Van Afval Af. transitie-agenda naar een circulaire economie. Roel van Raak(DRIFT)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Afval Af. transitie-agenda naar een circulaire economie. Roel van Raak(DRIFT) vanraak@drift.eur.nl"

Transcriptie

1 Van Afval Af transitie-agenda naar een circulaire economie NVRD themadag Roel van Raak(DRIFT)

2 Aanleiding en doel van Van Afval Af Verpakkingenakkoord Circulaire Economie Schuivende rollen private en publieke partijen Gemeenten onder druk door recessie kunststof verpak- kingen Kunnen we 2015 aangrijpen vooreen slag in de transitie naar de circulaire economie? Agenderend & verkennend: juiste vragen vinden, waar mogelijk de antwoorden Fijn Huishoudelijk afval Gemeentelijk afvalbeheer

3 Drieluik praktisch

4 Drieluik praktisch

5 Transitieperspectief Transities zijn fundamentele omwentelingen in (technische) maatschappelijke systemen in structuur, cultuur, werkwijze Bijvoorbeeld energie- en materiaalsystemen Transities gebeuren altijd al, transities beïnvloeden voor duurzaamheidsdoelen. DRIFT onderzoekt, adviseert, onderwijst en werkt in de praktijk aan transities.

6 Circulaire Economie: buzzword of trendbreuk?

7 Circulaire Economie: bouwstenen Pre-industriële symbiose Afvalhiërarchieën: ladder van Lansink, reduce-reuse-recycle 1e moderne transitie: Van storten naar verbranden 2e moderne transitie: Van verbranden naar hergebruik Life Cycle Analysis, CO 2 optimalisatie Producentenverantwoordelijkheid: Producent verantwoordelijk voor hele productcyclus Moreel Juridisch Marketing Core Business Uitvoering vrijwel altijd indirect

8 Circulaire Economie: bouwstenen Ecodesign / design for recycling Ontwerpgericht LCA-achtige optimalisatie Maar ook: biomimicry Cradle-to-Cradle Braungart en architect McDonough, Afval is voedsel Techno-& biosfeer Productgericht, take back Nog sterk ecopremium economisch model

9 Circulaire Economie MacArthur foundation / McKinsey / CE100 NL-studie TNO, MVO Nederland Bouwt sterk op Cradle-to-Cradle voort qua inhoudelijke visie Aansprekende vorm voor boardroom Meer bedrijfs-/ sectogericht Grondstof hedge, i.p.v. ecopremium of moreel appèl

10

11

12 Circulaire Economie: trendbreuken Naast milieudruk, hernieuwde focus op productgrondstof(schaarste) Grotere rol bedrijfsleven, kleinere rol overheid Core business ipv traditioneel MVO Hogere kwaliteitsambities (upcycling) Meer samenwerking over de keten Hype is teken van veranderingsbereidheid?

13

14 Circulaire Economie: uitdagingen Energievraagstuk blijft onderbelicht Niet alle grondstoffen zijn tikkende tijdbommen Reverse logistics Onmogelijke voorfinanciering consument, producent of overheid Performance economy problematisch Lokale versus globale kringlopen

15 Toenemende rol gemeenten in cyclus? Circulaire Economie vraagt integratie: actief in één schakel betekent rol in alle schakels Gemeentelijk belang in moeten verwerken wat fabrikanten produceren. Voorlopig nog geen grootschalige retoursystemen op productniveau. Aansluiting bij lokale agenda & mogelijkheid lokale kringlopen Kunststof laat die verschuiving al zien.

16 Positie gemeenten in cyclus

17 CE Grijpt aan op lopende discussies in sector Producentenverantwoordelijkheid Risicomijding versus publiek ondernemerschap Markt <-> Overheid relatie Verbranden: pragmatisch of principieel

18 Circulaire Economie grijpt aan op lopende discussies in sector Producentenverantwoordelijkheid Risicomijding versus publiek ondernemerschap Markt <=> Overheid relatie Verbranden: pragmatisch of principieel Afvalbeheer als instrument in sociaal beleid

19 schaalvoordelen internationalisering (afval)markt randvoorwaardelijke Rijksoverheid Samenwerkingen & convergentie lokaal sociaal beleid lokale initatieven (lokale kringlopen) bestaande structuren / versnippering lokale politieke keuzes

20 KORTE EN MIDDELLANGE TERMIJN AGENDA

21 Lokaal:Good and best practices Werken aan CE is ook gewoon kringlopen verder sluiten: Heldere visie en duidelijk doelen gericht op de hele inzameling (en organisatie) Financiële ruimte (of zelfs winst) door elders te besparen Perverse prikkel op restafval weghalen Van achterblijven naar good practice, van good practice naar best practice doorbraken in de hoogbouw Nieuwe experimenten, lokale kringlopen

22 Landelijk niveau Commitment aan doelen door gemeenten Benchmarkmaat voor circulariteit Gezamenlijke druk op producenten. Inkoopmacht Verbetering inzameling en organisatie sortering kunststof randvoorwaarden om geloofwaardige speler te blijven, ook richting CE. Oplossen (perceptie) overcapaciteit verbranding Nieuwe oplossingen kleinschalig ontwikkelen, bijv. lokale kringlopen Doorpakken en doorontwikkelen

Circulaire Economie. Keten innovatie als sleutel voor best practices. IJmuiden 8 december 2016 Pieter van den Herik - MVO Nederland

Circulaire Economie. Keten innovatie als sleutel voor best practices. IJmuiden 8 december 2016 Pieter van den Herik - MVO Nederland Circulaire Economie Keten innovatie als sleutel voor best practices IJmuiden 8 december 2016 Pieter van den Herik - MVO Nederland Kennis- en netwerkinstelling met meer dan 70 aangesloten brancheorganisaties

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Samuel Stollman Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk afvalbeheer verder verminderen Efficiënt omgaan met grondstoffen

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Aanpak van het USI Vraaggericht expertise mobiliseren om kennis te valoriseren ( integrating

Nadere informatie

Nederland Circulair in 2050

Nederland Circulair in 2050 Nederland Circulair in 2050 Het Rijksbrede programma circulaire economie en de betekenis voor het Nederlandse afvalbeleid NVRD Themadag Afval en Grondstoffen 24 november 2016 Marc Pruijn Directie Duurzaamheid

Nadere informatie

Verpakken in de circulaire economie. Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017

Verpakken in de circulaire economie. Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017 Verpakken in de circulaire economie Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017 2 Copyright 2016 KIDV 8 november 2016 3 Copyright 2017 KIDV 12-4-2017 Verpakkingen In Europa openen we ongeveer 7 verpakkingen

Nadere informatie

Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking. Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar:

Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking. Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar: Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar: 8-9-2016 Circulair inkopen Alkmaar 8 september 2016 Pieter van den Herik - MVO Nederland

Nadere informatie

Rijksbrede aanpak. Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid. Marc Pruijn Directie Duurzaamheid. Ministerie van IenM

Rijksbrede aanpak. Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid. Marc Pruijn Directie Duurzaamheid. Ministerie van IenM Rijksbrede aanpak Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Ministerie van IenM Wat wil het kabinet bereiken? 100% circulaire economie in 2050 50% minder eindige

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Ja, met een Grondstoffenakkoord Erik de Baedts AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. AMSTERDAM 2012 Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

van afvalinzamelaar naar grondstoffenleverancier 2 I

van afvalinzamelaar naar grondstoffenleverancier 2 I LUIER RECYCLING in NEDERLAND NVRD meeting, Utrecht 7 september 2016 van afvalinzamelaar naar grondstoffenleverancier 2 I 1. SUEZ in Nederland In Nederland bedienen wij meer dan 80.000 bedrijven en 545.000

Nadere informatie

De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie

De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie PEOPLE People, Planet, Profit (PPP) Van een lineaire naar

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Ins en outs Betrokkenheid gemeenten Gemeentelijk Afvalcongres Marc Pruijn, Directie Duurzaamheid, IenM Circulaire economie? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 3 Ministerie

Nadere informatie

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl. Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Nadere informaties in de aanloop naar het Symposium op 4april 2013 20 februari

Nadere informatie

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Afval bestaat niet Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN 16 juni Sint-Denijs-Westrem Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Wie we zijn Afvaldienstverlener, grondstoffen- en energieleverancier

Nadere informatie

Samen halen we alles eruit

Samen halen we alles eruit Waarom kennisinstellingen kiezen voor innoveren met afval en de laatste ontwikkelingen inzameling & reiniging Samen halen we alles eruit Nico Spaansen NVRD Noord 3 november 2016 Transitie in de markt Van

Nadere informatie

Verpakking en voedselverspilling

Verpakking en voedselverspilling Verpakking en voedselverspilling Presentatie NVVL Hester Klein Lankhorst, directeur In deze presentatie Een korte introductie: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Welke kennis vraagt optimaliseren

Nadere informatie

Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel

Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel Niveaus van circulariteit (10 R s) 1. Refuse: weigeren/voorkomen gebruik 2. Reduce: gebruik

Nadere informatie

Naar een afval(heffing)loze samenleving?

Naar een afval(heffing)loze samenleving? Naar een afval(heffing)loze samenleving? Actualiteitendag Lokale Belastingen november 2016 Marc Veenhuizen Olaf Prinsen In het nieuws... De presentatie Circulaire economie, een korte beschrijving Van Afval

Nadere informatie

Leveranciersdag categorie management bedrijfskleding. MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD Ondernemen RIJK. Hanneke op den Brouw 23 april 2015

Leveranciersdag categorie management bedrijfskleding. MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD Ondernemen RIJK. Hanneke op den Brouw 23 april 2015 Leveranciersdag categorie management bedrijfskleding MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD Ondernemen RIJK Hanneke op den Brouw 23 april 2015 Wensbeeld bedrijfskleding Rijk Design Duurzaam materiaal Circulaire keten

Nadere informatie

RAPPORT. et Stimuleren van Duurzaamheid in de Stad TRANSITIE-AGENDA VOOR GEMEENTELIJK AFVALBEHEER. Een Onderzoeksadvies aan de Gemeente Den Haa

RAPPORT. et Stimuleren van Duurzaamheid in de Stad TRANSITIE-AGENDA VOOR GEMEENTELIJK AFVALBEHEER. Een Onderzoeksadvies aan de Gemeente Den Haa RAPPORT et Stimuleren van Duurzaamheid in de Stad Een Onderzoeksadvies aan de Gemeente Den Haa. TRANSITIE-AGENDA VOOR GEMEENTELIJK AFVALBEHEER In opdracht van Vereniging Nederlandse Gemeenten Auteurs Roel

Nadere informatie

Kringloop. Introductie

Kringloop. Introductie Kringloop Introductie Onderwerpen Wat is er gedaan Wat is het belang Hoe ziet het project eruit? Wat is het doel Het vervolg Goed gescheiden Wat is er gedaan Om inzicht te krijgen in de (on)mogelijkheden

Nadere informatie

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid Circulaire Economie Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid John Nederstigt Inleider Hoe maken we de MRA Circulair? Jacqueline Cramer Ambassadeur

Nadere informatie

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst Kansen met duurzaam verpakken Hester Klein Lankhorst Samengevat Over: duurzaam verpakken in relatie tot de ontwikkeling naar een circulaire economie; de kansen die duurzaam verpakken biedt en hoe we die

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 November 2015 1 Visie op huishoudelijk afval: van Afval naar Grondstof 1. Inleiding De toenemende vraag naar grondstoffen, en de afnemende

Nadere informatie

Van Afval naar Grondstof: Landelijke ontwikkelingen bij de inzameling van huishoudelijk afval. Olaf Prinsen

Van Afval naar Grondstof: Landelijke ontwikkelingen bij de inzameling van huishoudelijk afval. Olaf Prinsen Van Afval naar Grondstof: Landelijke ontwikkelingen bij de inzameling van huishoudelijk afval Olaf Prinsen directeur NVRD Nederlands afval 60 miljard kilo Bedrijfsafval Huishoudelijk afval 500 kilo per

Nadere informatie

*Z02AEE14D7B* Startnotitie. "Afval is waardevol. Weggooien is geen optie meer. Afval kan dienen als grondstof voor een ander product.

*Z02AEE14D7B* Startnotitie. Afval is waardevol. Weggooien is geen optie meer. Afval kan dienen als grondstof voor een ander product. *Z02AEE14D7B* Registratienummer: Z -14-23839 / 19201 Startnotitie AFVALBELEIDSPLAN 2015 2020 "Afval is waardevol. Weggooien is geen optie meer. Afval kan dienen als grondstof voor een ander product." Wilma

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Initiatieven op het gebied van circulaire economie in de zorg Workshop NEN & RadboudMC 31 augustus 2017

Initiatieven op het gebied van circulaire economie in de zorg Workshop NEN & RadboudMC 31 augustus 2017 Initiatieven op het gebied van circulaire economie in de zorg Workshop NEN & RadboudMC 31 augustus 2017 Transitieprogramma Zorgeloos Afval Jolein Baidenmann Transitiemanager Circulaire Economie in de Zorg

Nadere informatie

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE Beleid Nederlandse Overheid Groene Groeistrategie 1 Energie: naar een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening 2 Biobased economy: substitutie fossiele door groene grondstoffen (biomassa)

Nadere informatie

Samenvatting. economy.

Samenvatting. economy. Samenvatting 6 SAMENVATTING Samenvatting Door toenemende technologische kennis en innovatie is het steeds beter mogelijk om de verschillende bestanddelen van planten, bomen, gewassen en dierlijke reststromen

Nadere informatie

WELKOM. Circulair Inkopen. TU Delft. ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl

WELKOM. Circulair Inkopen. TU Delft. ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl Circulair Inkopen WELKOM TU Delft ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl 1 Vermelding onderdeel organisatie Kennisplatform Wetenschappelijke kennis noodzakelijk

Nadere informatie

Regio project: verbeterde textiel inzameling

Regio project: verbeterde textiel inzameling Regio project: verbeterde textiel inzameling Waarom hergebruik textiel Jaarlijks stijgt de vraag naar textiele vezels met 4%. Eenmalige inzet van virgin vezels wordt vervangen door hergebruikte vezels.

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Hester Klein Lankhorst 2 Copyright 2015 KIDV KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk

Nadere informatie

Welkom. Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen. Van Afval naar Grondstoffen

Welkom. Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen. Van Afval naar Grondstoffen Welkom Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen Programma 14.00-14.05 uur Welkomstwoord door dagvoorzitter Isabelle

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

Gemeente Dongeradeel en Dantumadiel

Gemeente Dongeradeel en Dantumadiel Besluitvorming OMRIN Gemeente Dongeradeel en Dantumadiel De Jonge Milieu Advies Definitief, versie 1.1 Zeist, maart 2015 De Jonge Milieu Advies Utrechtseweg 9, 3704 HA Zeist T. 030-6991599 E. info@dejongemilieuadvies.nl

Nadere informatie

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja,

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, - 3 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 12INT01422 III IIIIIIIII III MilIIIII Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, Gemeente Hellendoorn 3 0 OKT ZOU Onderwerp: Toekomstvisie Hellendoorns Afvalbeleid

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Karen van de Stadt KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk verpakkingsketen.

Nadere informatie

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners Van afval naar grondstof Informatieavond voor inwoners Agenda 2 1. Welkom en inleiding (wethouder Jan van t Zand) 2. Presentatie Afvalbeheer (Paul de Bruin, IPR Normag) 3. Vragen en dialoog 4. Afsluiting

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

Facilitaire duurzaamheid: Afvalscheiding en samenwerking in de zorgketen

Facilitaire duurzaamheid: Afvalscheiding en samenwerking in de zorgketen Facilitaire duurzaamheid: Afvalscheiding en samenwerking in de zorgketen Edwin van Stralen (UMC Utrecht) en Ailin Haijer (MVO Nederland) 20 september 2017, Kameryck Introductie Ellen Macarthur Foundation

Nadere informatie

Klimaatsystemen. Circle Scans. augustus 2016

Klimaatsystemen. Circle Scans. augustus 2016 Klimaatsystemen Circle Scans augustus 2016 Pilot projecten Klimaat voor Verandering Klimaat voor Verandering is één van de sector-transitieprogramma s die eind 2015 zijn gestart als onderdeel van het progamma

Nadere informatie

Textiel. De rol van kringloopbedrijven & de meerwaarde van samenwerking

Textiel. De rol van kringloopbedrijven & de meerwaarde van samenwerking Textiel De rol van kringloopbedrijven & de meerwaarde van samenwerking Inhoud 1. Kringlooporganisatie Het Goed 2. Belang van textiel voor kringloop en andersom 3. Twents Textielcirkel & Meerwaarde samenwerking

Nadere informatie

Afvalsector en circulaire economie. Marktreview 2013. Frank Hopstaken. Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013

Afvalsector en circulaire economie. Marktreview 2013. Frank Hopstaken. Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013 Afvalsector en circulaire economie Marktreview 2013 Frank Hopstaken Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013 Inhoud 02.10.2013 Pagina 1 Nederlandse afvalmarkt 3 2 Trends per marktsegment

Nadere informatie

Memo. aan. De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval. van. College van B en W. 4 november 2015. Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG

Memo. aan. De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval. van. College van B en W. 4 november 2015. Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG Memo aan onderwerp van directie afdeling datum De raad Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval College van B en W 4 november 2015 Memo GOUDA GOOIT NIETS MEER WEG Gouda wil tot de duurzaamste

Nadere informatie

Empack 12 oktober Ontwerpen van duurzame verpakkingen. Dr. Ing. Karine Van Doorsselaer Opleiding Productontwikkeling

Empack 12 oktober Ontwerpen van duurzame verpakkingen. Dr. Ing. Karine Van Doorsselaer Opleiding Productontwikkeling Empack 12 oktober 2017 Ontwerpen van duurzame verpakkingen Dr. Ing. Karine Van Doorsselaer Opleiding Productontwikkeling Ecologische verpakking Ecodesign is het optimaliseren van de verpakking zodat de

Nadere informatie

Omgekeerd afval inzamelen. Waar zijn we in Stichtse Vecht mee bezig?

Omgekeerd afval inzamelen. Waar zijn we in Stichtse Vecht mee bezig? Omgekeerd afval inzamelen. Waar zijn we in Stichtse Vecht mee bezig? 6 november 2017 GroenLinks Stichtse Vecht is al jaren een warm voorstander van omgekeerd inzamelen. Wat is dat eigenlijk en wat zijn

Nadere informatie

Witte kunststof (opaque)

Witte kunststof (opaque) Witte kunststof (opaque) In Frankrijk heeft voor melkverpakkingen de afgelopen tijd een verschuiving plaatsgevonden van HDPE-flessen naar PET-flessen. Dit is mede ingegeven door de lage prijs voor de kunststof

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Innovatiegericht inkopen voor de openbare ruimte 12 november 2015 Take Padding, PIANOo Evert Schut, Rijkswaterstaat Van afval als zorg Naar grondstof als kans De

Nadere informatie

Gebouwinrichting. Circular Economy Lab: Welkom: Jacqueline Cramer. Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke

Gebouwinrichting. Circular Economy Lab: Welkom: Jacqueline Cramer. Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke Duurzaamheidswinst door ketensamenwerking! Circular Economy Lab: Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke zijn bedoeld om de circulaire economie Gebouwinrichting een aantal

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Integraal GFT of tuin- en keukenafval apart? NVRD - 31 maart 2016 Tim Brethouwer

Integraal GFT of tuin- en keukenafval apart? NVRD - 31 maart 2016 Tim Brethouwer Integraal GFT of tuin- en keukenafval apart? NVRD - 31 maart 2016 Tim Brethouwer Inhoud Beleid Aandeel GF in GFT. Waar praten we over? Ontwikkelingen in de markt Heeft GF en T apart meerwaarde? Kwaliteit

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

De toekomst van. de sloop- en afval keten

De toekomst van. de sloop- en afval keten De toekomst van de sloop- en afval keten René Plaggenburg Directeur sloop en reststoffencentra Dusseldorp Wie is Dusseldorp? Ontstaan in 1949 2003: drie business units Dusseldorp Groep Inzameling en Recycling

Nadere informatie

DWSI Trendalert S E P T E D

DWSI Trendalert S E P T E D Dutch Water Sector Intelligence Vier Scenario's voor de Circulaire Economie DWSI Trendalert Vier Scenario's voor de Circulaire Economie Inleiding Het KIDV is op 1 januari 2013 opgericht naar aanleiding

Nadere informatie

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT LETTER OF COMMITMENT BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT Vrijdag 2 oktober 2015, 2 e concept Leeswijzer en de relatie van dit document tot andere documenten 1. De afzender van een Letter of Commitment wordt aangeduid

Nadere informatie

Circulaire Economie in de bouwsector. Veerle Labeeuw (Team Vlaams Materialenprogramma, OVAM) Jiska Verhulst (Directeur Plan C vzw) 15 maart 2016

Circulaire Economie in de bouwsector. Veerle Labeeuw (Team Vlaams Materialenprogramma, OVAM) Jiska Verhulst (Directeur Plan C vzw) 15 maart 2016 Circulaire Economie in de bouwsector Veerle Labeeuw (Team Vlaams Materialenprogramma, OVAM) Jiska Verhulst (Directeur Plan C vzw) 15 maart 2016 WIE? Sinds 2012 Historiek van afvalbeleid naar Kleine regio,

Nadere informatie

DOE MEE GREEN DEAL CIRCULAIR AANKOPEN: IETS VOOR JOUW ORGANISATIE? OVAM VLAANDEREN CIRCULAIR

DOE MEE  GREEN DEAL CIRCULAIR AANKOPEN: IETS VOOR JOUW ORGANISATIE? OVAM VLAANDEREN CIRCULAIR VLAANDEREN CIRCULAIR GREEN DEAL CIRCULAIR AANKOPEN: IETS VOOR JOUW ORGANISATIE? DOE MEE www.circulair-aankopen.vlaanderen Deze publicatie wordt gefinancierd door OVAM IN HET KORT Vlaanderen wil tegen 2050

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma VANG-HHA

Uitvoeringsprogramma VANG-HHA Uitvoeringsprogramma VANG-HHA Samen op weg naar 100 kg huishoudelijk restafval Mini-symposium Indaver Meer gft-afval uit de hoogbouw 16 april 2015 Guus van den Berghe Inhoud presentatie Programma Van Afval

Nadere informatie

13 Preventie Inleiding

13 Preventie Inleiding 13 Preventie 13.1 Inleiding Preventie van afval is een van de hoofddoelstellingen van het afvalstoffenbeleid. Afvalpreventie richt zich op het voorkomen dan wel het beperken van het ontstaan van afvalstoffen

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op kunststof en rubber. Feiten & cijfers

Een nieuwe kijk op kunststof en rubber. Feiten & cijfers Een nieuwe kijk op kunststof en rubber Feiten & cijfers PRODUCTIE & PROCES -40% Economie NL 2014 bedrijven werknemers jaaromzet Innovaties en optimalisaties van de productieprocessen, hebben er in de afgelopen

Nadere informatie

Circular Economy Lab: Recycling. bouw- en sloopafval

Circular Economy Lab: Recycling. bouw- en sloopafval Duurzaamheidswinst door ketensamenwerking! Circular Economy Lab: Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke zijn bedoeld om de circulaire economie in een aantal belangrijke

Nadere informatie

Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) 14 april 2016: NCV-NVZ-NAV Jaarvergadering

Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) 14 april 2016: NCV-NVZ-NAV Jaarvergadering Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) 14 april 2016: NCV-NVZ-NAV Jaarvergadering KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Gemeente AFVALFASE GRONDSTOF Producenten

Nadere informatie

Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente

Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente Met deze brochure wil de NVRD, de Koninklijke vereniging van gemeentelijke afval- en reinigingsdiensten, u als (nieuw) raadslid

Nadere informatie

Een kader voor circulair inkopen

Een kader voor circulair inkopen Een kader voor circulair inkopen versie 20 april 2015 Auteurs: Take Padding, Godard Croon, Debbie van Haastrecht, Rene Dijkstra Dit factsheet biedt een kader voor het begrip circulair inkopen. In dit factsheet

Nadere informatie

afvalhout . een inkijkje in de Nederlandse afval- en recyclingsector Motie nr november 1979 Ladder van Lansink

afvalhout . een inkijkje in de Nederlandse afval- en recyclingsector Motie nr november 1979 Ladder van Lansink Motie 15800 nr. 21 1 november 1979. een inkijkje in de Nederlandse afval- en recyclingsector afvalhout Ladder van Lansink Mini-workshop afvalhoutmarkt OVAM 2 mei 2016 Max de Vries 1 Aandachtspunten BRBS

Nadere informatie

Afvalcontainers in de Circulaire Economie

Afvalcontainers in de Circulaire Economie Afvalcontainers in de Circulaire Economie SSI Schafer B.V. ing. H.P. Gijzen Circulaire Economie MVO Nederland: "Onder circulariteit verstaan wij het hoogwaardig hergebruik van grondstoffen, materialen

Nadere informatie

«DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX

«DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX «DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX Entrepreneur Co founder WasteFreeOceans Honorary President PlasticsRecyclersEurope NVRD MARKTDAG CIRCULAIRE MINI CONTAINERS AVIODOME, LELYSTAD 30 Mei 2017

Nadere informatie

Publiek Kader Huishoudelijk afval 2025

Publiek Kader Huishoudelijk afval 2025 Publiek Kader Huishoudelijk afval 2025 Introductie Grondstoffen worden schaarser. De druk op ons milieu neemt toe. We willen de effecten van klimaatverandering beheersen. Om ook in de toekomst welvarend

Nadere informatie

Beleidsmaatregelen en best practices in de Noordzee regio. Nicolien van der Grijp Agni Kalfagianni

Beleidsmaatregelen en best practices in de Noordzee regio. Nicolien van der Grijp Agni Kalfagianni Beleidsmaatregelen en best practices in de Noordzee regio Nicolien van der Grijp Agni Kalfagianni Onderzoeksdoel en -aanpak Doel: Input leveren aan: 1) KRM Regionale Actie Programma s 2) KRM Programma

Nadere informatie

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Toine Timmermans NVRD Jaarcongres, 26 mei 2016 Voedselverspilling (nieuwe cijfers EU-28) Productie Verwerking Consumenten Food service

Nadere informatie

Het grondstofpaspoort

Het grondstofpaspoort Het grondstofpaspoort Samen werken aan een circulaire economie Alliander & Duurzaam ondernemen In de transitie naar een duurzame samenleving is het van belang om samen te zoeken naar houdbare oplossingen,

Nadere informatie

Betreft: TRACE: Toezicht Recycling Agenda Circulaire Economie

Betreft: TRACE: Toezicht Recycling Agenda Circulaire Economie Brief aan de besturen en directies van de Omgevingsdiensten en van de Regionale Uitvoeringsdiensten Datum: 27 maart 2017 Betreft: TRACE: Toezicht Recycling Agenda Circulaire Economie Geacht bestuur, Met

Nadere informatie

Minder afval, minder CO2, minder kosten

Minder afval, minder CO2, minder kosten Minder afval, minder CO2, minder kosten Nog maar dertig jaar geleden kostte het storten van een ton ongesorteerd afval hooguit iets meer dan 4 euro. Nu is dat bijna vijftig keer zo veel: 200 euro. Het

Nadere informatie

(VOEDSEL) AFVAL UIT HUISHOUDENS

(VOEDSEL) AFVAL UIT HUISHOUDENS . (VOEDSEL) AFVAL UIT HUISHOUDENS DOET ROTTERDAM HET GOED GENOEG? - - Robbert van Duin Groene Conferentie RMC 17 December 2014 kg huishoudelijk afval per inwoner 1. Hoeveelheid afval per inwoner per jaar

Nadere informatie

Circulair Inkopen. Arthur ten Wolde Circular Economy Expert De Groene Zaak. IJmond Circulair IJmuiden, 8 december 2016

Circulair Inkopen. Arthur ten Wolde Circular Economy Expert De Groene Zaak. IJmond Circulair IJmuiden, 8 december 2016 Circulair Inkopen Arthur ten Wolde Circular Economy Expert De Groene Zaak IJmond Circulair IJmuiden, 8 december 2016 De Groene Zaak Branchevereniging van 200 duurzame bedrijven in alle sectoren: koplopers

Nadere informatie

voor de kennisdeelsessie circulaire economie voor accountants en financials

voor de kennisdeelsessie circulaire economie voor accountants en financials Welkom bij de NBA voor de kennisdeelsessie circulaire economie voor accountants en financials als onderdeel van de Week van de Circulaire Economie i.s.m. RVO 17 januari 2017 Wat we vandaag willen doen:

Nadere informatie

De missie van Roof2Roof

De missie van Roof2Roof De missie van Roof2Roof Hoogwaardig recyclen van bitumen daken Roof2Roof wil het milieu verbeteren door het sluiten van de kringloop van bitumen daken. Dit doen we door oude bitumineuze dakbedekking hoogwaardig

Nadere informatie

Circulaire economie: nieuwe kansen voor uw bedrijf

Circulaire economie: nieuwe kansen voor uw bedrijf Jaarcongres: Kwaliteit in bedrijf Circulaire economie: nieuwe kansen voor uw bedrijf Media plaza Jaarbeurs, 19 september 2015 ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Circulaire economie kans voor de regio

Circulaire economie kans voor de regio Circulaire economie kans voor de regio 7 oktober 2015 Early Morning Toast Stichting kiemt Arnhem Michiel Westerhoff, Manager Strategie en Ontwikkeling Recentere geschiedenis van het afvalscheiden 7 maart

Nadere informatie

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken Kenniscentrum Duurzaam Verpakken 1. Aanleiding In de Raamovereenkomst 2013-2022 is in Artikel 4 afgesproken een Kennisinstituut op te richten (verder te noemen Kenniscentrum Duurzaam Verpakken [KCDV]).

Nadere informatie

Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat

Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat Zwerfafval: wiens verantwoordelijkheid? A. Producenten B. Gemeenten C. Hufters D. U en ik: gewoon oprapen A. Producenten De producent of importeur draagt zorg voor

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting.

Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting. Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting. Jody Paulus Key Accountmanager Philips Lighting Belux 14-02-2017 1 De klant Ik ben niet geïnteresseerd in het product

Nadere informatie

Jaarplan 2014 gemeente Velsen

Jaarplan 2014 gemeente Velsen Jaarplan 2014 gemeente Velsen HVC Arnoud Kik Adviseur Gemeenten Versie: 28 april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Maatregelen afvalbeheerplan 6 3. Maatregelen 2014 9 4. Planning uitwerking resterende

Nadere informatie

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 Circulaire gebiedsontwikkeling Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 Circulaire werkmilieus

Nadere informatie

1 De afvalsector. De grondstoffenrotonde uitgelicht. Nederland en Europa

1 De afvalsector. De grondstoffenrotonde uitgelicht. Nederland en Europa Miljoen Ton afval per Jaar 1 De afvalsector De grondstoffenrotonde uitgelicht Het succes van afvalpreventie, hergebruik en recycling brengt de Nederlandse afvalsector in de TOP-5 van Europese lidstaten.

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren van kunststof verpakkingsafval

Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren van kunststof verpakkingsafval Uitvoering: Siem Haffmans / Stan van den Broek, Partners for Innovation i.s.m. Bernard Merkx, GreenWavePlastics Opdracht: RWS - Learning Center Kunststof Verpakkingsafval Contact: Gijs Langeveld / Marijn

Nadere informatie

Verslag informatiebijeenkomst Kunststofverpakkingen. 1 december 2016

Verslag informatiebijeenkomst Kunststofverpakkingen. 1 december 2016 Verslag informatiebijeenkomst Kunststofverpakkingen 1 december 2016 1 december 2016 organiseerde het LCKVA een Informatiebijeenkomst over kunststofverpakkingen. Addie Weenk opent namens het Learning Center

Nadere informatie

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Mechelen, 11 juni 214 74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Nieuwe studie zet economisch effect en belang van de afval- en materialensector in de verf De Vlaamse bedrijven produceerden

Nadere informatie

PBL-notitie. Reflectie op Van Afval Naar Grondstof (VANG) Trudy Rood en Aldert Hanemaaijer Contact: Trudy Rood (trudy.rood@pbl.nl)

PBL-notitie. Reflectie op Van Afval Naar Grondstof (VANG) Trudy Rood en Aldert Hanemaaijer Contact: Trudy Rood (trudy.rood@pbl.nl) PBL-notitie Reflectie op Van Afval Naar Grondstof (VANG) Trudy Rood en Aldert Hanemaaijer Contact: Trudy Rood (trudy.rood@pbl.nl) September 2014 PBL-publicatienummer 1522 Samenvatting Het kabinet wil met

Nadere informatie

Pressure Cooker keteninnovatie programma. Zorgeloos Afval Circulaire economie in de Zorg

Pressure Cooker keteninnovatie programma. Zorgeloos Afval Circulaire economie in de Zorg Pressure Cooker keteninnovatie programma Zorgeloos Afval Circulaire economie in de Zorg Amsterdam, 17-18 december 2015 Inhoud Introductie 3 Programma 4 Zij waren er bij! 5 Succesvol partnerschap 6 Toekomstvisie

Nadere informatie

Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen?

Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen? 1 Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen? Danny Wille Ingenieur - OVAM Inhoud 2 Inleiding; Vlaams afvalstoffenbeleid; Statistieken Vlaanderen-Nederland; diftar in het

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie