Vereniging Sociale Advocatuur Nederland (VSAN) Alternatieve plannen voor bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vereniging Sociale Advocatuur Nederland (VSAN) Alternatieve plannen voor bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand"

Transcriptie

1 Vereniging Sociale Advocatuur Nederland (VSAN) Alternatieve plannen voor bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand januari 2014

2 Inleiding De overheid is primair verantwoordelijk voor de inrichting van een goedwerkend stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Alleen dan blijft de toegang tot de rechter gegarandeerd voor mensen met een laag inkomen. Toegang tot onafhankelijke rechtspraak wordt gewaarborgd door de artikelen 17 en 18 Grondwet, artikel 6 van het EVRM en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: EHRM). Het behoort daarmee tot het fundament van onze rechtstaat. Bij een burgerlijk geschil of een geschil met de overheid is het van belang dat rechtzoekenden zich effectief tegen inbreuken op hun rechten kunnen beschermen. Dat is een collectief belang. Wordt dit beginsel los gelaten, dan geldt in burgerrechtelijke geschillen het recht van de sterkste en kunnen burgers zich in geschillen met de overheid onvoldoende verweren tegen machtsuitoefening door de overheid. Van belang hierbij is de positie van de zwakste partijen die in rechte worden betrokken: mensen met een laag inkomen, alleenstaand, wonend in een huurhuis, soms als werknemer in dienst bij een werkgever, soms werkloos of arbeidsongeschikt. Juist voor deze niet geringe groep mensen 1, die nauwelijks in staat is om zelf voor haar rechten op te komen, hebben de bezuiningsplannen van de staatssecretaris de meeste gevolgen. Circa 80% van de voorgestelde maatregelen hebben betrekking op de laagste inkomenscategorie. Mensen, die het meest afhankelijk zijn van juridische professionals om hun belangen te behartigen, dreigen verstoken te worden van adequate rechtshulp. Dit zal leiden tot een vorm van rechteloosheid. Het belang van een adequaat functionerend rechtsstelsel waarin burgers zich niet gehinderd voelen om hun recht te halen, indien noodzakelijk, is groter dan het budgettaire belang van de overheid. Ten principale horen de instandhoudingskosten van ons rechtssysteem, waartoe de toegang tot de rechter behoort, ten laste van de algemene middelen te komen. De bezuinigingen op de rechtsbijstand zoals voorgesteld door het kabinet, zijn een gevaar voor het voortbestaan van het stelsel als geheel. Het huidige stelsel als zodanig functioneert goed. Het stelsel staat in binnen- en buitenland te boek als functioneel en effectief. Zeker sinds de invoering van het High Trust-principe, wordt de kwaliteit van de rechtsbijstandverlening verder gestimuleerd en wordt efficiënt met overheidsgeld omgegaan. De bezuinigingstaakstelling komt bovenop de al forse bezuinigingsmaatregelen de afgelopen jaren zijn ingevoerd. In 2010 is het financiële belang verhoogd dat een zaak moet vertegenwoordigen wil deze toevoegwaardig zijn 2. In datzelfde jaar is de beloning verlaagd van advocaten die betrokken zijn bij vervolgberoepen inzake vreemdelingenbewaring. In 2011 is er bezuinigd op de organisatiekosten van de Raad voor Rechtsbijstand. Per juli 2011 is de eigen bijdrage voor rechtzoekenden verhoogd. Per 1 januari 2012 is de vergoeding aan advocaten verlaagd met 5% en is de automatische indexatie op basis van loon- en prijspeilstijging losgelaten. In de bezuinigingsronde van 1 oktober 2013 is opnieuw een verhoging van de eigen bijdrage voor rechtzoekenden opgenomen (een bijna-verdubbeling). Bovendien is de anticumulatie-regeling komen te vervallen. Een tweede tranche verlaging van de vergoeding aan de advocatuur is in 2013 geïntroduceerd. Een andere kostenbesparing die is ingevoerd, betreft de wijziging van werkzaamheden die onder één toevoeging gebracht 1 De Raad voor Rechtsbijstand berekent het bereik van het gefinancierde rechtsbijstandstelsel in 2012 op 35,9% van de Nederlandse bevolking, bron: Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand 2012, L. Combrink-Kuiters, M. van Gammeren-Zoeteweij, S.L. Peters, WLP 2013, p De grensbedragen zijn verhoogd van 90 naar 250 voor een lichte adviestoevoeging, van 180 naar 500 voor een reguliere toevoeging en van 360 naar voor cassatiezaken.

3 kunnen worden. Sommige zaken, waarvoor in het verleden meerdere toevoegingen werden verstrekt, vallen nu onder één toevoeging. Alle opvolgende bezuinigingen leiden tot een onverantwoorde afbraak van het stelsel. De VSAN vindt de voorgestelde bezuinigingen dan ook onacceptabel. Mocht de regering haar bezuinigingsdoelstellingen toch wensen te realiseren dan meent de VSAN dat op zijn minst eerst een evaluatie van eerdere bezuinigingsmaatregelen dient plaats te vinden alvorens wordt nagedacht over een nieuwe bezuinigingsoperatie. En wanneer dan toch besloten wordt tot nieuwe bezuinigingen, dan dient de invulling ervan te geschieden op een voor de rechtszoekende minst belastende wijze. In nauwe samenwerking met de Nederlandse Orde van Advocaten heeft de VSAN alternatieven bedacht voor de voorgestelde bezuinigingen van 85 miljoen op het stelsel. Staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie heeft zich tijdens het debat met de Tweede Kamer-commissie Veiligheid en Justitie op 14 november 2013 reeds bereid verklaard om enkele alternatieven uit te werken. De VSAN draagt hieraan graag haar steentje bij. De alternatieven die in dit stuk besproken worden, zijn tot stand gekomen vanuit de rechtspraktijk. De VSAN is op het gebied van sociale rechtshulp en gefinancierde rechtsbijstand bij uitstek geschikt om vanuit de praktijk, met kennis van zaken, te oordelen over de uitwerking van beleid. De VSAN heeft onder haar leden een oproep gedaan om te komen met praktische ideeën, gebaseerd op ervaringen uit hun praktijk, voor een alternatieve invulling van bezuinigingen. Deze oproep heeft diverse ideeën opgeleverd. Deze alternatieven zullen in het navolgende worden besproken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen maatregelen die, zoals de Nederlandse Orde van Advocaten het noemt, vallen binnen het advocatuurlijke deel van de keten en maatregelen die (ook) bij ketenpartners getroffen kunnen worden. Daarnaast wordt een onderscheid gemaakt tussen maatregelen die gelden voor het stelsel als geheel en maatregelen die betrekking hebben op een specifiek rechtsgebied. Alternatieven voor de bezuinigingen op de rechtsbijstand 1. Alternatieven per rechtsgebied 1.1 Arbeidsrecht De VSAN pleit ervoor de kosten voor procedures in het arbeidsrecht vooral neer te leggen bij (grote) werkgevers. Dat kan op meerdere manieren: door aanpassing van het systeem van proceskostenvergoedingen en door de introductie van een rechtsbijstandfonds bij arbeidszaken. Deze verschillende alternatieven worden hieronder apart uitgewerkt Proceskostenvergoeding: advocaatkosten In de ontslagpraktijk komt het geregeld voor dat werkgevers aan hun ontslagen werknemers de advocaatkosten vergoeden. Dit is echter geen wettelijke verplichting. De wetgever nam aan dat werkgevers en werknemers er onderling wel uit zouden komen. Maar lang niet altijd zijn werkgevers bereid de kosten te vergoeden. En zelfs als een werknemer een juridische procedure wint en de werkgever door de rechter in de kosten wordt veroordeeld, dan nog worden niet de volledige kosten vergoed. In de praktijk wordt gebruik gemaakt van een beperkte vergoeding per proceshandeling/zaaksoort. Afhankelijk van de hoogte van het

4 bedrag waar de procedure over gaat, bedraagt elk procespunt een forfaitair bedrag. De liquidatietarieven van de rechtbanken en gerechtshoven liggen iets hoger dan de normbedragen van de kantonrechter. Zelfs indien de werknemer een beroep heeft gedaan op een advocaat op toevoegbasis en in aanmerking komt voor een proceskostenvergoeding, dan biedt vergoeding middels het liquidatietarief vaak geen dekking voor de rechtsbijstandskosten. Een alternatief zou zijn om de proceskostenvergoeding ten minste gelijk te trekken met de toevoegvergoeding. De werkgever zou (bij wet) verplicht kunnen worden tot vergoeding van de kosten van rechtsbijstand aan de zijde van de werknemer, dus ter hoogte van minimaal de toevoegvergoeding. Op die manier worden arbeidszaken, waarin werknemers een beroep doen op gefinancierde rechtsbijstand, kostendekkend Rechtsbijstandfonds voor arbeidszaken Een andere manier om de kosten voor arbeidsrechtprocedures op te vangen kan gevonden worden in de vorming van een rechtsbijstandfonds. Een fonds, te financieren uit een aan grote werkgevers op te leggen premieheffing en te beheren door de Raad voor Rechtsbijstand binnen het huidige systeem. Het zou dan gaan om een verplichte bijdrage voor werkgevers met meer dan x-werknemers in dienst. De heffing zou uitgedrukt kunnen worden in een x- percentage van de totale loonsom binnen de betreffende onderneming. De introductie van een dergelijk fonds valt te rechtvaardigen vanuit twee principes: het compensatiebeginsel en het beginsel van de vervuiler betaalt. Binnen het Nederlandse recht is algemeen aanvaard dat de zwakste partij (in dit geval de werknemer) ten opzichte van de sterkste partij (de werkgever) gecompenseerd dient te worden. Daarnaast is het zo dat de aanleiding voor arbeidsrechtelijke procedures veelal is gelegen in gedragingen van werkgevers die door werknemers worden aangevochten: ontslag, ontbinding arbeidsovereenkomst, niet (tijdig) betalen van loon, etc. In arbeidsrechtelijke procedures is het dan ook rechtvaardig dat vooral de werkgevers aangesproken worden voor de kosten van rechtsbijstand aan de zijde van minvermogende werknemers. De kosten van een dergelijk rechtsbijstandfonds vallen mee. Het fonds voor arbeidszaken is immers bedoeld voor een beperkte groep werknemers. Het fonds zou slechts moeten uitkeren aan werknemers die een beroep doen op gefinancierde rechtsbijstand. Uitgaande van de cijfers die de Raad voor Rechtsbijstand heeft gepubliceerd (meetjaar: 2012) zijn de kosten voor gefinancierde rechtsbijstand in arbeidszaken: 12 miljoen per jaar 3. Het gaat hier om kosten in euro s op basis van het aantal vaststellingen. De kosten voor rechtsbijstand in arbeidszaken zijn 3% van de totale kosten in 2012: 388,5 miljoen euro. In de discussie over de bezuinigingen wordt thans gesproken van jaarlijkse totale kosten ten bedrage van 495 miljoen euro. (Rekeninghoudend met de inflatiecorrectie, zou het gaan om een bedrag van 395 miljoen euro.) Wanneer hiervan 3% wordt uitgetrokken voor arbeidszaken, kan het jaarlijkse benodigde budget voor het rechtsbijstandfonds aldus worden berekend: 3% van 490 miljoen, zijnde 14,7 miljoen euro. Doordat het fonds beheerd wordt door de Raad voor Rechtsbijstand, de raad die ook de toevoegingaanvragen toetst, wordt voorkomen dat er kansloze en/of ongegronde procedures gevoerd worden ten laste van het rechtsbijstandfonds. Instelling van een rechtsbijstandfonds kan voorts een aanmerkelijke verlichting van de kostenproblematiek voor de individuele onderneming betekenen. Immers, het afdragen van 3 L. Combrink-Kuiters, S.L. Peters & M. van Gammeren-Zoeteweij, Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand 2012, Tabel B11.1, p. 196, WLP 2013.

5 een maandelijkse of jaarlijkse premieheffing is voorzienbaar en de kosten worden verdeeld naar draagkracht van deelnemende ondernemingen. 1.2 Huurrecht Proceskostenvergoeding Vergelijkbaar met het voorstel dat hierboven is opgenomen onder het kopje arbeidsrecht kunnen huurrechtprocedures ook op een alternatieve manier gefinancierd worden. Ook hier kan het systeem van proceskostenvergoedingen aangepast worden. Dat betekent dat huurders die een zaak tegen de verhuurder winnen en die geprocedeerd hebben op toevoegbasis, tenminste een proceskostenvergoeding ontvangen ter hoogte van de toevoegvergoeding Rechtsbijstandfonds huurrecht Een tweede alternatief binnen dit rechtsgebied is het introduceren van een rechtsbijstandfonds voor huurrechtprocedures. Dit fonds zou gefinancierd kunnen worden uit een verplichte premieafdracht van woningbouw-verenigingen. De heffing zou uitgedrukt kunnen worden in een x-percentage van de totale huuropbrengst binnen de betreffende woningbouwvereniging. Deze maatregel levert een besparing op ter hoogte van het bedrag dat momenteel door de overheid gefinancierd wordt in huurzaken, te weten 2% van het totale budget voor vaststellingen, zijnde een bedrag van 9 miljoen euro 4 uitgaande van de cijfers uit Dit alternatief is te rechtvaardigen vanuit de huurbeschermingsgedachte: de huurder, als relatief zwakkere partij, dient beschermd te worden tegen de relatief sterkere partij, de professionele/institutionele verhuurder. Dit uitgangspunt is niet alleen in de wet tot uitdrukking gebracht. Ook in de jurisprudentie wordt wel een beroep gedaan op verhuurders om bijvoorbeeld te voorkomen dat een uitgezette huurder in een neerwaartse spiraal belandt. Vorderingen tot ontruiming dan wel tot ontbinding van de huur en ontruiming van het gehuurde (als einduitspraak in een bodemprocedure) worden ook in schrijnende gevallen wel toegewezen, doch de verhuurder wordt aangezet om de gevolgen van de negatieve uitspraak voor de huurder beperkt te houden. Bijvoorbeeld door extra coulance te betrachten en genoegen te nemen met afbetaling van slechts een deel van de huurachterstand. Gelet op deze grondgedachte, is de vorming van een rechtsbijstandfonds ten laste van woningbouwverenigingen, in overeenstemming met het geldende systeem. 1.3 Consumentenrecht Onderscheidingen binnen consumentenrecht In de voorstellen van de staatssecretaris is voor verbintenisrechtelijke zaken geen plaats meer in het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Consumentenzaken vallen hier ook onder. Het onderscheid tussen consumentenzaken enerzijds en verbintenisrechtelijke zaken waarbij consumenten betrokken zijn, dient scherp voor ogen gehouden te worden. De consument die zich beklaagt over bijvoorbeeld een ondeugdelijke flatscreen TV (consumentenzaak) heeft een volstrekt andere positie dan de consument die gedagvaard wordt door een telefonieaanbieder wegens vermeende betalingsachterstanden (verbintenissenrecht). Een voorbeeld uit de praktijk van één van onze aangesloten leden: Mevrouw Pieterse wordt in de trein beroofd van haar tas met rijbewijs. Maanden later vallen er via diverse 4 Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand 2012, p. 196.

6 telefoniebedrijven nota s in de bus van duizenden euro s. Iemand heeft misbruik gemaakt van het rijbewijs van mevrouw Pieterse om diverse telefoonabonnementen af te sluiten ten name van mevrouw Pieterse. Mevrouw Pieterse weigert te betalen, maar de schuldeisers zijn onverbiddelijk: betalen, of anders een dagvaarding in de bus. Bovenstaand voorbeeld maakt duidelijk dat, alleen al omwille van de equality of arms, professionele bijstand noodzakelijk is. Het is een illusie om te denken dat mensen dergelijke juridische problemen zelf af kunnen handelen. Sterker nog, bijstand van een professional in een vroeg stadium voorkomt juist vele tijdrovende en geldverslindende procedures. Dat is in diverse onderzoeken aangetoond. Bij zuivere consumentengeschillen ligt de situatie anders. Indien er bezuinigd moet worden binnen het consumentenrecht, dan ligt het voor de hand om dat te doen in die gevallen waarin het gaat om de consumentenkoop van met name luxe-artikelen: een bankstel dat niet beantwoordt aan wat de koper mocht verwachten, een ondeugdelijke hifi-set, of een auto die niet in de juiste kleur geleverd is Keurmerk voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Voor consumentenzaken is een alternatief denkbaar voor de door de staat gefinancierde rechtsbijstand. De VSAN stelt voor een keurmerk te ontwikkelen, waarmee bedrijven zich kunnen profileren als maatschappelijk verantwoorde ondernemers, die bijdragen aan een eerlijke rechtsbedeling. Deelname aan het keurmerk impliceert dat het betreffende bedrijf een bijdrage levert aan een rechtsbijstandfonds voor consumenten. De hoogte van deze bijdrage kan worden gekoppeld aan de hoogte van de bedrijfsomzet. Klanten met een krappe beurs, die ervoor kiezen om hun aankopen te doen bij een bedrijf met keurmerk, zijn op die manier verzekerd van een (gedeeltelijke) vergoeding van rechtsbijstandkosten wanneer zij verwikkeld raken in een consumentengeschil. Deelname aan het keurmerk zou tevens kunnen betekenen dat het betreffende bedrijf zich verplicht aansluit bij een geschillencommissie. Dit is een vorm van alternatieve geschillenbeslechting waar mensen op vrij eenvoudige wijze, zonder rechtsbijstand, terecht kunnen. 1.4 Bestuursrecht Kostendekkende proceskostenvergoedingen Bij de invoering van de Algemene wet bestuursrecht is voorzien in een stelsel van proceskostenvergoeding. Kort gezegd: wanneer een appellant in een beroepsprocedure gelijk krijgt, en zijn beroep wordt door de rechtbank gegrond verklaard, kan het bestuursorgaan worden veroordeeld tot vergoeding van de kosten van rechtsbijstand van de ambtenaar. Die kosten worden berekend aan de hand van het Besluit proceskosten bestuursrecht (BPB). Van een kostendekkende vergoeding is bepaald geen sprake. Sinds de invoering van de Wet kosten bestuurlijke voorprocedures in 2002 is het recht op vergoeding van de kosten van rechtsbijstand uitgebreid naar de bezwaarfase. Wanneer het bezwaar gegrond wordt verklaard, kan aan de indiener van het bezwaar op grond van het BPB een vergoeding worden toegekend. Het BPB stelt wel als voorwaarde dat gebruik is gemaakt van professionele rechtsbijstand. Ook moet het gaan om een onrechtmatig besluit en een inhoudelijke herroeping van de inhoud

7 van het besluit. Voor de bezwaarfase geldt bovendien als extra eis dat de indiener van het bezwaar om een vergoeding moet verzoeken voordat op het bezwaarschrift is beslist. Het zou passend zijn voor een bestuursorgaan dat een onrechtmatig besluit genomen heeft, om de proceskosten van de belanghebbende die tegen het besluit in rechte is opgekomen, volledig te vergoeden Bijdrage van bestuursorganen in kosten van rechtsbijstand Verder spelen burgerrechten een belangrijke rol. De burger, zo hij zich al genoodzaakt voelt om in het bestuursrecht een procedure te starten tegen een (heffende) overheid, ziet zich geplaatst voor een drempel die de overheid heeft ingesteld: het betalen van een verhoogde eigen bijdrage en/of griffiegeld en een niet volledige vergoeding van proceskosten. Dat draagt bepaald niet bij aan het rechtvaardigheidsgevoel van de rechtzoekende burger en kan onder omstandigheden zelfs in strijd zijn met een van de algemene beginselen van het gemeenschapsrecht, zoals geformuleerd in het Sopropé-arrest van het Hof van Justitie van de EU (HvJ EU) 5. In deze uitspraak is vastgesteld dat de eerbiediging van de rechten van de verdediging een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht vormt dat van toepassing is wanneer de administratie voornemens is een bezwarend besluit ten opzichte van een bepaalde persoon vast te stellen. Wanneer iemand op goede gronden bezwaar zou willen maken tegen een bezwarend besluit van een bestuursorgaan, maar hiervan afziet omdat hij de proceskosten niet geheel vergoed krijgt, of de eigen bijdrage niet kan betalen, dan werpt dit een barrière op voor de vrije toegang tot de rechter. Deze barrière wordt met name gevoeld door de rechtzoekende met een laag inkomen. De overheid dient aan belanghebbenden bij besluiten een laagdrempelige toegang tot de rechter te bieden. Dat is het uitgangspunt in bestuursrechtelijke geschillen. Dit uitgangspunt heeft aan belang gewonnen, juist vanwege de toegenomen complexiteit van veel bestuursrechtelijke wetgeving. De wetgever en de uitvoerende bestuursorganen zijn dan ook in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor beperking van het beroep op de bestuursrechter. Met begrijpelijker wetgeving, minder instrumentalistisch ingestoken wetgeving en voldoende budget voor de uitvoering zal het aantal bestuurlijke procedures drastisch afnemen. Verdere bezuinigingsdoelstellingen doorkruisen volgens de VSAN deze doelstellingen. Ingewikkelde wetgeving en bezuinigingen vergroten het beroep op de rechter. In dat licht pleit de VSAN voor een aanpassing van het rechtsbijstandstelsel in die zin dat bestuursorganen jaarlijks een bijdrage gaan betalen die afhankelijk is van het aantal ingediende bezwaar- en beroepschriften in het voorgaande jaar. Deze bijdrage wordt vervolgens door de centrale overheid aangewend voor de financiering van de gesubsidieerde rechtsbijstand. Met bovengenoemde alternatieven zou een besparing mogelijk moeten zijn van 50% op de begroting voor gefinancierde rechtsbijstand in bestuursrechtelijke zaken. Uitgaande van de cijfers over 2012 over uitgaven aan vaststellingen op het gebied van sociale voorzieningen (20 miljoen), sociale verzekeringen (10 miljoen) en overig bestuursrecht (exclusief asiel- en vreemdelingenrecht): 6,5 miljoen, levert dit een besparing op van circa 18,3 miljoen op jaarbasis. 5 Op 18 december 2008 heeft het Europese Hof van Justitie arrest gewezen in de Sopropé-zaak (zaak C-349/07).

8 In aanvulling hierop wordt verwezen naar hetgeen elders in deze bijdrage is opgenomen in paragraaf 2.3 over Nieuwe wetgeving. 1.5 Personen- en familierecht Binnen het personen- en familierecht lijkt ruimte te zijn voor aanscherping van de resultaatsbeoordeling door de Raad voor Rechtsbijstand in gevallen waarin na echtscheiding een partneralimentatie betaald wordt. Eén van onze leden kwam met het volgende praktijkvoorbeeld: Cliënte zit in een echtscheidingssituatie. Zij komt op basis van haar eigen inkomen in aanmerking voor een toevoeging. Tijdens de echtscheidingsprocedure krijgt ze echter een forse partneralimentatie toegewezen. Daardoor zit ze royaal boven de inkomensgrens die recht geeft op een toevoeging. Nu is de vraag: wordt de toevoeging bij resultaatsbeoordeling door de Raad voor Rechtsbijstand ingetrokken? Navraag bij de Raad voor Rechtsbijstand leverde het volgende op. Als een cliënt partneralimentatie krijgt toegewezen, zal dit niet leiden tot een intrekking van de toevoeging. Het feit dat het inkomen daardoor boven de financiële grenzen van een toevoeging komt, wordt bij de beoordeling van het resultaat niet meegenomen. Slechts als er een bedrag aan achterstallige alimentatie zou worden toegekend, zou dit wel als resultaat worden gezien. De VSAN stelt dan ook voor om een toegewezen partneralimentatie mee te tellen als inkomen bij de resultaatsbeoordeling door de Raad voor Rechtsbijstand. Op deze manier kunnen veel verstrekte toevoegingen ingetrokken worden na afloop van de echtscheidingsprocedure. Deze ogenschijnlijk kleine aanpassing levert een forse kostenbesparing op omdat de rechtsbijstandkosten van echtscheidingszaken relatief zwaar drukken op de begroting voor het gehele stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. In 2012 was het aandeel van echtscheidingszaken op het geheel van gedeclareerde rechtsbijstandkosten 22% Strafrecht Vanuit diverse hoeken zijn reeds alternatieven aangedragen voor bezuinigingen op de grootste kostenpost binnen het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand: het strafrecht. Onder meer de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) heeft zich uitgelaten over denkbare alternatieven. Deze worden hier niet herhaald. Wel heeft de VSAN een aanvullend alternatief. Rechters kennen te weinig proceskostenvergoedingen (en schadevergoedingen) toe aan mensen die zijn vrijgesproken. Een proceskostenvergoeding wordt bij vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging niet standaard toegekend. Het recht daarop zou in de wet moeten worden vastgelegd. Het zou passend zijn in geval van vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging, dat het Openbaar Ministerie de volledige kosten van de strafprocedure voor zijn rekening neemt. Op die manier komen de rechtsbijstandkosten in deze procedures niet ten laste van de begroting voor gefinancierde rechtsbijstand. 6 L. Combrink-Kuiters, S.L. Peters & M. van Gammeren-Zoeteweij, Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand 2012, p. 196

9 2. Alternatieve bezuinigingen voor het stelsel als geheel 2.1 Invoering van een pro-deo bijdrage binnen de advocatuur De VSAN realiseert zich dat de advocatuur niet ontzien kan worden bij het aandragen van alternatieve bezuinigingen op de rechtshulp. Wel is het zo dat de grenzen bereikt zijn aan wat gevergd kan worden van de sociale advocatuur. Ten aanzien van de rol van de advocaat binnen het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand kan een wijdverbreid misverstand reeds ontkracht worden. Anders dan het grote publiek denkt is de gefinancierde rechtshulp verre van winstgevend. Strijd tegen de teloorgang van de rechtshulp wordt ten onrechte afgedaan met de suggestie van eigenbelang. In plaats van het gebruikelijke uurtarief krijgt de advocaat immers een minimaal en eenmalig budget per zaak. Bovendien is dit door de Nederlandse staat betaalde honorarium de afgelopen jaren meermalen verlaagd. In 2010 is de beloning verlaagd van advocaten die betrokken zijn bij vervolgberoepen inzake vreemdelingenbewaring. Per 1 januari 2012 is de vergoeding aan advocaten verlaagd met 5% en is de automatische indexatie op basis van loon- en prijspeilstijging losgelaten. Een tweede tranche verlaging van de vergoeding aan de advocatuur is in 2013 voorgesteld. Inmiddels bedraagt de vergoeding voor advocaten 104,00 per punt, minus de te maken kosten welke niet door de overheid vergoed worden. Het te realiseren bruto honorarium verschilt per zaak omdat het stelsel forfaitair is. Een betaling van forfaitair 7 uur x 100 voor een alimentatieprocedure, waar de advocaat al gauw 15 uur mee bezig is, levert geen vetpot op laat staan als 20 uur of meer nodig is voor diezelfde 700. De beperkte groep advocaten die nog bereid is gesubsidieerde rechtshulp te verlenen wordt, zoveel is wel duidelijk, niet reëel gecompenseerd voor de dienstverlening. Indien een financiële bijdrage aan de rechtsbijstandskosten gevraagd wordt binnen de advocatuur, dan dient deze gezocht te worden bij de commerciële advocatuur. De VSAN staat open voor de suggestie om een zogenaamde pro-deo-tax in te voeren. De commerciële advocatuur zou in dat voorstel 3% van hun omzet moeten afdragen ten behoeve van de gefinancierde rechtsbijstand. Ter illustratie: de omzet van een aantal -26- grote advocatenkantoren bedroeg in 2012 afgerond 1,3 miljard euro. Deze gegevens zijn afkomstig uit een overzicht uit het tijdschrift Advocatie. De totale jaarlijkse omzet binnen de commerciële advocatuur wordt geschat op circa 4 miljard euro. Uit het jaarverslag van de Raad voor Rechtsbijstand 2012 valt af te leiden dat aan advocaten die op basis van toevoeging optreden, afgerond vierhonderd miljoen is uitgekeerd. De 3% pro-deo-tax zou aldus jaarlijks 120 miljoen euro opleveren, hetgeen ruim voldoende is om het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand in stand te houden. De kerntaak van iedere advocaat zou moeten zijn: het dragen van de publieke verantwoordelijkheid voor een goede rechtsbedeling voor iedereen. In die zin bestaat voor advocaten een zekere morele verplichting om ook pro-deo zaken te doen. Helaas zijn steeds minder kantoren bereid zich in te zetten voor minvermogende cliënten. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt al jaren bij een kleine groep sociale advocaten. Commerciële advocaten spreken niet zelden hun waardering uit voor kantoren waar op toevoegbasis gewerkt wordt, doch zij nemen op geen enkele wijze een deel van de financiële verantwoordelijkheid over. Het is in de ogen van de VSAN om die reden zeer wel gerechtvaardigd om een code in te stellen die onder meer voorschrijft dat advocatenkantoren

10 een deel van hun omzet besteden aan rechtsbijstand voor deze groep mensen. Het is een niet meer dan logische vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook voor cliënten met een midden-inkomen levert deze maatregel wat op. Commerciële advocatenkantoren stoten het personen- en familierecht af, terwijl dat juist de expertises zijn waar cliënten met minder financiële draagkracht het meest gebruik van maken. Het gemiddelde uurloon van een advocaat is 220 euro. Commerciële advocaten aan de bovenkant van de uurtarievenlijst rekenen al gauw 450 euro per uur. Vooral de groep die net boven de inkomensgrens voor rechtsbijstand valt ziet door de hoge kosten vaak af van een juridische procedure. Ook voor die groep cliënten is een bijdrage vanuit de commerciële advocatuur het overwegen waard. 2.2 Beperking uurtarief advocaat die optreedt voor de overheid In vergelijking met de sociale advocatuur zijn de honoraria die betaald worden aan advocaten die optreden voor de overheid, vele malen hoger. Dit geldt voor advocaten die optreden voor de Nederlandse Staat, de Provincie, de Gemeente, voor uit de AWBZ en de ziektekostenverzekeraars gefinancierde instellingen en voor vele geprivatiseerde instellingen ten algemenen nutte, kortom voor de publieke en semi publieke sector. Eén van onze leden is, uit andere hoofde, betrokken als toezichthouder bij een zorginstelling. In die hoedanigheid heeft hij inzage in offertes en declaraties van advocaten en adviseurs die met grote regelmaat worden ingeschakeld binnen de publieke en semi publieke sector. Het is zijn inschatting dat het honorarium voor deze advocaten voor een zaak het tienvoudige bedraagt van de vergoeding die de Nederlandse Staat had verstrekt wanneer deze advocaat zou hebben moeten optreden op basis van een door de Raad voor Rechtsbijstand verstrekte toevoeging. Gelet hierop is het voorstel van de VSAN om een regeling in te voeren die de honoraria normeert voor advocaten die optreden voor de publieke en semi publieke sector. Deze regeling laat zich vergelijken met de op 1 januari 2013 in werking getreden Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi publieke sector, waarin een regeling werd getroffen voor de maximale inkomens en ontslagvergoedingen in die sectoren. 2.3 Nieuwe wetgeving Zoals eerder vastgesteld (zie paragraaf 1.4 van deze bijdrage), is de wetgever in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor beperking van het beroep op de bestuursrechter. Met begrijpelijker wetgeving, minder instrumentalistisch ingestoken wetgeving en voldoende budget voor de uitvoering zal het aantal bestuurlijke procedures drastisch afnemen. De VSAN stelt dan ook voor om bij elke nieuwe wet te becijferen hoeveel extra juridische procedures verwacht kunnen worden in de eerste vijf jaar na inwerkingtreding van de wet. Naar aanleiding daarvan kan een berekening worden gemaakt van de kosten van rechtsbijstand die hiermee gemoeid zijn. Dit bedrag, of een percentage daarvan, zou van de betreffende begroting van het ministerie waar de nieuwe wet onder valt, overgeheveld kunnen worden naar de begroting voor de gefinancierde rechtsbijstand.

11 Achteraf dienen de tot stand gekomen wetten te worden geëvalueerd. Indien blijkt dat de toename van het aantal juridische procedures groter is dan verwacht, zou er naheffing kunnen volgen. Samenvatting De toegang tot de rechter is een fundamenteel mensenrecht in een democratische rechtsstaat. Dit recht mag niet lichtvaardig worden beperkt op grond van overwegingen van meer eigen verantwoordelijkheid van de burger, meer inventiviteit in de geschillenbeslechting en bezuinigingsdoelstellingen. Het huidige stelsel van gefinancierde rechtsbijstand garandeert de toegang tot de rechter voor de meest kwetsbare groepen binnen de Nederlandse samenleving. De diverse bezuinigingsmaatregelen die de afgelopen jaren zijn ingevoerd hebben dit stelsel onder druk gezet. De nieuwe kabinetsvoorstellen die op (korte) termijn moeten leiden tot een bezuiniging van 85 miljoen brengen het voortbestaan van het rechtsbijstandstelsel als geheel in gevaar. De zwakste partijen die in rechte worden betrokken (alleenstaanden, ouderen, huurders, werknemers met een laag inkomen, werklozen of arbeidsongeschikten), kortom mensen die het meest afhankelijk zijn van juridische professionals om hun belangen te behartigen, dreigen verstoken te worden van adequate rechtshulp. Dit zal leiden tot een vorm van rechteloosheid. De VSAN is dan ook tegen verdere bezuinigingen op het stelsel. Daar komt bij dat veel van de reeds ingevoerde maatregelen nog niet eens zijn geëvalueerd. Mocht het kabinet, tegen alle adviezen in, toch overgaan tot extra bezuinigingen, dan dient de invulling ervan te geschieden op een voor de rechtszoekende minst belastende wijze. Op basis van dit uitgangspunt heeft de VSAN alternatieven voorgesteld. De belangrijkste daarvan zijn: - Introductie van rechtsbijstandfondsen in het arbeidsrecht en het huurrecht en/of aangepaste proceskostenvergoedingen binnen deze rechtsgebieden. Geschatte besparing: 23,7 miljoen. - Introductie van een keurmerk en eigen bijdrage voor ondernemingen met betrekking tot de rechtsbijstandskosten van consumenten in consumentengeschillen. - Bestuursorganen gaan bijdragen in de rechtsbijstandkosten betalen van belanghebbenden die een beroep doen op gefinancierde rechtsbijstand. Door middel van kostendekkende proceskostenvergoedingen en een bijdrage die afhankelijk is van het aantal ingediende bezwaar- en beroepschriften in het voorgaande jaar. Mogelijke besparing van 50% op de begroting voor gefinancierde rechtsbijstand in bestuursrechtelijke zaken (exclusief asiel- en vreemdelingenrecht): 18,3 miljoen - Aanscherping van de resultaatsbeoordeling door de Raad voor Rechtsbijstand in personen- en familierechtzaken. - Invoering van een pro-deo bijdrage binnen de advocatuur. Geschatte besparing: 120 miljoen op jaarbasis - Beperking uurtarief advocaat die optreedt voor de overheid. - Afname van het aantal bestuurlijke procedures door begrijpelijker wetgeving, minder instrumentalistisch ingestoken wetgeving en voldoende budget voor de uitvoering Al met al bestaan er voldoende alternatieven voor de voorgenomen bezuinigingsplannen van het kabinet. De VSAN is er van overtuigd dat de kabinetsplannen funest zijn voor het huidige stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Het onverkort doorzetten van de plannen leidt

12 volgens de VSAN tot uitholling van een kernwaarde in ons rechtstelsel, de toegang tot de rechter. Bovendien vraagt de VSAN zich af of met deze plannen de beoogde bezuinigingen worden bereikt. Op lange termijn leidt de afbraak van een goed functionerend stelsel van rechtsbijstand immers tot nog veel hogere kosten. De hierboven door de VSAN uitgewerkte alternatieven zijn gericht op behoud van het stelsel. Zij zullen het stelsel hervormen met de garantie dat de zwaksten in onze samenleving toegang blijven houden tot de rechter. De VSAN hoopt dan ook dat de staatssecretaris zal besluiten tot aanpassing van zijn bezuinigingsplannen.

Commentaar op het concept-wetsvoorstel Kostendekkende griffierechten Door: commissie wetsvoorstellen Register Belastingadviseurs

Commentaar op het concept-wetsvoorstel Kostendekkende griffierechten Door: commissie wetsvoorstellen Register Belastingadviseurs Commentaar op het concept-wetsvoorstel Kostendekkende griffierechten Door: commissie wetsvoorstellen Register Belastingadviseurs De commissie wetsvoorstellen van het Register Belastingadviseurs (hierna:

Nadere informatie

Begrote besparing per 2018 (x 1 mln.)

Begrote besparing per 2018 (x 1 mln.) BIJLAGE bij brief aan de Eerste Kamer briefnr. 536442 Overzicht maatregelen stelselvernieuwing De leden van de SP-fractie, van de D66-fractie en van de CDA-fractie hebben verzocht om een overzicht met

Nadere informatie

Geachte mevrouw Jadnanansing,

Geachte mevrouw Jadnanansing, Tweede Kamer der Staten Generaal Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie Mevrouw T.M. Jadnanansing Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Onderwerp AO 20 februari 2014 m.b.t. de toegang

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-287 d.d. 28 juli 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, drs. W. Dullemond en mr. B.F. Keulen, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ministerie van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Datum 18 december 2014 Ministerie van Veiligheid en Justitie De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Onderwerp Consultatie Wet stelselvernieuwing rechtsbijstand Geachte heer Teeven, De Nederlandse

Nadere informatie

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene.

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-381 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. C.E. du Perron en mr. E.M. Dil-Stork, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris)

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 375 Besluit van 4 september 2009, houdende aanpassing van de bijlage bij het Besluit proceskosten bestuursrecht in verband met de indexering

Nadere informatie

Handleiding vergoeding kosten bezwaar en administratief beroep

Handleiding vergoeding kosten bezwaar en administratief beroep September 2002 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 Welk recht is van toepassing Hoofdstuk 2 Vergoedingscriterium en te vergoeden kosten 2.1 Vergoedingscriterium 2.2 Besluit proceskosten bestuursrecht 2.3

Nadere informatie

Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014

Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014 Factsheet 2015-3 Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014 Auteur: M. ter Voert September 2015 Op 13 februari 2015 is de Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel

Nadere informatie

Bezuinigingsmaatregelen gefinancierde rechtsbijstand: Onwettig en onwerkbaar

Bezuinigingsmaatregelen gefinancierde rechtsbijstand: Onwettig en onwerkbaar Bezuinigingsmaatregelen gefinancierde rechtsbijstand: Onwettig en onwerkbaar Samenvatting Staatssecretaris Teeven liet in november 2013 weten het budget van de gefinancierde rechtsbijstand structureel

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Eerste kamer Der Staten Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Eerste kamer Der Staten Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Eerste kamer Der Staten Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Directie Strategie en Ontwikkeling bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 14/06/2013

Datum van inontvangstneming : 14/06/2013 Datum van inontvangstneming : 14/06/2013 Vertaling C-258/13-1 Zaak C-258/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 13 mei 2013 Verwijzende rechter: Varas Cíveis de Lisboa (Portugal)

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, verweerder, gemachtigden: mrs. C.J. Telting en B.A. Veenendaal.

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, verweerder, gemachtigden: mrs. C.J. Telting en B.A. Veenendaal. Uitspraak RECHTBANK AMSTERDAM Sector bestuursrecht zaaknummer: AWB 11/2308 WWB uitspraak van de meervoudige kamer in de zaak tussen [eiseres], wonende te [woonplaats], eiseres, gemachtigde mr. W.G. Fischer,

Nadere informatie

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M.

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M. Factsheet 215-2 Scheidingen 214 Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand Auteur: M. ter Voert Oktober 215 Dit factsheet geeft cijfermatige ontwikkelingen met betrekking tot scheidingen.

Nadere informatie

Besluit op bezwaar niet uitgevoerd Gemeente Amsterdam Dienst Werk en Inkomen

Besluit op bezwaar niet uitgevoerd Gemeente Amsterdam Dienst Werk en Inkomen Rapport Gemeentelijke Ombudsman Besluit op bezwaar niet uitgevoerd Gemeente Amsterdam Dienst Werk en Inkomen 10 september 2009 RA0942181 Samenvatting De Dienst Werk en Inkomen beëindigt een aanvullende

Nadere informatie

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden.

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden. beschikking RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Civiel recht kantonrechter zittinghoudende te Utrecht zaaknummer: 2534388 UE VERZ 13805 GD/4243 Beschikking van 13 december 2013 inzake X wonende te Arnhem,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2004.2196 (047.04) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Van Ekelen & Poort advocaten & mediators

Algemene Voorwaarden Van Ekelen & Poort advocaten & mediators Algemene Voorwaarden Van Ekelen & Poort advocaten & mediators Algemeen 1. Van Ekelen & Poort advocaten & mediators is een kostenmaatschap, ingeschreven bij de KvK onder nummer 56945744, van twee zelfstandig

Nadere informatie

de besloten vennootschap Mortgage Venture B.V., gevestigd te Lelystad, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Mortgage Venture B.V., gevestigd te Lelystad, hierna te noemen Aangeslotene. Niet-bindende uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-151d.d. 1 april 2014 (prof.mr. E.H. Hondius, voorzitter, drs. A. Adriaansen en mr. W.H.G.A. Filott mpf, leden en mevrouw

Nadere informatie

Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden

Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden Regelingen en voorzieningen CODE 6.1.2.35 Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden bronnen www.rijksoverheid.nl, onder documenten en publicaties > kamerstukken> 2012, 22.11.2012 Verslag

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 31 753 Rechtsbijstand B VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 1 februari 2013 De leden van de vaste commissie voor Veiligheid & Justitie

Nadere informatie

B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad. Vast te stellen de gewijzigde invulling van richtlijn nr. B078 Kosten rechtsbijstand

B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad. Vast te stellen de gewijzigde invulling van richtlijn nr. B078 Kosten rechtsbijstand Jaar: 2010 Nummer: 31 Besluit: B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad RICHTLIJN NR. B078 KOSTEN RECHTSBIJSTAND Het college van burgemeester en wethouders, Gelet op artikel 35 eerste lid Wet werk en bijstand (WWB)

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2013 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage Den Haag, 20 december 2012 uw kenmerk : ontwerpbesluit aanpassingen

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011; De raad van de gemeente Schiermonnikoog; overwegende, dat het noodzakelijk is het verstrekken van toeslagen en het verlagen van uitkeringen van bijstandsgerechtigden jonger dan 65 jaar bij verordening

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN DRENTH ADVOCAAT B.V. (h.o.d.n. Drenth Strafrechtadvocaten)

ALGEMENE VOORWAARDEN DRENTH ADVOCAAT B.V. (h.o.d.n. Drenth Strafrechtadvocaten) ALGEMENE VOORWAARDEN DRENTH ADVOCAAT B.V. (h.o.d.n. Drenth Strafrechtadvocaten) Artikel 1. Algemeen Drenth Advocaat B.V., h.o.d.n. Drenth Strafrechtadvocaten, is een besloten vennootschap met beperkte

Nadere informatie

DOORLOPENDE VOLMACHT BV EURO AUTO LOGIC BV t.b.v. mr. T.B. Vriesema. a. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid:

DOORLOPENDE VOLMACHT BV EURO AUTO LOGIC BV t.b.v. mr. T.B. Vriesema. a. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid: DOORLOPENDE VOLMACHT BV EURO AUTO LOGIC BV t.b.v. mr. T.B. Vriesema De ondergetekende: a. De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid: gevestigd en kantoorhoudende te en ten deze rechtsgeldig

Nadere informatie

N.V. Univé Schade, gevestigd te Assen, hierna te noemen Aangeslotene.

N.V. Univé Schade, gevestigd te Assen, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-233 d.d. 6 juni 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter en mevrouw mr. I.M.L. Venker, secretaris) Samenvatting Consument en Aangeslotene hebben

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.2662 (068.05) ingediend door: hierna te noemen 'klagers', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG Kenmerk: 05/16 Bindend advies in de zaak van: A., wonende te Z., eiser, gemachtigde: mr. Th.F.M. Pothof tegen De Stichting B., gevestigd te IJ., verweerster, gemachtigde:

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Je verleent een toevoeging met code A010 bij:

Je verleent een toevoeging met code A010 bij: Nr Zaakcode(s) Wijziging Versie Versie Datum oud nieuw 966 A010 De werkinstructie is aangepast aan de Wet Werk en Zekerheid en luidt nu: 3.00 3.01 01-07- 2015 Toevoegbeleid Je verleent een toevoeging met

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F.

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F. Keulen) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

vast te stellen de Beleidsregels voor de bepaling van de hoogte van de proceskostenvergoeding in fiscale bezwaarprocedures.

vast te stellen de Beleidsregels voor de bepaling van de hoogte van de proceskostenvergoeding in fiscale bezwaarprocedures. Gemeenteblad Elektronisch uitgegeven van de gemeente Tubbergen Jaargang: 2012 Nummer: 15 Uitgifte: 10 maart 2012 Bekendmaking van het besluit van 28 februari 2012 van de heffingsambtenaar tot vaststelling

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-172 d.d. 23 april 2014 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. E.J. Heck, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam

Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam Beslissing als bedoeld in artikel 43 van de Gerechtsdeurwaarderswet in de zaak met nummer 135.2003 van: [ ], wonende te [ klaagster, ], Duitsland, tegen: [

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-240 d.d. 22 augustus 2012 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, de heren R.H.G. Mijné en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes,

Nadere informatie

BESCHIKKING VAN HET GERECHT (Vijfde kamer) 5 juli 1993 *

BESCHIKKING VAN HET GERECHT (Vijfde kamer) 5 juli 1993 * BESCHIKKING VAN 5. 7.1993 ΖΑΛΚ T-S4/91 DEP komst van een advocaat soms zijn nut hebben voor het verloop van de precontentieuze procedure, toch zijn de honoraria voor de in de precontentieuze fase verrichte

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 818 Wijziging van verschillende wetten in verband met de hervorming van het ontslagrecht, wijziging van de rechtspositie van flexwerkers en

Nadere informatie

het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden.

het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden. LJN: AU3784, Raad van State, 200501342/1 Print uitspraak Datum uitspraak: 05-10-2005 Datum publicatie: 05-10-2005 Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Bij

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005;

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht, de artikelen 1, tweede lid, en 29a, tweede lid, van

Nadere informatie

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen Nota van Toelichting Algemeen Met de afkondiging van de Veteranenwet in het Staatsblad (2012, 133) is de grondslag voor de erkenning en waardering en de zorg aan veteranen door het parlement, en daarmee

Nadere informatie

Voor een goed begrip van de in dit besluit neergelegde maatregelen is het nodig om de context van de gehele stelselvernieuwing te schetsen.

Voor een goed begrip van de in dit besluit neergelegde maatregelen is het nodig om de context van de gehele stelselvernieuwing te schetsen. NOTA VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1. Inleiding Bij brieven van 10 juli 2012, 12 juli 2013 en 18 februari 2014 1 is de stelselvernieuwing rechtsbijstand (hierna: de stelselvernieuwing) aangekondigd. Met

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 712 Aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand aan richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 698 Wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte in verband met de modernisering en vereenvoudiging

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 7 mei 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 7 mei 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-204 d.d. 11 juli 2012 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. M.L. Hendrikse, leden, en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie April 2012 Het akkoord van de Kunduz-coalitie In het op 26 april jl. gesloten akkoord van de zogenaamde Kunduz-coalitie zijn ook een aantal maatregelen opgenomen die betrekking hebben op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten

Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

ECGR/U201300637 Lbr. 13/058

ECGR/U201300637 Lbr. 13/058 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U201300637 Lbr. 13/058 bijlage(n)

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Verzekeraar.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Verzekeraar. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-310 d.d. 27 oktober 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting Rechtsbijstandverzekering,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Het Besluit proceskosten bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Het Besluit proceskosten bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 37105 23 december 2014 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 12 december 2014, nr. 591110, tot indexering

Nadere informatie

zaaknummer rechtbank Amsterdam : C/13/5545011KG ZA 13-1428 arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 22 juli 2014

zaaknummer rechtbank Amsterdam : C/13/5545011KG ZA 13-1428 arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 22 juli 2014 arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM afdeling civiel recht en belastingrecht, team II zaaknummer :200.140.465101 KG zaaknummer rechtbank Amsterdam : C/13/5545011KG ZA 13-1428 arrest van de meervoudige burgerlijke

Nadere informatie

het College van Beroep voor de Examens van de Hogeschool Utrecht (hierna: het CBE), verweerder.

het College van Beroep voor de Examens van de Hogeschool Utrecht (hierna: het CBE), verweerder. Zaaknummer : 2013/068 Rechter(s) : mrs. Nijenhof, Olivier, Borman Datum uitspraak : 6 november 2013 Partijen : Appellante tegen CBE Hogeschool Utrecht Trefwoorden : Beleidsvrijheid, in stand laten rechtsgevolgen,

Nadere informatie

Belangenbehartiging opdrachtgever. Financiële gegoedheid wederpartij, onderzoek naar.

Belangenbehartiging opdrachtgever. Financiële gegoedheid wederpartij, onderzoek naar. 12-72 RvT Eindhoven/Maastricht Datum: 22 november 2012 DE RAAD VAN TOEZICHT EINDHOVEN/MAASTRICHT VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VAN MAKELAARS O.G. EN VASTGOED DESKUNDIGEN N.V.M. --------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies. Artikel 1 Toepasselijkheid

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies. Artikel 1 Toepasselijkheid Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten

Nadere informatie

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt:

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt: ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VITAAL MENSENWERK Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt: Opdrachtgever : de wederpartij van Vitaal

Nadere informatie

LIDMAATSCHAP ALLE DAAGS

LIDMAATSCHAP ALLE DAAGS LIDMAATSCHAP ALLE DAAGS In het dagelijks leven kunt u ermee te maken krijgen dat uw werkgever besluit dat hij u gaat ontslaan vanwege bedrijfseconomische gronden of om een andere reden, bijvoorbeeld disfunctioneren,

Nadere informatie

Uitspraak 201405096/1/A2

Uitspraak 201405096/1/A2 Uitspraak 201405096/1/A2 Datum van uitspraak: Tegen: Proceduresoort: Rechtsgebied: 201405096/1/A2. Datum uitspraak: 21 januari 2015 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK woensdag 21 januari 2015 Uitspraak op het

Nadere informatie

categorie/agendanr. stuknr. B. en W. 2004 RA04.0108 A 11 04/696 Onderwerp: Bezwaarschrift Sluyter Advocaten tegen besluit raad m.b.t.

categorie/agendanr. stuknr. B. en W. 2004 RA04.0108 A 11 04/696 Onderwerp: Bezwaarschrift Sluyter Advocaten tegen besluit raad m.b.t. Raadsvoorstel jaar stuknr. Raad categorie/agendanr. stuknr. B. en W. 2004 RA04.0108 A 11 04/696 Onderwerp: Bezwaarschrift Sluyter Advocaten tegen besluit raad m.b.t. gebied Zijtak Portefeuillehouder: J.

Nadere informatie

Wat kost een rechtszaak?

Wat kost een rechtszaak? Wat kost een rechtszaak? Wat kost een rechtszaak? Dat is de grote vraag en het antwoord of liever gezegd het niet- antwoord daarop, weerhoudt een aantal mensen een rechtszaak te beginnen of als gedaagde

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Is het wenselijk de ontslagvergoeding voortaan te verrekenen met de WW-uitkering? De SER beantwoordt die vraag ontkennend. De verrekening die het kabinet voorstelt, heeft een aantal negatieve

Nadere informatie

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder.

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder. Uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Team belastingrecht zaaknummer: SGR 13/6388 proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van 7 november 2013 in de zaak tussen [X], wonende te [Z],

Nadere informatie

BELEIDSREGELSRESULTAATSBEOORDELING VIValt artikel34gwrb

BELEIDSREGELSRESULTAATSBEOORDELING VIValt artikel34gwrb BELEIDSREGELSRESULTAATSBEOORDELING VIValt artikel34gwrb Door VIValt zijn de inkomens- en de vermogenstoets voor de gesubsidieerde rechtsbijstand ingrijpend gewijzigd. Als gevolg daarvan is de resultaatbeoordeling

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Ontwerp van een besluit houdende regels met betrekking tot de eigen bijdrage voor de rechtzoekende in geval van verlening van gesubsidieerde rechtsbijstand alsmede enige nadere regels omtrent de vaststelling

Nadere informatie

Algemene voorwaarden voor dienstverlening Advocatenkantoor Tamer, gevestigd te Den Haag.

Algemene voorwaarden voor dienstverlening Advocatenkantoor Tamer, gevestigd te Den Haag. Algemene voorwaarden Algemene voorwaarden voor dienstverlening Advocatenkantoor Tamer, gevestigd te Den Haag. 1. Definitie In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: i. Advocaten: is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Amsterdam, 31 mei 2011 Betreft: wetsvoorstel kostendekkend griffierecht,

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procesverloop

Samenvatting. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-273 d.d. 1 oktober 2012 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en mevrouw mr. A.M.T. Wigger, leden en mevrouw mr. M. Nijland,

Nadere informatie

1 Het geding in feitelijke instanties

1 Het geding in feitelijke instanties Uitspraak 14 februari 2014 nr. 13/00475 Arrest gewezen op het beroep in cassatie van de Staatssecretaris van Financiën tegen de uitspraak van het Gerechtshof te s-gravenhage van 18 december 2012, nr. 12/00169,

Nadere informatie

ECLI:NL:RVS:2014:3559 Deeplink http://d

ECLI:NL:RVS:2014:3559 Deeplink http://d ECLI:NL:RVS:2014:3559 Deeplink http://d Instantie Raad van State Datum uitspraak 01-10-2014 Datum publicatie 01-10-2014 Zaaknummer 201309659/1/A3 Rechtsgebieden Bestuursrecht Bijzondere kenmerken Hoger

Nadere informatie

Aan de woordvoerders van de commissie voor Veiligheid en Justitie van de Eerste Kamer

Aan de woordvoerders van de commissie voor Veiligheid en Justitie van de Eerste Kamer Aan de woordvoerders van de commissie voor Veiligheid en Justitie van de Eerste Kamer Amsterdam, 20 november 2014 Betreft: position paper ten behoeve van de deskundigenbijeenkomst op 24 november 2014 Geachte

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 080.00 ingediend door: tegen: hierna te noemen klager`, hierna te noemen 'verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft

Nadere informatie

Datum 17 februari 2014 Onderwerp Beantwoording kamervragen gevolgen van beperken rechtsbijstand voor rechtsbescherming in vreemdelingenzaken

Datum 17 februari 2014 Onderwerp Beantwoording kamervragen gevolgen van beperken rechtsbijstand voor rechtsbescherming in vreemdelingenzaken 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014 > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22 Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 T

Nadere informatie

Partijen: De medezeggenschapsraad van "De Goudse Scholengemeenschap" te Gouda, nader aan te duiden als medezeggenschapsraad (MR)

Partijen: De medezeggenschapsraad van De Goudse Scholengemeenschap te Gouda, nader aan te duiden als medezeggenschapsraad (MR) Uitspraaknr. G530 Datum: 7 juni 1995 Soort geschil: Interpretatiegeschil Partijen: De medezeggenschapsraad van "De Goudse Scholengemeenschap" te Gouda, nader aan te duiden als medezeggenschapsraad (MR)

Nadere informatie

Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel. gesubsidieerde rechtsbijstand en vernieuwing van het stelsel

Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel. gesubsidieerde rechtsbijstand en vernieuwing van het stelsel Aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie 2500 EH Den Haag Postbus 20301 Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand en vernieuwing van het stelsel Voorzitter

Nadere informatie

Vragenlijst specialisatieverenigingen

Vragenlijst specialisatieverenigingen Vragenlijst specialisatieverenigingen De commissie Duurzaam stelsel gefinancierde rechtsbijstand van de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) verricht momenteel onderzoek naar mogelijke noodzakelijke vernieuwingen

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene.

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-16 d.d. 9 januari 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. C.E. du Perron, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

BELEIDSREGELSRESULTAATBEOORDELING VIValt artikel34gwrb

BELEIDSREGELSRESULTAATBEOORDELING VIValt artikel34gwrb BELEIDSREGELSRESULTAATBEOORDELING VIValt artikel34gwrb Door VIValt zijn de inkomens- en de vermogenstoets voor de gesubsidieerde rechtsbijstand ingrijpend gewijzigd. Als gevolg daarvan is de resultaatbeoordeling

Nadere informatie

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509 LP Den Haag

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-059 d.d. 23 februari 2015 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en C.E. Polak, leden en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Nota van toelichting

Nota van toelichting Nota van toelichting In het Algemeen Overleg van 11 november 2008 heb ik nadere regelgeving voor buitengerechtelijke incassokosten aangekondigd (Kamerstukken II 2008/09, 24 515, nr. 144). Bij brief van

Nadere informatie

Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-113 d.d. 15 april 2013 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. B.F. Keulen, leden en mevrouw mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringsmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringsmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-394 d.d. 29 oktober 2014 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en dr. B.C. de Vries, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris)

Nadere informatie

Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies

Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). 1.2 Alle

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1985-1986 18813 Wijzigingen van bepalingen in de Algemene Bijstandswet die betrekking hebben op het verhaal van kosten van bijstand Nr. 16 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL VOORSTEL AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE CRANENDONCK

RAADSVOORSTEL VOORSTEL AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE CRANENDONCK VOORSTEL AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE CRANENDONCK Registratienummer Datum raadsvergadering 21 september 2010 Datum B&W besluit 10 augustus 2010 Portefeuillehouder Frans Strik Behandelend ambtenaar Lilian

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

LIDMAATSCHAP WERK, ONTSLAG EN INKOMEN

LIDMAATSCHAP WERK, ONTSLAG EN INKOMEN LIDMAATSCHAP WERK, ONTSLAG EN INKOMEN De economische crisis raakt ons allemaal, jong en oud. Misschien is uw arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd recent verlengd of omgezet in een vast dienstverband.

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 12, derde lid, en 37, vijfde lid, van de Wet op de rechtsbijstand;

Gelet op de artikelen 12, derde lid, en 37, vijfde lid, van de Wet op de rechtsbijstand; Besluit van, tot wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 en het Besluit rechtsbijstand- en toevoegcriteria in verband met de aanpassing van de hoogte van vergoedingen voor bepaalde beroepszaken

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van..., nr...;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van..., nr...; Besluit van houdende wijziging van het Besluit eigen bijdrage rechtsbijstand en het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 in verband met de invoering van enige maatregelen in het kader van de stelselvernieuwing

Nadere informatie

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Directie Toegang Rechtsbestel/5362391/05/DTR/12 juli 2005 5362391 Bijlage De Minister van Justitie, Gelet op artikel 4:23,

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-262 d.d. 17 september 2012 (prof. mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr. drs. D.J. Olthoff,

Nadere informatie

CENTRALE RAAD VAN BEROEP UITSPRAAK. D.A.D. M. en J.H.M. C. (hierna: M en C) te E., appellanten,

CENTRALE RAAD VAN BEROEP UITSPRAAK. D.A.D. M. en J.H.M. C. (hierna: M en C) te E., appellanten, CENTRALE RAAD VAN BEROEP ABW 1994/379 UITSPRAAK In het geding tussen: D.A.D. M. en J.H.M. C. (hierna: M en C) te E., appellanten, en de Commissie voor de behandeling van administratieve geschillen ingevolge

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER

ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER ALGEMENE VOORWAARDEN STICHTING RECHTSWINKEL BIJLMERMEER 1. Algemeen 1.1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op eenieder die een beroep doet op de dienstverlening van de Stichting Rechtswinkel

Nadere informatie

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed no-cure-no-pay-bezwaren op uitvoering Wet WOZ WAARDERINGSKAMER RAPPORT Betreft: Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ Datum: 1 februari 2012 1 1. Inleiding De Waarderingskamer heeft in opdracht van de staatssecretaris van

Nadere informatie