Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappij oriëntatie (MO)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappij oriëntatie (MO)"

Transcriptie

1 RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl9 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappij oriëntatie (MO) Opleiding AO BE 026 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 14

2 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 januari Opleiding Relatie opleiding referentiekader Inhoud Certificering Niveau Duur Plaats van de opleiding in het leergebied Modules Leertraject van de opleiding Cluster 1 Socio relationele samenleving Cluster 2 Socio economische samenleving Cluster 3 Socio culturele samenleving Cluster 4 Lerende samenleving Cluster 5 Techniek Cluster 6 Gezondheid Cluster 8 Omgeving en duurzame samenleving Cluster 9 Politiek juridische samenleving Modules Module Actualiteit (M BE 108) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Nieuws (M BE 109) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Geschiedenis (M BE 110) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Wat denk ik? (M BE 111) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Duurzame samenleving ( M BE 094 ) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Democratie ( M BE 112 ) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Module Diversiteit (M BE 105) Situering van de module in de opleiding Instapvereisten voor de module Studieduur Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 2 van 14

3 1 Opleiding 1.1 Relatie opleiding referentiekader De opleiding Maatschappijoriëntatie is opgebouwd aan de hand van een relevante selectie van eindtermen die werden ontwikkeld voor het leergebied Maatschappijoriëntatie in de basiseducatie. De eindtermen voor het leergebied MO van de basiseducatie zijn gebaseerd op volgende referentiekaders: Lager onderwijs ET wereldoriëntatie 1 ste graad so A-stroom Vakoverschrijdende ET 1 ET geschiedenis ET aardrijkskunde ET natuurwetenschappen ET techniek 1 e graad so B-stroom OD MAVO OD natuurwetenschappen OD techniek Voor de afbakening van de reikwijdte van de eindtermen voor de basiseducatie werden de descriptor elementen van de Vlaamse kwalificatiestructuur gehanteerd, meer bepaald VKS1 en VKS2. Voor het geheel van de basiseducatie geldt niveau Inhoud Om de actualiteit goed te kunnen begrijpen, kunnen verschillende thema s aan bod komen. Dit hangt af van de interesses van de cursisten; en de actualiteit. Het kan gaan over media, politiek, leefmilieu, duurzame ontwikkeling, wereldeconomie, globalisering, multiculturele samenleving, vooroordelen, armoede en welvaart, technologische ontwikkelingen, kiest eerst en vooral tussen de korte module Nieuws of de langere module Actualiteit. De eerste module richt zich heel specifiek op actuele nieuwsfeiten of gebeurtenissen. De andere module is uitgebreider waardoor de cursisten een bredere kijk op de actuele en lokale situatie kunnen verwerven. Naast de module Nieuws of Actualiteit wordt een module Geschiedenis aangeboden. Zonder kennis van de geschiedenis is het immers moeilijk actuele gebeurtenissen te kaderen. Cursisten die de module Actualiteit kozen en de module Geschiedenis volgden, bekomen het certificaat van de opleiding. Cursisten die de module Nieuws kozen en daarbij de module Geschiedenis volgden, moeten nog een extra module kiezen om de opleiding te vervolledigen. Deze cursisten kunnen op basis van hun interesse kiezen uit vier modules: Wat denk ik?, Democratie, Duurzame samenleving en Diversiteit. De module Wat denk ik daagt de cursisten uit een kritische mening te vormen over actuele feiten. De module Democratie focust op democratisch handelen. De derde module, Duurzame samenleving, behandelt vanuit deze opleiding duurzaamheidvraagstukken uit de actualiteit. De laatste optie is de module Diversiteit. Deze module linkt actualiteit aan de multiculturele samenleving. De combinatie van de modules Nieuws, Geschiedenis en één van de vier keuzemodules leidt tot het certificaat van de opleiding. De verschillende leerwegen naar het certificaat zijn evenwaardig. De opleiding Actualiteit en geschiedenis voorziet een aantal dwarsverbindingen met andere opleidingen in het leergebied Maatschappijoriëntatie in de vorm van gemeenschappelijke modules. De module Geschiedenis komt nogmaals voor in de opleiding Cultuur (MO9). De module Democratie komt op zijn buurt nog eens voor in de opleiding Rechten en plichten (MO10). De modules Nieuws, Wat denk ik en Diversiteit zijn vervolgens gemeenschappelijk met de opleiding Omgaan met veranderingen (MO11). Daarnaast komt de module Diversiteit ook als basismodule voor in de opleiding Samen leven (MO7). Tenslotte komt de module Duurzame ontwikkeling tevens voor als 1 Voor de VOET, de ET wereldoriëntatie, natuurwetenschappen en techniek, de OD natuurwetenschappen en techniek, betreft het de versie die is ingegaan op Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 3 van 14

4 keuze in de opleidingen Gezondheid (MO2), Mobiliteit (MO3), Techniek (MO5) en Omgaan met veranderingen (MO11). Deze bruggetjes zijn er om cursisten te stimuleren andere opleidingen in het leergebied Maatschappijoriëntatie aan te vatten en het verband tussen de verschillende opleidingen duidelijk te maken. 1.3 Certificering De opleiding Maatschappijoriëntatie: Actualiteit en geschiedenis leidt tot het behalen van het certificaat MO8 Actualiteit en geschiedenis in de basiseducatie. Men kan op twee manieren dit certificaat bekomen: ofwel door het volgen van de basismodule Actualiteit (M BE 108), ofwel door het volgen van de keuzemodules Geschiedenis en Nieuws (M BE 109) (een soort deelverzameling van Actualiteit) plus één van de vier andere keuzemodules. Via de beide wegen komt men tot 105 lestijden. 1.4 Niveau Basiseducatie. 1.5 Duur 105 lestijden. 1.6 Plaats van de opleiding in het leergebied Niveau 1 MO1 - Communicatie AO BE SO1 Matrix 2 MO2 - Gezondheid AO BE SO1 Matrix 3 MO3 - Mobiliteit AO BE / 105 SO1 Matrix 4 MO4 - Huishouding AO BE SO1 Matrix 5 MO5 Techniek AO BE SO1 Matrix 6 MO6 Voortraject Ervaringsdeskundige in de Armoede en Sociale Uitsluiting (EDAS) AO BE SO1 7 MO7 Samenleven AO BE SO1 Matrix 8 MO8 Actualiteit en geschiedenis AO BE SO1 Matrix 9 MO9 Cultuur AO BE SO1 Matrix 10 MO10 Rechten en plichten AO BE SO1 Matrix 11 MO11 Omgaan met veranderingen AO BE SO1 Matrix 12 MO12 Levenslang en levensbreed leren AO BE SO1 Matrix 13 MO13 Werk AO BE SO1 Matrix Nr. Opleidingen Lestijden Referentiekader Reglementering Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 4 van 14

5 1.7 Modules Naam Lestijden Actualiteit M BE Nieuws M BE Geschiedenis M BE Wat denk ik? M BE Duurzame samenleving M BE Democratie M BE Diversiteit M BE Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 5 van 14

6 1.8 Leertraject Nieuws M BE Geschiedenis M BE Actualiteit M BE Wat denk ik? M BE 111 Democratie M BE MO8 - Actualiteit en geschiedenis AO BE lestijden 1/4 30 Duurzame samenleving M BE 094 Diversiteit M BE Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 6 van 14

7 2 van de opleiding 2.1 Cluster 1 Socio relationele samenleving 03 toetst eigen interpretaties aan die van anderen 09 stelt open vragen 19 herkent vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik 20 bespreekt opvattingen over medische, psychische en sociale aspecten van relaties 2.2 Cluster 2 Socio economische samenleving 31 illustreert hoe de overheid inkomsten verwerft en aanwendt 32 illustreert hoe de sociale zekerheid en de sociale bijstand de basis vormen van de eigen levenskwaliteit 33 herkent verschillen in welvaart 47 vergelijkt zijn geschiedenis en context met zijn huidige situatie en zelfbeleving 2.3 Cluster 3 Socio culturele samenleving 48 gaat respectvol om met verschillen tussen mensen en levensopvattingen 49 toetst zijn mening over verschillen tussen mensen en levensopvattingen aan feiten en andere meningen 50 illustreert het belang van sociale samenhang en solidariteit 51 leidt uit historische en actuele voorbeelden af wat de gevolgen zijn van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie 54 toont aan dat cultuur een impact heeft op voelen, denken en handelen 2.4 Cluster 4 Lerende samenleving 68 kiest uit gegeven informatiebronnen en -kanalen met het oog op te bereiken doelen 72 analyseert informatie 96 plaatst belangrijke gebeurtenissen of personen in de juiste tijdsperiode 97 situeert informatie in tijd en ruimte 98 herkent verbanden tussen verschillende domeinen van de samenleving 99 analyseert historische informatie 100 analyseert items uit de actualiteit 101 maakt onderscheid tussen een mening over een historisch of actueel feit en het feit zelf 102 illustreert dat een actuele toestand vroeger anders was en in de loop van Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 7 van 14

8 de geschiedenis evolueerde 105 illustreert demografische begrippen 2.5 Cluster 5 Techniek 109 illustreert dat technische realisaties evolueren en verbeteren; 129 illustreert dat techniek en samenleving elkaar beïnvloeden 2.6 Cluster 6 Gezondheid 147 gaat respectvol om met ethische aspecten van gezondheid 2.7 Cluster 8 Omgeving en duurzame samenleving 157 Illustreert het verband tussen klimaat, milieu en leefgewoonten 158 herkent in duurzaamheidvraagstukken de verwevenheid tussen politieke, economische, sociale, technische en ecologische aspecten 159 herkent in duurzaamheidvraagstukken de verwevenheid met armoede en ontwikkelingsproblematiek 160 maakt op duurzame wijze gebruik van ruimte, grondstoffen, goederen, energie en vervoermiddelen 161 zoekt naar duurzame oplossingen om zijn leefomgeving te verbeteren 162 gaat respectvol om met de natuur 2.8 Cluster 9 Politiek juridische samenleving 163 leeft de fundamentele Rechten van de Mens en de Rechten van het Kind na 165 erkent de rol van controle en evenwicht tussen de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht in ons democratisch bestel 167 toont het belang aan van internationale organisaties en instellingen 168 onderscheidt de hoofdzaken van de Belgische staatsstructuur 169 illustreert de bevoegdheden van de verschillende bestuursniveaus in België en in de Europese Unie 170 illustreert hoe een democratisch beleid het algemeen belang nastreeft en rekening houdt met ideeën, standpunten en belangen van verschillende betrokkenen 171 bereidt zich voor om op een weloverwogen manier aan verkiezingen deel te nemen 172 neemt op geldige manier deel aan verkiezingen 173 weegt verschillende belangen op korte en lange termijn af 179 illustreert de rol van de media en organisaties in het functioneren van de samenleving Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 8 van 14

9 3 Modules 3.1 Module Actualiteit (M BE 108) Situering van de module in de opleiding In deze module worden verschillende actuele onderwerpen behandeld. leert in de module Actualiteit op verschillende manieren naar eenzelfde thema kijken. Hij of zij leert meer over de rol en werkwijze van de media. oefent informatie selecteren en analyseren. Dat is onder meer meningen en feiten uit elkaar halen en informatie situeren in tijd en ruimte. leert verbanden leggen tussen verschillende domeinen in de samenleving. Hij of zij leert meer over de werking van de overheid en de scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Er is aandacht voor thema s zoals welvaart, sociale zekerheid en sociale bijstand. Daarnaast komen internationale organisatie en instellingen aan bod en gaat het over de Rechten van de Mens en de Rechten van het Kind. kan na deze module de actualiteit blijven volgen Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 60 lestijden Module Actualiteit M BE 108 illustreert hoe de overheid inkomsten verwerft en aanwendt 31 illustreert hoe de sociale zekerheid en de sociale bijstand de basis 32 vormen van de eigen levenskwaliteit herkent verschillen in welvaart 33 kiest uit gegeven informatiebronnen en -kanalen met het oog op te 68 bereiken doelen analyseert informatie 72 situeert informatie in tijd en ruimte 97 herkent verbanden tussen verschillende domeinen van de samenleving 98 analyseert items uit de actualiteit 100 maakt onderscheid tussen een mening over een historisch of actueel feit 101 en het feit zelf illustreert demografische begrippen 105 illustreert dat techniek en samenleving elkaar beïnvloeden 129 leeft de fundamentele Rechten van de Mens en de Rechten van het 163 Kind na erkent de rol van controle en evenwicht tussen de wetgevende, 165 uitvoerende en rechterlijke macht in ons democratisch bestel toont het belang aan van internationale organisaties en instellingen 167 illustreert de rol van de media en organisaties in het functioneren van de 179 samenleving Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 9 van 14

10 3.2 Module Nieuws (M BE 109) Situering van de module in de opleiding De module Nieuws gaat in op één of meerdere thema s uit de actualiteit. leert deze thema s analyseren. Daarvoor werkt de cursist met verschillende informatiebronnen en -kanalen. Hij of zij selecteert zorgvuldig informatie. Meningen en feiten onderscheiden is daarbij belangrijk. Daarnaast leert de cursist informatie in tijd en ruimte situeren Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 30 lestijden Module Nieuws M BE 109 kiest uit gegeven informatiebronnen en -kanalen met het oog op te 68 bereiken doelen situeert informatie in tijd en ruimte 97 analyseert items uit de actualiteit 100 maakt onderscheid tussen een mening over een historisch of actueel feit 101 en het feit zelf 3.3 Module Geschiedenis (M BE 110) Situering van de module in de opleiding In de module Geschiedenis verwerft de cursist een historisch referentiekader. Daarbij staat kritische reflectie centraal. Deze module ondersteunt en verdiept andere modules in deze opleiding. oefent het situeren van belangrijke gebeurtenissen of personen in tijd en ruimte. leert ook historische informatie analyseren. Hij of zij leert het verschil maken tussen een mening over een historisch of actueel feit en het feit zelf. Er is aandacht voor evolutie in de geschiedenis en verbanden tussen verschillende domeinen in de samenleving. Het gaat bijvoorbeeld over de evolutie en invloed van technologie op de maatschappij Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 45 lestijden. Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 10 van 14

11 3.3.4 Module Geschiedenis M BE 110 plaatst belangrijke gebeurtenissen of personen in de juiste tijdsperiode 96 situeert informatie in tijd en ruimte 97 herkent verbanden tussen verschillende domeinen van de samenleving 98 analyseert historische informatie 99 maakt onderscheid tussen een mening over een historisch of actueel feit 101 en het feit zelf illustreert dat een actuele toestand vroeger anders was en in de loop 102 van de geschiedenis evolueerde illustreert dat technische realisaties evolueren en verbeteren 109 illustreert dat techniek en samenleving elkaar beïnvloeden Module Wat denk ik? (M BE 111) Situering van de module in de opleiding In de module Wat denk ik? ontwikkelt de cursist een filosofische en kritische blik op de wereld. De cursist stelt open vragen en staat open voor andere meningen. Hij of zij is nieuwsgierig naar interpretaties van anderen en vergelijkt die met zijn of haar eigen mening. Het kan onder meer gaan over relaties, ethische thema s, lijfelijkheid, duurzaamheid, ecologie, technologie, geluk, keuzes, De cursist leert tenslotte kritisch denken over zichzelf en zijn of haar geschiedenis en context Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 30 lestijden Module Wat denk ik? M BE 111 toetst eigen interpretaties aan die van anderen 03 stelt open vragen 09 bespreekt opvattingen over medische, psychische en sociale aspecten 20 van relaties vergelijkt zijn geschiedenis en context met zijn huidige situatie en 47 zelfbeleving toetst zijn mening over verschillen tussen mensen en levensopvattingen 49 aan feiten en andere meningen gaat respectvol om met ethische aspecten van gezondheid 147 gaat respectvol om met de natuur 162 Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 11 van 14

12 3.5 Module Duurzame samenleving ( M BE 094 ) Situering van de module in de opleiding leert duurzaamheidvraagstukken bespreken in de module Duurzame samenleving. De cursist leert niet alleen zelf respectvol omgaan met de natuur. Het gaat ook over de invloed van de maatschappij op natuur en milieu. Daarbij leert de cursist hoe ecologische evenwichten kunnen wijzigen. Om het thema duurzaamheid beter te begrijpen, gaat het ook over politiek, economie, sociale thema s, armoede en technologie. gaat in de module op zoek naar duurzame oplossingen om zijn leefomgeving te verbeteren. Hij of zij denkt daarbij na over ruimte, grondstoffen, goederen, energie en vervoer Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 30 lestijden Module Duurzame samenleving M BE 094 illustreert het verband tussen klimaat, milieu en leefgewoonten 157 herkent in duurzaamheidvraagstukken de verwevenheid tussen 158 politieke, economische, sociale, technische en ecologische aspecten herkent in duurzaamheidvraagstukken de verwevenheid met armoede 159 en ontwikkelingsproblematiek maakt op duurzame wijze gebruik van ruimte, grondstoffen, goederen, 160 energie en vervoermiddelen zoekt naar duurzame oplossingen om zijn leefomgeving te verbeteren 161 gaat respectvol om met de natuur Module Democratie ( M BE 112 ) Situering van de module in de opleiding In de module Democratie staat democratisch handelen centraal. verhoogt zijn of haar betrokkenheid op het beleid. Hij of zij leert meer over de politieke organisatie van België en Europa. leert hoe een democratie werkt: hoe een democratisch beleid het algemeen belang nastreeft. Daarbij is rekening houden met ideeën, standpunten en belangen belangrijk. Vervolgens komt de rol van media en organisaties in de samenleving aan bod. Het gaat tenslotte over geldig en doordacht deelnemen aan verkiezingen Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs. Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 12 van 14

13 3.6.3 Studieduur 30 lestijden Module Democratie M BE 112 onderscheidt de hoofdzaken van de Belgische staatsstructuur 168 illustreert de bevoegdheden van de verschillende bestuursniveaus in 169 België en in de Europese Unie illustreert hoe een democratisch beleid het algemeen belang nastreeft 170 en rekening houdt met ideeën, standpunten en belangen van verschillende betrokkenen bereidt zich voor om op een weloverwogen manier aan verkiezingen 171 deel te nemen neemt op geldige manier deel aan verkiezingen 172 weegt verschillende belangen op korte en lange termijn af 173 illustreert de rol van de media en organisaties in het functioneren van de 179 samenleving 3.7 Module Diversiteit (M BE 105) Situering van de module in de opleiding In de module Diversiteit staat het respectvol leren omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen centraal. Verkennen en reflecteren zijn daarbij erg belangrijk. toetst zijn mening aan feiten en andere meningen. Hij of zij oefent respect tonen en opbrengen in de praktijk. leert vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik herkennen. Aan de hand van actuele en historische voorbeelden gaat het over de gevolgen van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie. Er is ook aandacht voor sociale samenhang en solidariteit. Daarnaast komt de multiculturele samenleving ter sprake. leert in deze module hoe cultuur een impact heeft op voelen, denken en handelen Instapvereisten voor de module Er zijn geen bijkomende instapvoorwaarden bovenop de algemeen geldende instapvoorwaarden van het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs Studieduur 30 lestijden Module Diversiteit M BE 105 MO ET herkent vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en 19 machtsmisbruik gaat respectvol om met verschillen tussen mensen en levensopvattingen 48 toetst zijn mening over verschillen tussen mensen en levensopvattingen 49 aan feiten en andere meningen illustreert het belang van sociale samenhang en solidariteit 50 Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 13 van 14

14 leidt uit historische en actuele voorbeelden af wat de gevolgen zijn van 51 onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie toont aan dat cultuur een impact heeft op voelen, denken en handelen 54 Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 14 van 14

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Actualiteit en geschiedenis AO BE 026 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 23 Inhoud 1 Opleiding... 4 1.1 Relatie opleiding

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl10 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding Cultuur AO BE 027 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 9 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl11 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding Rechten AO BE 028 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl7 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding AO BE 024 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 januari

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl5 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding Mobiliteit (MO 3) AO BE 22 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 9 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding Maatschappijoriëntatie - Cultuur 027 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Rechten en plichten 028 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl3 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding AO BE 20 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Mobiliteit 022 Opleidingsprofiel Volwassenenonderwijs: Basiseducatie Mobiliteit Versie 1.0 - BVR Pagina 1 van 14 Inhoud

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding Maatschappijoriëntatie - Samen leven 025 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 19 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-DOC-061bijl6 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding AO BE 023 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 10 U1U UOpleidingU U2U UEindtermen U3U UModulesU Inhoud

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Huishouding 023 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 15 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl14 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding Werk AO BE 032 (Ontwerp) Versie {1.0} (ontwerp) Pagina 1 van 14 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Gezondheid 021 Versie 1.0 - BVR Pagina 1 van 22 Inhoud 1 Opleiding... 4 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 4

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) 1.1.1.1 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Communicatie 020 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 2 Opleiding... 3 2.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 2.2

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Modulaire opleiding Informatie- en communicatietechnologie AO BE 001 Versie 2.0 - BVR Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE

Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE RLLL/EXT/ADV/004bijl2 Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE Modulaire opleiding Informatie en communicatietechnologie (ICT) AO BE 001 (Ontwerp) communicatietechnologie, opleiding

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE

Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE RLLL/EXT/ADV/004bijl003 Basiseducatie LEERGEBIED INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE Zwevende Module ICT (Ontwerp) Versie 1.0 Pagina 1 van 1 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 Januari

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar Schooljaar 2011-2012 Leerkracht(en): Vak: Klassen: Ann Debecker, Sonia Mannaerts, Carine Peeters, Ivo Thyssen, Jo Vonckx Jaarplan PAV 5dejaar 5GK, 5RK1, 5RK2 Schooljaar: 2011-2012 Algemene gegevens Leerjaar

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie AO AV 002 Protocol Datum: 25 juli 2006 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 27 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 5 1.1 Korte beschrijving... 5 1.1.1 Inhoud...

Nadere informatie

Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 6 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Economie. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Economie. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 7 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie en communicatietechnologie (ICT)

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie en communicatietechnologie (ICT) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl2 Basiseducatie LEERGEBIED Informatie en communicatietechnologie (ICT) Modulaire opleiding Informatie en communicatietechnologie AO BE 001 (Ontwerp) Pagina 1 van 15 U1U UOpleidingU

Nadere informatie

BASISEDUCATIE LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE

BASISEDUCATIE LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE BASISEDUCATIE LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Opleiding MO - Voortraject Ervaringsdeskundige in de armoede en sociale uitsluiting AO BE 016 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van

Nadere informatie

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Modulaire opleiding MO-Maatschappelijk AO BE 007 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 25 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 1 Opleiding... 4 1.1

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Humane Wetenschappen ASO2 AO AV 003 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 27 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 5 1.1 Korte beschrijving... 5 1.1.1 Inhoud... 5 1.1.2 Modules...

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie - Moderne Talen AO AV 006 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 28 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding... 5

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

Moderne Talen - Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Moderne Talen - Wetenschappen. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 12 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie AO AV 002 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 26 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 5 1.1 Korte beschrijving... 5 1.1.1 Inhoud... 5 1.1.2 Modules... 5 1.2 Plaats

Nadere informatie

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Vlaamse Onderwijsraad Raad Levenslang en Levensbreed Leren Kunstlaan 6 bus 6 26 februari 2008 1210 Brussel RLLL/ET/ADV/005bijl3 Bijlage bij het Vlor-advies LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Opleiding

Nadere informatie

Economie - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Economie - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 10 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Humane Wetenschappen ASO2 AO AV 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 24 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

DEEL 1: HET VOET-BELEID

DEEL 1: HET VOET-BELEID -INSTRUMENT SO DEEL 1: HET -BELEID Hoe zorgt de school ervoor dat alle vakoverschrijdende eindtermen voor álle leerlingen worden nagestreefd? A. DOELGERICHT? Is er een visie t.a.v.? Heeft de school een

Nadere informatie

Wetenschappen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Wetenschappen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 14 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Moderne Talen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Moderne Talen - Wiskunde. Algemene opleiding Studiegebied Algemene vorming AO AV Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Bijlage 13 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de regelgeving betreffende

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R1 AO NT 009

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R1 AO NT 009 STUDIEGEBIED NT2 Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R1 AO NT 009 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 8 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1

Nadere informatie

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Deze infobrochure bevat een inhoudelijke beschrijving van de workshop en zijn doelstellingen. Ten tweede vinden begeleidende leraren

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs?

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Willy Sleurs Afdeling Kwalificaties & Curriculum AHOVOKS, Ministerie van Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Eindtermen bepaald door de overheid Leergebied-/vakgebonden

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding Schoenmaker-ontwerper BO LB 03 Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 12 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2011 1

Nadere informatie

De leerlingen: begrijpen dat bij een oorlog veel meer komt kijken dan alleen veldslagen tussen heldhaftige soldaten.

De leerlingen: begrijpen dat bij een oorlog veel meer komt kijken dan alleen veldslagen tussen heldhaftige soldaten. 1. DOELGROEP Dit educatief spel werd in de eerste plaats ontwikkeld met het jeugdwerk voor ogen. Het is dan ook een typisch chiro- of scoutsspel geworden voor 12- tot 16- jarigen in groep. Toch leent dit

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden

STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden STUDIEGEBIED Bijzondere educatieve noden Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Nascholing BO BN 004 Versie 2.1 BVR Pagina 1 van 12 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl20 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding BO LB 03 (Ontwerp) Versie {1.0} Ontwerp Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl17 Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 januari 2011 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Opleiding Behoudsmedewerker

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Opleiding Initiatie Bibliotheek-, Documentatie- en Informatiekunde BO BD 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 15 Inhoud

Nadere informatie

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs t Gasthuys Stedelijk Museum Aalst op schoolmaat (16+) Eindtermen 3 de graad secundair onderwijs 1. inleiding In de tijdelijke tentoonstelling Aalst 1815-1830. Geschiedenis van een provinciestad tijdens

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl11 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding BO JU 05 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Advies over voorstellen van opleidingsprofielen en van referentiekader voor het leergebied wiskunde voor de basiseducatie

Advies over voorstellen van opleidingsprofielen en van referentiekader voor het leergebied wiskunde voor de basiseducatie ADVIES Raad Levenslang en Levensbreed Leren 4 november 2008 RLLL/MDR /ADV/003 Advies over voorstellen van opleidingsprofielen en van referentiekader voor het leergebied wiskunde voor de basiseducatie VLAAMSE

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde Hoger Beroepsonderwijs Modulaire opleiding Gids BO HB 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl17 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding Computerdesigner juwelen BO JU 11 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie

Nadere informatie

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Naaien AO HU 002 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 14 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1 Korte beschrijving... 3 1.1.1

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde Hoger Beroepsonderwijs Modulaire opleiding Reisleider BO HB 002 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl19 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding BO LB 01 (Ontwerp) Versie {1.0} Ontwerp Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS Secundair volwassenenonderwijs Zwevende Modules Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 10 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Zwevende modules

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl13 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding BO JU 07 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 10 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost- Afrikaanse keuken DOELGROEP : Kleuter

Nadere informatie

Jonge reporters in het Federaal Parlement

Jonge reporters in het Federaal Parlement 1 Inleiding Met de DVD Jonge reporters en de bijbehorende website zijn het Federaal Parlement en de Koning Boudewijnstichting de uitdaging aangegaan om jongeren van de derde graad secundair onderwijs (bso,

Nadere informatie

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo)

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden Kernen 1. Burgerschap 36: hoofdzak de Nederlandse

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding Marokijnbewerker BO LB 02 (Ontwerp) Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 13 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2011

Nadere informatie

Interactieve rondleiding SO

Interactieve rondleiding SO Interactieve rondleiding SO Heilige Plaatsen Tijdens deze interactieve rondleidingen ontdekken jongeren uit het secundair onderwijs de verschillen en gelijkenissen tussen de drie religies. Meer specifiek

Nadere informatie

Start to ICT. Algemene opleiding Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie AO IC

Start to ICT. Algemene opleiding Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie AO IC Algemene opleiding Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie AO IC 101 01.09.2016 Start to ICT Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs REFERENTIEKADER: ERKENDE BEROEPSKWALIFICATIE: KAPPER-

Nadere informatie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie EINDTERMEN Bosbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde De mens en het landschap Het landelijk landschap 22 milieueffecten opnoemen die in verband kunnen gebracht worden

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

eindtermen basisonderwijs

eindtermen basisonderwijs STAM op schoolmaat eindtermen basisonderwijs inhoudstafel 1. inleiding...3 2. leergebied overschrijdende eindtermen...3 2.1. ICT...3 2.2. sociale vaardigheden...3 3. eindtermen leergebieden...4 3.1. muzische

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding Zilversmid BO JU 03 Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Raad Levenslang en Levensbreed Leren 24 februari 2015 RLLL-RLLL-ADV-1415-003 Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

Advies over een voorstel van opleidingsprofiel volwassenenonderwijs (OP Bibliotheekmedewerker informatiebemiddelaar )

Advies over een voorstel van opleidingsprofiel volwassenenonderwijs (OP Bibliotheekmedewerker informatiebemiddelaar ) Raad Levenslang en Levensbreed Leren 14 maart 2017 RLLL-RLLL-ADV-1617-006 Advies over een voorstel van opleidingsprofiel volwassenenonderwijs (OP Bibliotheekmedewerker informatiebemiddelaar ) Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL. Beleef de schoonheid in Afrika DOELGROEP : Kleuter / Lager Onderwijs 3

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED PERSONENZORG

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED PERSONENZORG RLLL/EXT/ADV/006bijl9 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED PERSONENZORG Opleiding Initiatie Bibliotheek-, Documentatie- en Informatiekunde BO PZ 002 (Ontwerp) Informatiekunde Versie {1.0} Bijlage

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment Groep BBL1 Mens & Maatschappij Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 3 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten. Verdieping op de basisdoelen

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer

Examenprogramma maatschappijleer Examenprogramma maatschappijleer Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Opleiding BO BD 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl18 Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 januari 2011 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Uitbreidingsmodules (Ontwerp)

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding Juweelhersteller BO JU 05 Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

STUDIEGEBIED VOEDING

STUDIEGEBIED VOEDING STUDIEGEBIED VOEDING Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Bierkenner BO VO 026 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 8 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2008 1 Deel 1 Opleiding...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl12 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding Graveur BO JU 06 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl10 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding BO JU 04 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Jaarplan Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO

Jaarplan Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO Schooljaar 2011-2012 Leerkracht(en): Vak: Klassen: Schooljaar: 2011-2012 Béa Gyselen, Sigrid Hertogs, Danny Heylen, Liesbeth Hofmans, Linda Servaes, Christine Somers Bedrijfsbeheer 3de graad BSO-KSO-TSO

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010 STUDIEGEBIED NT2 Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016 Raad Levenslang en Levensbreed Leren 19 april 2016 RLLL-RLLL-ADV-1516-006 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016 Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

Beroepsopleiding Studiegebied Handel BO HA Bedrijfsbeheer. Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Beroepsopleiding Studiegebied Handel BO HA Bedrijfsbeheer. Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs VR 2016 0912 DOC.1344/7 Bijlage 5 bij het besluit van de Vlaamse Regering van.../.../... tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs en van de

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED DIAMANTBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED DIAMANTBEWERKING Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED DIAMANTBEWERKING Opleiding Kruiswerker BO DB 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 februari 2013 1 Opleiding...

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Raad Levenslang en Levensbreed Leren 28 april 2015 RLLL-RLLL-ADV-14-15-005 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 LEERGEBIED TALEN. Modulaire opleiding Frans Opstap talen AO BE 011

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 LEERGEBIED TALEN. Modulaire opleiding Frans Opstap talen AO BE 011 LEERGEBIED TALEN Modulaire opleiding Frans Opstap talen AO BE 011 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Magazijnmedewerker BO HA 010 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

Beroepsopleiding Studiegebied Handel BO HA Bedrijfsbeheer. Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs

Beroepsopleiding Studiegebied Handel BO HA Bedrijfsbeheer. Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs Beroepsopleiding Studiegebied Handel BO HA 011 01.02.2017 Bedrijfsbeheer Opleidingsprofiel secundair volwassenenonderwijs REFERENTIEKADER: ERKENDE BEROEPSKWALIFICATIE: KAPPER- SALONVERANTWOORDELIJKE NIVEAU

Nadere informatie

PTO Aardrijkskunde

PTO Aardrijkskunde PTO ardrijkskunde 2016-2017 Vereniging voor Protestants-Christelijk Onderwijs te Curaçao Sectie aardrijkskunde r. lbert Schweitzer havo/vwo [meesteradmiraal@gmail.com] Vak: ardrijkskunde Leerjaar: H1 Schooljaar:

Nadere informatie

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst)

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Kerndoelen 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN EN VOET BUURTAMBASSADEURS

DOELSTELLINGEN EN VOET BUURTAMBASSADEURS DOELSTELLINGEN EN VOET BUURTAMBASSADEURS 3 DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS - BSO - De volgende doelstellingen en VOET kunnen aan bod komen. Dat is steeds afhankelijk van de onderzochte (school)omgeving. Die

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl18 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding BO LB 02 (Ontwerp) Versie {1.0} Ontwerp Pagina 1 van 13 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie