gemeenten behaalde resultaten. Aan de inzet van het Servicepunt zijn geen kosten verbonden. 18

19 Bijlage 2: Planning, uitvoering en financiele middelen Project Budget Uitgave Tijdpad Trekker SLOK ,- Route du soleil: MDW 50 zonnepanelen De indicatieve kosten 2014 op de gebouwen hiervoor bedragen ,- plus 1000,- van de voor onderzoek door gemeentewerf. een constructeur. Totaal Zonnepanelen voor inwoners, communicatiebudg et voor advertenties ,- 2000,- voor /2015 MDW/ Gemeente Zonnepanelen voor basisscholen Landsmeer Rapport en plan: Energiebesparende maatregelen sporthal Landsmeer (ICL) en gemeentehuis Lesprogramma duurzame energie Subsidie vanuit de gemeente 1000,-per school. Keer 6 scholen: 6000,- Pm, als er budget overblijft. 3000,- vanuit de SLOK gelden MDW 2015 MDW 2014/2015 MDW Woning corporaties - - Jaarlijks Gemeente E-laadpaal bij het , MDW gemeentehuis Datalogger 500, MDW Totaal vanuit de ,- SLOK: Uitvoering ,- DE , MDW/ subsidieregeling gelden vanuit Gemeente de provincie Toelichting op de tabel: ,- vanuit de Provincie Noord-Holland. Bestemd voor de subsidieregeling duurzame energie en energiebesparende maatregelen voor inwoners met een eigen woning. Vanuit de oude SLOK is er nog een bedrag van ,- beschikbaar om verschillende duurzaamheidsprojecten vanuit de gemeente vorm te geven. 19

20 Bijlage 3: Werkzaamheden Waterland Ondersteuning bij het opstellen van de Duurzame Energieagenda welke de gemeente gaat uitvoeren. Opstellen van een subsidieregeling voor inwoners van gemeente Landsmeer voor de juiste besteding van de provinciale subsidie voor energiebesparende maatregelen voor inwoners met een eigen woning. Administratie voeren voor de subsidieverlening, gemeente adviseren over toekenning of afwijzing van subsidieaanvragen, financiële en inhoudelijke verslaglegging naar de provincie, loket functie voor vragen van particulieren over de subsidie. Verdere uitrol van Route du Soleil, goede PV-systemen tegen een scherpe prijs,. Route du Soleil is voor de doelgroepen: o o o o Inwoners. Loketfunctie voor vragen over Route du Soleil door inwoners van de gemeente, waarbij ondersteuning van de gemeente in communicatie en publiciteit. Gemeentelijke gebouwen. Gemeente ondersteunen gebruik maken van bestaande mogelijkheden voor zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen en het openen van nieuwe mogelijkheden. PV-privé. Betreft een aanbod van de gemeente aan haar medewerkers voor een PVsysteem waarbij de gemeente de aankoop uit het toekomstige salaris /vakantieuitkering voorfinanciert. Dit kan uitgebreid worden naar bedrijven. Bedrijven. De fiscale mogelijkheden voor PV-systemen onder de aandacht brengen van bedrijven. Milieudienst Waterland houdt via haar netwerken zicht op de op de ontwikkelingen voor de eerder benoemde thema s van de Intentieverklaring Energieafspraak voor gemeente Landsmeer. Dit gaat om nieuwe initiatieven als het Duurzame Bouwloket, elektrisch rijden, duurzaambouwen in het algemeen, lokale energieproductie, Zon op Nederland en mogelijke stimulering door middel van subsidie (bijvoorbeeld asbestdaken eraf, zonnepanelen erop). Milieudienst brengt medewerkers en portefeuillehouder van ontwikkelingen op de hoogte. Tevens wordt jaarlijks begroot en verantwoord in het milieuwerkprogramma en het milieujaarverslag. De tijdsbesteding van 80 uur per jaar voor klimaatbeleid is opgenomen in het contract met de Waterland. 20

GEMEENTE ZEEVANG. Duurzame Energieagenda 2012-2016. Gemeente Zeevang

GEMEENTE ZEEVANG. Duurzame Energieagenda 2012-2016. Gemeente Zeevang GEMEENTE ZEEVANG Duurzame Energieagenda 2012-2016 Gemeente Zeevang Mei 2013 - 3 - Inleiding Klimaat Met het aflopen van de Stimulering Lokale Klimaatinitiatieven (SLOK) eind 2012 is een einde gekomen aan

Nadere informatie

Duurzame Energieagenda 2014-2017 Gemeente Oostzaan

Duurzame Energieagenda 2014-2017 Gemeente Oostzaan Duurzame Energieagenda 2014-2017 Gemeente Oostzaan Milieudienst Waterland Januari 2014 3 4 Inhoud Inleiding... 6 Hoofdstuk 1: Een beter klimaat... 13 Hoofdstuk 2: Samen met inwoners en plaatselijke bedrijven...

Nadere informatie

Duurzaamheidsprogramma 2014-2017 Gemeente Wormerland

Duurzaamheidsprogramma 2014-2017 Gemeente Wormerland Duurzaamheidsprogramma 2014-2017 Gemeente Wormerland Alle kleine beetjes helpen Milieudienst Waterland September 2013 - 2 - Inhoud Inleiding...- 4 - Hoofdstuk 1: Een beter klimaat...- 9 - Hoofdstuk 2:

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zaanstad. Wettelijke grondslagen waarop de regeling is gebaseerd: 1. Artikel

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland

Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland 10 februari 2014 BIVO/2014/30040 *Z0107302622* R E G E L I N G S U B S I D I E D U U R Z A A M W O N E N I N K E N N E M E R L A N D Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland

Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland Regeling subsidie Duurzaam wonen in Kennemerland Het college van burgemeester en wethouders van Velsen, Overwegende dat het gewenst is activiteiten te stimuleren op het gebied van energiebesparing; gelet

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten.

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten. Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 25 oktober 2011 Registratienummer: 2011/66 Agendapunt nummer: 7 Onderwerp Besparing met zonne-energie Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Subsidie verordening duurzame energie maatregelen gemeente Drechterland 2014-2015

Subsidie verordening duurzame energie maatregelen gemeente Drechterland 2014-2015 Subsidie verordening duurzame energie maatregelen gemeente Drechterland 2014-2015 Belangrijk: In 2014 geldt: indienen van een aanvraag: 23 januari 2014 tot en met 31 december 2014 (of eerder als budget

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling subsidiëring energiebesparing bestaande koopwoningen 2016-2018

Uitvoeringsregeling subsidiëring energiebesparing bestaande koopwoningen 2016-2018 Het college van burgemeester en wethouders, gelezen het besluit van burgemeester en wethouders d.d. 22 maart 2016 aangaande de besteding van het in de begroting 2016 beschikbare budget klimaattaken, waarbij

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE Nieuwe samenstelling bestuur Nieuwsbrief juli 2012 Vanaf juni 2012 heeft het bestuur van de vereniging een andere samenstelling. Graag willen wij ons aan u voorstellen. Van links naar rechts: Albert Brouwer

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Zaanstad. Nr. 43867 5 augustus 2014 Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen Voorbereidende raadsvergadering: 12 juni 2012 Besluitvormende raadsvergadering: 26 juni 2012 Portefeuillehouder: E. Damen AAN DE GEMEENTERAAD Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. 3 november 2009;

gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. 3 november 2009; Raadsbesluit Corsa registratie : 09.51705 Raadsbesluitnr. : Behoort bij voorstel : 09.51704 Datum B&W : 3 november 2009 De Raad van de gemeente Hoorn; gelezen het voorstel van het college van Burgemeester

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend NOTITIE PROJECT CO 2 -Servicepunt ONDERWERP Gemeentelijke subsidie DATUM 4 januari 2010 STATUS Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend 1 Inleiding Meerdere Noord-Hollandse gemeenten en Amsterdamse

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i.

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Toelichting Inleiding Provinciale staten van Utrecht hebben besloten om 750.000,- in te zetten voor de reductie van CO 2

Nadere informatie

Milieubeleidsplan Gemeente Heemskerk 2014-2018

Milieubeleidsplan Gemeente Heemskerk 2014-2018 Milieubeleidsplan Gemeente Heemskerk 2014-2018 Augustus 2013 Inhoud Inleiding... 3 1.Een beter klimaat... 7 2. Samen met inwoners en bedrijven... 13 3. Gemeente als voorbeeld... 16 BIJLAGE DE-AGENDA...

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Raadsvergadering d.d. Casenummer R.V. Nummer Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00204 RV2009-118 Gemeente Bussum Vaststellen Subsidieverordening duurzame energie maatregelen aan bestaande woningen in particulier

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie toepassing PV-systeem Oorlogsmuseum Overloon

Haalbaarheidsstudie toepassing PV-systeem Oorlogsmuseum Overloon Haalbaarheidsstudie toepassing PV-systeem Oorlogsmuseum Overloon Vraagstelling/doel. Doel is om het energieverbruik (elektra) middels toepassing van PV (Photo Voltaische energie) te reduceren, met als

Nadere informatie

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Raadsvergadering, 10 december 2013 Voorstel aan de Raad Nr.: 20131210 8 RV Agendapunt: 8 Datum: 19 november 2013 Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk. gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.

Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk. gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Bergeijk. Nr. 131406 31 december 2015 Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk De raad der gemeente Bergeijk; gezien het voorstel

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiebesparing bestaande woningbouw Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen;

Subsidieregeling Energiebesparing bestaande woningbouw Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen; Subsidieregeling Energiebesparing bestaande woningbouw 2016-2018 gemeente Bergen Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen; gelezen het voorstel van de afdeling Ontwikkeling en

Nadere informatie

Nieuws uit Dordrecht: Dordrecht lanceert zonatlas

Nieuws uit Dordrecht: Dordrecht lanceert zonatlas L.S., Opdat bijgaande berichtgeving u allen bereikt moge hebben, Mvrgr Funs Bergmans Van: Ruud Lammers [mailto:rl@dds.nl] Verzonden: vrijdag 8 februari 2013 17:11 Aan: Bergmans, APMAF Onderwerp: contract

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

De Raad van de gemeente Hoorn; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders dd.;

De Raad van de gemeente Hoorn; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders dd.; Raadsbesluit nr.: Registratie-nr.: 09.08468 De Raad van de gemeente Hoorn; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders dd.; besluit: De volgende verordening, Verordening subsidiëring

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier Onderwerp: Energiemarkt en wijkgerichte aanpak Vertrouwelijk: Nee Portefeuillehouder: J.J.N.J. Beemsterboer Opsteller: I. Zwart/C. Ekel Registratienr.: Dubbelklik hier Datum: 3 maart 2015 Afdeling/team:

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 3 september 2013 Agendanummer: 2

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 3 september 2013 Agendanummer: 2 Vergadering: 3 september 2013 Agendanummer: 2 Status: Informerend Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar A. Das, 0595-447795 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. A.Das) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk

Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk 2017-2018 De gemeente Bergeijk heeft de subsidieverordening Duurzame energie voor particulieren gemeente Bergeijk 2017-2018 vastgesteld.

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Zonnig huren Boxtel In 10 weken op 100 woningen 1000 zonnepanelen! Woonstichting St. Joseph Energie coöperatie Boxtel

Zonnig huren Boxtel In 10 weken op 100 woningen 1000 zonnepanelen! Woonstichting St. Joseph Energie coöperatie Boxtel Zonnig huren Boxtel In 10 weken op 100 woningen 1000 zonnepanelen! Woonstichting St. Joseph Energie coöperatie Boxtel U bespaart samen al energie! 4000 3500 3520 3614 3604 3420 3316 Bijna 10% besparing

Nadere informatie

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op 1. Wat is het gemiddelde water-, elektra- en gasverbruik voor een huishouden en wat kost dat per jaar, per maand? Hoeveel betaalt u daarvan aan belasting? Bij een gemiddeld huishouden van 2,2 personen

Nadere informatie

Fiscale zakelijke regelingen & subsidies

Fiscale zakelijke regelingen & subsidies Fiscale zakelijke regelingen & subsidies 6 fiscale regelingen en subsidies voor bedrijven om te besparen op zonnepanelen. Het zelf opwekken van stroom door bedrijven via zonnepanelen is hot. Dat heeft

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Advies op Maat Johannes Zijlstra 09-12-2013 LTO Noord Advies Onderwerpen Rendement zonnepanelen Wat bepaalt de terugverdientijd Rendementsberekening Voor wie is

Nadere informatie

Informatie over het project

Informatie over het project Informatie over het project Op de sporthal Mondriaan in Oss legt Energiecoöperatie Oss een installatie voor het opwekken van elektriciteit uit zonlicht (PV-panelen). Deelnemers kopen er delen van en worden

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Verduurzamen zonder eigen geld

Verduurzamen zonder eigen geld Verduurzamen zonder eigen geld DUURZAAM WONEN NIJKERK (Woonabonnement) 29 november 2016 Waarom je woning verduurzamen? Comfortverbetering Voor een duurzame wereld Goed voor je portemonnee Woningverbetering

Nadere informatie

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door wethouder Watt Nu: mogelijkheden energie opwekken Hoom: mogelijkheden energie besparen Maatregelen:

Nadere informatie

Informatieavond 25 januari

Informatieavond 25 januari Informatieavond 25 januari Waarom is BoeN opgericht? Doelstellingen: lokaal Duurzaam Bewustwording Betaalbaar Onafhankelijk Wat wil BoeN? Werkgroepen: 1. Marketing en communicatie 2. Zonne energieprojecten

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop Zon in de Kop Wees slim en investeer in zonnepanelen Zon in de Kop! Zon in de Kop is een samenwerkingsverband van de gemeenten met HVC, Ontwikkelingsbedrijf NHN, Millennium Comité Schagen en de Noordhollandse

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Agenda 20.00 uur Opening door wethouder (introductie zonatlas) Jouke van Winden 20.20 uur Introductie Energie Collectief Capelle (ECC)

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

WERKWIJZE WERKTERREIN

WERKWIJZE WERKTERREIN Het merendeel van de bedrijfsgebouwen stamt uit een tijd dat we ons nog geen zorgen maakten over energieverbruik. De kosten waren laag en investeren in energiebesparing was niet of nauwelijks rendabel.

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020)

Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) Financieringsmogelijkheden Verenigingen of MKB (#020) (Voor)financiering door een derde 1. Zonline Doneer de zon: Zonline biedt in samenwerking met Urgenda de mogelijkheid om via crowdfunding zonnepanelen

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Energie besparing en woning verbetering voor VvE s sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Onderzoek doen en experimenteren met als doel: Mensen prettig laten wonen, leven en werken Experiment:

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Energieavond Hilversum-Zuid. 14 oktober 2015

Energieavond Hilversum-Zuid. 14 oktober 2015 Energieavond Hilversum-Zuid 14 oktober 2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door Heikracht Bethlehemkerk, Hilversum Verbonden, Heikracht HilverZon Ambities gemeente Hilversum Wie is Hoom? Hilversum Zuid

Nadere informatie

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier.

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. De aanvraag bestaat uit twee delen; De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. Deel a: aanvraagformulier Deel b: offerte uitvoering maatregelen en/of beschrijving van de werkzaamheden

Nadere informatie

Besluit van de gemeenteraad

Besluit van de gemeenteraad Besluit van de gemeenteraad De raad van de gemeente Drechterland; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16-2-2016 overwegende dat in de raadsvergadering van 26 oktober 2015 is besloten

Nadere informatie

Sportverenigingen scoren met energiebesparing

Sportverenigingen scoren met energiebesparing Sportverenigingen scoren met energiebesparing Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen Stefan Romijn 010 238 28 27 www.stimular.nl ONDERZOEK CO2 Koelkast: 4 Vriezer: - 18 Elke graad temperatuurverhoging

Nadere informatie

Informatiebrochure. mei 2016 ZONNEPANELEN. Ontvang vandaag nog gratis 4 offertes! Meer informatie?

Informatiebrochure. mei 2016 ZONNEPANELEN. Ontvang vandaag nog gratis 4 offertes! Meer informatie? Informatiebrochure mei 2016 ZONNEPANELEN Ontvang vandaag nog gratis 4 offertes! INHOUDSOPGAVE Werking zonnepanelen Hoe werken zonnepanelen? Zonnepanelen installatie Zonnepanelen op een plat dak Zonnepanelen

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies

Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies De Energiebespaarlening biedt kansen voor de huiseigenaar, werkgelegenheid en milieudoelstellingen. Doe mee, vertel uw inwoners over

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten.

Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten. Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten. Energiebesparing en duurzaamheid, wie heeft het er niet over. In Nederland willen we vaak vooroplopen en bij de top drie in de wereld horen,

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

gelet op artikel 1.3, vierde lid, van de Algemene subsidieverordening provincie Fryslân 2013;

gelet op artikel 1.3, vierde lid, van de Algemene subsidieverordening provincie Fryslân 2013; Besluit tot wijziging van de Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân. Gedeputeerde Staten van Fryslân, gelet op artikel 1.3, vierde lid, van de Algemene subsidieverordening provincie Fryslân 2013; besluiten:

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Agenda Informatieavond Zonnepanelen Informatieavond Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 19:30 21:45 Agenda Informatieavond Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem. Utrecht)

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Voorgestelde beslispunten: 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar

Raadsvoorstel. Voorgestelde beslispunten: 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar Raadsvoorstel Openbaar Voorstelnummer : 13RV000052 Onderwerp : Zonnepanelen op het dak van het gemeentehuis Besluit in de raad : 25 september 2013 Portefeuillehouder : Drs. J. Baerends Naam steller : I.I.

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie